Diễn biến này đặt ra câu hỏi: liệu thị trường còn phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp hay đang bị chi phối bởi những yếu tố khác?
Ông Trần Trương Mạnh Hiếu, Trưởng phòng phân tích chiến lược chứng khoán KIS Việt Nam, cho biết đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam là tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế, dao động khoảng 80%.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư cá nhân giao dịch theo tin tức ngắn hạn, chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố cảm xúc và hành vi thay vì nghiên cứu sâu về nội tại doanh nghiệp. Bởi vậy nhiều cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận ổn định nhưng lại không tăng giá tương xứng hoặc chịu áp lực điều chỉnh “vô cớ”.
Ngược lại, một số nhóm cổ phiếu lại ghi nhận mức tăng đáng kể trong thời gian ngắn, dù kết quả kinh doanh chưa thực sự có đột phá tương ứng hoặc định giá đã quá cao. Sự lệch pha này cho thấy yếu tố nội tại doanh nghiệp không còn là biến số duy nhất trong việc định giá cổ phiếu.
“Nhiều người có tâm lý vừa mua xong là cổ phiếu phải tăng ngay, sau T+2 tài khoản phải có lãi 5-7%. Nếu cổ phiếu đi ngang, họ dễ chán nản và bán ra” – ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao chứng khoán KIS Việt Nam, bổ sung.
Cũng bởi vậy, các cổ phiếu có mức biến động thấp dù doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, lại khó thu hút dòng tiền ngắn hạn. Ngược lại, dòng tiền thường đổ vào các mã đang “có sóng”, bất chấp rủi ro định giá quá cao.
“Hệ quả khi dòng tiền đầu cơ rút đi, giá cổ phiếu có thể rơi vào trạng thái đi ngang kéo dài, dù doanh nghiệp vẫn duy trì kết quả kinh doanh sau đó có tích cực”, ông Phương nêu thực tế.
Một xu hướng khác là việc nhiều nhà đầu tư giao dịch theo tin tức ngắn hạn, thậm chí theo từng diễn biến trong ngày. Lấy ví dụ ở nhóm ngành dầu khí, khi xuất hiện thông tin giá dầu thế giới tăng do căng thẳng Trung Đông, không ít nhà đầu tư ngay lập tức “đua lệnh” mua vào các cổ phiếu nhóm “P” mà chưa phân tích cụ thể từng doanh nghiệp.
Ông Dominic Scriven – Chủ tịch Dragon Capital, chuyên gia lâu năm trên thị trường tài chính Việt Nam – nhấn mạnh thị trường chịu tác động từ nhiều yếu tố khó lường bên ngoài, như các tuyên bố chính sách đột ngột từ lãnh đạo các nền kinh tế lớn, điển hình là Mỹ.
“Nhưng tôi khuyên các nhà đầu tư trong hoàn cảnh này cần tránh việc sáng đọc báo, lướt tin đã vội đặt lệnh” – ông Scriven nhấn mạnh, đồng thời lưu ý nhà đầu tư cần giữ sự bình tĩnh, tránh tham gia thị trường khi chưa có đánh giá và dự báo đủ chắc chắn.
Nhìn chung, chính sự kết hợp giữa tâm lý giao dịch theo tin tức, dòng tiền ngắn hạn và các yếu tố bất định từ bên ngoài đang góp phần làm gia tăng tình trạng lệch pha giữa giá cổ phiếu và giá trị thực của doanh nghiệp trên thị trường.
Bà Trần Thị Khánh Hiền – Giám đốc khối phân tích chứng khoán MB (MBS) – nói việc giá cổ phiếu bị dòng tiền “cuốn” đi và lệch khỏi giá trị nội tại là hiện tượng phổ biến, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều thị trường trên thế giới. Điều này có thể xảy ra với cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ.
Trong những giai đoạn dòng tiền mạnh, yếu tố định giá có thể bị “bỏ qua” trong ngắn hạn. Tuy nhiên khi dòng tiền đảo chiều, giá cổ phiếu thường có xu hướng điều chỉnh trở lại vùng hợp lý hơn, theo bà Hiền.
Một sai lầm phổ biến là nhà đầu tư mua cổ phiếu theo “sóng” hoặc tin tức nhưng khi giá giảm lại không chấp nhận cắt lỗ mà chuyển sang kỳ vọng dài hạn dựa trên yếu tố cơ bản. Điều này dễ khiến khoản đầu tư ngắn hạn biến thành “gồng lỗ” kéo dài.
Đáng lưu ý, ngay cả những cổ phiếu có nền tảng tốt cũng không nằm ngoài quy luật này. Khi bị đẩy lên mức định giá quá cao so với nội tại, các cổ phiếu này vẫn có thể điều chỉnh mạnh khi dòng tiền rút đi.
Song tựu trung, theo bà Hiền, trong ngắn hạn giá cổ phiếu có thể chịu tác động lớn từ kỳ vọng và dòng tiền. Tuy nhiên về dài hạn, giá trị nội tại của doanh nghiệp vẫn là yếu tố cốt lõi quyết định xu hướng bền vững của cổ phiếu.
Một chuyên gia lâu năm trên thị trường chứng khoán lý giải: lâu nay nhiều thành viên diễn đàn chứng khoán thường nói vui “Cổ phiếu không có lái… rất nhạt”.
“Cách nói vui nhưng không phải không thực tế” – vị này cho hay, hoạt động “làm giá” cổ phiếu là có. Dẫn chứng rõ thấy nhất vừa qua cơ quan quản lý nhà nước liên tiếp xử phạt hàng loạt trường hợp thao túng cổ phiếu, có vụ còn chuyển sang hình sự.
Quy trình này thường bắt đầu bằng việc các “đội lái” tích lũy cổ phiếu. Khi đã gom đủ hàng và bắt đầu đẩy giá, họ có thể phối hợp với chính người nội bộ doanh nghiệp để tung ra các thông tin tích cực nhằm hỗ trợ đà tăng.
“Một dấu hiệu nhận biết phổ biến là khi giá cổ phiếu tăng mạnh đi kèm với dồn dập các tin tốt, đây có thể là giai đoạn “hiện thực hóa lợi nhuận” của các nhóm này. Ngược lại, khi giá giảm, các thông tin tích cực cũng dần biến mất do không còn động lực duy trì”, chuyên gia này phân tích.
VN-Index tăng gần 12 điểm, lên 1.674 điểm trong phiên cuối tháng nhờ dòng tiền tìm đến các cổ phiếu vốn hóa lớn. Tuy nhiên, so với vùng giá đầu tháng, chỉ số giảm đến 206 điểm. Diễn biến này khiến thị trường đứt mạch tăng 4 tháng liên tiếp, đồng thời xóa sạch thành quả tích lũy từ đầu năm.
Với mức giảm gần 11%, VN-Index nằm trong nhóm 10 chỉ số chứng khoán biến động tiêu cực nhất toàn cầu tháng này. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM xếp sau thị trường Dubai, Hàn Quốc, Indonesia, Nam Phi, Hy Lạp.
Sau nhiều tháng duy trì xu hướng tích cực, chứng khoán Việt Nam trải qua nhịp điều chỉnh mạnh trong những ngày đầu tháng 3, thời điểm chiến sự Trung Đông nổ ra. Chỉ số ghi nhận phiên giảm 115 điểm, mức cao kỷ lục tính theo giá trị tuyệt đối. Nhiều ngưỡng hỗ trợ quan trọng liên tiếp bị xuyên thủng, trong đó có mốc 1.600 điểm, bởi áp lực "call margin" và bán giải chấp.
Riêng với VN30, chỉ số có phiên giảm đến 6,5% (trong khi biên độ tối đa là 7%), sau đó tiếp tục trượt dài và có thời điểm xuống mức thấp nhất nửa năm.
VIC là cổ phiếu tác động tiêu cực nhất đến thị trường khi "thổi bay" hơn 48 điểm của VN-Index. Hai doanh nghiệp đầu ngành dầu khí là GAS và PLX cũng nằm trong nhóm ghì chỉ số xuống mạnh nhất. Các đại diện còn lại chủ yếu thuộc nhóm ngân hàng và chứng khoán.
Tuy nhiên, theo nhiều công ty chứng khoán, dữ liệu lịch sử cho thấy các nhịp điều chỉnh mạnh thường đi kèm xác suất phục hồi tương đối cao, củng cố quan điểm "phần thưởng dành cho sự kiên nhẫn", đặc biệt trong bối cảnh tháng 3 thường mang yếu tố mùa vụ thuận lợi. Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán SSI cho rằng thị trường có thể được hỗ trợ bởi mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh, triển vọng kết quả kinh doanh quý đầu năm cải thiện và nhiều doanh nghiệp đặt kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận năm nay 20-30%.
Trong tháng 3, thanh khoản thị trường bình quân gần 29.000 tỷ đồng. Một số phiên có áp lực bán đột biến nên giá trị sang tay vọt lên trên 48.000 tỷ đồng. Riêng phiên cuối tháng, khớp lệnh chỉ còn 24.000 tỷ đồng bởi tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trong nước khi thị trường chưa có tín hiệu rõ ràng.
Ngoài điểm số lao dốc, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài cũng là điểm nhấn của thị trường chứng khoán tháng này. Khối ngoại có mạch xả hàng 14 phiên liên tiếp, nâng tổng giá trị rút ròng từ đầu năm đến nay lên trên 31.000 tỷ đồng. BSR, VCB, MBB, MSN và HDB lần lượt chia nhau các vị trí đứng đầu về giá trị bán ròng của khối ngoại.
Dự báo ngắn hạn, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho rằng kịch bản cơ sở là VN-Index sẽ tích lũy hoặc đi ngang quanh vùng giá 1.650 điểm để chờ thông tin về dữ liệu vĩ mô quý I và đợt đánh giá giữa kỳ của FTSE Russell. Trong trường hợp chỉ số kiểm định lại vùng giá này, đó cũng là tín hiệu tích cực để xác lập đáy ngắn hạn, trước khi tiến lên 1.700 điểm.
Theo MBS, thị trường đã phục hồi nhưng nhà đầu tư vẫn nên thận trọng, giải ngân hoặc lướt sóng với tỷ trọng thấp và không mua đuổi trong các phiên tăng.
Ngày 7/4, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Ông Nguyễn Duy Cường, Cục phó Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) cho biết dự luật bổ sung danh mục đầu tư của Quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH).
Theo đó, ngoài các ngân hàng thương mại do Nhà nước chi phối như quy định hiện hành, nguồn Quỹ BHXH có thể được gửi tại nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50%.
Hiện Quỹ BHXH chỉ được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước, gồm Agribank, Vietinbank, Vietcombank và BIDV.
GS Lê Minh Thông, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng quy định này dễ dẫn tới rủi ro. Theo ông, việc đầu tư Quỹ BHXH là vấn đề hệ trọng, cần đảm bảo an toàn khi quỹ liên quan đến an sinh của hàng chục triệu người lao động.
"Tôi đề nghị bỏ đề xuất này khỏi dự thảo luật. Nếu chưa có đánh giá tác động hay căn cứ thực tiễn, nên giữ nguyên như hiện hành", ông nói.
TS Nguyễn Diệu Hồng, chuyên gia độc lập, cũng nói quy định nới diện ngân hàng được nhận tiền gửi từ Quỹ BHXH là "rủi ro quá lớn", đặc biệt với nhóm nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên. Bà cho rằng đây là khoản tích lũy của người lao động có thể 30 năm sau họ mới hưởng, nên cơ quan soạn thảo cần xem xét lại đề xuất này để đảm bảo quyền lợi an sinh.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Xuân Tuấn, Phụ trách bộ phận Chính sách pháp luật Liên đoàn lao động tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị bỏ nội dung này khỏi dự thảo luật sửa đổi.
Trong khi đó, ông Vũ Anh Tuấn, Phó chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam cho rằng muốn quỹ sinh lời bắt buộc phải đầu tư, đồng nghĩa chấp nhận rủi ro. Ông đánh giá mức sở hữu trên 50% vốn là tỷ lệ "tin cậy", nên có thể cân nhắc cho phép Quỹ BHXH được gửi tiền tại các ngân hàng thương mại nhà nước và nhà băng có vốn doanh nghiệp nhà nước 50% trở lên.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính tới cuối 2024, Quỹ BHXH dư khoảng 1,29 triệu tỷ đồng với mức tăng trưởng bình quân 9% một năm. Tới năm 2027, dự kiến 24,6 triệu người tham gia BHXH; 18,8 triệu người đóng BHTN và 99,3 triệu người tham gia BHYT. Người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng, trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ tăng trong bối cảnh mở rộng diện bao phủ.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024 dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, và có hiệu lực từ 1/7/206.
Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng" ngày 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Công Thương xây dựng Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) theo thị trường điện cạnh tranh, báo cáo trong quý III.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thủ tướng nhấn mạnh, hiệu quả xúc tiến phải được đo bằng hợp đồng, đơn hàng và thị phần thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Bộ Ngoại giao chỉ đạo các đại sứ, Bộ Công Thương chỉ đạo các thương vụ tăng cường hiệu quả công tác này, "đeo bám" từng thị trường, từng mặt hàng và đánh giá kết quả bằng KPI.
Đồng thời, Bộ Công Thương được giao triển khai hiệu quả Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 và khẩn trương đề xuất Chương trình "Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam", trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7.
Tại hội nghị, Chủ tịch Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Việt Nam (Petrovietnam) Lê Ngọc Sơn kiến nghị sớm hoàn thiện khung pháp lý về năng lượng, trong đó sớm thông qua Luật Dầu khí sửa đổi và hoàn thiện Luật Điện lực theo hướng đồng bộ, khả thi.
Đồng thời ông đề xuất tháo gỡ vướng mắc về tiêu thụ khí cho phát điện, hoàn thiện cơ chế giá điện hai thành phần và xác định rõ cơ quan đầu mối quản lý điện gió ngoài khơi.
Petrovietnam cũng đề nghị sớm cụ thể hóa các cơ chế về an ninh năng lượng, hoàn thiện khung pháp lý về dự trữ dầu thô chiến lược và tiếp tục phân cấp mạnh hơn cho doanh nghiệp nhà nước, tạo điều kiện để tham gia các dự án năng lượng quy mô lớn và tăng tỷ lệ nội địa hóa.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết các kiến nghị của doanh nghiệp trong lĩnh vực công thương chủ yếu liên quan đến việc đột phá thể chế nhằm giải phóng nguồn lực.
Theo ông, điểm nghẽn hiện nay không chỉ nằm ở thủ tục hành chính mà còn ở phương thức quản lý. Trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp và năng lượng, cơ quan quản lý vẫn tham gia sâu vào quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh, trong khi doanh nghiệp cần được trao nhiều quyền chủ động hơn.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tập trung sửa đổi Luật Điện lực, Luật Dầu khí và các luật về công nghiệp theo hướng cơ quan quản lý tập trung vào quy hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn và kiểm soát đầu ra; còn doanh nghiệp được chủ động quyết định các vấn đề về đầu tư, công nghệ, tổ chức sản xuất và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Theo Bộ Công Thương, khi phương thức quản lý được thay đổi, chi phí tuân thủ sẽ giảm, thời gian thực hiện dự án được rút ngắn. Đối với cơ chế giá điện, Bộ sẽ nghiên cứu các kiến nghị của doanh nghiệp để hoàn thiện các quy định pháp luật, bảo đảm an ninh năng lượng với chi phí hợp lý.
