Thông tin từ Sở Y tế Nghệ An chiều 29-4 cho biết cơ quan chức năng đã xác định được nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc thực phẩm làm 62 người ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) phải nhập viện cấp cứu, điều trị.
Theo đó trong 7 mẫu được lấy xét nghiệm, có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella gồm pate, thịt nướng, xúc xích, ruốc bông và củ cải. Hai mẫu âm tính gồm giò heo và tương cà.
Có thể nguồn lây nhiễm chính là pate và thịt nướng, sau đó lây nhiễm chéo cho các thực phẩm còn lại.
Sau khi có kết quả xét nghiệm, chính quyền địa phương sẽ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ tiệm bánh mì gây ra vụ ngộ độc.
Ngoài ra chủ tiệm bánh mì cũng sẽ có trách nhiệm chi trả toàn bộ viện phí cho các khách hàng bị ngộ độc thực phẩm. Đến nay, toàn bộ 62 bệnh nhân bị ngộ độc đã được xuất viện.
Từ ngày 17-4, hàng chục người ở các xã ở huyện Diễn Châu (cũ) lần lượt nhập viện điều trị với các triệu chứng nôn ói, chóng mặt, tiêu chảy… sau khi ăn bánh mì mua tại một tiệm bánh mì.
Lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An đã đến thăm hỏi các bệnh nhân, đồng thời chỉ đạo các cơ quan liên quan lấy mẫu xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân vụ ngộ độc.
Chính quyền xã Diễn Châu cũng đình chỉ quán bánh mì liên quan đến vụ ngộ độc.
Theo các bác sĩ, vi khuẩn Salmonella thường tồn tại trong đường tiêu hóa động vật, lây sang người qua thực phẩm nhiễm khuẩn như trứng, thịt gia cầm chưa nấu chín, sữa chưa tiệt trùng, rau sống hoặc do nhiễm chéo trong chế biến.
Salmonella là tác nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn tiêu hóa, thường khởi phát sau 16-48 giờ với các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, sốt, buồn nôn và mệt mỏi.
Đa số trường hợp tự hồi phục sau 4-7 ngày, nhưng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Ngành y tế khuyến cáo người dân chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ, không ăn đồ sống. Rửa tay, vệ sinh dụng cụ chế biến; tách riêng thực phẩm sống – chín; ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản, hâm nóng đúng cách.
"Đợt dịch lần này tại châu Phi có nhiều dấu hiệu bất thường khi xuất hiện các chùm ca tử vong trong cộng đồng, số ca nghi nhiễm tăng nhanh trên diện rộng, tỷ lệ xét nghiệm dương tính cao và đã có hiện tượng lây lan qua biên giới", TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nói tại cuộc họp trực tuyến về công tác giám sát, phòng chống bệnh do virus Ebola, hôm 22/5.
Dù Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá nguy cơ lây nhiễm toàn cầu hiện ở mức thấp, Bộ Y tế cho rằng Việt Nam vẫn cần tăng cường giám sát do không loại trừ khả năng virus xâm nhập qua hành khách nhập cảnh từ vùng dịch.
Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Ebola lây từ động vật hoang dã sang người, sau đó truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc vật dụng nhiễm mầm bệnh. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, sau đó có thể xuất huyết nặng và suy đa cơ quan.
Hiện mới có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu với chủng Ebola cổ điển, trong khi chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu cho chủng Bundibugyo gây ra đợt dịch hiện nay.
Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát nhằm phát hiện sớm ca bệnh Ebola xâm nhập, đặc biệt tại cửa khẩu, sân bay quốc tế và các cơ sở khám chữa bệnh. Các địa phương duy trì đội phản ứng nhanh, sẵn sàng xử lý ngay khi xuất hiện ca nghi nhiễm hoặc ca bệnh xâm nhập. Người về từ vùng dịch Ebola cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày.
Bộ Y tế cũng đề nghị địa phương xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ nguy cơ, từ phát hiện ca nghi ngờ đến tình huống dịch lan rộng. Song song đó, ngành y tế tăng cường năng lực xét nghiệm, giám sát và chẩn đoán virus Ebola tại các viện đầu ngành và bệnh viện tuyến trung ương để phát hiện sớm, dự báo và đáp ứng dịch bệnh.
Hiện Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP HCM có đầy đủ nhân lực, trang thiết bị và phòng an toàn sinh học cấp III phục vụ xét nghiệm Realtime PCR và giải trình tự gene virus Ebola. Hai đơn vị này cũng đã đặt mua sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu theo hướng dẫn của WHO, dự kiến sẽ được chuyển về Việt Nam trong 7-10 ngày tới để sẵn sàng cho các tình huống dịch bệnh phát sinh.
Theo WHO, dịch Ebola lần này liên quan chủng virus Bundibugyo. Tỉnh Ituri của Congo từ đầu tháng 5 đến nay đã ghi nhận hàng trăm ca nghi nhiễm. Tính đến ngày 18/5, nước này có 516 ca nghi mắc Ebola, trong đó 131 trường hợp tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.
WHO xác nhận 4 nhân viên y tế tử vong do Ebola đợt này, làm dấy lên quan ngại về lây nhiễm trong cơ sở khám chữa bệnh và những lỗ hổng trong kiểm soát nhiễm khuẩn.
Tại Uganda, giới chức y tế ghi nhận hai ca, trong đó một trường hợp tử vong, đều là người đến từ Congo.
WHO hôm 17/5 đánh giá đây là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Bệnh Ebola có 6 chủng, trong đó có 3 chủng phổ biến nhất gồm chủng virus Ebola, chủng virus Sudan và chủng virus Bundibugyo. Chủng Bundibugyo được xác định là virus gây nên đợt dịch bệnh này tại Congo và Uganda. Các quốc gia ngoài châu Phi gồm Mỹ, Tây Ban Nha, Anh, Italy đã ghi nhận ca bệnh xâm nhập, hầu hết là nhân viên y tế tham gia hỗ trợ chống dịch hoặc công dân di chuyển từ vùng dịch trở về.
Một nghiên cứu mới đăng trên American Journal of Preventive Cardiology (Mỹ) cho thấy các vitamin nhóm B, đặc biệt là B1 (thiamin), B2 (riboflavin) và B3 (niacin), đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ đột quỵ.
Cơ thể cần 6 nhóm dưỡng chất thiết yếu để duy trì sức khỏe, gồm: Carbohydrate, protein, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước. Gọi là “thiết yếu” vì cơ thể không tự tạo đủ, buộc chúng ta phải bổ sung qua ăn uống.
Trong khi tinh bột, đạm và nước thường được chú ý, thì vitamin, khoáng chất lại dễ bị bỏ quên. Các vi chất này giữ vai trò quan trọng trong hoạt động enzym, biểu hiện gien và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa, theo EatingWell (Mỹ).
Stress oxy hóa có thể làm tổn thương tế bào và góp phần gây viêm mạn tính - một yếu tố chính dẫn đến nhiều bệnh, trong đó có đột quỵ, hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 3 trên thế giới.
Vì việc điều trị đột quỵ cần nhiều thời gian và chi phí cao, phòng ngừa vẫn là chiến lược quan trọng nhất để giảm nguy cơ. Bên cạnh mô hình ăn uống tổng thể, các nhà nghiên cứu ngày càng quan tâm đến vai trò của từng dưỡng chất riêng lẻ, đặc biệt là các vi chất thường bị lãng quên.
Các nhà khoa học muốn tìm hiểu mối liên hệ giữa việc bổ sung vitamin B lâu dài (qua ăn uống và mức vitamin trong máu) với nguy cơ đột quỵ. Sau khi sử dụng và tổng hợp dữ liệu từ 2 nghiên cứu lớn tại Mỹ, họ nhận thấy:
Kết quả này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đó, đặc biệt là với folate trong bảo vệ tim mạch.
Ngoài ra, những người có lượng vitamin B cao cũng có chế độ ăn lành mạnh hơn, thường dùng thực phẩm bổ sung vitamin và quan tâm tới sức khỏe nhiều hơn.
Đặc biệt, kết quả được xác nhận không chỉ từ dữ liệu ăn uống mà còn từ nồng độ vitamin đo trong máu, làm tăng độ tin cậy của phát hiện. Tuy vậy, đây là nghiên cứu quan sát, nên chưa thể khẳng định chắc chắn rằng vitamin B trực tiếp làm giảm nguy cơ đột quỵ mà cần thêm các nghiên cứu can thiệp.
Có 8 loại vitamin B thiết yếu: B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12. Mỗi loại có vai trò riêng trong chuyển hóa năng lượng, hoạt động tế bào và sức khỏe tim mạch. Tin tốt là các vitamin này rất phổ biến trong thực phẩm hằng ngày.
Nếu muốn tăng cường vitamin B1, B2, B3 để giảm nguy cơ đột quỵ, mọi người có thể bổ sung từ các loại thực phẩm:
Thay vì tập trung vào một vitamin riêng lẻ, nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của một chế độ ăn cân bằng gồm ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc, các loại đậu, hạt và sữa. Ngoài ra, thực phẩm bổ sung có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng không phải lúc nào cũng cần thiết nếu bạn ăn uống cân bằng. Nếu muốn dùng vitamin tổng hợp, nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Ngày 11.5, Cục phòng bệnh (Bộ Y tế) cập nhật mới nhất về năng lực xét nghiệm virus Hanta. Đây là virus lây từ chuột, nguồn lây rất sẵn có tại Việt Nam, gây bệnh nguy hiểm, chưa có thuốc điều trị.
Qua rà soát, một số đơn vị đầu ngành đã báo cáo về năng lực xét nghiệm virus Hanta.
Trong đó, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư (NIHE) hiện thực hiện 5 kỹ thuật xét nghiệm nhanh và xét nghiệm chẩn đoán xác định, bao gồm: xét nghiệm nhanh phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgM kháng Hantavirus; kỹ thuật ELISA phát hiện kháng thể IgG kháng Hantavirus; kỹ thuật RT-PCR phát hiện ARN của Hantavirus; giải trình tự gen xác định Hantavirus.
Theo báo cáo, NIHE hiện có đầy đủ các sinh phẩm và các bộ mồi, sinh phẩm xét nghiệm gen, giải trình tự gen. Với điều kiện nhân lực, thiết bị và sinh phẩm y tế, đơn vị này đầy đủ năng lực để xét nghiệm phát hiện virus Hanta khi có yêu cầu.
Về điều trị ca bệnh do virus Hanta, theo tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh Hantavirus. Vì vậy, việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.
Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO - hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể để duy trì sự sống.
"Không có thuốc điều trị tận gốc nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", bác sĩ Trà lưu ý.
Theo Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, Hantavirus chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí.
Virus cũng có thể lây qua vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh. Điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.
Trước đó, theo thông tin của WHO, đầu tháng 5.2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương, đã ghi nhận ít nhất 7 trường hợp (2 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 3 trường hợp tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch.
Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch, chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.
