Mới đây, Công ty cổ phần Vinhomes (mã chứng khoán: VHM) của tỷ phú Phạm Nhật Vượng vừa công bố chương trình cho phép khách hàng sử dụng nguồn vàng nhàn rỗi để giao dịch mua bất động sản tại các dự án do doanh nghiệp phát triển. Chương trình được triển khai trong khuôn khổ hợp tác giữa Vingroup, Vinhomes và các công ty vàng bạc đá quý.
Sau rất nhiều ý kiến về việc khơi thông vàng trong dân. Theo ước tính, Việt Nam có đến 500 tấn vàng trong dân, có thể tạo ra nguồn vốn 80 tỷ USD cho nền kinh tế. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng được biết là người tiên phong khởi đầu cho công cuộc này.
Trước đó, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV về ngân sách, đầu tư công, rất nhiều ý kiến đã được đề xuất như thành lập sở giao dịch vàng quốc gia, phát triển sản phẩm tài chính hóa vàng (chứng chỉ vàng, lưu ký, quỹ đầu tư vàng, trái phiếu vàng…), miễn phí lưu ký ưu đãi lãi suất hoặc phát hành trái phiếu Chính phủ bằng vàng…
Chiều ngược lại, các chuyên gia cùng cho rằng đây là việc lớn, cần nghiên cứu và thực hiện một cách thận trọng, nhất là với xuất xem vàng như phương tiện thanh toán.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nếu vàng lưu thông rộng rãi thay thế vai trò của đồng nội tệ trong thanh toán, nền kinh tế có thể đối mặt với nguy cơ “vàng hóa”, làm suy giảm hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ, gia tăng đầu cơ tài sản và ảnh hưởng đến ổn định tỷ giá, lãi suất cũng như niềm tin vào đồng tiền quốc gia.
Dưới góc nhìn quỹ đầu tư, trong chia sẻ tại sự kiện tài chính cuối năm 2025, ông Lê Anh Tuấn – Tổng giám đốc Dragon Capital – cho rằng khơi thông vàng trong dân là một đề tài rất thú vị nhưng cũng rất khó, mang tính cực kỳ kỹ thuật nếu muốn làm đúng. Ông Tuấn kiến nghị học hỏi từ các mô hình trên thế giới.
“Để trả lời câu hỏi là có nên chuyển từ vàng vật chất sang vàng số hóa hay không, thì tôi cho rằng là nên. Tuy nhiên, làm như thế nào lại là câu chuyện cực kỳ phức tạp, và trong phạm vi của diễn đàn hôm nay, có lẽ không đủ thời lượng để bàn sâu về những khía cạnh kỹ thuật đó”, ông đánh giá.
Nhìn từ thế giới, rất nhiều nền kinh tế mới nổi đã khơi thông vàng trong dân. Theo đó, vàng không chỉ là tài sản trú ẩn mà còn vận hành như một “hệ thống tài chính song song” nằm ngoài ngân hàng.
Ấn Độ: Tăng thuế nhập vàng, khuyến khích gửi vàng ngân hàng nhận lãi
Đầu tiên phải nhắc đến Ấn Độ. Ít quốc gia nào phụ thuộc vào vàng như nước này. Các hộ gia đình nước này được ước tính nắm giữ khoảng 30.000-35.000 tấn vàng, trị giá hàng nghìn tỷ USD. Vàng tại đây gắn chặt với văn hóa cưới hỏi, tôn giáo và thói quen tiết kiệm của người dân.
Theo tìm hiểu, Chính phủ từng nhiều lần tăng thuế nhập khẩu vàng, từ khoảng 4% năm 2010 lên tới 10-15% trong giai đoạn 2013-2015. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cũng siết tín dụng phục vụ mua vàng.
Đến năm 2015, nước này triển khai hai sáng kiến lớn: Gold Monetization Scheme nhằm khuyến khích người dân gửi vàng vào ngân hàng để nhận lãi, và Sovereign Gold Bonds – trái phiếu gắn với giá vàng nhằm thay thế nhu cầu nắm giữ vàng vật chất.
Tuy nhiên, kết quả khá khiêm tốn. Đến cuối năm 2024, chương trình huy động vàng chỉ thu hút được khoảng 31 tấn – quá nhỏ so với lượng vàng người dân đang nắm giữ.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cho phép ngân hàng dùng vàng như phần dự trữ bắt buộc
Nếu Ấn Độ chủ yếu dùng biện pháp hành chính, Thổ Nhĩ Kỳ lại chọn cách tích hợp vàng vào hệ thống tài chính và kết quả thu được khả quan hơn.
Trước năm 2020, người dân Thổ Nhĩ Kỳ được cho là nắm giữ khoảng 3.500 tấn vàng. Đến năm 2026, giá trị lượng vàng này đã tăng lên khoảng 600-750 tỷ USD, tương đương gần một nửa GDP quốc gia.
Được biết, Ngân hàng trung ương cho phép các ngân hàng thương mại sử dụng vàng như một phần dự trữ bắt buộc. Các ngân hàng cũng triển khai tài khoản tiết kiệm bằng vàng với mức gửi tối thiểu cực thấp, chỉ từ 0,01 gram.
Theo đó, người dân có thể gửi vàng vật chất vào ngân hàng, nhận lãi suất và rút lại bằng vàng hoặc tiền mặt. Hệ thống còn mở rộng sang ATM vàng, quỹ hưu trí vàng và các khoản vay thế chấp bằng vàng…
Kết quả, khoảng 80 tỷ USD vàng đã được đưa vào hệ thống ngân hàng – một trong những chương trình huy động vàng thành công nhất thế giới. Dù vậy, khoảng 90% lượng vàng vẫn còn “nằm trong dân”.
Trung Quốc: Lập sàn giao dịch vàng
Trung Quốc cũng là quốc gia có nhu cầu vàng lớn nhất thế giới, chủ yếu dưới dạng trang sức.
Dù vậy, khác với Ấn Độ hay Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Kinh không coi vàng hộ gia đình là vấn đề cần “huy động”. Chính phủ tập trung xây dựng thị trường minh bạch hơn thông qua việc thành lập Shanghai Gold Exchange và mở rộng giao dịch vàng.
Gần đây, giới chức Trung Quốc điều chỉnh thuế và quy định nhập khẩu nhằm hạn chế đầu cơ khi giá vàng tăng mạnh, nhưng tránh các biện pháp cực đoan như cấm sở hữu hoặc cưỡng chế huy động vàng trong dân.
Cách tiếp cận của Trung Quốc phản ánh thực tế rằng quy mô nền kinh tế đủ lớn để hấp thụ nhu cầu vàng mà không gây áp lực quá mạnh lên cán cân thanh toán.
Indonesia: Nổi trội với mô hình “ngân hàng kim loại quý”
Gần nhất, Indonesia đang nổi lên như một trường hợp thành công mới.
Thông qua đạo luật cải cách tài chính năm 2023 và quy định năm 2024, nước này hợp pháp hóa mô hình “bullion banking” (ngân hàng kim loại quý). Mô hình này cho phép ngân hàng cung cấp tài khoản tiết kiệm vàng, giao dịch vàng và các khoản vay thế chấp bằng vàng.
Các tổ chức như Bank Syariah Indonesia và Pegadaian đã nhanh chóng triển khai sản phẩm. Đến đầu năm 2026, khoảng 5,7 triệu người Indonesia đã sử dụng dịch vụ ngân hàng vàng…
Ngày 20/4, Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) trao giải Jackpot trị giá hơn 79,26 tỷ đồng cho anh Đ.Đ.D. Khách hàng may mắn này giới thiệu là một Gen Z, đang làm việc và sinh sống tại TP HCM.
Nam thanh niên cho biết mua tấm vé trúng thưởng qua kênh phân phối điện thoại Vietlott hợp tác với nhà mạng Viettel. Anh đã chọn dãy số theo ngày sinh nhật và 2 số thường xuất hiện trong các giải thưởng theo thống kê trên ứng dụng.
Khi nhận được tin nhắn báo trúng Jackpot trên điện thoại, Gen Z này không tin và phải nhờ mẹ kiểm tra thông tin trên báo.
Sau khi đọc được tin có vé trúng thưởng gần 80 tỷ đồng tối hôm 10/4, anh mới đăng nhập lại vào ứng dụng củaVietlott và cũng được xác nhận mình là người trúng thưởng. "Khi chắc chắn thông tin, gia đình tôi đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc", anh chia sẻ.
Sau khi nộp thuế thu nhập cá nhân, Gen Z này nhận về khoảng 71 tỷ đồng. Anh cho biết có thể gửi ngân hàng 6-12 tháng, sau đó nghĩ cách sử dụng số tiền rất lớn này cho hợp lý.
Sau khoảng 9 năm kinh doanh, Vietlott đã trả thưởng cho khách hàng gần 1 tỷ USD. Mức này tương đương trên 2.800 tỷ đồng mỗi năm. Đến nay, hệ thống phân phối của Vietlott hơn 6.620 thiết bị đầu cuối để bán vé trực tiếp và 4 triệu tài khoản đăng ký dự thưởng qua điện thoại.
Theo kế hoạch mới công bố, 2026 là năm đầu tiên hãng xổ số điện toán đặt mục tiêu doanh thu trên 10.000 tỷ đồng kể từ 2016. Mục tiêu này tương ứng doanh số bình quân mỗi ngày khoảng 30 tỷ đồng, gấp 9 lần 10 năm trước.
Kênh bán vé qua điện thoại dự kiến đóng góp 6.030 tỷ đồng, chiếm hơn 55%. Khoảng 4.760 tỷ đồng đến từ kênh phân phối qua thiết bị đầu cuối (máy bán vé), còn lại số ít là doanh thu tài chính.
Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính đại diện sở hữu 100% vốn. Công ty hiện có 7 sản phẩm xổ số tự chọn theo ma trận, dãy số và quay số nhanh.
Thông tin này được nhấn mạnh trong báo cáo tổng kết kết quả thực hiện Kế hoạch số 34 về xử lý vướng mắc cho các công trình, dự án và khu đất tồn đọng vừa được UBND TP.HCM ban hành.
Theo báo cáo của UBND TP.HCM về kết quả thực hiện Kế hoạch 34 xử lý các công trình, dự án, khu đất tồn đọng, sau quá trình rà soát, nhóm 28 dự án đang trong quá trình tháo gỡ này tập trung phần lớn là các dự án bất động sản và các khu đất có quy mô lớn nằm tại các vị trí "vàng" của đô thị.
Đây là những dự án bất động sản, các khu đất có quy mô lớn tại các vị trí đắc địa đô thị, mang tính chất pháp lý đặc biệt phức tạp do kéo dài qua nhiều thời kỳ luật đất đai và chịu sự điều chỉnh chồng chéo của các văn bản pháp luật chuyên ngành.
Đặc biệt, báo cáo của UBND TP.HCM nhấn mạnh dù chiếm số lượng nhỏ nhất nhưng tiêu tốn nhiều nguồn lực hành chính nhất là 28 dự án đang trong quá trình tháo gỡ.
Để "giải cứu"" nhóm dự án này, TP.HCM đang vận dụng mô hình Tổ công tác liên ngành hoạt động liên tục để tiến hành bóc tách từng lớp vướng mắc. Phương pháp tiếp cận hiện nay là áp dụng các cơ chế chuyển tiếp linh hoạt và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp để tìm kiếm giải pháp tối ưu, đưa dự án trở lại vận hành sớm nhất.
Lộ trình được xác định rõ ràng, quyết tâm chính trị của thành phố là hoàn thành dứt điểm phương án tháo gỡ trong năm 2026, kiên quyết không để kéo dài sang các năm tiếp theo.
Việc tập trung vào 28 dự án phức tạp nhất là bước đi tiếp theo sau khi thành phố đã đạt được những kết quả đột phá trong việc xử lý tổng thể các dự án tồn đọng. Tính đến thời điểm hiện tại, TP.HCM đã rà soát và xác định có tổng cộng 838 công trình, dự án và khu đất tồn đọng.
Kết quả ghi nhận TP.HCM đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng chỉ đạo xử lý đối với toàn bộ 838/838 dự án, đạt tỉ lệ 100%. Trong đó 417 dự án đã hoàn thành xử lý dứt điểm về mặt pháp lý hoặc đã bàn giao đưa vào vận hành. 393 dự án đã bước sang giai đoạn thực thi phương án xử lý sau khi được nhận diện rõ các "xung đột" pháp lý.
Nỗ lực khơi thông này đã mang lại những con số định lượng ấn tượng cho nền kinh tế TP.HCM khi giải phóng được nguồn vốn đầu tư lên đến hơn 206.000 tỉ đồng và đưa gần 17.000ha đất vào khai thác, sử dụng.
Kết quả này cũng giúp TP.HCM dẫn đầu cả nước về tỉ lệ xử lý dự án tồn đọng (vượt mức bình quân chung toàn quốc là 81,39%).
Trong thời gian tới, UBND TP.HCM tiếp tục phát huy vai trò của Tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch UBND TP.HCM làm Tổ trưởng để trực tiếp tháo gỡ thủ tục và công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.
Quyết tâm này nhằm hiện thực hóa mục tiêu không còn dự án "đắp chiếu" tại các vị trí đắc địa, tạo đà bứt phá cho thị trường bất động sản và phát triển đô thị bền vững.
Trong hội thảo hôm nay, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho rằng thị trường đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng. Việc FTSE Russell nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng, mà còn mở ra cơ hội lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, bà Phương nói vai trò của các doanh nghiệp nhà nước niêm yết và đăng ký giao dịch rất quan trọng. Đây chính là nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, hoạt động trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và có khả năng tạo ra "sức hút mạnh mẽ" với dòng vốn trong và ngoài nước.
Do đó, việc thực hiện nghiêm các quy định về công ty đại chúng, công bố thông tin, quản trị công ty, niêm yết và đăng ký giao dịch của các doanh nghiệp nhà nước sẽ góp phần quan trọng trong quá trình nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam. Đồng thời, Chủ tịch SSC cũng yêu cầu các doanh nghiệp chủ động nâng cao tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float) lên mức hợp lý, thúc đẩy thanh khoản và tăng tính hấp dẫn của cổ phiếu nhóm này.
"Việc đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn gắn với niêm yết và đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật, mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn xã hội và gia tăng giá trị doanh nghiệp", bà Chân Phương nhấn mạnh.
Theo quy định của pháp luật, công ty đại chúng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu và cơ cấu cổ đông. Trong đó, tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Tuy nhiên, theo số liệu rà soát trên gần 790 doanh nghiệp có nguồn gốc từ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, 67 đơn vị không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông. Các doanh nghiệp vi phạm sẽ có thời hạn khắc phục đến ngày 1/1/2027 để không bị hủy tư cách chính thức.
Để hỗ trợ, SSC đang hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục chào bán chứng khoán, đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát hành cổ phiếu, thoái vốn và cơ cấu lại cổ đông.
