Những ngày gần đây, các diễn đàn về kim cương xôn xao trước thông tin vụ án 268V, một đường dây buôn lậu, vận chuyển và phân phối kim cương xuyên quốc gia quy mô đặc biệt lớn.
Vụ việc chạm đúng vào điểm quan trọng của mô hình định giá kim cương. Theo một số người am hiểu thị trường, giá trị của tài sản này không đơn thuần nằm ở bản thân viên đá, mà gắn liền với ba yếu tố: thương hiệu phân phối, giấy kiểm định đi kèm và chính sách thu mua lại của nơi bán.
Ghi nhận Tuổi Trẻ trên diễn đàn hơn 500 nghìn thành viên, một số người dùng cho biết sản phẩm mua từ các thương hiệu lớn vẫn được áp dụng chính sách thu mua lại ở mức 70-80%, nhưng sản phẩm mua trôi nổi bên ngoài lại trở nên khó thanh khoản và mất giá hơn hẳn sau vụ việc.
Sự phân hóa này bộc lộ một nghịch lý: giá trị thực sự của kim cương trên thị trường thứ cấp không do thị trường tự do quyết định, mà phụ thuộc gần như tuyệt đối vào uy tín của nơi bán ban đầu, một cơ chế mong manh trước các cú sốc niềm tin.
Bình luận với Tuổi Trẻ, chuyên gia Trần Trọng Đức, CEO Virtus Prosperity – công ty chuyên tư vấn tài chính, quản lý gia sản, cho biết vàng được công nhận là tài sản dự trữ chiến lược và kênh đầu tư toàn cầu, còn kim cương gần như bó hẹp trong ngành trang sức.
Một kilogram vàng nguyên chất 999.9 được sản xuất tại Việt Nam, Thụy Sĩ hay Nhật Bản đều có giá trị hóa học và vật lý giống hệt nhau. Nhà đầu tư có thể gửi vàng vào quỹ ETF, rồi rút ra một thỏi vàng khác mà không cần quan tâm đến “lai lịch” cụ thể.
Tính “có thể hoán đổi cho nhau” này cho phép vàng được giao dịch sôi động trên các sàn giao dịch hàng hóa tập trung toàn cầu chỉ thông qua mã hợp đồng và khối lượng, không cần kiểm tra từng thỏi.
Trong khi đó, mỗi viên kim cương là một thực thể duy nhất không thể “hoán đổi” ngang giá. Chính sự không đồng nhất này khiến việc thiết lập một hợp đồng tương lai chuẩn hóa hay một quỹ ETF kim cương vật chất trở nên bất khả thi. Nhà đầu tư không thể mua 1 ounce kim cương như cách họ mua 1 ounce vàng.
Theo Hội đồng vàng thế giới, tất cả các ngân hàng trung ương thế giới đều nắm giữ vàng và nhiều nơi gia tăng mạnh mua vào thời gian qua.
Ngược lại, không nơi nào dự trữ kim cương. Lý do là một tài sản dự trữ quốc gia phải có thanh khoản tức thì và giá trị được công nhận rộng rãi trong mọi tình huống khẩn cấp.
Trong khủng hoảng, một quốc gia có thể bán vài tấn vàng trong vài giờ để ổn định tỉ giá, nhưng không thể bán hàng nghìn viên kim cương lẻ để làm điều tương tự.
Nói với Tuổi Trẻ, Phó tổng giám đốc một công ty vàng bạc đá quý tại Hà Nội cũng lưu ý thêm về sự khác biệt trong cấu trúc vận hành của hai thị trường.
Theo ông, vàng là một thị trường tài chính toàn cầu, hoạt động liên tục 24/7 với giá cả được niêm yết công khai theo thời gian thực, ai cũng có thể biết giá vàng thế giới và trong nước tại bất kỳ thời điểm nào.
Ngược lại, thị trường kim cương lại mang tính phân mảnh, giá bán lẻ dễ dàng bị đẩy lên cao bởi chi phí thương hiệu và yếu tố cảm xúc, trong khi giá mua lại thờngg thấp do thiếu một sàn giao dịch tập trung để tham chiếu.
“Ngay cả những chuyên gia nhiều kinh nghiệm đôi khi cũng đưa ra các mức định giá khác nhau cho cùng một viên kim cương. Điều này khiến nhà đầu tư cá nhân rất khó xác định liệu mình đang mua hớ hay không”, vị phó tổng giám đốc cho biết.
Còn theo chuyên gia Trần Trọng Đức, nạn buôn lậu và làm giả giấy tờ kiểm định không chỉ là những vụ việc đơn lẻ mà đang góp phần khoét sâu tình trạng thiếu minh bạch vốn có của thị trường này.
Trong danh mục tài sản cá nhân, vai trò phù hợp nhất của kim cương là để tận hưởng giá trị sử dụng và ý nghĩa cảm xúc chứ không phải một kênh tích lũy hay sinh lời. “Hãy cẩn trọng với bất cứ lời mời gọi đầu tư kim cương nào trước những ‘ma trận’ của thị trường kim cương hiện tại”, ông Đức nhấn mạnh.
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa ban hành văn bản về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thực thi Quy định quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc (Lệnh 280).
Cục Xuất nhập khẩu cho biết, với các sản phẩm thuộc Lệnh 280, doanh nghiệp phải có thư giới thiệu chính thức của cơ quan có thẩm quyền khi đăng ký mã doanh nghiệp. Việc xem xét dựa trên mức độ rủi ro an toàn thực phẩm, tỷ lệ lô hàng vi phạm, các sự cố từng xảy ra và thông lệ quốc tế.
Ngoài ra, mã đăng ký sẽ không được tự động gia hạn nếu doanh nghiệp cần cập nhật, thẩm tra thông tin thủ công hoặc phát sinh sự cố an toàn thực phẩm ở cấp quốc gia, ngành hay khu vực.
Đáng chú ý, Cục Xuất nhập khẩu cho biết theo danh mục sản phẩm và kết luận đánh giá, có 17/18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo hình thức có thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền. Riêng trái cây đông lạnh không thuộc diện này, trừ một số sản phẩm có yêu cầu theo nghị định thư.
Về cơ chế gia hạn, đa số nhóm sản phẩm được phép gia hạn tự động. Tuy nhiên, thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và sản phẩm từ tổ yến không được áp dụng gia hạn tự động do được đánh giá có rủi ro cao.
Cục Xuất nhập khẩu cũng lưu ý, việc phân tích chi tiết rủi ro đối với 18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc tập trung vào các khía cạnh như nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất - chế biến, vận chuyển - bảo quản, tình hình vi phạm và thông lệ quản lý quốc tế.
Trong đó, sản phẩm yến và tổ yến cần kiểm soát các yếu tố rủi ro như nitrit, nhôm và dịch bệnh. Dầu thực vật tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, biến đổi gen, chỉ số axit và chỉ số peroxit. Sản phẩm bánh từ bột có nhân tiềm ẩn rủi ro về an toàn thực phẩm, vận chuyển và bảo quản.
Đối với gạo, danh mục “ngũ cốc dùng làm thực phẩm” đã được điều chỉnh thành "nhóm gạo". Các rủi ro được lưu ý gồm nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, rủi ro an toàn thực phẩm, dư lượng kim loại nặng như cadimi và gạo biến đổi gen.
Cùng với đó, rau củ sấy khô có nguy cơ phát hiện sulfur dioxide, phụ gia thực phẩm vượt mức cho phép và dư lượng kim loại nặng. Bột gia vị tiềm ẩn rủi ro về mốc, chỉ số axit, chỉ số peroxit vượt ngưỡng, vi khuẩn Escherichia coli O157:H7, Salmonella và ethylene oxide (ETO). Các loại hạt và hạt giống có nguy cơ về an toàn thực phẩm và lây lan dịch hại.
Đối với sản phẩm sữa, rủi ro được cảnh báo gồm nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật sang người, vi sinh vật gây bệnh như Listeria, Salmonella. Trong khi đó, thủy sản dễ gặp rủi ro về dịch bệnh động vật thủy sản, dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh vật, ký sinh trùng, chất ô nhiễm vượt mức và ghi nhãn không phù hợp.
Từ ngày 1/6, Trung Quốc sẽ chính thức áp dụng Lệnh 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu. Quy định này thay thế Lệnh 248 trước đây và được xem là bước tiếp theo trong việc tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với các nhà cung cấp nước ngoài.
Theo thông báo, phía Trung Quốc đã công bố danh mục 2.589 sản phẩm nông nghiệp thuộc 20 nhóm sản phẩm phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp khi xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Danh mục này bao gồm nhiều nhóm sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm như thủy sản, trái cây tươi, rau tươi, gia vị, dược liệu, cà phê, ngũ cốc, thức ăn chăn nuôi, cây giống và vật liệu nhân giống, cùng các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật và thực vật.
Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam không chỉ là công trình giao thông quy mô lớn mà còn là biểu tượng cho định hướng phát triển hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Quá trình thực hiện đầu tư dự án, Chính phủ Việt Nam xác định việc lựa chọn đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm quốc tế và tư duy công nghệ tiên tiến là yếu tố then chốt quyết định chất lượng và hiệu quả lâu dài của dự án.
Thông qua roadshow (khảo sát thị trường và thu thập phản hồi) về gói thầu TV02: tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng mong muốn lắng nghe các ý kiến trao đổi, ghi nhận sự quan tâm của các chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tư vấn.
"Chúng tôi chào đón sự tham gia của các tổ chức tư vấn hàng đầu thế giới, những đơn vị có kinh nghiệm thực tiễn trong thiết kế các dự án đường sắt tốc độ cao trên thế giới" - ông Dũng nhấn mạnh.
Theo ông Dũng, dự án đường sắt tốc độ cao này cần sự phù hợp về giải pháp, ứng dụng công nghệ hiện đại, phù hợp với điều kiện địa hình, địa chất, khí hậu đặc thù Việt Nam; tối ưu và thiết kế kỹ thuật hài hòa với quy hoạch phát triển.
Đây cũng là một trong những lý do Bộ Xây dựng khuyến khích mô hình liên danh giữa các tổ chức tư vấn trong nước và quốc tế có nhiều kinh nghiệm. Điều này sẽ bảo đảm kết hợp hài hòa giữa năng lực kinh nghiệm của nhà tư vấn nước ngoài và hiểu biết về kinh nghiệm thực tiễn của tư vấn Việt Nam. Qua đây cũng giúp các kỹ sư, chuyên gia Việt Nam tiếp cận học hỏi thiết kế trong phát triển mạng lưới đường sắt điện khí hóa hiện đại trên thế giới.
Tại buổi roadshow, Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) đã trình bày các nhiệm vụ của tư vấn thực hiện gói thầu TV-02 - lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam gồm:
Lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bao gồm khảo sát, thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED); nghiên cứu khả thi phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và các thông lệ tốt nhất được quốc tế công nhận; các đánh giá kinh tế, tài chính toàn diện; tích hợp đầy đủ các nghiên cứu môi trường và xã hội; phân tích rủi ro có cấu trúc.
Về tiêu chí, điều kiện lựa chọn nhà thầu tư vấn gói thầu TV-02 gồm:
Các hoạt động đấu thầu phải tuân thủ các quy định mới nhất của Việt Nam.
Dự kiến gói thầu này chỉ có 1 nhà thầu.
Yêu cầu tư vấn có kinh nghiệm sâu rộng trong các dự án đường sắt, đặc biệt là các dự án đường sắt tốc độ cao, quy mô lớn.
Các điều kiện hợp đồng sẽ theo mẫu hợp đồng do Hiệp hội Quốc tế các kỹ sư tư vấn (FIDIC) ban hành năm 2017.
Dự kiến thời gian thực hiện gói thầu TV-02 là 30 tháng.
Trả lời câu hỏi của các đơn vị tư vấn trong nước về chưa có kinh nghiệm thực hiện dự án đường sắt tương tự, ông Đinh Công Minh - Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long - cho biết mục tiêu dự án tìm được tư vấn, liên danh tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm, khả năng tài chính để đáp ứng được khối lượng công việc phức tạp. Tư vấn trong nước chưa có kinh nghiệm thì cần liên kết liên danh với tư vấn nước ngoài đáp ứng được điều kiện này.
Liên quan đến câu hỏi của đơn vị tư vấn là nếu tư vấn lập nghiên cứu khả thi sau này nộp hồ sơ đấu thầu gói thầu xây lắp có được không, ông Minh cho biết dự kiến gói thầu TV-02 sử dụng hồ sơ mời thầu theo mẫu của FIDIC. Cho nên tư vấn tham gia gói thầu này sẽ không phù hợp pháp luật Việt Nam nếu tham gia đấu thầu EPC tại gói thầu xây lắp.
Trong buổi làm việc với đoàn công tác của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chiều 15/6, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho biết một trong những mũi nhọn khi sửa đổi khung pháp lý mới nằm ở việc bổ sung nhóm chính sách mới như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực chứng khoán và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu.
Sandbox là cơ chế cho phép doanh nghiệp triển khai sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới trong phạm vi giới hạn về thời gian, quy mô và nhóm khách hàng, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Trong dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi, việc bổ sung sandbox nhằm tạo không gian pháp lý để thử nghiệm các sáng kiến mới trước khi áp dụng rộng rãi trên thị trường.
Cơ chế này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chứng khoán, đặc biệt với các ứng dụng công nghệ tài chính (fintech), giao dịch số và các sản phẩm đầu tư mới. Kết quả thử nghiệm cũng có thể trở thành cơ sở để cơ quan quản lý đánh giá rủi ro và hoàn thiện khung pháp lý chính thức trong tương lai.
Ngoài sandbox, dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán tập trung vào việc đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. Luật cũng sẽ được sửa đổi theo hướng tăng cường chuyển đổi số, giao dịch điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chứng khoán, hoạt động của các tổ chức trung gian thị trường. Các cơ quan cũng rà soát, sửa đổi các quy định nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai và áp dụng sau khi ban hành.
Chủ tịch SSC nói việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán lần này nhằm hoàn thiện thể chế, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68. Đồng thời, việc này cũng hướng tới phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Lãnh đạo ngành chia sẻ mục tiêu của dự án Luật là lựa chọn các nội dung thật sự cấp thiết, có căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng, để sửa đổi có trọng tâm, trọng điểm. Song song đó, khung pháp lý mới cũng sẽ bảo đảm kế thừa các quy định còn phù hợp, xử lý những vướng mắc đang đặt ra đối với sự phát triển của thị trường và yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn tới.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính, nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Chứng khoán cần đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển thị trường vốn và nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, các quy định mới phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, tham chiếu các thông lệ quốc tế tốt, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của thị trường và đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.
