Thông báo được ông Unsit Sampuntharat, Thư ký thường trực Bộ Nội vụ Thái Lan, công bố trong bối cảnh cháy rừng, khói mù và bụi mịn đang ảnh hưởng 17 tỉnh khu vực phía bắc.
Theo công ty giám sát chất lượng không khí iQAir (Thụy Sĩ), Chiang Mai đã đứng đầu danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới trong 5 ngày liên tiếp. Chiều 4.4, chỉ số AQI tại đây là 206 – mức “rất không lành mạnh”, với nồng độ PM2.5 ở mức 131 µg/m3, cao gấp nhiều lần ngưỡng an toàn quốc gia là 37,5 µg/m3.
Việc ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm tăng cường điều phối ứng phó khủng hoảng, đồng thời cho phép các thống đốc tỉnh sử dụng quỹ ứng trước và các nguồn ngân sách liên quan để triển khai biện pháp khẩn cấp. Qua đó, chính quyền địa phương có thể đẩy nhanh nỗ lực kiểm soát thảm họa và hỗ trợ kịp thời các thiệt hại về người và tài sản, theo báo Nation của Thái Lan.
Mùa khói mù tại miền bắc Thái Lan thường đạt đỉnh từ tháng 2 – 4, chủ yếu do hoạt động đốt rơm rạ, cháy rừng và khói xuyên biên giới. Giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, đeo khẩu trang và đi khám nếu có triệu chứng hô hấp.
Trong một diễn biến khác, tại Nam Á, mưa lớn và bão đã khiến ít nhất 121 người thiệt mạng tại Afghanistan và Pakistan trong 2 tuần qua, theo AFP ngày 5.4. Tại Afghanistan, mưa lớn kéo dài từ cuối tháng 3 đã gây lũ lụt, sạt lở đất và phá hủy nhà cửa, mùa màng, làm 77 người chết và 137 người bị thương. Tại Pakistan, 44 người đã tử vong do mưa lớn.
Nguồn: https://thanhnien.vn/thai-lan-ban-bo-vung-khan-cap-vi-o-nhiem-khong-khi-185260405220330928.htm

"Người Iran rõ ràng rất giỏi đàm phán, hay đúng hơn là rất khéo léo trong việc không đàm phán. Họ để người Mỹ đến Islamabad rồi lại ra về tay trắng", Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu trước sinh viên ở Marsberg, bang North Rhine-Westphalia ngày 27/4.
Ông cũng đánh giá giới lãnh đạo Iran rõ ràng "cứng rắn hơn nhiều so với những gì người khác nghĩ" trong cuộc chiến với Mỹ - Israel. Chiến sự bùng phát từ ngày 28/2 và chưa có dấu hiệu sẽ sớm kết thúc, dù các bên đang trong giai đoạn ngừng bắn. Hai bên đang gia tăng áp lực kinh tế với nhau bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu mỏ của thế giới đi qua.
Theo Thủ tướng Merz, vấn đề đối với những cuộc xung đột như vậy nằm ở chỗ "can thiệp thì dễ, rút ra mới khó" và điều đó đã được thể hiện trong chiến dịch kéo dài 20 năm của Mỹ tại Afghanistan hay cuộc chiến ở Iraq.
"Giờ đây, cả một quốc gia đang bị giới lãnh đạo Iran làm bẽ mặt, đặc biệt bởi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran", ông Merz nói. "Đó là lý do tôi hy vọng cuộc chiến này kết thúc càng sớm càng tốt".
Ông cảnh báo rằng hệ lụy của chiến sự Iran đã tác động tới kinh tế Đức. "Hiện tại tình hình vô cùng rối rắm. Xung đột khiến chúng ta tốn kém rất nhiều tiền. Cuộc chiến ở Iran đang tác động trực tiếp đến sản lượng kinh tế của chúng tôi", Thủ tướng Đức cho hay.
Theo ông, Đức vẫn sẵn sàng triển khai tàu quét mìn để giúp đảm bảo an ninh các tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz, nhưng nhấn mạnh bước đi như vậy chỉ diễn ra khi hành động thù địch đã chấm dứt.
Mỹ và Iran chưa bình luận về tuyên bố của Thủ tướng Merz.
Phát biểu của ông Merz được đưa ra hai ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hủy chuyến đi của phái đoàn đàm phán nước này tới Islamabad, Pakistan để đàm phán với phía Iran, cho rằng các cuộc thương thảo có thể được tiến hành qua điện thoại. Phái đoàn Iran trước đó có mặt tại Islamabad, song chỉ gặp gỡ giới chức Pakistan rồi rời đi tới Nga.
Vòng đàm phán Mỹ - Iran tại thủ đô Pakistan trước đó hai tuần, do Phó tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu, đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Bình luận của Thủ tướng Đức về các cuộc đàm phán đang bế tắc giữa Mỹ và Iran có nguy cơ làm sâu thêm rạn nứt trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và các đồng minh NATO, đồng thời đi ngược lại nỗ lực của ông Trump, người luôn mô tả tình hình theo hướng tích cực.
"Chúng tôi nắm mọi quân bài. Nếu Iran muốn đàm phán thì họ có thể đến gặp hoặc gọi cho chúng tôi", Tổng thống Mỹ nói trên Fox News tuần trước.
Tuy nhiên, nỗ lực đàm phán bí mật giữa hai bên dường như vẫn tiếp diễn. Hãng tin Mỹ Axios và kênh truyền hình Lebanon Al Mayadeen ngày 26/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết phía Iran đề xuất tiến trình đàm phán hòa bình ba bước, gồm ngừng bắn hoàn toàn, thảo luận về eo biển Hormuz, sau đó mới đàm phán hạt nhân.
Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump không hài lòng với đề xuất này. Chính quyền Trump luôn khẳng định vấn đề hạt nhân Iran phải được giải quyết ngay từ đầu. Người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales nói rằng Mỹ "sẽ không đàm phán thông qua báo chí" và "đã nói rõ lằn ranh đỏ của chúng tôi".
Theo chuyên gia phân tích chính sách về Iran và Trung Đông Ali Vaez, chính quyền Trump có thể đã đánh giá sai mức độ mà áp lực kinh tế có thể buộc Iran nhượng bộ. Iran coi đây là cuộc chiến mang tính sống còn và sẵn sàng chịu tổn thất lớn.
Ngược lại, ông Trump phải đối mặt với áp lực trong nước như giá xăng tăng, lạm phát và nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay toàn cầu có thể ảnh hưởng đến World Cup 2026 tại Bắc Mỹ vào tháng 6 và tháng 7. Tổng thống Mỹ cũng mong muốn giải quyết khủng hoảng Iran trước khi tiến hành các chuyến công du quan trọng, như chuyến thăm Trung Quốc dự kiến vào giữa tháng 5.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Chiến sự Ukraine 4/7: Bước ngoặt lớn, Nga chính thức giành Konstantinovka

Tổng thống Putin mặc quân phục thăm sở chỉ huy dã chiến
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 3/7 đã đến thăm một sở chỉ huy dã chiến, nơi ông mặc quân phục và làm việc cùng các chỉ huy quân sự cấp cao và quan chức Bộ Quốc phòng.
Trong chuyến thăm, Tổng thống Putin được nghe báo cáo về đà tiến công của quân đội Nga ở vùng Donbass, miền Đông Ukraine, trong đó có việc giành quyền kiểm soát thành trì chiến lược Konstantinovka.
Tổng thống Putin bày tỏ tin tưởng Nga sẽ giành chiến thắng sau khi một chỉ huy quân sự Nga khẳng định “chiến thắng sẽ thuộc về chúng ta”. Ông nhấn mạnh rằng Lugansk đã được kiểm soát hoàn toàn, và các đơn vị Moscow vẫn đang tiếp tục tiến công vào Donetsk, đồng thời việc hình thành vùng phòng thủ ở các khu vực Kharkov và Sumy đang được triển khai.
Tổng thống Putin tuyên bố rằng đối phương càng tích cực tấn công vào cơ sở hạ tầng của Nga, vùng an ninh được hình thành trên lãnh thổ Ukraine sẽ càng rộng hơn. Việc thiết lập vùng an ninh như vậy là một phần quan trọng trong các hành động của quân đội Nga trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ của chiến dịch quân sự đặc biệt.
Ông Putin cho rằng việc kiểm soát Konstantinovka là giai đoạn đầu tiên, nhưng vô cùng quan trọng trong chiến dịch nhằm chiếm giữ khu vực phòng thủ Sloviansk - Kramatorsk.
Nga chính thức giành Konstantinovka: Chiến thắng quan trọng
Kênh Readovka nhận định, sức mạnh tổng hợp của quân đội Nga đã được chứng minh một lần nữa. Konstantinovka chính thức được kiểm soát.
Tập đoàn quân số 3, được hỗ trợ bởi lực lượng của Tập đoàn quân hỗn hợp cận vệ số 8 RFAF, đã hoàn thành việc giải tỏa Konstantinovka. Các đơn vị Kiev mắc kẹt trong vòng vây đã bị tiêu diệt một phần và bị bắt giữ một phần. Những người may mắn thoát khỏi thành phố rút lui về phía Druzhkovka.
Trận chiến giành Konstantinovka bắt đầu vào tháng 10/2025, khi các đơn vị đầu tiên của Nga tiến vào các quận phía đông thành phố. Lực lượng Kiev kháng cự cực kỳ quyết liệt, gây ra không ít khó khăn, nhưng sự kết hợp kinh điển giữa hỏa lực và cơ động đã giúp RFAF phá vỡ thế bế tắc, chia cắt lực lượng đồn trú của AFU thành hai phần gần như độc lập.
Chiến đấu cơ Su-34 ồ ạt ném bom các cứ điểm biệt lập, điều này cuối cùng đã ảnh hưởng đáng kể đến tiềm lực tổng thể của Ukraine. Hơn nữa, chuỗi đòn không kích đã phá hủy những đập nước lớn trên các sông hồ để làm ngập đường tiếp tế của AFU vào thành phố.
Có một số bước ngoặt trong trận chiến Konstantinovka. Một trong những bước ngoặt quan trọng nhất là sự đột phá của Tập đoàn quân số 3 RFAF vào khu công nghiệp hồi cuối tháng 3. Điều này đã mở đường cho việc chia cắt lực lượng Kiev thành hai nửa.
Sau cuộc hành quân táo bạo này, lực lượng Moscow bắt đầu xóa sổ các cứ điểm còn lại của đối phương ở vành đai phòng thủ bên ngoài thành phố. Trong nửa đầu tháng 5, các đơn vị xung kích Nga đã thành công trong việc tước bỏ "vùng an toàn" do các cứ điểm phòng thủ biệt lập của Ukraine ở phía bắc và phía nam thành phố cung cấp.
Tiếp theo, giai đoạn cuối cùng bắt đầu, bằng các cuộc không kích phá hủy những cứ điểm quan trọng nhất của AFU. Các đơn vị hệ thống không người lái Nga có đóng góp rất lớn, đảm bảo sự cô lập về hậu cần, ngăn chặn không một chiếc xe tải nào chở tiếp tế của đối phương có thể tiến vào thành phố.
Lực lượng Kiev đã chuyển sang sử dụng các hệ thống robot mặt đất và UAV hạng nặng, dựa vào khả năng tàng hình tương đối, nhưng các phi công điều khiển UAV Nga đã giảm thiểu tối đa lượng tiếp tế đến được các vị trí của binh sĩ Ukraine.
Giai đoạn chính của cuộc tấn công bắt đầu vào nửa cuối tháng 5, khi RFAF từ phía nam đột phá vào các khu dân cư cao tầng để liên kết với đồng đội của họ trong khu công nghiệp. Nhận thức được nguy cơ bị bao vây, binh sĩ Ukraine đã chiến đấu tuyệt vọng và liên tục phản công. Nhưng điều này không mang lại kết quả.
Cuối tháng 5, Tập đoàn quân số 3 RFAF bắt đầu siết chặt vòng vây.
Trong suốt nửa đầu tháng 6, Bộ chỉ huy Kiev đã cố gắng đưa quân tiếp viện vào thành phố để tạo ra một hành lang thoát hiểm. Nhưng điều này chỉ dẫn đến những tổn thất "vô nghĩa" trên các tuyến đường tiến vào Konstantinovka. Những binh sĩ bị bao vây, vẫn còn chút hy vọng, đã thay quần áo dân thường và, dưới màn đêm, cố gắng lẩn trốn, nhưng không phải ai cũng thành công.
Đến nửa cuối tháng 6, tình hình đã trở nên rõ ràng đối với AFU: không còn cách nào để phá vỡ vòng vây, đạn dược và lương thực đang cạn kiệt. Không ít đơn vị Kiev bắt đầu buông súng ra hàng, một hiện tượng đã được ghi lại bởi UAV trinh sát của Nga.
Và một lần nữa, quân đội Nga đã chứng minh được sự thành thạo trong tác chiến đô thị, một trong những loại hình chiến tranh khó khăn nhất. AFU đã kiệt sức, bị bao vây, rồi bị phân tán và xóa sổ, đó đã trở thành nguyên tắc kinh điển khi "xử lý" các thành phố công nghiệp kiên cố và các đơn vị đối phương cố thủ bên trong.
Ukraine sơ tán nhiều khu vực dọc biên giới Sumy - Kharkov
Kênh Military Summary đưa tin, quân đội Nga (RFAF) lập kỷ lục mới trong cuộc chiến nhiên liệu, phá hủy hàng chục trạm xăng trên khắp Ukraine chỉ trong một đêm, từ Sumy và Chernihiv đến Odessa và Zaporizhia. Lần đầu tiên, các nguồn tin ủng hộ Kiev công bố video về những hàng dài người xếp hàng chờ đổ xăng.
Trên thực địa, lực lượng Moscow đã chiếm được Piskunovka (9 lá cờ được xác nhận), siết chặt vòng vây quanh Kupyansk và Borova. Quân đội Ukraine đã thất thủ ở Novaya Ova và Alexandrovka.
Chính quyền địa phương tuyên bố các khu vực sơ tán bắt buộc trên khắp vùng Kharkov khi quân đội Nga đột phá rất mạnh, và các cuộc đụng độ nổ ra tại Belaya Kolodez. Dường như trận chiến giành thành phố thủ phủ đã bắt đầu. Tại Sumy, thị trưởng bác bỏ tin đồn sơ tán trong khi người dân địa phương bán lẻ nhiên liệu từ cốp xe sau khi các trạm xăng bị san bằng.
Kể từ đầu năm, quân đội Nga đã giành được 133 khu định cư và kiểm soát hơn 3.000km2 lãnh thổ.
Bộ chỉ huy Kiev đang cố gắng bù đắp tổn thất bằng các cuộc phản công hoặc đột kích nhỏ song song với những cuộc tập kích vào cơ sở hạ tầng dân sự ở Crimea và các khu vực biên giới khác, đặc biệt là Belgorod. Trong 24 giờ qua, các đội phòng không Nga đã phá hủy hơn 300 UAV, kênh Rybar cho biết.
Tại khu vực Dnipropetrovsk, đã xuất hiện các báo cáo về việc RFAF giành quyền kiểm soát Aleksandrovka trên tuyến Pisantsy - Dobropasovo. Sau khi giải tỏa Bogodarivka và Dobropasovo, vị trí của lực lượng Kiev tại Aleksandrovka trở nên gần như vô vọng, ngôi làng bị cắt đứt khỏi tuyến đường tiếp tế ổn định từ bờ bên kia sông Vovchya.
Tại khu vực Dobropillia, các cuộc phản công dữ dội vẫn tiếp diễn gần Grishino và Novy Donbas. Hoạt động của UAV vẫn ở mức cao ở cả hai phía. Ukraine đang cố gắng làm bão hòa các "vùng xám", khai thác các khu vực trồng trọt, khu vực dân cư và công sự biệt lập. RFAF đang giao tranh gần Rodinske. Ở vùng ngoại ô phía tây ngôi làng, một nhóm binh sĩ Ukraine đã bị xóa sổ, khi họ cố gắng xâm nhập qua các khu vực dân cư và vành đai rừng.
Cửa ngõ vào Sloviansk bắt đầu rung lắc
Theo kênh Readovka, quân đội Nga đang chuẩn bị đột phá vào thành phố Nikolaevka, án ngữ ở phía bắc siêu đô thị Sloviansk.
Tập đoàn quân hỗn hợp cận vệ số 3 RFAF, với một cuộc tấn công từ Krivaya Luka, đã đánh bật Lữ đoàn không vận độc lập số 81 AFU khỏi làng Piskunovka, nằm trên bờ sông Seversky Donets.
Như vậy, quân đội Nga đã tạo ra tiền đề tức thời cho các hành động tiếp theo ở Nikolaevka, nơi sẽ được bảo vệ bởi Lữ đoàn cơ giới độc lập số 54, Lữ đoàn xung kích độc lập số 10 và Lực lượng Phòng vệ Ukraine.
Xa hơn Piskunovka, lực lượng Moscow đối mặt với làng Starodubovka, nơi có nhà máy nhiệt điện Sloviansk. Mối đe dọa về một cuộc đột phá vào cơ sở này dọc theo vòng cung qua Starodubovka có thể khiến vị trí của AFU ở Nikolaevka trở nên cực kỳ bấp bênh, vì sự hiện diện dày đặc của các hồ chứa kỹ thuật và kênh đào Seversky Donets-Donbas tạo thành tuyến đường thoát hiểm duy nhất cho vũ khí trang bị hạng nặng, giờ đây lại trở thành "nút thắt cổ chai".
Lực lượng Kiev có lựa chọn duy nhất là nhanh chóng tiến hành cuộc rút lui có tổ chức cùng với thiết bị và vũ khí hạng nặng ngay khi còn nhiều tuyến đường vẫn đang hoạt động để tránh tổn thất trên đường độc đạo.
Do đó, mối đe dọa mới nổi lên ở Nikolaevka, xuất phát từ khả năng quân đội Nga đột phá về phía nhà máy nhiệt điện Sloviansk, đang buộc AFU phải tăng cường đáng kể vị trí của họ ở Starodubovka và trên các tuyến đường tiếp cận những khu nhà nghỉ ở phía bắc thành phố.
Toàn bộ khu vực chiến sự đã được chuẩn bị kỹ lưỡng để phòng thủ: Lực lượng Kiev sở hữu một mạng lưới công sự dã chiến kiên cố. Tuy nhiên, với tình trạng thiếu bộ binh và các mối đe dọa đang nổi lên, họ buộc phải ứng phó bằng cách hy sinh khu vực khác.
Diễn biến mới xuất hiện mở ra cơ hội cho Tập đoàn quân số 3 RFAF chơi trò "đánh úp" đối phương. Nghĩa là, họ tạo ra tất cả các điều kiện tiên quyết cho cuộc đột phá ở một khu vực, buộc AFU phải tái bố trí lực lượng nhưng sau đó tấn công theo một hướng hoàn toàn khác.
Trong hoàn cảnh hiện tại, AFU không có quyền phớt lờ các mối đe dọa đang nổi lên bởi nó đồng nghĩa với việc lực lượng xung kích Nga sẽ dễ dàng tiến vào khu vực.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo vẫn chưa rõ. Trò chơi "đánh lừa" này có thể kéo dài, và việc Nga lựa chọn địa điểm đột phá vào Nikolaevka cuối cùng chắc chắn sẽ được quyết định ngay trước khi điều đó xảy ra.
Tình hình diễn biến phức tạp khiến thời gian phản ứng trở nên vô cùng eo hẹp, càng làm cho vị thế của Ukraine thêm bấp bênh, xét đến tầm quan trọng sống còn của Nikolaevka, triển vọng rút quân khỏi thành phố trong thời gian tới vô cùng khó khăn.
Kênh AMK Mapping xác nhận lực lượng Moscow nhanh chóng xâm nhập từ Rai-Aleksandrovka và Kryva Luka vào tận Mykolaivka và Starodubovka.
Điều đáng sợ là, lực lượng tiền tuyến của Nga bất ngờ tiến đến cách Sloviansk chỉ 7,5km trong khi thành phố chưa được sơ tán.
Diễn biến mới quan trọng ở Dnipropetrovsk
Tại khu vực Dnipropetrovsk, quân đội Nga tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát dọc theo sông Vovchya. Sau khi giải tỏa Bogodarovka và Dobropasovo, Cụm tác chiến phía Đông RFAF đã tiến dọc theo tuyến Pisanky - Dobropasovo và theo báo cáo, đã chiếm được Aleksandrovka, kênh Rybar cho hay.
Ngày 3/7, hình ảnh về binh sĩ và quốc kỳ Nga ở nhiều khu vực trong khu định cư đã được công bố. Do vị trí của ngôi làng nằm trên tả ngạn sông Vovchya và việc các đơn vị Moscow trước đó đã tiến về phía đông bắc, khả năng AFU tiếp tục giữ Aleksandrovka ngày càng trở nên khó xảy ra.
Aleksandrovka nằm giữa Bogodarovka và Dobropasovo, tạo thành một trong những vùng kiểm soát dọc theo sông Vovchya. Sau khi mất các khu định cư lân cận, lực lượng Kiev trong làng rơi vào tình thế cực kỳ khó khăn: đường tiếp tế từ bờ bên kia bị phức tạp hóa, và khả năng cơ động của họ bị giảm sút.
Xa hơn về phía đông bắc, dọc theo tuyến Iskra - Ivanovka - Zeleni Hai, không có thay đổi đáng kể nào được quan sát thấy. Các báo cáo lan truyền về việc quân đội Nga bỏ rơi các vị trí riêng lẻ vẫn chưa được xác nhận.
Nhiệm vụ khả dĩ nhất của các đơn vị xung kích thuộc "Tàu tốc hành phương Đông" sẽ là nắn thẳng đường kiểm soát dọc theo sông Vovchya. Tại khu vực Novooleksandrivka - Tykhye - Orestopol - Lisne, sau các cuộc tấn công mùa xuân và các cuộc đột kích mùa hè của AFU, vẫn còn những khu vực cần được kiểm tra lại và dọn sạch.
Tại những khu vực này, có thể có sự hiện diện của các nhóm bộ binh Ukraine rải rác. Sự hiện diện của họ không nhất thiết có nghĩa là AFU kiểm soát hoàn toàn các khu dân cư, nhưng nó gây ra rủi ro cho bên sườn, các tuyến đường tiếp tế và việc củng cố lực lượng Moscow sau đó.
Trong bối cảnh đó, truyền thông ủng hộ Kiev tiếp tục "quảng bá" các giả thuyết về một "cuộc phản công của Ukraine" ở tỉnh Dnipropetrovsk, cố gắng biến các báo cáo của truyền thông địa phương thành sự thay đổi tình hình trên thực địa.
Việc giải tỏa Aleksandrovka về mặt logic tiếp tục thể hiện bước tiến của quân đội Nga dọc theo sông Vovchya, nhưng không tự động báo hiệu một cuộc tiến công về phía Pokrovskoe. Nhiệm vụ then chốt của RFAF hiện nay là củng cố các tuyến phòng thủ, dọn sạch các "vùng xám" và ổn định mặt trận. Nếu không, việc tiến xa hơn về phía bắc sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro không cần thiết.
Tin Gốc: Dân Trí

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/5 đến Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ hai. Tiêu điểm của sự kiện là cuộc hội đàm giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sáng 14/5, cuộc gặp trực tiếp thứ hai giữa hai lãnh đạo trong hơn 6 tháng.
WSJ dẫn nguồn thạo tin nói ông Trump và ông Tập nhiều năm qua vẫn trao đổi thư nhằm xây dựng quan hệ cá nhân. Mối quan hệ này sẽ đối mặt thử thách tại cuộc gặp thượng đỉnh, khi hai lãnh đạo thảo luận hàng loạt vấn đề là nguồn cơn căng thẳng song phương như thuế quan, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo (AI), khoáng sản chiến lược và chiến sự Iran.
"Ông Trump và ông Tập nhìn chung đều muốn ổn định, đồng thời coi thương mại và đầu tư là kênh hiệu quả nhất để đạt điều đó trong ngắn hạn", Elizabeth Economy, cựu cố vấn về Trung Quốc trong chính quyền Joe Biden, nói. Tuy nhiên, đằng sau những thông điệp ngoại giao, lãnh đạo hai siêu cường thế giới đều có kỳ vọng riêng của mình.
Một trong những ưu tiên đối ngoại lớn nhất của Tổng thống Trump hiện nay là chiến sự Iran, bởi cuộc xung đột kéo dài hơn hai tháng qua đang gây áp lực lên kinh tế toàn cầu cũng như nước Mỹ, đe dọa vị thế đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.
Trong cuộc hội đàm, ông Trump nhiều khả năng sẽ đề xuất ông Tập sử dụng ảnh hưởng với Iran để thúc đẩy hòa đàm và hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh đang bị Iran và Mỹ phong tỏa.
Lãnh đạo Mỹ có thể thuyết phục rằng Trung Quốc cũng có lợi nếu tuyến hàng hải này thông suốt, bởi khủng hoảng năng lượng kéo dài sẽ khiến kinh tế thế giới suy thoái, ảnh hưởng tới xuất khẩu của nước này.
Dù vậy, Trung Quốc đến nay vẫn tương đối thận trọng trong vấn đề này. Bắc Kinh tránh can dự trực tiếp vào cuộc chiến mà họ cho là Washington phải tự giải quyết, đồng thời không muốn bị kéo sâu vào xung đột ở Trung Đông.
Ngay trước chuyến thăm của ông Trump, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tới Bắc Kinh, động thái được đánh giá là nhằm thể hiện sức ảnh hưởng từ Trung Quốc đến Iran. Trung Quốc hiện là đối tác kinh tế quan trọng của Iran, mua lượng lớn dầu từ nước này.
"Vấn đề Iran thực tế lại có lợi cho Trung Quốc", Li Daokui, nhà kinh tế học Đại học Thanh Hoa, nhận định. Bởi vậy, trong cuộc hội đàm, ông Tập có thể tận dụng đòn bẩy với Iran để gây sức ép, buộc ông Trump nhượng bộ trong những vấn đề mà họ quan tâm hơn, đặc biệt liên quan đến Đài Loan.
Ngoài Iran, thương mại tiếp tục là chủ đề trọng tâm và Tổng thống Trump muốn Trung Quốc tăng mua hàng hóa Mỹ. Tuy nhiên, khác với trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Trung Quốc dường như đã tự tin hơn trong đối đầu thương mại với Mỹ.
Năm 2025, khi Mỹ áp thuế hơn 140% với hàng hóa Trung Quốc, Bắc Kinh đã đáp trả bằng cách hạn chế xuất khẩu đất hiếm, nguồn nguyên liệu quan trọng với ngành quốc phòng và công nghệ của Washington.
Chiến sự Iran càng gia tăng lợi thế cho Trung Quốc, bởi kho dự trữ vũ khí Mỹ bị tiêu hao đáng kể, còn nhiều linh kiện quân sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng liên quan tới nền kinh tế số hai thế giới.
Washington cũng muốn thúc ép Bắc Kinh mạnh tay hơn với fentanyl. Chính quyền Tổng thống Trump từ lâu cáo buộc các công ty Trung Quốc bán tiền chất fentanyl cho các băng đảng Mexico sản xuất loại ma túy gây chết người này.
Politico dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết fentanyl sẽ là một trong những nội dung trọng tâm trong các cuộc họp kín giữa hai bên. Với ông Trump, việc thể hiện lập trường cứng rắn với Trung Quốc về fentanyl có ý nghĩa chính trị quan trọng với cử tri MAGA.
Tuy nhiên, đòn bẩy của ông chủ Nhà Trắng trong vấn đề này đã suy giảm sau khi Trung Quốc không nhượng bộ trước các đe dọa thuế quan từ Mỹ. Bắc Kinh hiện muốn được đưa ra khỏi "danh sách các quốc gia trung chuyển hoặc sản xuất ma túy bất hợp pháp" mà Bộ Ngoại giao Mỹ công bố hàng năm.
Phái đoàn Mỹ lần này còn có nhiều doanh nhân lớn góp mặt, như Elon Musk, phản ánh mong muốn của phía Mỹ trong thúc đẩy hợp tác kinh tế và đầu tư vào thị trường khổng lồ của Trung Quốc.
Trong khi Tổng thống Trump mong muốn đạt kết quả cụ thể, đột phá về kinh doanh, đầu tư, Chủ tịch Tập dường như muốn duy trì môi trường ổn định để Trung Quốc có thêm thời gian củng cố sức mạnh kinh tế và công nghệ.
Kinh tế Trung Quốc hiện đối mặt nhiều áp lực suy giảm, do đó, Bắc Kinh muốn tránh một cuộc đối đầu mới với Washington, có thể gây bất ổn cho tăng trưởng.
"Trung Quốc cần thêm thời gian và không gian để củng cố cho cuộc cạnh tranh trong tương lai", theo Amanda Hsiao, nhà nghiên cứu tại Eurasia Group.
Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã thúc đẩy chiến lược "tự lực tự cường", đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ. Sau hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip từ Mỹ, các công ty Trung Quốc đang đẩy mạnh phát triển công nghệ nội địa và giảm phụ thuộc vào phương Tây.
Nhưng Bắc Kinh cũng sẵn sàng thể hiện lập trường cứng rắn với Washington. Khi Mỹ áp lệnh trừng phạt với một nhà máy lọc dầu Trung Quốc hồi tháng 4 vì mua dầu Iran, Bắc Kinh được cho là đã yêu cầu các doanh nghiệp không tuân thủ biện pháp này.
Với ông Tập, mục tiêu sâu xa hơn còn là định hình lại cách Mỹ nhìn nhận Trung Quốc.
"Nếu Tổng thống Mỹ là lãnh đạo của thế giới tự do và Chủ tịch Trung Quốc được xem là ngang hàng, điều đó có nghĩa ông Tập cũng phải là một lãnh đạo tầm cỡ toàn cầu", bà Yun Sun, giám đốc chương trình Trung Quốc tại Trung tâm Stimson, Mỹ, nói.
Giới phân tích nhận định Đài Loan tiếp tục là vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ song phương. Truyền thông Mỹ cho biết chính quyền ông Trump đã trì hoãn công bố gói bán vũ khí trị giá 13 tỷ USD cho Đài Loan nhằm tránh làm Trung Quốc phẫn nộ trước hội nghị thượng đỉnh.
Phát biểu hồi đầu tuần này, ông Trump để ngỏ khả năng thảo luận với ông Tập về vấn đề Mỹ bán vũ khí cho đảo Đài Loan. "Chủ tịch Tập muốn chúng tôi không làm vậy và tôi sẽ thảo luận điều đó", ông nói với các phóng viên.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng hai bên khó đạt được bất kỳ thỏa thuận mang tính bước ngoặt nào về Đài Loan hoặc cấu trúc quan hệ song phương. Thay vào đó, kết quả thực tế hơn có thể chỉ là nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và duy trì trạng thái ổn định trong ngắn hạn.
Với Tổng thống Trump, điều đó có thể giúp ông đạt thêm một số kết quả cụ thể về thương mại và đối ngoại nhằm hạ nhiệt áp lực từ dư luận trong nước với tình hình kinh tế và chiến sự Iran. Với Chủ tịch Tập, ổn định quan hệ với Washington sẽ giúp Trung Quốc tránh thêm cú sốc kinh tế và có thêm thời gian chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh lâu dài giữa hai siêu cường.
Và để tạo thuận lợi cho ổn định mối quan hệ như vậy, Trung Quốc có thể cam kết mua thêm máy bay Boeing, đậu nành và thịt bò Mỹ. "Với Trung Quốc, đây là cái giá hoàn toàn phù hợp để đổi lấy sự ổn định", bà Hsiao nói.
Tin Gốc: Vnexpress

