Dưới cái nắng đầu hè của miền biển, bà Hồ Thị Bổn (SN 1976), thôn Tân Định, xã Hải Ninh, tỉnh Quảng Bình (cũ), nay là xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị, thoăn thoắt đảo những lát khoai deo vàng óng, dẻo ngọt đang phơi giữa sân nhà. Gia đình bà Bổn đã gắn bó với nghề làm khoai deo hơn 20 năm nay.
“Tôi học nghề làm khoai deo từ ba mẹ tôi. Cho đến khi lập gia đình, các thế hệ con cháu như chúng tôi lại gắn bó với nghề. Nhờ khoai deo mà con cái được học hành đàng hoàng, nhà cửa xây dựng khang trang như hôm nay”, bà Bổn phấn khởi nói.
Để có những lát khoai mềm dẻo, ngọt bùi không phải dễ dàng. Theo người dân, tỉnh Quảng Trị có biết bao nhiêu xã bám theo dọc biển, biết bao nhiêu vùng đất trồng khoai nổi tiếng nhưng chỉ riêng ở vùng Hải Ninh, người dân nơi đây mới làm nên sản phẩm khoai deo đặc sản “riêng có”. Tuy người dân Hải Ninh không hề giấu quy trình, bí quyết làm khoai deo nhưng người dân các xã lân cận học nghề mà sản phẩm làm ra cũng chẳng thể như ý muốn.
Theo bà Bổn, nguyên liệu quyết định phần lớn chất lượng sản phẩm. Khoai dùng làm khoai deo phải là giống khoai lang được trồng trên vùng đất cát Hải Ninh trước đây, nay thuộc xã Ninh Châu. “Khoai vùng đất cát có vị ngọt đậm, độ dẻo vừa phải. Nếu dùng khoai ở vùng khác, củ thường bị bở, khi chế biến sẽ không đạt chất lượng. Chính vì vậy, muốn làm khoai deo ngon phải chọn đúng nguyên liệu ngay từ đầu”, bà chia sẻ.
Khoai deo không đơn thuần là món khoai luộc rồi đem phơi. Để có được lát khoai đạt chuẩn là cả một quy trình đòi hỏi sự cảm nhận chính xác về thời gian và thời tiết. Khoai thường được thu hoạch rộ vào tháng giêng, nhưng tuyệt đối không được đem chế biến ngay. Người dân phải để khoai “nghỉ” cho đến khi củ khoai “hồi đường”, hay còn gọi là xuống mật. Để đạt được độ dẻo, ngọt và màu đỏ cánh gián đặc trưng.
Sau đó, khoai sẽ được rửa sạch rồi đem đi luộc liên tục trong khoảng 3 tiếng. Trong quá trình nấu, nước trong nồi phải luôn ngập khoai. Khi nước cạn, phải châm thêm ngay để bảo đảm khoai chín mềm hoàn toàn. “Nấu khoai cũng là cả một bí quyết, khoai càng dẻo thì thành phẩm càng ngon. Nếu luộc chưa tới hoặc quá lửa đều ảnh hưởng đến chất lượng”, bà Bổn nói.
Khoai chín được bóc vỏ, thái lát rồi đưa đi phơi hoặc sấy. Những ngày thời tiết thuận lợi, người dân ưu tiên phơi nắng tự nhiên để giữ màu sắc đẹp và hương vị đặc trưng.
Tuy nhiên, thời tiết miền Trung vốn thất thường nên nhiều hộ đã đầu tư hệ thống lò sấy để chủ động sản xuất. Cách làm này giúp sản phẩm giữ được độ dẻo, đồng thời bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.
“Một ngày gia đình tôi huy động khoảng 10 lao động, làm từ 3 giờ sáng đến 2-3 giờ chiều. Trung bình sản xuất được khoảng 1 tạ khoai deo thành phẩm mỗi ngày”, bà Bổn cho biết.
Dù chỉ sản xuất trong khoảng 2-2,5 tháng mỗi năm nhưng nghề làm khoai deo đang mang lại nguồn thu đáng kể cho nhiều hộ dân. Theo bà Bổn, mỗi vụ gia đình thu mua từ 15-30 tấn khoai nguyên liệu để chế biến. Giá khoai tươi hiện dao động khoảng 15.000 đồng/kg, trong khi khoai deo thành phẩm được bán với giá từ 120.000-130.000 đồng/kg, doanh thu hằng năm đạt khoảng 600-700 triệu đồng.
Tuy nhiên, người làm nghề cho rằng doanh thu cao không đồng nghĩa với lợi nhuận lớn. Chi phí điện cho hệ thống sấy, nhân công, vận chuyển cùng tỷ lệ hao hụt nguyên liệu khiến lợi nhuận thực tế giảm đáng kể.
Không chỉ gia đình bà Bổn, nhiều hộ dân tại Ninh Châu cũng đang mạnh dạn đầu tư máy móc để nâng cao năng suất. Ông Nguyễn Văn Tuấn, một hộ sản xuất quy mô lớn tại thôn Tân Định, cho biết, gia đình đã đầu tư hệ thống máy hấp, máy sấy và nhiều thiết bị cơ giới phục vụ sản xuất.
Mỗi ngày, cơ sở của ông chế biến từ 7-8 tạ khoai tươi, cho ra khoảng 200kg khoai deo thành phẩm. “Nghề này đòi hỏi rất nhiều công lao động. Trước đây mọi thứ đều làm thủ công nên rất vất vả. Từ khi đầu tư máy móc, năng suất tăng lên đáng kể, chất lượng sản phẩm cũng đồng đều hơn”, ông Tuấn cho biết.
Theo lãnh đạo Hội Nông dân xã Ninh Châu, hiện địa phương có khoảng 500 hộ dân tham gia trồng và chế biến khoai deo, tập trung chủ yếu tại thôn Tân Định. Mỗi năm, người dân cung ứng ra thị trường hơn 450 tấn khoai deo thành phẩm, mang lại doanh thu trên 40 tỷ đồng và tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.
Khoai deo hiện được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố thông qua hệ thống thương lái, cửa hàng đặc sản và các kênh bán hàng trực tuyến.
Tuy nhiên, một trong những hạn chế lớn nhất hiện nay là phần lớn các hộ sản xuất vẫn bán sản phẩm dưới dạng thô, chưa xây dựng được thương hiệu riêng. Nhiều hộ dân đang ấp ủ dự định tham gia chương trình “mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) để đưa sản phẩm đi xa hơn, chuyên nghiệp hơn.
“Mỗi năm, gia đình bán ra thị trường hơn 15 tấn khoai deo, chủ yếu nhập sỉ cho thương lái. Hiện tại, sản phẩm khoai deo của gia đình vẫn chưa có bao bì, nhãn mác, chưa xây dựng được thương hiệu. Thời gian tới, gia đình sẽ chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện các tiêu chí, phấn đấu đạt chứng nhận OCOP”, ông Nguyễn Văn Tuấn cho hay.
Theo ông Nguyễn Hữu Hải, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu, trên địa bàn xã có hàng trăm hộ dân tham gia sản xuất và chế biến khoai deo. Trong đó tập trung chủ yếu ở thôn Tân Định. Thời điểm này đang là đợt cao điểm sản xuất khoai deo của người dân. Năm nay sản lượng và chất lượng đạt cao, hứa hẹn nguồn thu nhập ổn định cho bà con.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hôm nay (28/4), bộ phận không khí lạnh đã báo vẫn đang nén và đẩy rãnh áp thấp có trục ở khoảng 24-26 độ vĩ Bắc di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác, nhiệt độ phổ biến 24-27 độ.
Dự báo khoảng đêm 28/4, bộ phận không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến Bắc Trung Bộ, một số nơi ở khu vực Tây Bắc Bộ và Trung Trung Bộ. Trên đất liền, gió chuyển hướng Đông Bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3-4.
Ở khu vực Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này ở khu vực Đông Bắc Bộ phổ biến từ 20-23 độ, vùng núi có nơi dưới 20 độ, ở Bắc Trung Bộ phổ biến 21-24 độ.
Khu vực Hà Nội từ chiều tối 28/4 đến sáng 29/4 có mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to; trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 21-23 độ.
Từ chiều tối 28/4 đến sáng 29/4, ở Bắc Bộ có mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to. Ngày và đêm 29/4, khu vực Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Chiều 28/4, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia có công văn gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi về việc chủ động ứng phó với không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá, gió mạnh trên biển và các tình huống thiên tai trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5.
Theo đó, trong những ngày vừa qua, lốc, sét, mưa đá đã xảy ra tại một số địa phương, gây thiệt hại về người và tài sản. Theo bản tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh, từ chiều tối ngày 28/4 đến ngày 29/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá; từ sáng ngày 29/4, ở vùng biển phía Bắc vịnh Bắc Bộ và phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông gió chuyển hướng Đông Bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6, giật cấp 7.
Để chủ động ứng phó với không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá, gió mạnh trên biển và các tình huống thiên tai có thể xảy ra trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chủ động ứng phó.
Đối với không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá (các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ), phải theo dõi chặt chẽ bản tin cảnh báo, dự báo về diễn biến thời tiết, đợt không khí lạnh, lốc, sét, mưa đá; thông tin kịp thời cho các cấp chính quyền cơ sở và nhân dân để chủ động biện pháp phòng tránh phù hợp; sẵn sàng lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả (nếu có).
Đối với gió mạnh trên biển (các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi): Theo dõi chặt chẽ bản tin cảnh báo, dự báo và diễn biến của gió mạnh trên biển; thông báo cho thuyền trưởng, chủ các phương tiện, tàu thuyền đang hoạt động trên biển biết để chủ động phòng tránh và có kế hoạch sản xuất phù hợp, đảm bảo an toàn về người và tài sản; duy trì thông tin liên lạc nhằm xử lý kịp thời các tình huống xấu có thể xảy ra.
Trực ban nghiêm túc, thường xuyên báo cáo về Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia (qua Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai - Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Trương Minh Quốc Thái sinh năm 1974 là một trong những gương mặt quen thuộc của màn ảnh Việt với lối diễn xuất tự nhiên, sâu sắc. Anh sinh ra trong một gia đình có 7 anh chị em. Quốc Thái tốt nghiệp khoa Điện công nghiệp trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM với tấm bằng kỹ sư nhưng lại bén duyên với bộ môn nghệ thuật thứ 7 để rồi trở thành gương mặt được cả nước biết tới qua nhiều vai diễn xuất sắc trong: Gió qua miền tối sáng, Người đàn bà yếu đuối, Đồng tiền xương máu, Hương phù sa, Sóng gió đời người… Ở mỗi vai diễn, nam nghệ sĩ đều cho thấy sự chỉn chu và khả năng hóa thân đa dạng, từ những nhân vật chính diện đến các vai có chiều sâu nội tâm phức tạp.
Trong sự nghiệp diễn xuất của mình, Trương Minh Quốc Thái được đồng nghiệp cũng như khán giả ghi nhận tài năng qua một số giải thưởng như: Giải Nhất cuộc thi Triển vọng điện ảnh năm 1997; Nam diễn viên xuất sắc nhất LHP Việt Nam lần thứ 18 (phim: Những người viết huyền thoại), giải Mai Vàng lần thứ 2 năm 2006 (phim: Hương phù sa)…
Năm 2015, Trương Minh Quốc Thái được nhà nước trao tặng danh hiệu NSƯT. Đó là thành quả cho sự bền bỉ làm nghệ thuật của nam nghệ sĩ 7X. Những đồng nghiệp làm việc cùng Trương Minh Quốc Thái đều hiểu anh đạt được tất cả những điều này không hề nhờ may mắn.
Mới đây, Trương Minh Quốc Thái khiến khán giả chú ý khi bất ngờ chia sẻ loạt ảnh hội ngộ thân thiết, vui vẻ cùng Lê Phương và các đồng nghiệp.
Những khoảnh khắc giản dị nhưng ấm áp nhanh chóng thu hút sự quan tâm, đặc biệt khi cả hai từng có dịp hợp tác trong một dự án truyền hình cách đây khoảng 3 năm và đến nay vẫn giữ mối quan hệ gần gũi.
Trong loạt ảnh được đăng tải, Trương Minh Quốc Thái và Lê Phương thoải mái trò chuyện, tạo cảm giác thân quen như những người bạn lâu năm. Không ít khán giả bày tỏ sự thích thú trước tình đồng nghiệp bền chặt của hai nghệ sĩ, đồng thời dành nhiều lời khen cho phong độ ngày càng trẻ trung của nam diễn viên. Ở tuổi U60, anh vẫn giữ được vẻ ngoài lịch lãm, điềm đạm, vốn đã trở thành "thương hiệu" trong suốt nhiều năm hoạt động nghệ thuật.
Bên cạnh sự nghiệp thành công, đời tư của Trương Minh Quốc Thái lại khá kín tiếng. Năm 2017, anh từng gây bất ngờ khi xác nhận đã kết hôn thông qua một dòng trạng thái trên mạng xã hội. Tuy nhiên, từ đó đến nay, nam nghệ sĩ gần như không chia sẻ thêm bất kỳ thông tin nào về gia đình. Anh trước nay luôn suy nghĩ tích cực nên thấy thoải mái, không khó khăn, áp lực gì trong cuộc sống.
Trương Minh Quốc Thái quan niệm ai trong đời cũng trải qua những biến cố, nỗi đau. Tuy nhiên, anh không muốn chia sẻ quá nhiều bởi không muốn truyền tới khán giả những điều tiêu cực.
"Đến tuổi này, tôi phải đối diện với những lo toan khác trong gia đình. Điều quan trọng nhất với tôi lúc này là chăm sóc cha mẹ. Năm nay cha mẹ tôi cũng ở tuổi 90, thời gian không còn nhiều nữa nên tôi muốn ở gần họ nhiều hơn. Dù thu nhập có ít hơn một chút, nhưng bù lại tôi có những hạnh phúc khác", anh chia sẻ.
Hiện tại, Trương Minh Quốc Thái vẫn duy trì nhịp độ làm việc đều đặn, tiếp tục tham gia các dự án phim và thỉnh thoảng cập nhật những khoảnh khắc đời thường giản dị. Dù không ồn ào hay xuất hiện dày đặc trên truyền thông, anh vẫn giữ được sức hút riêng nhờ tài năng và phong thái điềm tĩnh.
Trên trang cá nhân, nghệ sĩ Vân Dung vừa chia sẻ loạt ảnh thời trẻ cùng những dòng tâm sự đầy hoài niệm về tuổi thanh xuân. Trong ảnh, nữ nghệ sĩ gây ấn tượng với mái tóc dài, gương mặt sáng và phong cách đậm chất thiếu nữ Hà Nội những năm 1990. Chị hài hước gọi mình là "dân chơi thế hệ 7x", đồng thời thừa nhận hồi trẻ chưa từng nghĩ sẽ trở thành nghệ sĩ nổi tiếng.
"Dân chơi" thế hệ 7x ngày ấy, Táo Quân phiên bản thanh xuân, quần áo giản dị, mái tóc đen dài, nụ cười lúc nào cũng rạng rỡ. Hồi trẻ, không bao giờ nghĩ mình sẽ trở thành nghệ sĩ, càng không dám mơ có ngày đứng trên sân khấu lớn. Nhưng trong từng khoảnh khắc tuổi trẻ, tôi đã sống hết mình.
Cười thật to, nghịch thật nhiều và yêu thương bạn bè bằng tất cả sự chân thành. Bức ảnh năm xưa, dáng vẻ có chút ngây ngô, có chút "dân chơi" ngõ nhỏ, nhưng trong lòng lại chứa chan niềm tin vào tương lai.
Giờ nhìn lại, cảm thấy biết ơn tuổi trẻ của mình, một thời hồn nhiên, trong sáng, đầy tiếng cười, đã nuôi dưỡng nên con người tôi hôm nay. Nếu không có những ngày tháng ấy, chắc sẽ chẳng có một Vân Dung hết mình với khán giả, hết mình với tiếng cười đến tận bây giờ", Vân Dung viết.
Gắn bó với nghệ thuật từ khi còn nhỏ, Vân Dung luôn gây ấn tượng bởi tài năng diễn xuất, sự tâm huyết với nghề trong từng vai diễn trên màn ảnh lẫn sân khấu hài kịch.
Danh hài Vân Dung (SN 1975) tại Thái Nguyên, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, mẹ là diễn viên, bố là đạo diễn của Đoàn ca múa Tây Bắc (sau này cả bố mẹ chị đều chuyển về Quân khu I). Vào lớp 2, gia đình Vân Dung chuyển từ Thái Nguyên về Hà Nội sinh sống. Bắt đầu sự nghiệp từ khi còn trẻ, Vân Dung nhanh chóng gặt hái được thành công với vai trò diễn viên hài. Nữ nghệ sĩ được khán giả yêu mến với lối diễn tự nhiên, hài hước và hóm hỉnh.
Không chỉ gây chú ý bởi nhan sắc thời trẻ, câu chuyện về hành trình theo nghề của Vân Dung cũng khiến nhiều người xúc động. Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, chị sớm bộc lộ niềm yêu thích diễn xuất. Tuy nhiên, thay vì chọn con đường xây dựng hình ảnh mỹ nhân sân khấu, nữ nghệ sĩ lại quyết định đi theo hướng hoàn toàn khác.
Sau khi gia nhập Nhà hát Tuổi trẻ, Vân Dung nhận ra xung quanh mình có rất nhiều đàn chị xinh đẹp và tài năng như Lê Khanh, Lan Hương hay Minh Hằng. Chính vì vậy, chị quyết định tạo lối đi riêng bằng việc chấp nhận hóa thân vào những vai diễn xấu xí, hài hước và khác biệt.
Nghệ sĩ Vân Dung và Thu Hương cùng Quang Thắng, Tự Long trong chương trình Táo quân.
Nghệ sĩ Vân Dung từng kể có giai đoạn bản thân hóa trang quá "dìm hàng" nên không dám để bố mẹ nhìn thấy. Có lần, chị phải chui vào nhà vệ sinh để thay đồ và trốn gia đình vì ngại diện mạo của mình sau lớp hóa trang. Dẫu vậy, sự hy sinh ấy cuối cùng lại giúp chị trở thành một trong những gương mặt hài được yêu mến nhất màn ảnh Việt.
Nhắc đến Vân Dung, khán giả đặc biệt nhớ tới hình ảnh "Táo" quen thuộc trong chương trình Táo Quân. Với lối diễn tự nhiên, duyên dáng và khả năng biến hóa linh hoạt, chị trở thành nghệ sĩ tham gia Táo Quân nhiều năm liên tiếp và ghi dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng.
Loạt ảnh thời trẻ của nữ diễn viên Vân Dung cho thấy nữ nghệ sĩ có vóc dáng mảnh mai và sở hữu nụ cười tươi tắn, rạng rỡ.
Nhưng ít ai biết rằng trước khi trở thành gương mặt quen thuộc của Gặp nhau cuối năm, nghệ sĩ Vân Dung từng cùng chị gái ruột tham gia một cuộc thi Hoa hậu. Năm ấy, hai chị em gây chú ý bởi ngoại hình giống nhau đến mức nhiều người lầm tưởng là sinh đôi.
Nghệ sĩ Vân Dung sinh ra trong một gia đình làm nghệ thuật. Mẹ là diễn viên, bố là đạo diễn của Đoàn ca múa Tây Bắc. Chị gái tên Vân Trang, sinh năm 1974, hơn nữ nghệ sĩ một tuổi.
Theo lời kể của Vân Dung, chị gái sở hữu ngoại hình nổi bật hơn với chiều cao lý tưởng cùng gương mặt dịu dàng. Vì vậy, năm 1992, gia đình đã động viên Vân Trang đăng ký tham gia Hoa hậu báo Tiền Phong 1992 - tiền thân của Hoa hậu Việt Nam.
Thời điểm đó, Vân Dung cũng đăng ký dự thi, nhưng mục đích chủ yếu là để cổ vũ tinh thần cho chị gái vì chị gái khá nhát. "Tôi từng thi cuộc thi Hoa hậu báo Tiền Phong năm 1992, nay đổi tên thành Hoa hậu Việt Nam chủ yếu để ủng hộ tinh thần chị gái là chính chứ không phải để đạt mục đích gì", nữ nghệ sĩ nói.
Dù tự tin đăng ký dự thi hoa hậu, nhưng thời điểm ấy hai chị em gần như không biết chuẩn bị váy áo, son phấn ra sao. Sau nhiều ngày loay hoay, mẹ của Vân Dung đã tự tay trang điểm cho hai con gái, còn trang phục thì đi mượn từ bạn bè, người quen.
Kết quả, người đẹp làng hài xuất sắc lọt vào Top 15 chung cuộc, trong khi đó, chị gái lại tiến vào đến Top 10. Khi ấy, Vân Dung mới 17 tuổi và là thí sinh trẻ nhất cuộc thi.
Sau cuộc thi, Vân Dung theo đuổi nghệ thuật và trở thành nghệ sĩ hài nổi tiếng, Vân Trang lại bén duyên với lĩnh vực kinh doanh ẩm thực. Hiện chị là chủ của chuỗi cửa hàng ăn uống tại Hà Nội, có cuộc sống kín tiếng và viên mãn bên gia đình.
Ở tuổi ngoài 50, Vân Dung vẫn giữ được nguồn năng lượng trẻ trung và tinh thần lạc quan. Với chị, tuổi thanh xuân giống như một cuốn sách nhiều cảm xúc, nơi có sự hồn nhiên, những va vấp và cả những giấc mơ tuổi trẻ. Có lẽ chính sự chân thành ấy đã giúp nữ nghệ sĩ duy trì sức hút suốt gần 30 năm hoạt động nghệ thuật.
