Câu chuyện được bác sĩ Ninh Công Vi, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, chứng kiến và chia sẻ hôm 4/7.
Người bệnh là lao động chính trong gia đình, thường xuyên làm ca đêm để kiếm thêm thu nhập. Cơn đau dạ dày đã đeo bám anh nhiều năm, nhưng người đàn ông nghĩ đó chỉ là bệnh vặt nên âm thầm chịu đựng, không đi khám. Một tháng trước, cơn đau trở nên dữ dội, kèm theo triệu chứng đại tiện phân đen. Lúc này anh mới chịu đến bệnh viện.
Kết quả xét nghiệm là ung thư dạ dày giai đoạn III. “Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy đây là ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa có thành phần tế bào nhẫn. Đây là một trong những thể bệnh có tiên lượng rất kém, diễn biến nặng nhanh”, bác sĩ Vi giải thích.
Các bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị toàn thân kết hợp phẫu thuật triệt căn, phương án duy nhất còn có thể mang lại cơ hội sống cho anh. Nhưng khi nghe đến chi phí điều trị, hai vợ chồng trẻ chững lại. Không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì hoàn cảnh kinh tế không cho phép họ đưa ra lựa chọn ấy.
“Cuộc đối thoại của hai vợ chồng khiến chúng tôi càng trăn trở”, bác sĩ Vi nói. Người vợ chỉ biết khóc nghẹn, nắm chặt tay chồng trong bất lực, mong anh đừng từ bỏ cơ hội được ở lại bên gia đình.
“Người chồng thì đã có quyết định của riêng mình khi quyết tâm đánh đổi sự sống của bản thân để giữ lại đường lùi cho tương lai vợ con”, ông Vi kể.
Điều trị ung thư đòi hỏi kết hợp đa mô thức gồm xạ trị, hóa trị, phẫu thuật, liệu pháp đích, miễn dịch. Bảo hiểm y tế hiện chi trả toàn bộ hoặc một phần cho xét nghiệm, hóa chất, xạ trị, phẫu thuật, nhưng riêng tiền thuốc vẫn là gánh nặng khó vượt qua với nhiều gia đình.
Một người điều trị bằng thuốc đích hoặc liệu pháp miễn dịch có thể tốn 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đến vài tỷ đồng mỗi năm, tùy loại thuốc và chỉ định. Quá trình điều trị thường kéo dài một đến hai năm. Trong khi đó, chỉ khoảng 10% bệnh nhân ung thư tại Việt Nam hiện được tiếp cận các liệu pháp này.
Áp lực tài chính khiến không ít người chọn buông xuôi, không muốn trở thành gánh nặng cho gia đình. Ngay cả những người có điều kiện kinh tế cũng có thể điêu đứng trước hóa đơn thuốc, chi phí dịch vụ và dinh dưỡng kéo dài. Một số bệnh nhân, sau khi nhận chẩn đoán, tự ý bỏ viện để tìm đến thuốc nam, thuốc bắc hoặc các phương pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng. Đến khi cơ thể suy kiệt, họ quay lại bệnh viện thì bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn, đánh mất cơ hội can thiệp hiệu quả.
Trong trường hợp này, các bác sĩ tư vấn gia đình chuyển sang bệnh viện công để giảm chi phí, đồng thời nhấn mạnh yếu tố thời gian. “Với thể bệnh này, mỗi ngày chậm trễ đều làm mất đi cơ hội sống”, bác sĩ Vi nói.
Nhìn lại câu chuyện, ông đúc kết: “Trong hoàn cảnh này không ai sai cả, vì mọi lựa chọn đều xuất phát từ tình yêu thương”.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu, với gần 10 triệu ca tử vong năm 2020. Tại Việt Nam, ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt ung thư dạ dày và đại tràng, nằm trong nhóm bệnh lý ác tính phổ biến nhất.
Số liệu từ Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan 2020) cho thấy mỗi năm Việt Nam ghi nhận thêm hơn 17.000 ca ung thư dạ dày, 14.000 ca ung thư đại tràng và 3.200 ca ung thư thực quản. Đáng chú ý, số ca phát hiện sớm rất ít, phần lớn bệnh nhân được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Ở nhóm dưới 40 tuổi, tỷ lệ mắc ung thư đại tràng lên đến gần 30%, thường bắt nguồn từ các tổn thương polyp và u tuyến không được phát hiện kịp thời.
Đối với ung thư dạ dày, yếu tố di truyền và nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) được xác định là những nguyên nhân quan trọng. Ghi nhận tại các bệnh viện cho thấy số người dưới 50 tuổi mắc ung thư dạ dày ngày càng tăng, trong khi trước đây bệnh chủ yếu gặp ở nhóm trên 60 tuổi.
Nguyên nhân của xu hướng này gắn liền với lối sống hiện đại như thực phẩm chế biến sẵn, đồ nướng, thực phẩm không rõ nguồn gốc, ít vận động, áp lực công việc kéo dài, thức khuya và sinh hoạt thất thường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không có “công thức chung” nào cho bệnh ung thư, vì yếu tố gây bệnh ở mỗi người khác nhau, và nhiều trong số đó nằm ngoài khả năng kiểm soát của chính người bệnh.
Cải ngồng, còn gọi là cải làn hay cải rổ, là loại rau không xa lạ với nhiều gia đình Việt. Phần thân non giòn, lá xanh, vị ngọt xen chút đắng nhẹ khiến loại rau này dễ kết hợp với nhiều món ăn, từ xào tỏi, luộc chấm nước mắm cho tới nấu canh hay xào cùng thịt bò.
Ở nhiều vùng trồng rau, cải ngồng còn được ưa chuộng vì thời gian sinh trưởng ngắn, chỉ sau gần 2 tháng đã có thể cho thu hoạch lứa đầu.
Trong danh sách 18 loại rau tốt nhất thế giới được CDC Mỹ công nhận, rau cải ngồng xếp ở vị trí thứ 10 với điểm dinh dưỡng 62,49.
Theo nghiên cứu của CDC Mỹ, nhiều loại rau thuộc nhóm rau lá xanh và họ cải nằm trong nhóm thực phẩm có mật độ dinh dưỡng cao, tức là cung cấp lượng dưỡng chất đáng kể so với năng lượng mà chúng mang lại.
Theo Harvard T.H. Chan School of Public Health, các loại rau họ cải như cải xoăn, bắp cải, cải Brussels, bông cải xanh và nhiều loại cải xanh khác từ lâu đã là một phần quan trọng của chế độ ăn lành mạnh, có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ thấp hơn.
Các nhà khoa học cũng tiếp tục nghiên cứu vai trò của nhóm rau này trong phòng ngừa ung thư nhờ các hợp chất thực vật đặc trưng mà chúng chứa.
Trong bữa cơm thường ngày, cải ngồng có lợi thế dễ ăn, ít năng lượng và có thể giúp bữa ăn cân bằng hơn. Những người muốn kiểm soát cân nặng thường được khuyên tăng lượng rau trong khẩu phần vì rau giúp bữa ăn có thể tích lớn hơn nhưng không làm năng lượng tăng quá nhiều.
Với cải ngồng, cảm giác giòn, ngọt nhẹ cũng khiến món ăn này phù hợp khi đi kèm các món đạm hoặc món có vị đậm.
Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, vitamin K có nhiều trong các loại rau lá xanh như bông cải xanh, rau bina và bắp cải. Điều này lý giải vì sao các loại rau xanh thường xuyên được khuyến khích xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, nhất là ở những người cần duy trì chế độ ăn lành mạnh lâu dài.
Cải ngồng là nguồn cung cấp vitamin A dồi dào. Đây là dưỡng chất quan trọng giúp bảo vệ thị lực. Việc bổ sung loại rau này thường xuyên có thể góp phần phòng ngừa các bệnh về mắt như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng hay tăng nhãn áp.
Bên cạnh đó, cải ngồng không chỉ giàu kali, giúp điều hòa huyết áp, mà còn chứa nhiều sắt, thành phần cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu. Nhờ vậy, loại rau này có thể hỗ trợ phòng ngừa tình trạng thiếu máu. Để tăng hiệu quả hấp thu sắt, nên kết hợp cải ngồng với các thực phẩm giàu vitamin C hoặc nguồn đạm phù hợp trong bữa ăn.
Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Mỹ, không có một thực phẩm đơn lẻ nào đủ khả năng bảo vệ cơ thể khỏi ung thư hoặc bệnh mạn tính. Giá trị thực sự nằm ở cả mô hình ăn uống, tức ăn đa dạng rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm nguồn gốc thực vật và hạn chế đồ chế biến sẵn.
Nói cách khác, cải ngồng là một mắt xích tốt trong chế độ ăn lành mạnh, chứ không phải “thần dược” đứng riêng lẻ.
Đó cũng là lý do những món ăn dân dã như cải ngồng xào tỏi, cải ngồng luộc hay nấu canh vẫn được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao hơn nhiều món ăn quá nhiều dầu mỡ, đường hoặc muối.
Quy định này được nêu tại khoản 4 điều 59 Nghị định 90 năm 2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15-5.
Theo đó hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng, tăng gấp đôi so với mức phạt trước đây từ 5 - 10 triệu đồng.
Việc nâng mức xử phạt nhằm siết chặt tình trạng bán thuốc kê đơn không theo chỉ định của bác sĩ và tình trạng lạm dụng kháng sinh kéo dài nhiều năm qua.
Ngoài hành vi trên, mức phạt 10 - 20 triệu đồng còn áp dụng với các vi phạm mua bán thuốc thử lâm sàng; mua bán thuốc được sản xuất, bào chế, pha chế theo đơn để sử dụng trong cơ sở khám chữa bệnh ra ngoài cơ sở (trừ trường hợp được phép theo quy định), mua bán thuốc thuộc danh mục thuốc hạn chế bán lẻ khi chưa được phép...
Kinh doanh thuốc qua các phương tiện không phải sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử hoặc website có chức năng đặt hàng trực tuyến theo quy định cũng bị phạt 10 - 20 triệu đồng.
Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ năm 2020 - 2023 Việt Nam có gần 270.000 ca tử vong do đề kháng kháng sinh. Tức là bình quân mỗi năm có gần 70.000 ca tử vong liên quan đến kháng kháng sinh.
Theo đánh giá của các chuyên gia, tình trạng kháng kháng sinh (AMR) tại Việt Nam gây ra nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng, khiến các bệnh truyền nhiễm trở nên khó điều trị hơn, tăng tỉ lệ tử vong và chi phí y tế tăng cao.
Kháng kháng sinh cũng gây nguy hiểm cho nhiều tiến bộ y học như phẫu thuật và điều trị ung thư. Thêm vào đó, ô nhiễm môi trường do dư lượng kháng sinh trong nguồn nước làm tình trạng AMR xấu hơn, ảnh hưởng đến cả hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng trên khắp Việt Nam.
Bộ Y tế cũng đã ban hành Thông tư 26 quy định nhiều nội dung mới về việc kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú, hướng đến mục tiêu quản lý minh bạch, hiệu quả và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người bệnh.
Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt là bệnh viện tư nhân đầu tiên tại miền Bắc sở hữu Siêu máy CT phổ PHILIPS SPECTRAL CT 7500 - Ảnh: DNCC
Hệ thống mới chỉ mất đúng 1 giây để đánh giá toàn diện về hệ tim mạch, thần kinh, sọ não; và chưa đầy 2 giây để hoàn tất quy trình quét phổ các cơ quan vùng ngực, bụng, chậu.
Vượt trội hơn cả, Philips Spectral CT 7500 sở hữu khả năng thu nhận đa tầng dữ liệu phổ trong cùng một lần quét duy nhất.
Nhờ công nghệ bóc tách dữ liệu thô thành bản đồ mật độ Iodine và năng lượng đơn sắc ảo, các chuyên gia có thể phát hiện sớm và phân biệt chính xác giữa u nang với khối u thực thể khi kích thước của chúng còn siêu nhỏ như "hạt cát" ẩn sâu trong cơ thể, ngay cả khi chưa hề có biểu hiện lâm sàng.
Việc "đọc vị" tổn thương ở quy mô vi thể này chính là chìa khóa vàng giúp tối ưu hóa phác đồ và nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Bên cạnh đó, quy trình xử lý dữ liệu phức tạp của máy đã được tối ưu hóa đến mức tối đa, trả kết quả chỉ sau 2 đến 5 phút để rút ngắn thời gian chẩn đoán tổng thể.
Trong các ca cấp cứu đột quỵ hay đa chấn thương - nơi mà mỗi một giây trôi qua đều quý hơn vàng - siêu máy CT phổ tại Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt mở ra cơ hội sống cứu cánh và vẹn toàn cho người bệnh.
Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt sẽ đưa vào đưa vào vận hành máy chụp CT phổ Spectral CT 7500 vào tháng 8 này - Ảnh: DNCC
Không chỉ dừng lại ở tốc độ, Philips Spectral CT 7500 còn định nghĩa lại sự an toàn trong chẩn đoán lâm sàng nhờ những thông số kỹ thuật thực tế.
Nhờ độ phân giải vật chất cao, máy đạt tỷ lệ phát hiện ung thư giai đoạn khởi phát lên tới 97%, giúp nhận diện rõ các tổn thương kín đáo hoặc nguy cơ di căn sớm để bác sĩ kịp thời đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa.
Đi liền với độ chính xác là tính an toàn sinh học khi hệ thống giảm đến 85% liều tia X bức xạ, rất phù hợp cho trẻ nhỏ hoặc những người bệnh cần chụp theo dõi định kỳ.
Ngoài ra, khi thực hiện chụp mạch vành, công nghệ này giúp tiết giảm đến 65% lượng thuốc cản quang, giảm thiểu tối đa áp lực bài tiết và mang lại sự an toàn cao hơn cho người có bệnh lý nền về thận, đồng thời giảm 26% tỷ lệ xảo ảnh để tránh việc người bệnh phải chụp đi chụp lại nhiều lần.
Nhờ tích hợp AI Precise Cardiac, Spectral CT 7500 vẫn thu được hình ảnh sắc nét ở cả bệnh nhân có nhịp tim nhanh - Ảnh: DNCC
Trước đây, chụp mạch vành là bài toán khó nếu gặp bệnh nhân loạn nhịp, nhịp tim cao, hoặc người già khó phối hợp nín thở. Nhiễu ảnh do chuyển động thường làm mờ kết quả, buộc phải thực hiện lại nhiều lần.
Spectral CT 7500 giải quyết thách thức này nhờ tích hợp AI Precise Cardiac, công nghệ tự động nhận diện và xóa bỏ nhiễu ảnh do tim co bóp.
Ngay cả bệnh nhân có nhịp tim nhanh lên tới 180 lần/phút vẫn thu được hình ảnh dựng hình sắc nét mà không cần dùng thuốc hạ nhịp tim. Hệ thống đảm bảo 100% ca chụp có dữ liệu phổ toàn thân chỉ với một lần quét duy nhất, mang đến trải nghiệm nhẹ nhàng, an tâm tối đa.
Máy chụp CT phổ Spectral CT 7500 trang bị phần mềm AI giúp đánh giá điểm tổn thương não - Ảnh: DNCC
Không dừng lại ở đó, đối với các ca cấp cứu đột quỵ, hệ thống được trang bị phần mềm AI tự động hoàn toàn để đánh giá thang điểm tổn thương não ASPECT ngay trên hình ảnh CT không tiêm thuốc.
Quy trình tự động này thay thế hoàn toàn cho việc tính toán thủ công vốn tốn thời gian, giúp tối ưu hóa từng khoảnh khắc quý giá để cứu sống nhu mô não của bệnh nhân.
Trong chẩn đoán tim mạch, các thuật toán Deep Learning tiên tiến có khả năng tự động trích xuất và tính toán điểm vôi hóa mạch vành trực tiếp từ hình ảnh chụp CT ngực không tiêm thuốc, không đặt cổng điện tâm đồ ECG.
Việc này loại bỏ nhu cầu phải chụp riêng 1 lần đo điểm vôi hóa mạch vành, kết hợp tầm soát bệnh lý lồng ngực - phổi với đánh giá mức độ nguy cơ bệnh lý mạch vành, từ đó giảm đáng kể liều tia bức xạ mà cơ thể bệnh nhân phải tiếp nhận.
Hệ thống Spectral CT 7500 thế hệ mới hỗ trợ đắc lực cho bác sĩ trong công tác tầm soát và chẩn đoán chuyên sâu - Ảnh: DNCC
Việc đầu tư và vận hành hệ thống Philips Spectral 7500 là minh chứng cho nỗ lực không ngừng của Hệ thống Bệnh viện Lạc Việt nói chung và Bệnh viện Thăng Long Lạc Việt nói riêng, nhằm mang những công nghệ y khoa tiên tiến trên thế giới về phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân ngay tại Việt Nam.
Nhân dịp ra mắt hệ thống siêu máy CT phổ mới vào tháng 8/2026, Bệnh viện Quốc tế Thăng Long Lạc Việt triển khai chương trình tri ân đặc biệt, tặng tiền mặt lên tới 2.000.000 VNĐ dành cho 200 khách hàng đầu tiên đặt chỗ trước từ hôm nay khi đăng ký gói tầm soát sức khỏe có sử dụng dịch vụ chụp CT phổ Philips Spectral CT 7500.
