Bộ Công an ban hành Thông tư 108/2026 ngày 29/6 quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe, thay thế Thông tư 12/2025. Thông tư mới có nhiều điểm thay đổi đáng chú ý như bỏ bài thi mô phỏng trên máy tính, rút ngắn thời gian cấp giấy phép lái xe, đồng thời bổ sung nhiều thay đổi về nội dung và quy trình sát hạch trong các năm tiếp theo.
Theo Cục Cảnh sát giao thông, việc sửa đổi quy định xuất phát từ thực tế nhiều người sau khi được cấp giấy phép lái xe có kỹ năng điều khiển phương tiện nhưng còn hạn chế về kỹ năng ứng xử, ý thức chấp hành luật giao thông. Nhiều hành vi như không nhường đường, không xếp hàng, vượt ẩu, sử dụng rượu bia khi lái xe hay dùng còi, đèn không đúng quy định vẫn phổ biến.
Dưới đây là 8 điểm mới trong sát hạch lái xe, và thời gian hiệu lực tương ứng. Một số điểm sẽ áp dụng luôn từ 1/7, trong khi điểm mới áp dụng muộn nhất là tháng 1/2028.
Bỏ bài thi mô phỏng: từ 1/7
Từ ngày 1/7, học viên không còn phải thi phần mô phỏng các tình huống giao thông trên máy tính. Theo quy định mới, nội dung mô phỏng vẫn được khuyến khích sử dụng trong quá trình đào tạo nhằm nâng cao kỹ năng xử lý tình huống, nhưng không còn là phần thi bắt buộc để được cấp giấy phép lái xe.
Phải đỗ từng phần mới được thi tiếp: từ 1/7
Thí sinh phải hoàn thành tuần tự các phần sát hạch. Với giấy phép lái xe máy, thí sinh phải đỗ phần lý thuyết trước khi được thi thực hành trong hình. Đối với ôtô, trình tự sát hạch gồm lý thuyết – thực hành trong hình – lái xe trên đường. Chỉ khi đạt phần thi trước, thí sinh mới được dự thi phần tiếp theo.
Rút ngắn thời gian cấp, đổi giấy phép lái xe: từ 1/7
Người thi đạt và có tài khoản VNeTraffic mức độ 2 sẽ được tích hợp giấy phép lái xe điện tử trong khoảng 2 giờ, thay vì 3 ngày như trước. Thời gian giải quyết thủ tục đổi giấy phép lái xe giảm từ 5 ngày xuống còn 2,5 ngày. Thời gian tích hợp dữ liệu điện tử sau khi đổi bằng giảm từ 3 ngày xuống còn một ngày. Việc cấp giấy phép lái xe quốc tế cũng được rút ngắn từ 5 ngày xuống còn 2,5 ngày.
Xác thực thí sinh bằng định danh điện tử: từ 1/1/2027
Từ ngày 1/1/2027, việc nhận diện, xác minh danh tính thí sinh khi dự sát hạch sẽ được thực hiện thông qua hệ thống thiết bị và phần mềm ứng dụng định danh, xác thực điện tử, thay vì chủ yếu kiểm tra giấy tờ như hiện nay.
Cấp thẻ sát hạch viên điện tử: từ 1/1/2027
Từ ngày 1/7/2027, sát hạch viên sẽ được cấp và sử dụng thẻ sát hạch viên điện tử trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, thay cho hình thức quản lý hiện hành.
Tăng số câu hỏi thi lý thuyết: từ 1/3/2027
Từ ngày 1/3/2027, số lượng câu hỏi trong bài thi lý thuyết sẽ tăng. Cụ thể, đối với hạng A, A1, bài thi tăng từ 25 lên 40 câu, thời gian làm bài từ 19 lên 27 phút, thí sinh phải trả lời đúng ít nhất 36 câu để đạt.
Đối với hạng B, bài thi tăng từ 30 lên 50 câu, thời gian làm bài từ 20 lên 33 phút và phải trả lời đúng tối thiểu 45 câu.
Theo Cục CSGT, ngân hàng câu hỏi mới sẽ giảm các câu hỏi mang tính ghi nhớ mẹo, đồng thời bổ sung nội dung về Bộ luật Hình sự liên quan đến giao thông, xử lý vi phạm hành chính và kiến thức phòng ngừa tai nạn giao thông.
Đường thi thực hành lái ôtô tối thiểu 5 km, 12 bài sát hạch: từ 1/3/2027
Từ ngày 1/3/2027, phần sát hạch lái ôtô trên đường sẽ được thực hiện trên đoạn đường tối thiểu 5 km, có mật độ giao thông vừa phải và đầy đủ các tình huống như ngã ba, ngã tư, vòng xuyến, đèn tín hiệu, lối dành cho người đi bộ, đường ưu tiên và đường nhánh.
Bên cạnh đó, thí sinh sẽ phải thực hiện 12 nội dung sát hạch, gồm: kiểm tra an toàn xe và xuất phát; vượt xe; tăng tốc, chuyển làn; rẽ trái; rẽ phải; quay đầu; tránh xe đi ngược chiều; nhường đường cho người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật; dừng xe, mở cửa khi gặp tình huống nguy hiểm; xử lý tình huống từ đường nhánh ra đường chính hoặc từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên; chấp hành tín hiệu đèn giao thông; mở cửa xe và kết thúc bài thi.
Các nội dung có thể xuất hiện nhiều lần và không theo trình tự cố định.
Thi xe máy thêm 11 tình huống giao thông giả định: từ 1/1/2028
Từ ngày 1/1/2028, nội dung sát hạch thực hành lái xe máy sẽ bổ sung 11 tình huống giao thông giả định để đánh giá khả năng xử lý của thí sinh. Các tình huống gồm nhập từ đường nhánh ra đường chính hoặc từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên, chuyển hướng, quay đầu, vượt xe và một số tình huống thường gặp khác khi tham gia giao thông.
Với những quy định trên, người thi bằng lái xe sẽ phải thực hiện nhiều câu hỏi lý thuyết hơn, cũng như số lượng kỹ năng, tình huống với thi thực hành tăng lên. Thông tư quy định những thí sinh đã hoàn thành và đạt các phần thi lý thuyết, thực hành trong hình hoặc lái xe trên đường trước ngày 1/7 vẫn được công nhận kết quả theo quy định cũ để cấp giấy phép lái xe. Người học không phải thi lại các phần đã đạt khi chuyển sang áp dụng quy định mới.
Như vậy, ở đời xe 2026, mẫu SUV hạng B đến từ Mitsubishi chỉ còn được bán với 3 phiên bản gồm: GLX giá 605 triệu đồng, Luxury giá 665 triệu đồng và Ultimate giá 720 triệu đồng.
Xforce 2026 có giá bán gần tương đồng với các đối thủ như Toyota Yaris Cross (650-728 triệu đồng), Hyundai Creta (599-715 triệu đồng) hay Kia Seltos (579-799 triệu đồng).
So với trước đó, Xforce GLX tăng giá 6 triệu đồng và Xforce Ultimate tăng giá 15 triệu đồng. Xe được nhập khẩu từ Indonesia.
Trong tháng 5, để tăng tính cạnh tranh với các đối thủ cùng phân khúc, hãng xe Nhật Bản tặng khách hàng phiếu nhiên liệu trị giá 45 triệu đồng cho bản GLX, 47 triệu đồng cho bản Luxury và 55 triệu đồng cho bản Ultimate.
Về tổng thể, Mitsubishi Xforce 2026 không có nhiều khác biệt so với đời xe trước. Các bản GLX và Ultimate được hãng bổ sung một số trang bị như đèn chiếu sáng trước/sau LED, đèn sương mù và cảm biến lùi trên bản GLX; camera 360 và ghế lái chỉnh điện trên bản Ultimate.
So với bản cao cấp nhất, Xforce Luxury mới không có các tính năng như cốp điện đóng/mở rảnh tay, sạc không dây, đèn nội thất và chỉ sử dụng hệ thống 6 loa tiêu chuẩn.
Các tính năng thuộc gói hỗ trợ lái trên bản Ultimate như camera 360, kiểm soát hành trình thích ứng, đèn pha tự động hay hệ thống cảnh báo và giảm thiểu va chạm phía trước đều không xuất hiện trên bản Luxury.
Mitsubishi Xforce 2026 không được nâng cấp động cơ. Xe tiếp tục sử dụng máy xăng 1.5L MIVEC, sản sinh công suất 105 mã lực và mô-men xoắn 141Nm, đi kèm hộp số tự động vô cấp cùng hệ dẫn động cầu trước.
Mitsubishi Xforce Luxury và Ultimate được trang bị 4 chế độ lái gồm: đường thông thường, đường ướt, đường sỏi và đường bùn lầy.
Trong phân khúc SUV đô thị cỡ B và B+, Mitsubishi Xforce là một trong những sản phẩm có doanh số cao. Việc ra mắt phiên bản mới cùng một số nâng cấp trang bị được kỳ vọng sẽ tăng sức cạnh tranh với Toyota Yaris Cross.
Trong năm 2025, Xforce là sản phẩm bán chạy thứ 2 trong nhóm SUV đô thị cỡ B và B+, với doanh số lũy kế đạt 15.254 xe, xếp sau VinFast VF 6 (23.291 xe). Yaris Cross từng liên tục bán vượt Xforce trong nửa đầu năm 2025 nhưng dần hụt hơi ở nửa cuối năm, ghi nhận doanh số 14.601 xe.
Các hãng xe Mỹ, châu Âu và Nhật Bản ngày càng lép vế trước đối thủ Trung Quốc, khi những doanh nghiệp tại quốc gia tỷ dân này đang dẫn đầu không chỉ ở xe điện mà còn trong lĩnh vực pin, thiết kế và phần mềm. Trong chuyến thăm các nhà máy tại Bắc Kinh và Hợp Phì bên lề triển lãm Auto China 2026, BBC ghi nhận mức độ tự động hóa cao cùng tốc độ phát triển phần mềm nhanh, khiến các thương hiệu ngoại từng thống trị thị trường Trung Quốc khó bắt kịp.
"Tôi không thấy cơ hội cạnh tranh", CEO Honda Toshihiro Mibe nói với truyền thông Nhật Bản sau khi tham quan một nhà máy tự động hóa cao tại Thượng Hải. CEO Ford Jim Farley cũng cảnh báo các hãng xe phương Tây đang "chiến đấu để sinh tồn" khi các đối thủ Trung Quốc tăng tốc mở rộng ra toàn cầu.
Sau nhiều thập kỷ đầu tư liên doanh với đối tác Trung Quốc để sản xuất ôtô, các hãng xe nước ngoài hiện buộc phải thay đổi bản chất hợp tác nhằm duy trì sức cạnh tranh.
"Sai lầm lớn nhất của thế giới phát triển là nghĩ rằng cuộc chuyển đổi này chỉ xoay quanh xe điện, điều cốt lõi là ai sẽ dẫn dắt thế hệ công nghệ di chuyển tiếp theo", chuyên gia phân tích Bill Russo tại Thượng Hải nhận định.
Smartphone có bánh xe
Ưu thế của Trung Quốc không chỉ nằm ở bản thân chiếc xe. Theo báo cáo của Rhodium Group, nước này hiện dẫn đầu xuất khẩu ở hơn 315 nhóm sản phẩm, tăng mạnh so với 163 nhóm vào năm 2016. Nhiều mặt hàng liên quan trực tiếp đến chuỗi cung ứng xe điện, từ pin, linh kiện cho đến máy móc sản xuất.
Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) ước tính chi phí sản xuất một mẫu SUV điện cỡ nhỏ tại Trung Quốc thấp hơn ít nhất 30% so với các nền kinh tế phát triển, chủ yếu nhờ giá pin rẻ và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh. Rhodium Group cho biết Trung Quốc đã rót hàng chục tỷ USD vào ngành xe điện và sản xuất pin trong vài năm gần đây.
Dù Mỹ và Liên minh châu Âu chỉ trích các khoản trợ cấp làm méo mó thị trường, chúng vẫn giúp doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng nhanh và liên tục hạ giá bán. Sự cạnh tranh khốc liệt ngay trong nội địa cũng thúc đẩy đổi mới công nghệ.
Các tập đoàn như Xiaomi, Huawei hay Alibaba đều tham gia sản xuất xe điện, mang tư duy điện tử tiêu dùng vào ngành ôtô. "Họ không còn chạy đua với phương Tây nữa, mà cạnh tranh lẫn nhau", Russo nói. Khi ôtô ngày càng phụ thuộc vào phần mềm, từ hỗ trợ lái cho đến hệ thống giải trí, các công ty công nghệ tiếp tục giúp hãng xe Trung Quốc gia tăng lợi thế.
Sự thay đổi thể hiện rõ tại nhà máy xe điện của Xiaomi ở ngoại ô Bắc Kinh, nơi một chiếc xe hoàn thiện xuất xưởng sau khoảng 76 giây. Xiaomi chỉ mới bán mẫu EV đầu tiên từ năm 2024 nhưng đã nhanh chóng trở thành một trong những thương hiệu bán chạy nhất Trung Quốc. Hãng muốn kết nối ôtô với điện thoại, ứng dụng và thiết bị nhà thông minh thành một hệ sinh thái thống nhất. Tại nhà máy của Nio ở Hợp Phì, nhiều công đoạn sản xuất gần như tự động hoàn toàn.
Bên cạnh đó, BYD đã phát triển hệ thống sạc siêu nhanh có thể bổ sung 400 km phạm vi hoạt động trong khoảng 5 phút, tương đương thời gian đổ đầy bình xăng truyền thống. CEO XPeng He Xiaopeng cho biết công ty không chỉ tập trung vào xe điện mà còn đầu tư cho robot hình người và ôtô bay. "Trong thập kỷ tới, mọi hãng xe cũng sẽ trở thành công ty robot", ông nói.
Các hãng xe ngoại phải thay đổi
Nhiều hãng xe nước ngoài từ lâu đã dựa vào Trung Quốc để cung cấp sản phẩm cho thị trường toàn cầu. Tesla xuất khẩu Model 3 sản xuất tại Thượng Hải sang châu Âu, trong khi BMW cũng bán các mẫu Mini điện sản xuất ở Trung Quốc tại nhiều nước khác.
Tuy nhiên, ngay tại thị trường Trung Quốc, nhiều thương hiệu ngoại lại mất dần vị thế. Theo hãng tư vấn Automobility, thị phần của các hãng xe nước ngoài tại Trung Quốc giảm từ 64% năm 2020 xuống còn 32% trong năm nay.
Xu hướng này làm suy giảm lợi nhuận của General Motors (GM) và các hãng xe Đức, là những doanh nghiệp từng phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc. Phân khúc xe sang cũng chịu áp lực mạnh. Mẫu sedan hạng sang Maextro S800 của Huawei hiện trở thành mẫu xe bán chạy nhất Trung Quốc ở tầm giá trên 100.000 USD, vượt tổng doanh số các dòng xe từng thống trị phân khúc này, như Porsche Panamera và BMW Series 7.
Trong nhiều thập kỷ, các hãng xe ngoại mang công nghệ và thương hiệu vào Trung Quốc, còn đối tác nội địa cung cấp nhà máy cùng thị trường tiêu thụ. Nhưng mối quan hệ đó hiện đảo chiều.
Stellantis vừa ký thỏa thuận trị giá một tỷ euro với Dongfeng để sản xuất các mẫu Peugeot và Jeep tại Trung Quốc, phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Tập đoàn này cũng dự định đưa thương hiệu xe điện Voyah của Dongfeng sang châu Âu và cân nhắc sản xuất xe do Trung Quốc thiết kế tại một nhà máy ở Pháp. Trong khi đó, Volkswagen chi 700 triệu USD để tiếp cận nền tảng phần mềm và công nghệ lái tự động của XPeng nhằm phát triển thế hệ xe điện mới, sau khi thừa nhận không thể tự phát triển đủ nhanh các công nghệ này tại quê nhà.
Toyota, Hyundai, Ford và Nissan cũng mở rộng hoạt động nghiên cứu tại Trung Quốc hoặc cân nhắc sản xuất các mẫu xe thiết kế bởi kỹ sư Trung Quốc tại nhà máy ở nước ngoài. Thay vì chỉ tận dụng năng lực sản xuất, các hãng bắt đầu khai thác cả nhân lực và tri thức bản địa.
Tuy nhiên, không phải chiến lược nào cũng thành công. Audi phải giảm giá mạnh mẫu E5, dòng xe phát triển riêng cho thị trường Trung Quốc, sau khi nhu cầu thấp hơn kỳ vọng. GM ghi nhận khoản giảm giá trị tài sản hàng tỷ USD từ hoạt động tại Trung Quốc và doanh số quý đầu năm nay giảm hơn 21%. Các hãng xe Nhật cũng chuyển đổi sang xe thuần điện chậm hơn đối thủ, khiến họ dần mất lợi thế tại Trung Quốc và cả Đông Nam Á, nơi các thương hiệu Trung Quốc đang mở rộng thị phần rất nhanh.
Đầu năm 2026, Volkswagen tạm thời giành lại vị trí thương hiệu ôtô bán chạy nhất Trung Quốc. Tuy nhiên, nguyên nhân có thể đến từ việc Bắc Kinh chấm dứt trợ cấp xe điện, khiến các hãng nội địa suy yếu trong ngắn hạn.
Trung Quốc tăng tốc ra toàn cầu
Tăng trưởng của thị trường ôtô Trung Quốc cũng đang chậm lại sau nhiều năm bùng nổ. Công suất dư thừa cùng cuộc chiến giá ngày càng gay gắt khiến lợi nhuận toàn ngành suy giảm.
Đó là một trong những lý do các hãng xe Trung Quốc tăng tốc mở rộng ra nước ngoài. BYD, Chery và SAIC đang đẩy mạnh hiện diện tại châu Âu và các thị trường mới nổi, bất chấp mức thuế lên tới 45% tại EU. Tại Anh, mẫu Jaecoo 7 của Chery nhanh chóng lọt nhóm xe mới bán chạy chỉ sau 14 tháng ra mắt, trong khi mức thuế hơn 100% gần như chặn hoàn toàn xe Trung Quốc vào thị trường Mỹ.
Các chuyên gia cảnh báo khi sản xuất xe, công nghệ pin và phát triển phần mềm ngày càng tập trung tại Trung Quốc, nhiều trung tâm sản xuất ở Đông Nam Á và châu Âu có nguy cơ suy yếu, kéo theo tác động đến việc làm và kinh tế địa phương. Theo chuyên gia James Pearson, thuế quan chưa chắc giúp bảo vệ ngành công nghiệp ôtô phương Tây: "Nếu chặn họ ở thị trường này, họ sẽ tìm thị trường khác".
Bill Russo cho rằng trọng tâm của ngành công nghiệp ôtô toàn cầu đã dịch chuyển. Theo ông, những công ty sẵn sàng hợp tác vẫn còn cơ hội, còn các doanh nghiệp cố ngăn cản sự trỗi dậy của Trung Quốc có thể tụt lại phía sau.
Tình huống giao thông: Xe máy đang đi vào vòng xuyến gặp ôtô ra khỏi vòng xuyến, cả hai đều không có dấu hiệu giảm tốc nhường đường dù không gian phía trước đều rất thoáng. Ôtô con húc ngã người đi xe máy. May mắn không có phương tiện khác đi tới nên không xảy ra va chạm liên hoàn.
