Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) vừa ban hành văn bản về việc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thực thi Quy định quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu vào Trung Quốc (Lệnh 280).
Cục Xuất nhập khẩu cho biết, với các sản phẩm thuộc Lệnh 280, doanh nghiệp phải có thư giới thiệu chính thức của cơ quan có thẩm quyền khi đăng ký mã doanh nghiệp. Việc xem xét dựa trên mức độ rủi ro an toàn thực phẩm, tỷ lệ lô hàng vi phạm, các sự cố từng xảy ra và thông lệ quốc tế.
Ngoài ra, mã đăng ký sẽ không được tự động gia hạn nếu doanh nghiệp cần cập nhật, thẩm tra thông tin thủ công hoặc phát sinh sự cố an toàn thực phẩm ở cấp quốc gia, ngành hay khu vực.
Đáng chú ý, Cục Xuất nhập khẩu cho biết theo danh mục sản phẩm và kết luận đánh giá, có 17/18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo hình thức có thư giới thiệu của cơ quan có thẩm quyền. Riêng trái cây đông lạnh không thuộc diện này, trừ một số sản phẩm có yêu cầu theo nghị định thư.
Về cơ chế gia hạn, đa số nhóm sản phẩm được phép gia hạn tự động. Tuy nhiên, thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và sản phẩm từ tổ yến không được áp dụng gia hạn tự động do được đánh giá có rủi ro cao.
Cục Xuất nhập khẩu cũng lưu ý, việc phân tích chi tiết rủi ro đối với 18 nhóm thực phẩm nhập khẩu vào Trung Quốc tập trung vào các khía cạnh như nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất – chế biến, vận chuyển – bảo quản, tình hình vi phạm và thông lệ quản lý quốc tế.
Trong đó, sản phẩm yến và tổ yến cần kiểm soát các yếu tố rủi ro như nitrit, nhôm và dịch bệnh. Dầu thực vật tiềm ẩn nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, biến đổi gen, chỉ số axit và chỉ số peroxit. Sản phẩm bánh từ bột có nhân tiềm ẩn rủi ro về an toàn thực phẩm, vận chuyển và bảo quản.
Đối với gạo, danh mục “ngũ cốc dùng làm thực phẩm” đã được điều chỉnh thành “nhóm gạo”. Các rủi ro được lưu ý gồm nguy cơ nhiễm sinh vật gây hại, rủi ro an toàn thực phẩm, dư lượng kim loại nặng như cadimi và gạo biến đổi gen.
Cùng với đó, rau củ sấy khô có nguy cơ phát hiện sulfur dioxide, phụ gia thực phẩm vượt mức cho phép và dư lượng kim loại nặng. Bột gia vị tiềm ẩn rủi ro về mốc, chỉ số axit, chỉ số peroxit vượt ngưỡng, vi khuẩn Escherichia coli O157:H7, Salmonella và ethylene oxide (ETO). Các loại hạt và hạt giống có nguy cơ về an toàn thực phẩm và lây lan dịch hại.
Đối với sản phẩm sữa, rủi ro được cảnh báo gồm nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật sang người, vi sinh vật gây bệnh như Listeria, Salmonella. Trong khi đó, thủy sản dễ gặp rủi ro về dịch bệnh động vật thủy sản, dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh vật, ký sinh trùng, chất ô nhiễm vượt mức và ghi nhãn không phù hợp.
Từ ngày 1/6, Trung Quốc sẽ chính thức áp dụng Lệnh 280 về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu. Quy định này thay thế Lệnh 248 trước đây và được xem là bước tiếp theo trong việc tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm đối với các nhà cung cấp nước ngoài.
Theo thông báo, phía Trung Quốc đã công bố danh mục 2.589 sản phẩm nông nghiệp thuộc 20 nhóm sản phẩm phải thực hiện đăng ký doanh nghiệp khi xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Danh mục này bao gồm nhiều nhóm sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm như thủy sản, trái cây tươi, rau tươi, gia vị, dược liệu, cà phê, ngũ cốc, thức ăn chăn nuôi, cây giống và vật liệu nhân giống, cùng các sản phẩm khác có nguồn gốc từ động vật và thực vật.
Ngày 25/6, Bộ Thương mại Mỹ công bố Chỉ số Chi tiêu Cá nhân (PCE) tháng 5 tăng 4,1% so với năm ngoái - cao nhất kể từ tháng 4/2023. Nếu không tính giá năng lượng và thực phẩm, PCE lõi tăng 3,4% - cao nhất kể từ tháng 10/2023.
Các số liệu này đều khớp với dự báo của giới phân tích. PCE là thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Fed thường coi PCE lõi là thước đo xu hướng trong dài hạn, đặc biệt khi lạm phát năm nay chịu tác động chủ yếu từ giá năng lượng do xung đột Trung Đông.
Dù giá dầu và xăng tại Mỹ đã giảm vài tuần qua, nhờ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, các nhà kinh tế học cho rằng lạm phát sẽ vẫn tăng tốc thêm một thời gian nữa. Cuối tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Masoud Pezeshkian đã ký thỏa thuận hòa bình sơ bộ để mở lại các tuyến hàng hải bị phong tỏa vì chiến sự.
Trước chiến sự, giá cả tại Mỹ cũng đã tăng cao vì chính sách thuế nhập khẩu của chính quyền ông Trump. Chi phí sinh hoạt tăng đang trở thành rào cản với Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa, trong bối cảnh đảng này tìm cách giữ quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024 một phần nhờ cam kết sẽ hạ nhiệt lạm phát.
Fed đặt mục tiêu lạm phát là 2%. Tuần trước, cơ quan này giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%. Tuy nhiên, bản dự báo kinh tế quý cho thấy giới chức có kế hoạch nâng lãi suất năm nay, để ghìm lạm phát.
Dù lạm phát cao, người tiêu dùng tại Mỹ năm nay vẫn duy trì mức chi tiêu, nhờ khoản hoàn thuế lớn hơn và đà tăng của thị trường chứng khoán. Các hộ gia đình cũng đang rút tiền dự phòng ra dùng, đồng thời tiết kiệm ít hơn.
Tiêu dùng - đóng góp hơn hai phần ba GDP cho Mỹ - tăng 0,7% trong tháng 5, sau khi tăng 0,4% tháng trước đó. Tiêu dùng được dự báo tiếp tục tăng tốc trong quý này.
Thông tin của hãng dữ liệu Statista (Đức) được các chuyên gia nêu tại sự kiện về chuỗi cung ứng ngành mỹ phẩm - chăm sóc sức khỏe vừa diễn ra tại TP HCM. Với tăng trưởng hàng năm khoảng 3,3% đến 2029, quy mô thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân dự báo sớm chạm mốc 3 tỷ USD.
Năm 2025, nhóm chăm sóc cá nhân chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 1,2 tỷ USD. Tăng trưởng nhanh nhất là phân khúc chăm sóc da và mỹ phẩm, khi người Việt ngày càng quan tâm đến sức khỏe làn da và chất lượng cuộc sống.
Bà Michelle Delac, Phó chủ tịch nhánh hàng Chăm sóc cá nhân, ngành Nguyên liệu hóa chất thuộc Tập đoàn DKSH, nhận định riêng mảng làm đẹp, thị trường Việt Nam đang tăng trưởng ở mức hai con số, vượt xa trung bình toàn cầu.
"Động lực thúc đẩy là tầng lớp trung lưu gia tăng, dân số trẻ, sự phổ biến của nền tảng số và sức ảnh hưởng mạnh mẽ của làn sóng K-Beauty (nền công nghiệp làm đẹp Hàn Quốc)", bà nêu tại "DKSH Beauty Show 2026", hôm 10/7.
Thực tế, làm đẹp đang là ngành hàng mang về doanh số giao dịch (GMV) lớn nhất trên thương mại điện tử. Theo Metric, năm 2025, người Việt chi khoảng 74.500 tỷ đồng để mua sản phẩm làm đẹp trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki.
Đến quý I, GMV ngành hàng này tiếp tục đứng đầu, với gần 160 triệu sản phẩm được tiêu thụ, doanh số gần 24.500 tỷ đồng, tăng hơn 35% so với cùng kỳ 2025. Nhiều thương hiệu cho biết tìm thấy động lực lớn nhờ kênh online.
Rohto-Mentholatum (Nhật Bản) - nhà sản xuất Hada Labo, LipIce, Acnes và Sunplay, cho biết doanh thu trên Lazada vào quý I tăng 2,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Hay Maybelline là nhãn make-up dẫn đầu doanh số trên TikTok Shop hồi tháng 4, bán được đến 75.000 thỏi son trong một chiến dịch kéo dài 3 ngày.
Dự báo xu hướng sắp tới, các chuyên gia cho rằng "làm đẹp sạch" (Clean Beauty) sẽ lên ngôi. Về cơ bản, Clean Beauty là xu hướng mỹ phẩm ưu tiên thành phần an toàn, minh bạch và thân thiện với sức khỏe cũng như môi trường. Thị trường này dự báo tăng từ 10,5 tỷ USD hồi 2025 lên 35,3 tỷ USD vào 2033.
Tại Việt Nam, bà Michelle Delac cho rằng xu hướng Clean Beauty thường đi cùng với việc sản phẩm được giới thiệu sử dụng các thành phần tự nhiên. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý tự nhiên không đồng nghĩa với an toàn.
Ví dụ, thành phần các chiết xuất thực vật có thể khác nhau giữa từng lô nguyên liệu. Vì vậy, tuân thủ các tiêu chuẩn từ canh tác, kiểm nghiệm đầu vào đến sản xuất vẫn đòi hỏi chặt chẽ, minh bạch.
Ngoài ra, thị trường mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân tại Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ về pháp lý. Theo chuyên gia, các quy định mới ngày càng chú trọng đến hồ sơ sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Theo bà Hoàng Thị Tố Nga, Giám đốc ngành Nguyên liệu hóa chất DKSH Việt Nam, khoảng cách chất lượng giữa thương hiệu trong và ngoài nước không còn nhiều. Sản phẩm nội địa ngày càng được ưu chuộng, mở ra cơ hội cho các nhà sản xuất nỗ lực tăng tính tuân thủ, quản trị sản phẩm và minh bạch với khách hàng.
"Người tiêu dùng hiện am hiểu thành phần nguyên liệu, đọc rất kỹ bao bì, nhãn mác. Việc công bố đúng và đủ là cách doanh nghiệp củng cố niềm tin", bà nói.
Các cuộc tấn công của Iran nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực và tình trạng tắc nghẽn tại vịnh Ba Tư đã làm dấy lên làn sóng tìm kiếm dầu trên toàn cầu. Một số công ty dầu khí phương Tây đã mất hàng tỷ USD doanh thu vì xung đột. Tuy nhiên, giá năng lượng tăng mạnh lại đem đến dòng tiền lớn cho ngành dầu khí, giúp họ mở rộng sang những khu vực trước đây khó tiếp cận hoặc từng bị bỏ hoang.
Giá dầu thô WTI (Mỹ) hiện giao dịch quanh 90 USD một thùng, cao hơn đáng kể so với mức hơn 60 USD trước khi chiến sự nổ ra. Giá dầu từng giảm mạnh ngày 17/4 sau khi ông Trump và các quan chức Iran thông báo eo biển Hormuz mở lại, nhưng tăng trở lại sáng 20/4 khi Iran lại đóng tuyến này.
Exxon gần đây vạch ra kế hoạch đầu tư tới 24 tỷ USD vào các mỏ dầu nước sâu tại Nigeria. Chevron mở rộng hiện diện tại Venezuela. BP mua cổ phần các lô dầu ngoài khơi Namibia, còn TotalEnergies ký thỏa thuận thăm dò với Thổ Nhĩ Kỳ. Theo ước tính của công ty nghiên cứu và tư vấn năng lượng Wood Mackenzie, các tập đoàn dầu khí lớn có thể tạo ra 120 tỷ USD giá trị kinh tế từ hoạt động thăm dò trong những năm tới.
Trong cuộc họp ngày 16/4 với lãnh đạo Exxon, Chevron và các công ty dầu khí khác, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum kêu gọi các doanh nghiệp tiếp tục tăng sản lượng để kiềm chế giá, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu nguy cơ thiếu hụt.
WSJ trích nguồn tin thân cận cho biết các công ty dầu khí cũng muốn tối đa hóa sản xuất để tận dụng giá cao. Nhưng hoạt động này vẫn phải trong giới hạn ngân sách, tránh phát sinh chi phí từ các khoản đầu tư quy mô lớn. Tổng cộng, các hãng dầu lớn đã chi trung bình 19 tỷ USD cho hoạt động thăm dò trên toàn cầu mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025, Wood Mackenzie cho biết.
Các lãnh đạo ngành năng lượng còn tập trung vào mục tiêu dài hạn hơn, là tìm đủ dầu và khí để duy trì lợi nhuận đến 2030. Việc eo biển Hormuz bị đóng đã khiến toàn cầu mất khoảng 20% nguồn cung dầu và khí hóa lỏng.
Một số công ty phương Tây hoạt động tại Trung Đông đã chịu thiệt hại đáng kể. Exxon cho biết chiến sự khiến sản lượng của hãng giảm 6% trong quý I. Công ty có nguy cơ mất khoảng 5 tỷ USD doanh thu mỗi năm khi các cơ sở khí đốt tại Qatar bị hư hại. Đối tác của họ - QatarEnergy ước tính việc sửa chữa có thể mất tới 5 năm.
Giới phân tích cho rằng hiện tại, ngành dầu khí giảm tập trung vào vịnh Ba Tư. Vài ngày trước khi chiến sự nổ ra, Chevron cho biết đàm phán độc quyền với Basra Oil của Iraq để mua cổ phần mỏ West Qurna 2 - một trong những mỏ dầu trên bờ lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, các nhà phân tích đánh giá công ty phương Tây khó có khả năng ký thỏa thuận lớn tại Trung Đông đến khi xung đột được giải quyết hoàn toàn.
Tác động kinh tế từ chiến sự cũng khiến các công ty phải đa dạng danh mục và phân tán rủi ro trên toàn cầu. Theo Wood Mackenzie, ngành dầu khí toàn cầu cần tìm thêm tài nguyên mới, với trữ lượng 300 tỷ thùng dầu, để đáp ứng nhu cầu đến năm 2050. Exxon, Chevron, Shell, BP và TotalEnergies đang nhắm tới các cơ hội khoan dầu mới tại châu Phi, Nam Mỹ và phía đông Địa Trung Hải, nhằm bổ sung trữ lượng cho thập niên tới.
Tuần trước, Exxon đã tiến thêm một bước trong kế hoạch khoan dầu ngoài khơi Hy Lạp. Vài tháng gần đây, hãng ký các thỏa thuận thăm dò sơ bộ với Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và Gabon. Tại Trinidad và Tobago, công ty cũng khảo sát để tìm dầu, khí ở vùng nước sâu. Chi phí cho hoạt động quốc tế của Exxon năm ngoái khoảng 9 tỷ USD.
Chevron cũng tăng cường mảng thăm dò. Năm ngoái, họ mua lại hãng khai thác dầu khí Hess với giá 53 tỷ USD. Công ty đã bổ nhiệm Kevin McLachlan - cựu lãnh đạo TotalEnergies - làm Phó chủ tịch phụ trách thăm dò. Chevron dự định chi 7 tỷ USD cho các dự án ngoài khơi toàn cầu trong năm nay.
Nhà Trắng cũng thúc đẩy các công ty dầu khí Mỹ tăng đầu tư vào ngành dầu mỏ Venezuela. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn thận trọng sau nhiều năm ngành này tại đây xuống cấp vì quản lý yếu kém.
Chevron hiện cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất Venezuela. Reuters cho biết tuần trước, họ đã đạt được một thỏa thuận hoán đổi tài sản nhằm mở rộng hoạt động tại đây. Venezuela có trữ lượng dầu nặng lớn, được các nhà máy lọc dầu Mỹ ưa chuộng.
Tập đoàn dầu khí quốc gia Venezuela (PDVSA) bán thêm 13% cổ phần trong một liên doanh cho Chevron. Một dự án khác mà Chevron nắm 30% cổ phần đã được cấp quyền khai thác.
Chevron dự kiến thăm dò tại Ai Cập trong năm nay. Trước đó, họ cũng được cấp 4 giấy phép khai thác ngoài khơi gần Hy Lạp và một lô dầu tại Libya.
Giá dầu được dự báo vẫn duy trì ở mức cao trong những tháng tới, kể cả khi tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz được giải quyết. "Giá dầu cao trong thời gian dài là yếu tố thuận lợi nhất cho hoạt động thăm dò. Trong trung và dài hạn, giá mỗi thùng dầu từ vịnh Ba Tư sẽ phải cộng thêm phần bù rủi ro. Điều này càng thúc đẩy các công ty tìm đến các khu vực thăm dò mới", Schreiner Parker - chuyên gia tại Rystad Energy kết luận.
