Tại khu vực Al-Ghuraifa ở miền trung Ai Cập, các nhà khảo cổ học vào năm 2023 đã tìm thấy một trong những quần thể mai táng từ thời Tân Vương quốc ( từ năm 1550 đến 1070 TCN). Trong quá trình khai quật, họ phát hiện một cuộn giấy cói ghi lại những câu thần chú dùng vào dịp tang lễ và được chôn theo người chết. Giới học giả ngày nay gọi những cuộn giấy cói dạng này là Sách của người chết, hay Tử thư.
Popular Mechanics hôm 27.6 dẫn lời các quan chức Ai Cập mô tả cuộn giấy trên là cuộn giấy có hoàn chỉnh đầu tiên được tìm thấy ở khu vực Al-Ghuraifa và vẫn còn giữ được chất lượng tốt.
Các nhà khảo cổ học ghi chép nhiều phát hiện tại khu nghĩa trang, từ những ngôi mộ được cắt bằng đá, tên những người được chôn cất ở đây. Tuy nhiên, sự xuất hiện của cuốn Tử thư vẫn thu hút nhiều sự chú ý nhất, một phần do cổ vật được tìm thấy trong mộ phần chưa bị khai quật trước đó, và là cuốn Tử thư hoàn chỉnh vô cùng hiếm.
Dù vậy, đến nay vẫn có ít thông tin về hiện vật trên. Theo một số nguồn tin, cuộn giấy cói có chiều dài từ 13 đến 18 m.
“Nếu Tử thư dài đến thế và được bảo quản tốt, thế thì đó là phát hiện rất quan trọng và thú vị”, Live Science dẫn lời bà Lara Weiss, Tổng giám đốc Bảo tàng Roemer và Pelizaeus (Đức).
Còn theo ông Foy Scalf, nhà Ai Cập học của Đại học Chicago (Mỹ), rất hiếm khi các nhà khảo cổ học có thể tìm được một Tử thư bên trong ngôi mộ chưa mở.
Giới chức Ai Cập trước đó cho hay cuộn giấy cói sẽ được trưng bày tại Bảo tàng Lớn của Ai Cập. Và Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập thông báo bảo tàng đang trong giai đoạn thử nghiệm và dự kiến chính thức mở cửa ngày 3.7.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nêu rõ các tài sản chủ chốt của CUPET đã "bị tịch thu bất hợp pháp từ các chủ sở hữu người Mỹ nhiều năm trước", đồng thời cáo buộc Chính phủ Cuba "biến năng lượng thành vũ khí".
Giới phân tích đánh giá động thái này của Washington sẽ chỉ làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng tại Cuba và giáng đòn nặng nề lên những thường dân dễ bị tổn thương nhất.
Đáp lại, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez cáo buộc trên mạng xã hội X rằng Ngoại trưởng Rubio đã bị “thúc đẩy bởi tham vọng chính trị” khi tiếp tục siết chặt thêm lệnh phong tỏa kinh tế và năng lượng nhằm vào Havana, theo Hãng tin AP.
Ngoài ra, bà Lianys Torres, đại biện lâm thời Đại sứ quán Cuba tại Mỹ, cũng bác bỏ các cáo buộc của Washington, đồng thời tuyên bố lệnh trừng phạt của Mỹ lên quốc gia này là “hành động diệt chủng”.
“Các lệnh trừng phạt nhằm vào CUPET là một phần trong kế hoạch bóp nghẹt Cuba, tác động trực tiếp một cách tàn bạo lên người dân Cuba.
Hãy chấm dứt hình phạt tập thể nhằm vào trẻ em, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mãn tính, người cao tuổi và toàn thể người dân Cuba”, bà Torres phát biểu.
Những tháng gần đây, Washington đã áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt đối với các tổ chức nhà nước, quan chức cấp cao và cả Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel, nhằm gia tăng sức ép lên chính quyền Havana.
Tuy nhiên các biện pháp trừng phạt trên đã vấp phải sự chỉ trích từ Liên hợp quốc.
Hôm 8-6, Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc Volker Turk cho rằng các lệnh trừng phạt đang ảnh hưởng trực tiếp đến quyền con người của người dân Cuba, đặc biệt là khả năng tiếp cận các nhu yếu phẩm và dịch vụ thiết yếu như nước sạch, thực phẩm và chăm sóc y tế.
"Những gói trừng phạt nặng nề nhằm vào toàn bộ nền kinh tế gây ra các tác động rộng khắp, không phân biệt đối tượng và khắc nghiệt với người dân là không phù hợp với những nguyên tắc cơ bản của luật nhân quyền quốc tế", ông Turk nhấn mạnh.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm 24/5 cho biết lực lượng phòng không nước này đã bắn rơi một máy bay không người lái (UAV) dòng Orbiter của Israel ở tỉnh miền nam Hormozgan, kèm theo hình ảnh cho thấy nhiều mảnh vỡ phi cơ trên mặt đất.
Theo Tasnim, UAV Orbiter có khả năng né tránh rada, bị bắn hạ bởi "hệ thống phòng không đặc biệt" chưa được tiết lộ thông số kỹ thuật. "Giới chức giải thích rằng hệ thống này có thể ngăn chặn UAV xâm nhập bầu trời trải dài từ vịnh Ba Tư và các hòn đảo cho đến toàn bộ vùng phía nam và đông nam Iran", hãng thông tấn cho hay.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) cũng công bố hình ảnh về mảnh vỡ của phi cơ. MenchOsint, tài khoản theo dõi thông tin nguồn mở trên mạng xã hội X, nêu khả năng đây là mảnh vỡ của biến thể Orbiter 5.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó tuyên bố "không biết về sự việc này".
Orbiter là UAV hạng nhẹ do công ty Aeronautics Defense Systems của Israel phát triển để ứng dụng trong lĩnh vực quân sự và an ninh. Phi cơ được dùng trong nhiệm vụ trinh sát, xung đột cường độ thấp và tác chiến đô thị, cũng như đảm nhận vai trò tình báo, giám sát, thu thập mục tiêu và trinh sát (ISTAR) tầm gần.
Phiên bản Orbiter 5 ra mắt tại triển lãm hàng không Paris hồi năm 2023, có tải trọng 25 kg, thời gian bay tối đa hơn 25 giờ và trần bay gần 5.500 m. Mỗi chiếc có giá ước tính không quá 1,5 triệu USD, tùy vào cấu hình và gói hỗ trợ đi kèm.
UAV dòng Orbiter đang được nhiều quốc gia trên thế giới vận hành, nhưng dường như không quốc gia Trung Đông nào sở hữu loại phi cơ này.
Iran đã nhiều lần bắn hạ UAV của đối phương trong xung đột Trung Đông.
Theo chuyên trang quân sự Eurasian Times của Ấn Độ, Israel đã mất 18-20 UAV cỡ nhỏ trong cuộc chiến, cùng số lượng không xác định UAV Hermes 450 và 900 đắt tiền. Báo Bloomberg hôm 22/5 dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Iran cũng phá hủy khoảng 30 chiếc MQ-9 Reaper của Mỹ, tương đương 20% tổng số phi cơ loại này trong biên chế và gây tổn thất gần một tỷ USD.
“Iran, cũng như bất kỳ thành viên nào khác của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, có đầy đủ quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình”, Ngoại trưởng Lavrov phát biểu tại buổi họp báo ở thủ đô Matxcơva.
Bên cạnh đó, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh Matxcơva sẽ không can thiệp vào tiến trình đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran.
“Chúng tôi sẽ ủng hộ bất kỳ nghị quyết nào được các bên đàm phán tự thỏa thuận và chấp thuận. Trong trường hợp này là Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran”, Hãng tin Interfax dẫn lời ông Lavrov.
Cùng ngày 18-5, một nguồn tin cấp cao của Iran tiết lộ với Hãng tin Reuters rằng Washington đã thể hiện sự linh hoạt trong việc cho phép Iran duy trì các hoạt động hạt nhân hòa bình hạn chế dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Tuy nhiên chương trình hạt nhân và làm giàu uranium của Iran vẫn luôn là vấn đề khó khăn nhất trong tiến trình đàm phán, do đó hai bên đã quyết định hoãn lại để giải quyết ở các vòng đàm phán sau.
Đối với vấn đề tài sản đóng băng của Tehran, cho đến nay Mỹ mới chỉ đồng ý giải phóng 25% số tài sản đó theo từng giai đoạn.
Trong đề xuất mới nhất, Iran tiếp tục tập trung vào việc đảm bảo chấm dứt chiến tranh, mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt hàng hải.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra thông qua bên trung gian là Pakistan. Cả Iran lẫn Mỹ đều đã gửi ý kiến của mình về đề xuất gần đây của Tehran.
Các yêu cầu của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ bao gồm việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Theo ông Baghaei, Iran đang tập trung vào mục tiêu chấm dứt chiến sự trong giai đoạn này.
