Chi phí logistics tăng mạnh trở thành một trong những rào cản lớn nhất đối với hoạt động xuất khẩu nông sản hiện nay. Để giữ sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam, cần đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, phát triển vận tải đa phương thức và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các đơn vị logistics.
Đây là những vấn đề được nêu ra tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA lần thứ 90 với chủ đề “Chi phí logistics tăng cao, doanh nghiệp cần làm gì?” diễn ra ngày 4/7 tại TPHCM.
Cước vận tải tăng vọt, có tháng chi phí gấp 3
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, logistics là một khoản chi phí lớn, nhưng trong những tháng gần đây áp lực này càng trở nên rõ nét khi giá cước vận tải biển liên tục tăng mạnh.
Ông Phan Minh Thông – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Phúc Sinh – thông tin, dù hoạt động kinh doanh vẫn duy trì đà tăng trưởng nhưng doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực chi phí chưa từng có.
Theo ông Thông, năm 2025, Phúc Sinh đạt doanh thu khoảng 350 triệu USD. Nửa đầu năm 2026, doanh thu tiếp tục tăng hơn 25%. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này không phản ánh đầy đủ hiệu quả kinh doanh bởi phần lớn lợi nhuận đã bị bào mòn bởi chi phí logistics.
Cụ thể, nếu như trước đây mỗi tháng doanh nghiệp chỉ chi khoảng 7-8 tỷ đồng cho cước vận chuyển đường biển thì riêng tháng 6 vừa qua, khoản chi này đã tăng lên 17 tỷ đồng. Khi cộng thêm các loại phụ phí khác, tổng chi phí logistics lên tới khoảng 22 tỷ đồng, tương đương hơn một nửa tổng chi phí vận hành trong tháng.
Đối với ngành trái cây tươi, áp lực logistics còn lớn hơn do sản phẩm có thời gian bảo quản ngắn và yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng.
Ông Nguyễn Đình Tùng – Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group – cũng chia sẻ, một lô trái cây xuất khẩu phải trải qua rất nhiều công đoạn trước khi được xếp lên tàu. Sau thu hoạch, hàng hóa phải vận chuyển về nhà máy, sơ chế, đóng gói, kiểm dịch, chiếu xạ, hoàn tất thủ tục hải quan rồi mới được đưa ra cảng.
Chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, giá cước vận chuyển container đã tăng rất mạnh. Nếu đầu tháng 5, chi phí khoảng 2.800 USD/container thì đến nay đã lên gần 7.800 USD/container, tương đương mức tăng hơn 200%.
“Đối với trái cây tươi, chỉ cần chậm vài ngày là chất lượng đã có thể bị ảnh hưởng, thậm chí mất cả lô hàng nên doanh nghiệp phải chấp nhận dù cước vận tải tăng cao”, ông Tùng chia sẻ.
Không chỉ chịu áp lực từ giá cước, doanh nghiệp còn gặp khó trong việc thuê phương tiện vận chuyển. Vì vậy, Vina T&T buộc phải đầu tư bốn xe container lạnh riêng để chủ động giao nhận hàng.
Theo ông Tùng, việc quản lý đội xe vốn không phải thế mạnh của doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, nhưng đây là giải pháp bắt buộc để bảo đảm tiến độ giao hàng khi phương tiện trên thị trường luôn trong tình trạng khan hiếm.
TPHCM quyết giảm chi phí logistics, tăng đầu tư cho hạ tầng giao thông
Tại buổi tọa đàm, ông Lê Văn Danh – Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM – chia sẻ, logistics hiện được xác định là một trong năm ngành kinh tế trọng điểm của thành phố. Mục tiêu của TPHCM trong những năm tới là đưa tỷ lệ chi phí logistics xuống khoảng 11-14%, thấp hơn mức bình quân hiện nay của cả nước.
Để thực hiện mục tiêu này, thành phố đang đẩy mạnh đầu tư hệ thống giao thông đa phương thức, gồm đường bộ, đường thủy, đường sắt, hàng không và cảng biển.
Nhiều công trình trọng điểm như các tuyến vành đai, cao tốc kết nối vùng, cùng tuyến đường sắt Bàu Bàng – Cái Mép đang được thúc đẩy triển khai. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ kết nối trực tiếp các khu công nghiệp với cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, góp phần giảm đáng kể chi phí vận chuyển hàng hóa.
Song song với đó, TPHCM cũng tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống đường thủy, phát triển các trung tâm logistics, nghiên cứu xây dựng khu thương mại tự do và thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong ngành logistics.
Ông Lê Văn Danh cho rằng, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TPHCM có thêm dư địa để quy hoạch lại hệ thống logistics theo hướng kết nối vùng nguyên liệu, khu công nghiệp và cảng biển thành một mạng lưới thống nhất, qua đó nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa.
Trong khi đó, ông Nguyễn Ngọc Hòa – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) – cho rằng, đầu tư hạ tầng là giải pháp căn cơ nhưng cần nhiều thời gian. Trong ngắn hạn, doanh nghiệp hoàn toàn có thể chủ động giảm chi phí thông qua tăng cường hợp tác.
Theo ông, nếu các doanh nghiệp xuất khẩu chia sẻ kế hoạch sản lượng và lịch giao hàng, các đơn vị logistics sẽ dễ dàng bố trí phương tiện, tối ưu công suất khai thác container và từ đó có điều kiện giảm giá cước.
Ông Hòa cũng đề xuất hình thành các liên minh hợp tác giữa doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp logistics theo cơ chế thị trường, có cam kết rõ ràng về sản lượng và trách nhiệm của mỗi bên.
Chiều 21/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về kế hoạch đầu tư công trung hạn. Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, lâu nay chính sách về đấu thầu được thiết kế để giảm giá, nhằm tiết kiệm ngân sách, qua đó tăng hiệu quả đầu tư.
Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố tích cực, ông Tân nói thực tế qua nhiều năm cho thấy "dự án đấu thầu càng bỏ giá thấp, càng có xu hướng chất lượng thấp, tiến độ chậm, công trình dở dang kéo dài".
Ông dẫn chứng với một dự án thoát nước 1.000 tỷ đồng sử dụng vốn ODA, mức giảm giá trung bình của gói thầu xây lắp khoảng 24%, có gói giảm 40%, giúp ngân sách tiết kiệm 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi đi vào triển khai, những gói thầu thấp bị kéo dài thời gian, khiến dự án chậm tiến độ 3 năm, gây thiệt hại lớn.
"Nguyên nhân là giá thấp, nên nhà thầu làm không có lãi hoặc lỗ nên ưu tiên dự án khác. Đầu tư khó khăn cũng khiến dự án phát sinh nhiều thủ tục", đại biểu nêu.
Tương tự, tại một dự án xây 6 phòng học với mức đầu tư 8 tỷ đồng cũng do nhà thầu bỏ giá thấp thực hiện. Theo ông Tân, nhà thầu năng lực yếu nên gần 4 năm mới hoàn thành, gây bất tiện lớn cho nhà trường.
Trước thực tế này, Phó chủ tịch Quảng Trị đề nghị cần sửa luật liên quan, trong đó tăng mức chỉ định thầu với công trình có tiêu chuẩn đồng nhất, ví dụ phòng học từ 2 tỷ có thể tăng lên 10 tỷ đồng.
Từ nay đến 2030, Chính phủ đề xuất tổng vốn đầu tư công là 8,22 triệu tỷ đồng - gấp 2,7 lần thực hiện 5 năm trước. Trong đó ngân sách trung ương 3,8 triệu tỷ và địa phương 4,22 triệu tỷ đồng.
Bà Phạm Thúy Chinh, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy "giải ngân sang hiệu quả cao". Bởi theo bà, thực tế nhiều năm qua, vốn không phải vấn đề lớn mà ở khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng chậm, năng lực thực hiện dự án còn hạn chế, dẫn đến lãng phí nguồn lực.
Đồng thời, bà đề nghị áp dụng cơ chế giải ngân theo kết quả đầu ra, thiết lập nguyên tắc không đạt mục tiêu giai đoạn trước thì không bố trí vốn cho giai đoạn sau. Tỷ lệ giải ngân, hiệu quả dự án cần được công khai để tránh đầu tư dàn trải.
"Việc đánh giá dự án đầu tư công phải bắt buộc theo các chỉ tiêu tài chính như tỷ suất hoàn vốn, điểm hòa vốn, hiệu quả kinh tế - xã hội", bà Chinh cho hay.
Ở khía cạnh này, Phó chủ tịch Quảng Trị Hoàng Xuân Tân cho rằng cần tăng trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu có năng lực.
Đối với địa phương, nhất là đô thị lớn như Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, các đại biểu gợi ý vận dụng linh hoạt các công cụ tài chính như mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), trái phiếu chính quyền địa phương... Việc này nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực tại chỗ và thúc đẩy phát triển bền vững.
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng việc sử dụng hiệu quả vốn đầu tư công là "yêu cầu bắt buộc". Với quy trình đấu thầu hiện kéo dài 6 tháng đến 1 năm, Bộ trưởng Tuấn nói sẽ yêu cầu các đơn vị rà soát khâu triển khai, các vướng mắc về mặt bằng, tiêu chuẩn định mức, giá vật liệu xây dựng.
Ông cho biết trong tuần này Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ chỉ đạo một hội nghị toàn quốc nhằm rà soát lại toàn bộ việc giải ngân đầu tư công. Việc rà soát tiến hành từ quy trình thủ tục, gồm thủ tục hành chính khâu chuẩn bị đầu tư.
Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua kế hoạch đầu tư công trung hạn vào ngày 24/4.
Ngày 12/5, VinFast công bố kế hoạch tách một số tài sản của Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP), đơn vị trong hệ sinh thái, sang pháp nhân mới. Đồng thời, hãng xe này cũng sẽ thoái vốn toàn bộ khỏi doanh nghiệp trên, bao gồm toàn bộ mảng sản xuất tại Việt Nam sẽ được tách riêng và chuyển giao cho đối tác.
Theo thông tin từ VinFast, VFTP sẽ sở hữu hai nhà máy của hãng tại Việt Nam, cổ phần tại Công ty TNHH VinEG Green Energy Solutions cùng thỏa thuận hợp tác đầu tìm kiếm cơ hội kinh doanh bất động sản. Ngoài ra, doanh nghiệp này sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ các khoản nợ tài chính của VinFast, khoảng 182.000 tỷ đồng, tính đến ngày 31/3.
Nói với VnExpress, một lãnh đạo của VinFast khẳng định việc tách mảng sản xuất sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng, cũng như các cổ đông. Đại diện này cho biết doanh nghiệp vẫn sẽ tiếp tục cung cấp dải sản phẩm cũ ra thị trường và nghiên cứu thêm các mẫu mã mới.
Các nhà máy của VFTP sẽ tiếp tục sản xuất theo đợt đặt hàng từ VinFast, đảm bảo tiêu chuẩn mà hãng đã đặt ra. Công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sẽ chỉ tập trung vào hệ thống bán hàng, bảo hành, hậu mãi, tiêu chuẩn kỹ thuật và chăm sóc khách hàng.
Bên cạnh đó, VinFast cùng Vingroup sẽ không phải "gánh" các khoản nợ khoảng 182.000 tỷ đồng như trước, qua đó tối ưu được chi phí tài chính và khấu hao. "Sau tái cấu trúc, VinFast không chỉ có lãi từ năm 2027, sớm hơn dự tính, đảm bảo tương lai ổn định, bền vững hơn", lãnh đạo doanh nghiệp nói.
Theo báo cáo tài chính quý IV/2025, lũy kế cả năm, VinFast ghi nhận doanh thu hơn 90.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, giá vốn hàng bán là gần 129.000 tỷ đồng, khiến doanh nghiệp lỗ gộp 38.500 tỷ đồng. Khoản mục này cũng là phần chi phí lớn nhất mà VinFast phải chịu, bao gồm nguyên tiền nguyên liệu sản xuất, linh kiện lắp ráp, khấu hao tài sản... Ngoài ra, hãng xe này cũng phải trả hơn 22.000 tỷ đồng chi phí tài chính năm ngoái.
Ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 - hội sở Công ty cổ phần Chứng Khoán Mirae Asset, đánh giá việc tách mảng sản xuất sẽ mang lại nguồn lợi lớn cho VinFast và các cổ đông. "Đây bản chất là một sự thay đổi về kế toán và hình thức ghi nhận trên báo cáo tài chính", ông Toàn nói.
Theo chuyên gia của Mirae Asset, sau thương vụ trên, VinFast sẽ giảm bớt áp lực từ chi phí lãi vay và khấu hao, làm sạch bảng cân đối kế toán, giúp thời gian hòa vốn rút ngắn lại. Dòng tiền của công ty cũng sẽ cải thiện khi chi phí sản xuất sẽ giảm đáng kể.
"Việc dòng tiền luân chuyển thuận lợi sẽ giúp VinFast được định giá lại, thu hút thêm nhà đầu tư", ông Toàn nói và nhấn mạnh thêm rằng việc báo cáo tài chính "đẹp" là điều quan trọng với một doanh nghiệp niêm yết.
Sau khi tách mảng sản xuất, VinFast sẽ thành lập Công ty cổ phần VinFast Việt Nam (VFVN), quản lý một phần tài sản tách ra từ doanh nghiệp vừa chuyển nhượng. VFVN sẽ sở hữu hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D) trên toàn cầu; mảng dịch vụ hậu mãi, kinh doanh bán hàng; toàn bộ cổ phần của ba công ty gồm: VinFast Commercial & Services Trading LLC, VinFast Engineering Australia Pty Ltd và VinFast Germany GmbH.
Ông Trần Quốc Toàn nhận định việc tái cấu trúc của VinFast cho thấy công ty đang đi theo mô hình của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới như Apple, Nike hay đối thủ cạnh tranh NIO. Các doanh nghiệp này không sở hữu nhà máy, không tự sản xuất, chủ yếu phát triển thương hiệu, thiết kế và quảng cáo. Quan trọng nhất, họ vẫn nắm giữ bản quyền của các sản phẩm trong hệ sinh thái.
Ví dụ, tập đoàn Apple chỉ tập trung thiết kế sản phẩm, phát triển chip, hệ điều hành, xây dựng thương hiệu và quảng cáo. Việc lắp ráp iPhone, iPad hay MacBook sẽ do đối tác đảm nhận, gồm: Foxconn, Pegatron, Luxshare hay TSMC. A18 - dòng chip mới nhất trên các dòng iPhone 17 - được Apple thiết kế nhưng TSMC là bên sản xuất.
Tuy nhiên, nhiều hãng xe ôtô lớn trên thế giới như Tesla, Toyota, BYD... vẫn đang theo đuổi mô hình tích hợp theo chiều dọc. Họ sẽ tự sản xuất, phát triển sản phẩm, bán hàng, dễ kiểm soát chi phí và chất lượng hơn.
Dưới áp lực chi phí, VinFast đã lỗ ròng 97.000 tỷ đồng, dù doanh thu tăng 139%. Tính đến ngày 31/12/2025, doanh nghiệp này lỗ lũy kế gần 171.600 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm hơn 90.000 tỷ đồng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
VinFast sẽ bán Công ty VFTP với tổng giá trị trên 13.300 tỷ đồng. Theo một báo cáo được hãng xe nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), nhóm nhà đầu tư sẽ tham gia thương vụ gồm: Công ty Tương Lai, Công ty Ngọc Quý và tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Trong đó, Tương Lai nắm 49%, Ngọc Quý sở hữu 46,5%, số còn lại thuộc về người giàu nhất Việt Nam.
Trong đó, Tương Lai tiền thân là Novatech, một doanh nghiệp được VinFast chuyển giao cho ông Phạm Nhật Vượng. Tuy nhiên, tháng 1, Chủ tịch Vingroup đã bán công ty này.
Chỉ thị mới của Thủ tướng về thúc đẩy tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà không chỉ tạo thêm động lực cho thị trường mà còn mở ra kỳ vọng sớm tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện cơ chế nhằm đạt mục tiêu nâng tỉ lệ công suất điện mặt trời tại các địa phương, cơ quan và hộ gia đình trong thời gian tới.
Nhận hóa đơn tiền điện tháng 3 vừa rồi đến hơn 4 triệu đồng, chị Đặng Lan Hương (phường Thanh Xuân, Hà Nội) quyết định lắp điện mặt trời mái nhà. Sau khi chuyển xuống nhà đất và cho thuê thêm hai phòng trọ, chi phí điện tăng mạnh so với ở chung cư, khiến chị kỳ vọng hệ thống này sẽ giúp chủ động nguồn điện và giảm chi phí hằng tháng.
Tham khảo các thông tin trên mạng, chị Hương khá bất ngờ khi thị trường có rất nhiều sản phẩm và nhà cung cấp với những mức giá khác nhau.
Với nhu cầu sử dụng điện hiện tại khoảng từ 2 - 3 triệu đồng/tháng, gia đình chị được tư vấn lắp đặt hệ thống điện áp mái gồm pin lưu trữ công suất khoảng 6kW và lưu trữ từ 12 - 18kW, với chi phí dao động khá lớn từ các nhà cung cấp, khoảng từ 80 - 120 triệu đồng. Nếu có thêm các chính sách hỗ trợ cho người dân cũng giúp phần nào giảm bớt gánh nặng.
Không chỉ mức giá chênh lệch, các thiết bị lắp đặt cũng có nhiều loại sản phẩm của nhiều thương hiệu khác nhau. Chị Hương chia sẻ, theo tư vấn của nhân viên lắp đặt, các thiết bị có nguồn gốc khác nhau, từ sản phẩm có thương hiệu đến hàng trôi nổi trên thị trường, nên có mức giá khác nhau, thường "tiền nào của nấy" và chỉ nên lựa chọn các nhà cung ứng cam kết bảo hành.
Thực tế này khiến chị băn khoăn không biết chọn nhà cung ứng nào đảm bảo được chất lượng sản phẩm khi tính ra chi phí lắp đặt cũng ngót cả trăm triệu đồng.
Anh Trần Văn Hưng (phường Hòa Lạc, Hà Nội) cho biết chi phí xăng tăng cao khiến anh tính mua xe máy điện. Tuy nhiên, tiền điện gia đình hiện đã khoảng 5 triệu đồng/tháng, nên nếu có thêm nhu cầu sạc xe, anh dự định lắp điện mặt trời mái nhà để chủ động nguồn điện, nhất là vào mùa nắng nóng hay mất điện, đồng thời giảm chi phí.
Qua tìm hiểu, anh được tư vấn các gói lắp đặt trọn gói khoảng 200 - 250 triệu đồng cho hệ thống 13 - 15kW, với mức giá phụ thuộc vào chất lượng thiết bị như biến tần và pin lưu trữ.
Trong khi đó, anh Nguyễn Tuấn Đức (phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) băn khoăn về thủ tục, chi phí và chất lượng thiết bị. Ban đầu lo ngại phải làm nhiều giấy tờ, nhưng sau khi tìm hiểu, anh được biết hiện chỉ cần đăng ký qua Cổng dịch vụ công và có thể thuê đơn vị làm trọn gói.
Tuy vậy, điều anh Đức lo nhất vẫn là chất lượng sản phẩm khi thị trường có nhiều mức giá khác nhau. "Nếu có chính sách hỗ trợ tài chính hoặc vay ưu đãi, người dân sẽ mạnh dạn lắp đặt hơn, đồng thời cần kiểm soát chất lượng để tránh tình trạng chọn thiết bị giá rẻ nhưng không đảm bảo", anh Đức nêu ý kiến.
Theo ông Lê Quang Vinh - đại diện Sigenergy, đơn vị chuyên lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, chỉ thị mới của Thủ tướng đang tạo cú hích cho thị trường điện mặt trời mái nhà, nhất là trong bối cảnh nhu cầu lắp đặt tăng sớm do lo ngại thiếu điện và dự báo nắng nóng cực đoan.
Nhu cầu tăng mạnh cũng kéo theo giá thiết bị leo thang: tấm quang điện đã tăng 30 - 35% vào cuối năm 2025, còn pin lưu trữ tăng khoảng 20%. Đồng thời, xu hướng đầu tư hệ thống lưu trữ (BESS) để tận dụng điện giá thấp giờ thấp điểm, cùng với nhu cầu sạc xe điện gia tăng, đang khiến thị trường càng thêm sôi động.
Ông Vinh cho biết chi phí lắp đặt hiện đã tăng từ mức 15 - 16 triệu đồng/kW lên khoảng 18 - 20 triệu đồng/kW, tùy thuộc vào chất lượng thiết bị. Riêng pin lưu trữ có giá trung bình khoảng 5 triệu đồng/kW, với cấu hình phổ biến 10kW. Tuy nhiên, ông cảnh báo người dùng không nên chạy theo giá rẻ, bởi thiết bị kém chất lượng có thể khiến "tiền mất, tật mang".
"Người dùng luôn muốn mua với giá rẻ nhất, nhưng cần đi đôi với chất lượng. Ví dụ như đầu tư một thiết bị lưu trữ khoảng 50 triệu đồng, tương đương một chiếc xe máy, nhưng liệu có đảm bảo chất lượng suốt vòng đời thiết bị hay không?
Nếu mỗi ngày tích trữ được 10kWh, thì mỗi tháng là 300kWh, tương đương với mức điện hiện nay sẽ tiết kiệm được 900.000 đồng, thì cũng phải vài năm mới thu hồi vốn. Vì vậy, cần phải kiểm soát được chất lượng thiết bị để đảm bảo việc lắp đặt xong mà chỉ sử dụng được một vài năm", ông Vinh nói.
