Bạn đọc Báo Thanh Niên thắc mắc về chính sách tiền lương, đãi ngộ, phụ cấp với giáo viên mầm non tư thục (giáo viên ngoài công lập), đặc biệt từ thời điểm tháng 7.2026. Giáo viên tư thục được tính tiền lương ra sao?
Chính sách tiền lương, đãi ngộ đối với nhà giáo được quy định tại điều 23, luật Nhà giáo 2025. Tại đây, nêu rõ quy định tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo ở cơ sở giáo dục công lập và tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Cụ thể, tiền lương và phụ cấp với nhà giáo ở cơ sở giáo dục công lập được quy định:
Còn tiền lương của nhà giáo trong cơ sở giáo dục ngoài công lập thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động.
Nhà giáo công tác ở ngành, nghề có chế độ đặc thù thì được hưởng chế độ đặc thù theo quy định của pháp luật và chỉ được hưởng ở một mức cao nhất nếu chính sách đó trùng với chính sách dành cho nhà giáo.
Như vậy, tiền lương của giáo viên mầm non tư thục nói riêng, giáo viên ngoài công lập nói chung, được thực hiện theo quy định của pháp luật về lao động.
Theo điều 90, bộ luật Lao động 2019, tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Người sử dụng lao động phải bảo đảm trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính đối với người lao động làm công việc có giá trị như nhau.
Theo điều 93 của bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở để tuyển dụng, sử dụng lao động, thỏa thuận mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động và trả lương cho người lao động. Mức lao động phải là mức trung bình bảo đảm số đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời giờ làm việc bình thường và phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức.
Người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở khi xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động.
Thang lương, bảng lương và mức lao động phải được công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện.
Nghị định số 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, ban hành ngày 10.11.2025, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026.
Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu vùng từ ngày 1.1.2026 là 5.310.000 đồng/tháng (đối với vùng I); 4.730.000 đồng/tháng (đối với vùng II); 4.140.000 đồng/tháng (đối với vùng III) và 3.700.000 đồng/tháng (đối với vùng IV).
Điều 95 của bộ luật Lao động 2019 có quy định việc trả lương. Người sử dụng lao động trả lương cho người lao động căn cứ vào tiền lương đã thỏa thuận, năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc.
Tiền lương ghi trong hợp đồng lao động và tiền lương trả cho người lao động bằng tiền đồng Việt Nam, trường hợp người lao động là người nước ngoài tại Việt Nam thì có thể bằng ngoại tệ. Mỗi lần trả lương, người sử dụng lao động phải thông báo bảng kê trả lương cho người lao động, trong đó ghi rõ tiền lương, tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ (nếu có).
Sáng 1.7, Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng công bố kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và thống kê phổ điểm các môn thi.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng, môn toán ghi nhận nhiều điểm tuyệt đối nhất với 131 bài thi đạt 10 điểm, chiếm 0,4% tổng số bài thi. Có 5.948 thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên (17%) và 21.713 thí sinh đạt từ 5 điểm trở lên (62,1%).
Môn lịch sử có 54 bài thi đạt điểm 10, đứng thứ hai về số lượng điểm tuyệt đối. Tiếp đến là hóa học với 14 điểm 10, vật lý có 6 điểm 10, tiếng Anh có 5 điểm 10, tin học có 3 điểm 10, tiếng Pháp có 2 điểm 10; các môn công nghệ công nghiệp, giáo dục kinh tế và pháp luật, tiếng Nhật đạt 1 điểm 10.
Đối với môn ngữ văn, không có bài thi đạt điểm 10. Điểm cao nhất là 9,5 với 2 thí sinh đến từ Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm và Trường THPT Nguyễn Văn Cừ.
Ở các môn còn lại, sinh học có điểm cao nhất 9,75 với 22 thí sinh; địa lý có 6 thí sinh đạt 9,75; công nghệ nông nghiệp có 1 thí sinh đạt 10 điểm; công nghệ công nghiệp có 1 thí sinh đạt 10 điểm; tiếng Đức có điểm cao nhất là 8,25.
Theo phổ điểm, môn toán có tỷ lệ thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên là 17%; hóa học đạt 20%; sinh học đạt 20,1%; lịch sử đạt 15,3%; vật lý đạt 11,5%; tiếng Anh đạt 5,8%.
Về thủ khoa các tổ hợp xét tuyển đại học, em Trần Hà Yên, học sinh Trường THPT Cao Bá Quát là thủ khoa tổng điểm 4 môn thi tốt nghiệp với 38 điểm, gồm: toán 10, ngữ văn 8,25, vật lý 10 và hóa học 9,75. Đồng thời, em cũng là thủ khoa tổ hợp A00 với 29,75 điểm và đồng thủ khoa tổ hợp C01 với 28,25 điểm.
Ở tổ hợp A01, hai thí sinh cùng đạt 28,75 điểm là Nguyễn Bảo Ninh (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn) và Nguyễn Tiến Minh (Trường THPT Phan Châu Trinh).
Thủ khoa tổ hợp B00 là Biện Minh Đức (Trường THPT Hòa Vang) với 29,25 điểm. Tổ hợp D01 có hai thủ khoa cùng đạt 28,5 điểm là Phạm Nguyễn Tường Quân (Trường THPT Phan Châu Trinh) và Nguyễn Bảo Ninh (Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn).
Đáng chú ý, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Trường THPT chuyên Lê Thánh Tông, Trường THPT Cao Bá Quát, Trường THPT Hòa Vang và Trường THPT Phan Châu Trinh tiếp tục là những đơn vị có nhiều học sinh đạt điểm tuyệt đối và giữ vị trí thủ khoa ở nhiều môn thi, tổ hợp xét tuyển.
"Đến vị trí đó còn bị từ chối thì cơ hội có việc làm sau tốt nghiệp là rất mong manh. Tôi thực sự cần một chiếc CV ấn tượng hơn", Weston-Edwards nói.
Cựu sinh viên Đại học Leeds, Anh, nằm trong hàng nghìn người trẻ ở châu Âu và Mỹ đang đặt cược vào tấm bằng thạc sĩ để vượt qua thị trường việc làm khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ.
Dữ liệu cho thấy lượng đơn đăng ký vào các trường luật tại Mỹ năm nay đã tăng 32% so với mức trung bình 4 năm qua. Còn tại châu Âu, khảo sát của Hội đồng Tuyển sinh Quản lý Sau đại học (GMAC) chỉ ra rằng 3/4 chương trình thạc sĩ kinh doanh có lượng thí sinh tăng vọt so với năm ngoái.
Các chuyên gia chỉ ra nhiều nguyên nhân. Tại Anh, thuế quỹ lương tăng và mức lương tối thiểu cao khiến doanh nghiệp ngại tuyển người mới. Trong khi đó, nhóm cử nhân ra trường lại đối mặt với nguy cơ bị AI thay thế dần.
Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên Anh đang ở mức cao nhất kể từ năm 2015. Hơn nửa triệu người muốn làm việc đã rời bỏ thị trường lao động để đi học; sinh viên hiện chiếm hơn 1/4 số người không có việc làm, đang khao khát tìm cơ hội.
Kết quả là số lượng ghi danh các khóa học thạc sĩ tại Anh đã tăng 8% trong niên khóa 2024-2025. Các chuyên ngành mang tính thực tiễn cao như tài chính thu hút nhất. Như ở trường Kinh doanh Bayes (London), lượng hồ sơ tăng gần 10% và dự kiến còn tiếp tục tăng mạnh.
Quy mô các lớp học tăng còn kéo theo nhu cầu tuyển dụng giảng viên. Trên LinkedIn, "giảng viên đại học" là công việc tăng trưởng nhanh thứ ba năm nay, vượt qua cả các vị trí như nhà nghiên cứu học máy hay môi giới đầu tư.
Tình hình tại lục địa già cũng không khác biệt. Lauren Amdor, 23 tuổi, chuẩn bị học thạc sĩ ngoại giao tại trường Sciences Po (Paris) vào tháng 8. Cô mong được hưởng lợi từ chương trình thực tập 6 tháng và mạng lưới cố vấn nghề nghiệp của trường, gồm các giảng viên đang là chuyên gia làm việc thực tế.
"Làm sinh viên thì dễ được hỗ trợ nghề nghiệp hơn nhiều so với việc tự bơi bên ngoài", cô nói.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo các tân thạc sĩ sẽ bước ra một thế giới rất khác so với lúc nhập học, đặc biệt với sự bùng nổ của AI. Chẳng hạn, tại Mỹ, bằng luật vốn là "tem bảo đảm" cho sự nghiệp cũng đang lung lay. Các hiệu trưởng trường luật thừa nhận thị trường việc làm cho khóa tốt nghiệp năm 2029 có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
"Không gì khiến sinh viên thất vọng nhanh hơn việc cảm thấy mình bị lừa về triển vọng nghề nghiệp", theo James Leipold, cố vấn cấp cao tại Hội đồng Tuyển sinh Trường Luật (LSAC).
Trong khi đó, Sean Fitzpatrick, CEO của LexisNexis, cảnh báo Mỹ đã đạt đến mức "bão hòa" trong tuyển dụng ngành luật. Quản lý tại những hãng luật lớn dự báo dù khối lượng công việc tăng, họ vẫn giữ nguyên hoặc giảm quy mô nhân sự nhờ tận dụng AI.
Tuy thị trường việc làm ảm đạm, Weston-Edwards vẫn thấy được an ủi vì ở thế "người chọn trường", nộp đâu trúng đó. Khi chọn nơi nhập học, cậu không còn quá bận tâm đến nội dung học thuật hay cấu trúc khóa học. Câu hỏi duy nhất cậu quan tâm là liệu học xong có việc không.
"Khả năng tìm được việc làm là yếu tố số một. Rất nhiều người học thạc sĩ bây giờ vì tình hình thị trường quá tệ, chứ không hẳn vì đam mê nghiên cứu sâu hơn", Weston-Edwards nhận định.
Theo dự thảo thông tư về chuẩn cơ sở giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 23/6, các trường đại học đào tạo lĩnh vực Pháp luật, Sức khỏe phải đáp ứng nhiều chỉ số đặc thù, bên cạnh tiêu chuẩn chung.
Đây là lần đầu Bộ đưa ra yêu cầu này, mục tiêu là gắn chặt hoạt động đánh giá với yêu cầu năng lực nghề nghiệp, chuẩn đầu ra và trách nhiệm xã hội của trường đại học với lĩnh vực đào tạo.
Ví dụ ở lĩnh vực Sức khỏe, các trường phải đảm bảo 100% người học được bố trí cơ sở thực hành, 80% giảng viên thực hành hoặc lâm sàng có chứng chỉ hành nghề, 30% giảng viên kiêm nhiệm từ cơ sở thực hành.
Với các trường đào tạo lĩnh vực Pháp luật, tỷ lệ học phần có hoạt động hành nghề luật tối thiểu 30%. Tất cả sinh viên phải được tham gia thực tập hoặc hành nghề luật. Tỷ lệ giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn pháp luật tối thiểu 30%.
Các chỉ số đặc thù dự kiến như sau:
Đối với trường đào tạo lĩnh vực Sức khỏe:
Đối với các trường đào tạo lĩnh vực Pháp luật (áp dụng cho tất cả ngành thuộc lĩnh vực Pháp luật):
Hiện cả nước có khoảng 250 cơ sở giáo dục đại học, cả công và tư. Trong đó, khoảng 100 trường có chương trình đào tạo về Pháp luật. Ở lĩnh vực Sức khỏe, tính riêng ngành Y khoa có khoảng 35 trường. Nếu tính các ngành khác như Điều dưỡng, số lượng lớn hơn.
Trong dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết chỉ số đặc thù cùng các tiêu chuẩn, tiêu chí chung là căn cứ để quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, đầu tư phát triển các trường trọng điểm, cấp phép hoặc thu hồi cấp phép hoạt động, đình chỉ tuyển sinh với các trường không đáp ứng...
