Thông tin từ Sở Y tế Nghệ An chiều 29-4 cho biết cơ quan chức năng đã xác định được nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc thực phẩm làm 62 người ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) phải nhập viện cấp cứu, điều trị.
Theo đó trong 7 mẫu được lấy xét nghiệm, có 5 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella gồm pate, thịt nướng, xúc xích, ruốc bông và củ cải. Hai mẫu âm tính gồm giò heo và tương cà.
Có thể nguồn lây nhiễm chính là pate và thịt nướng, sau đó lây nhiễm chéo cho các thực phẩm còn lại.
Sau khi có kết quả xét nghiệm, chính quyền địa phương sẽ ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính chủ tiệm bánh mì gây ra vụ ngộ độc.
Ngoài ra chủ tiệm bánh mì cũng sẽ có trách nhiệm chi trả toàn bộ viện phí cho các khách hàng bị ngộ độc thực phẩm. Đến nay, toàn bộ 62 bệnh nhân bị ngộ độc đã được xuất viện.
Từ ngày 17-4, hàng chục người ở các xã ở huyện Diễn Châu (cũ) lần lượt nhập viện điều trị với các triệu chứng nôn ói, chóng mặt, tiêu chảy… sau khi ăn bánh mì mua tại một tiệm bánh mì.
Lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An đã đến thăm hỏi các bệnh nhân, đồng thời chỉ đạo các cơ quan liên quan lấy mẫu xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân vụ ngộ độc.
Chính quyền xã Diễn Châu cũng đình chỉ quán bánh mì liên quan đến vụ ngộ độc.
Theo các bác sĩ, vi khuẩn Salmonella thường tồn tại trong đường tiêu hóa động vật, lây sang người qua thực phẩm nhiễm khuẩn như trứng, thịt gia cầm chưa nấu chín, sữa chưa tiệt trùng, rau sống hoặc do nhiễm chéo trong chế biến.
Salmonella là tác nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn tiêu hóa, thường khởi phát sau 16-48 giờ với các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, sốt, buồn nôn và mệt mỏi.
Đa số trường hợp tự hồi phục sau 4-7 ngày, nhưng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Ngành y tế khuyến cáo người dân chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ, không ăn đồ sống. Rửa tay, vệ sinh dụng cụ chế biến; tách riêng thực phẩm sống – chín; ăn ngay sau khi nấu hoặc bảo quản, hâm nóng đúng cách.
Hải sản là lựa chọn phổ biến trong các buổi tụ tập. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa Thận Hong Yong-xiang giải thích, việc ăn hải sản vào mùa hè có thể đối mặt với những cuộc khủng hoảng gây tổn thương thận nghiêm trọng:
Vi khuẩn chết người
Nếu hải sản rời xa môi trường nhiệt độ thấp dù chỉ một thời gian ngắn trong quá trình lưu trữ hoặc vận chuyển, thời tiết nắng nóng của mùa hè có thể khiến vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus (vi khuẩn tả biển) hoặc vi khuẩn nguy hiểm Vibrio vulnificus (vi khuẩn ăn thịt người) sinh sôi nảy nở.
Nếu ăn phải hải sản chưa nấu chín, ngộ độc thực phẩm có thể gây nôn mửa và tiêu chảy dữ dội. Điều này dẫn đến tình trạng cơ thể mất nước nghiêm trọng, lưu lượng máu đến thận giảm đột ngột, gây hoại tử ống thận cấp do thiếu máu cục bộ và diễn tiến thành suy thận cấp.
Bệnh gout cấp tính
Tôm, cua, các loại động vật có vỏ (nghêu, sò, ốc...) đều là thực phẩm giàu purin. Ăn một lượng lớn hải sản trong một bữa sẽ khiến nồng độ axit uric trong cơ thể tăng vọt tức thì. Nếu không được đào thải kịp thời, axit uric sẽ kết tinh tại các khớp và vùng tủy thận, gây ra cơn gout cấp và làm tắc nghẽn ống thận.
Đáng lo ngại hơn, nếu khi cơn gout tái phát mà bệnh nhân lại tự ý sử dụng các thuốc kháng viêm giảm đau không steroid (NSAIDs), các loại thuốc này sẽ làm co thắt mạnh mạch máu thận. Sự tắc nghẽn của axit uric cộng với việc thuốc giảm đau cắt đứt dòng máu nuôi dưỡng tạo thành "đòn giáng kép", khiến chức năng thận suy sụp hoàn toàn chỉ trong tích tắc.
Chất độc vô hình
Bác sĩ Hong Yong-xiang cho biết thêm, các loại cá lớn nằm ở đỉnh chuỗi thức ăn như cá mập, cá cờ, cá ngừ thường tích tụ một lượng lớn kim loại nặng trong cơ thể, điển hình là methyl thủy ngân và cadmium. Nếu ăn các loại cá này trong thời gian dài, các kim loại nặng tích tụ có thể gây ra bệnh lý thận kẽ ống thận mãn tính, khiến chức năng thận bị teo dần một cách âm thầm mà người bệnh không hề hay biết, cuối cùng chuyển biến thành suy thận mãn tính không thể đảo ngược.
Để phòng tránh 3 nguy cơ gây hại cho thận nêu trên, bác sĩ Hong Yong-xiang đưa ra những khuyến nghị khi ăn hải sản:
Tuyệt đối không ăn sống: Dù là hàu sống hay cá hồi sống (sashimi), trong mùa hè nắng nóng đều tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cực kỳ cao.
Không tự ý dùng thuốc: Nếu sau khi ăn hải sản xuất hiện triệu chứng của bệnh gout hay đau khớp dữ dội, tuyệt đối không được tự ý uống các loại thuốc giảm đau liều mạnh. Thay vào đó, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để thăm khám và thông báo rõ ràng cho bác sĩ về chế độ ăn uống gần nhất của mình.
Lựa chọn kích cỡ cá phù hợp: Các loại cá lớn như cá mập, cá cờ, cá ngừ không phải là cấm ăn hoàn toàn nhưng cần tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Bác sĩ Hong Yong-xiang gợi ý người dân nên ưu tiên chọn các loại cá nhỏ có kích thước "dưới một lòng bàn tay" như cá thu đao, cá thu Nhật (saba)... "để vừa có thể tận hưởng vị ngon của thực phẩm, vừa bảo vệ được hai quả thận".
Phụ nữ thường có tuổi thọ trung bình cao hơn đàn ông ở nhiều quốc gia trên thế giới. Theo các chuyên gia, sự khác biệt này không chỉ đến từ yếu tố sinh học như hormone và gene mà còn liên quan đến lối sống, thói quen chăm sóc sức khỏe và nguy cơ gặp tai nạn hoặc bệnh tật.
Xu hướng này cũng ghi nhận tại Việt Nam. Số liệu của Tổng cục thống kê cho thấy năm 2024, tuổi thọ trung bình của nữ giới đạt 77,3 tuổi, cao hơn khoảng 5 năm so với nam giới (72,3 tuổi).
Hormone estrogen giúp bảo vệ tim mạch
Một trong những khác biệt lớn nhất giữa hai giới là hormone. Ở phụ nữ trước mãn kinh, estrogen góp phần bảo vệ thành mạch, cải thiện cholesterol và hỗ trợ chức năng mạch máu. Nhờ đó, nguy cơ mắc bệnh tim thường xuất hiện muộn hơn so với nam giới cùng độ tuổi. Tuy nhiên, sau mãn kinh, khi nồng độ estrogen giảm, lợi thế này cũng giảm dần và nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ tăng lên.
Phụ nữ thường có lối sống lành mạnh hơn
Các chuyên gia cho rằng khác biệt về tuổi thọ giữa hai giới không chỉ ở sinh học. So với nữ giới, nam giới có xu hướng hút thuốc và uống rượu bia nhiều hơn, làm việc trong môi trường nguy hiểm hơn, đồng thời ít khám sức khỏe định kỳ và thường trì hoãn việc điều trị khi có dấu hiệu bất thường. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và tử vong sớm.
Trong khi đó, phụ nữ thường quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn. Họ có xu hướng khám sức khỏe định kỳ và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường. Nhờ đó, nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài tuổi thọ.
Hai nhiễm sắc thể X tạo "lớp dự phòng"
Phụ nữ có hai nhiễm sắc thể X, trong khi nam giới chỉ có một. Nhờ có hai bản sao của nhiều gene trên nhiễm sắc thể X, phụ nữ có thể giảm nguy cơ biểu hiện của một số bệnh di truyền. Đây được cho là một trong những yếu tố góp phần tạo nên lợi thế về tuổi thọ của phụ nữ.
Hệ miễn dịch hoạt động mạnh hơn
Theo bài tổng quan công bố năm 2024 trên tạp chí Nature Reviews Immunology, tổng hợp kết quả từ nhiều nghiên cứu, phụ nữ thường tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn nam giới. Điều này giúp cơ thể loại bỏ nhiều tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn, đồng thời góp phần giảm nguy cơ tử vong do một số bệnh nhiễm trùng. Tuy nhiên, miễn dịch hoạt động mạnh cũng là lý do phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh tự miễn cao hơn.
Tuổi thọ cao hơn không đồng nghĩa với khỏe mạnh hơn. Phụ nữ thường sống lâu hơn nhưng cũng có xu hướng mắc bệnh mạn tính như loãng xương, viêm khớp hoặc sa sút trí tuệ trong nhiều năm.
Các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu không chỉ là sống lâu mà còn là sống khỏe. Điều này phụ thuộc vào việc duy trì lối sống lành mạnh, gồm chế độ ăn cân đối, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.
Theo tổ chức Sleep Foundation (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 1 - 2 giờ trước khi ngủ có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Cơ chế chính nằm ở sự điều hòa nhiệt độ cơ thể.
Cụ thể, khi tắm nước ấm, nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ. Sau khi ra khỏi phòng tắm, cơ thể bắt đầu hạ nhiệt nhanh chóng. Sự giảm nhiệt này đóng vai trò như một tín hiệu sinh học, “báo” cho não biết rằng đã đến thời điểm nghỉ ngơi.
Giáo sư Matthew Walker, chuyên gia khoa học giấc ngủ tại Đại học California (Mỹ), cho biết sự giảm nhiệt độ cơ thể vào buổi tối là một phần thiết yếu của nhịp sinh học. Khi quá trình này diễn ra thuận lợi, cơ thể sẽ dễ dàng chuyển sang trạng thái buồn ngủ tự nhiên hơn.
Không chỉ tác động đến nhiệt độ, tắm nước ấm còn giúp thư giãn hệ thần kinh. Nước ấm có thể làm giãn mạch máu, cải thiện tuần hoàn và giảm căng cơ. Đây là yếu tố quan trọng vì căng thẳng và lo âu là những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ.
Các hoạt động thư giãn trước khi ngủ như tắm nước ấm giúp cơ thể thiết lập “nghi thức đi ngủ”. Khi được lặp lại đều đặn, những thói quen này sẽ trở thành tín hiệu giúp não bộ nhận biết đã đến giờ nghỉ, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài, theo Harvard Health Publishing, Mỹ.
Theo phân tích tổng hợp của các nhà khoa học tại Đại học Texas (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 10 phút, thực hiện trước khi ngủ 1 - 2 giờ, có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, theo Healthline.
Ngoài ra, việc kết hợp tắm nước ấm với không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ hoặc mùi hương thư giãn có thể giúp tăng hiệu quả. Những yếu tố này góp phần tạo cảm giác dễ chịu và giúp cơ thể “chuyển chế độ” sang nghỉ ngơi.
Dù là thói quen đơn giản, tắm nước ấm buổi tối có thể mang lại nhiều lợi ích nếu duy trì đều đặn. Không chỉ giúp bạn dễ ngủ hơn, thói quen này còn góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
