“Các tên lửa Iran đã đánh trúng trận địa radar cảnh báo sớm AR-327 đặt tại núi Dukhan trong cuộc tập kích trả đũa sáng nay”, tài khoản mạng xã hội của hãng thông tấn Tasnim tại Iran ngày 11/6 cho biết, đề cập chiến dịch đáp trả nhắm vào các cơ sở quân sự Mỹ ở vùng Vịnh.
Hình ảnh do Tasnim đăng cho thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực núi Dukhan. Đây là ngọn núi cao nhất tại Bahrain với độ cao 134 m so với mực nước biển.
Acceladealer, thành viên mạng lưới theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở Faytuks News, sau đó công bố dữ liệu đối chiếu địa lý xác nhận cột khói bốc lên từ vị trí mái vòm radar duy nhất trong khuôn viên cơ sở radar Jabal al-Dukhan ở Bahrain.
Không rõ trận địa radar do quốc gia nào vận hành, song chuyên trang quân sự Defence Security Asia cho rằng đây là cơ sở có liên hệ với Mỹ.
Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã tập kích loạt căn cứ có lực lượng Mỹ trong khu vực nhằm trả đũa đòn đánh trước đó của đối phương, trong đó có sân bay quân sự Sheikh Isa và trụ sở Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain.
Bộ Nội vụ Bahrain cho biết các cuộc tấn công từ Iran đã khiến một người bị thương nhẹ, nhiều phương tiện bốc cháy cùng nhà cửa bị hư hại ở thành phố Hamad và thủ đô Manama, do mảnh vỡ từ các máy bay không người lái (UAV) của Iran bị chặn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về thông tin trận địa radar tại Bahrain bị đánh trúng.
Theo chuyên trang về thông tin quân sự Deagel, AR-327 Commander là radar chiến thuật hoạt động ở băng tần S và có tầm hoạt động 470 km, do hãng BAE Systems tại Anh phát triển. Không quân Anh đưa AR-327 vào sử dụng từ năm 1997, với định danh Type 101. Kể từ đó, AR-327 đã được triển khai tại nhiều khu vực, trong đó có Bắc Cực, Trung Á và Trung Đông.
Defence Security Asia cho biết núi Dukhan có tầm quan trọng đặc biệt về mặt quân sự, do địa hình cao cho phép radar triển khai tại đây bao quát các hành lang hàng không chiến lược xung quanh eo biển Hormuz.
“Vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu năng lực cảnh báo sớm có thể tạo ra những điểm mù tạm thời, khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh gặp khó khăn trong quá trình đánh chặn tên lửa, phối hợp về hải quân và đánh giá mối đe dọa từ trên không”, chuyên trang này cho hay.
Quân đội Mỹ đã hứng chịu nhiều thiệt hại sau các cuộc tập kích trả đũa từ Iran trong xung đột Trung Đông. Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh được Washington Post công bố hồi đầu tháng 5, những đòn tấn công của Iran đã phá hủy hoặc làm hư hỏng tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú.
Thông báo được ông Unsit Sampuntharat, Thư ký thường trực Bộ Nội vụ Thái Lan, công bố trong bối cảnh cháy rừng, khói mù và bụi mịn đang ảnh hưởng 17 tỉnh khu vực phía bắc.
Theo công ty giám sát chất lượng không khí iQAir (Thụy Sĩ), Chiang Mai đã đứng đầu danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới trong 5 ngày liên tiếp. Chiều 4.4, chỉ số AQI tại đây là 206 - mức "rất không lành mạnh", với nồng độ PM2.5 ở mức 131 µg/m3, cao gấp nhiều lần ngưỡng an toàn quốc gia là 37,5 µg/m3.
Việc ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm tăng cường điều phối ứng phó khủng hoảng, đồng thời cho phép các thống đốc tỉnh sử dụng quỹ ứng trước và các nguồn ngân sách liên quan để triển khai biện pháp khẩn cấp. Qua đó, chính quyền địa phương có thể đẩy nhanh nỗ lực kiểm soát thảm họa và hỗ trợ kịp thời các thiệt hại về người và tài sản, theo báo Nation của Thái Lan.
Mùa khói mù tại miền bắc Thái Lan thường đạt đỉnh từ tháng 2 - 4, chủ yếu do hoạt động đốt rơm rạ, cháy rừng và khói xuyên biên giới. Giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, đeo khẩu trang và đi khám nếu có triệu chứng hô hấp.
Trong một diễn biến khác, tại Nam Á, mưa lớn và bão đã khiến ít nhất 121 người thiệt mạng tại Afghanistan và Pakistan trong 2 tuần qua, theo AFP ngày 5.4. Tại Afghanistan, mưa lớn kéo dài từ cuối tháng 3 đã gây lũ lụt, sạt lở đất và phá hủy nhà cửa, mùa màng, làm 77 người chết và 137 người bị thương. Tại Pakistan, 44 người đã tử vong do mưa lớn.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 19/5 cho biết đề xuất hòa bình mới nhất của Tehran gửi tới Mỹ bao gồm việc chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận bao gồm cả Li Băng, sự rút lui của các lực lượng Mỹ khỏi các khu vực gần Iran và bồi thường cho những tổn thất do cuộc chiến của Mỹ và Israel gây ra.
Tehran cũng yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng các khoản tiền bị đóng băng và chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với Iran.
Các điều khoản được mô tả trong các báo cáo của Iran có vẻ ít thay đổi so với đề xuất trước đó của nước này, vốn đã bị Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ vào tuần trước.
Mỹ chưa đưa ra phản hồi chính thức, song Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua thông báo đã tạm dừng kế hoạch nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi Tehran gửi đề xuất hòa bình mới. Ông tin rằng hiện có một “cơ hội rất tốt” để đạt được một thỏa thuận nhằm giới hạn chương trình hạt nhân của Iran.
Mặc dù không bên nào công khai tiết lộ bất kỳ sự nhượng bộ nào trong các cuộc đàm phán vốn đã bị đình trệ trong một tháng qua, một quan chức cấp cao của Iran hôm 18/5 cho biết, Washington có thể đang giảm bớt một số yêu cầu.
Bất chấp tín hiệu lạc quan này, Tehran và Washington tiếp tục cảnh báo qua lại. Tổng thống Trump dọa sẽ tấn công mạnh hơn nếu Iran không nhanh chóng đạt thỏa thuận.
Trong khi đó, người phát ngôn Quân đội Iran, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, cảnh báo Iran sẽ mở thêm các mặt trận mới bằng cách sử dụng các công cụ và phương pháp mới.
“Nếu đối phương phạm sai lầm, tấn công một lần nữa, chúng ta sẽ mở các mặt trận mới chống lại họ bằng những công cụ và phương pháp mới”, ông nói. Ông thừa nhận, Iran tận dụng thời gian ngừng bắn để tăng cường sức mạnh chiến đấu.
Tướng Akraminia cho biết Iran có quyền kiểm soát hoàn toàn đối với eo biển Hormuz và tình hình tại tuyến đường thủy chiến lược này sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây.
Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cũng cảnh báo các quốc gia đang tìm cách phô trương sức mạnh tại eo biển Hormuz rằng Iran sẽ theo đuổi các quyền lợi hợp pháp của mình đối với tuyến đường thủy này "với toàn bộ sức mạnh" và "sẽ không nương tay với bất kỳ ai”.
Một số nguồn tin cho biết, trong hơn một tháng ngừng bắn, Iran đã tìm cách khai quật tên lửa và bệ phóng vốn bị chôn vùi dưới các hầm ngầm do chiến dịch không kích của Mỹ và Israel.
Iran đã chỉ thị cho tất cả các cấp tác chiến của lực lượng vũ trang chuẩn bị một “kế hoạch phản ứng lập tức và toàn diện” nếu Mỹ và Israel nối lại chiến dịch tấn công.
Một thỏa thuận sơ bộ dường như đã đạt được trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, CNN dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết hôm 28/5. Tuy nhiên, nguồn tin nói rằng Tổng thống Donald Trump vẫn chưa chính thức phê chuẩn và tình hình khu vực vẫn căng thẳng.
Các quan chức cảnh báo sự chấp thuận của ông Trump sẽ là yếu tố then chốt đối với bất kỳ thỏa thuận nào. Trước đó một ngày, Tổng thống Trump nói rằng ông chưa hài lòng với tình trạng hiện tại của các cuộc đàm phán. Chưa rõ liệu Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bật đèn xanh hay chưa vì đây cũng là bước đi cần thiết khác để tiến tới chấm dứt xung đột.
Tuy nhiên, việc hai bên hoàn tất dự thảo văn bản được xem là dấu hiệu cho thấy nỗ lực ngoại giao vẫn đang tiếp diễn, bất chấp các hành động "ăn miếng trả miếng" giữa Mỹ và Iran trong 48 giờ qua.
Biên bản ghi nhớ (MoU) được cho sẽ bao gồm điều khoản dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz, trong đó có việc cho phép tàu thuyền tự do lưu thông và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ.
Thỏa thuận cũng sẽ mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày nhằm xử lý chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm số phận kho uranium được làm giàu ở mức cao của Tehran. Các nguồn tin cho biết những vấn đề khó khăn nhất liên quan đến chương trình hạt nhân Iran vẫn phải được giải quyết trong các cuộc đàm phán tiếp theo.
Tới nay, đây vẫn được xem là vấn đề gai góc hàng đầu trong đàm phán. Iran nhiều lần khẳng định họ có quyền duy trì chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình, trong khi Mỹ muốn Tehran bàn giao số uranium đã làm giàu, điều mà Tehran nhiều lần bác bỏ.
Trước đây, ông Trump từng nhiều lần tỏ ra lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran, nhưng sau đó lại thay đổi lập trường.
Các nguồn tin Mỹ đều cảnh báo rằng bất kỳ tiến triển nào trong đàm phán cũng có thể nhanh chóng sụp đổ nếu ông Trump quyết định không phê chuẩn thỏa thuận.
Áp lực đang gia tăng lên đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới gần. Một nguồn thạo tin cho biết ông Trump đang tìm kiếm thêm tư vấn để bảo đảm thỏa thuận đủ cứng rắn. Ông dường như đặc biệt tập trung vào việc bảo đảm thỏa thuận này có thể được xem là mạnh mẽ hơn thỏa thuận hạt nhân thời cựu Tổng thống Barack Obama năm 2015, văn bản ông Trump từng rút khỏi ở nhiệm kỳ đầu.
Trước đó, vào cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã cảnh báo đồng minh Oman về kịch bản hỗ trợ Iran áp phí đối với hoạt động thương mại đi qua eo biển Hormuz.
“Chính phủ Mỹ sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm áp đặt hệ thống thu phí tại eo biển Hormuz. Đặc biệt, Oman cần hiểu rằng Bộ Tài chính Mỹ sẽ mạnh tay nhắm vào bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, trực tiếp hoặc gián tiếp, tham gia hỗ trợ việc thu phí tại eo biển này, và mọi đối tác liên quan cũng sẽ bị trừng phạt”, ông viết trên mạng xã hội X.
Một ngày trước đó, Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo sẽ “thổi bay” Oman nếu nước này tìm cách cùng Iran kiểm soát eo biển.
