Trong hàng chục năm qua, điều hòa không phải thiết bị quen thuộc trong các gia đình Pháp, quốc gia vốn có khí hậu ôn đới mát mẻ. Như nhiều nước châu Âu khác, nhà ở Pháp được xây dựng với mục tiêu giữ ấm vào mùa đông, có lớp cách nhiệt dày, cửa sổ kín. Vào mùa hè, người dân mở cửa vào sáng sớm để đón không khí mát rồi đóng lại để hạn chế hơi nóng tràn vào nhà.
Tuy nhiên, những đợt nắng nóng kéo dài trong vài năm gần đây khiến cách chống nóng truyền thống ngày càng bộc lộ hạn chế. Những căn nhà tường dày hấp thụ nhiệt lượng vào ban ngày, rồi tiếp tục tỏa nhiệt vào ban đêm khiến nhiều người gần như không thể ngủ nếu không có điều hòa.
Lắp điều hòa đang trở thành vấn đề gây nhiều tranh luận ở Pháp, khi nước này trải qua mùa hè nóng kỷ lục, với hơn nửa diện tích nằm trong cảnh báo nhiệt màu đỏ cao nhất. Hầu hết miền tây nước Pháp có nhiệt độ 39-43 độ C, một số khu vực thậm chí còn vượt 44 độ C.
Nhiều người dân Pháp dần thay đổi quan điểm và tìm đến điều hòa, bởi dù không thân thiện với môi trường, thiết bị này vẫn là cách hiệu quả nhất để chống nóng. Tuy nhiên, để lắp đặt một hệ thống điều hòa tại Pháp khá tốn kém, với chi phí cho một bộ điều hòa hai cục là khoảng 1.000-1.500 euro, khiến nhiều hộ gia đình không đủ khả năng chi trả.
Ngoài vấn đề chi phí, chủ nhà cũng sẽ phải vượt qua nhiều thủ tục liên quan quy hoạch đô thị, quy định của chung cư, bảo tồn di sản và quan hệ với hàng xóm nếu muốn lắp điều hòa hai cục, có dàn nóng gắn bên ngoài công trình.
Theo luật quy hoạch đô thị Pháp, mọi hoạt động làm thay đổi diện mạo bên ngoài tòa nhà đều phải khai báo trước với chính quyền địa phương. Điều đó đồng nghĩa việc lắp dàn nóng lên mặt tiền, tường ngoài hoặc các vị trí có thể nhìn thấy từ bên ngoài phải tuân thủ quy định này.
Chủ nhà sẽ nộp hồ sơ cho chính quyền địa phương, mô tả phương án lắp đặt và vị trí thiết bị. Nếu hồ sơ đầy đủ và sau khoảng một tháng không có ý kiến phản đối, việc khai báo thường được xem là đã được chấp thuận theo nguyên tắc mặc nhiên đồng ý.
Quy trình này có thể kéo dài hơn nếu ngôi nhà nằm trong khu vực được bảo tồn hoặc có giá trị lịch sử. Tại Paris, nơi tập trung nhiều khu phố cổ và di sản, việc lắp điều hòa còn phải được cơ quan phụ trách bảo tồn kiến trúc và di sản xem xét trước. Mục tiêu là bảo đảm việc bổ sung dàn nóng hoặc thay đổi mặt tiền không làm ảnh hưởng đến giá trị lịch sử và cảnh quan đô thị.
Ngoài các quy định ở cấp quốc gia, mỗi khu vực còn có quy hoạch đô thị địa phương, gọi là PLU, với những yêu cầu riêng về hình thức công trình. PLU có thể quy định vị trí đặt thiết bị, mức độ nhìn thấy từ đường phố, khoảng cách tới ranh giới khu đất hoặc giới hạn về tiếng ồn.
Người dân cũng không được tự ý lắp đặt điều hòa, mà quy trình này bắt buộc phải do kỹ thuật viên có chứng chỉ tiến hành, nhằm bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và môi trường.
Đối với nhiều cư dân Paris, trở ngại lớn nhất không nằm ở chính quyền địa phương, mà ở chính tòa nhà nơi họ sinh sống.
Phần lớn người dân thủ đô Pháp sống trong các khu chung cư và mặt tiền công trình được coi là tài sản chung của các đồng sở hữu. Ngay cả khi đã hoàn tất thủ tục xin cấp phép với chính quyền, chủ căn hộ vẫn phải tiếp tục xin ý kiến những người cùng sở hữu tòa nhà.
Theo Connexion, bước đầu tiên là làm việc với đơn vị quản lý tòa nhà để đề nghị đưa nội dung lắp điều hòa vào chương trình họp của hội đồng cư dân. Các đồng sở hữu sau đó bỏ phiếu để quyết định có chấp thuận kế hoạch lắp điều hòa đó hay không.
Nếu chủ hộ tự ý lắp đặt khi chưa được đồng ý, họ có thể bị buộc tháo dỡ toàn bộ hệ thống và tự bỏ tiền để khôi phục nguyên trạng mặt tiền.
Tùy thuộc quy chế từng tòa nhà, khu vực ban công và sân thượng trong các khu chung cư tại Pháp có thể được coi là sở hữu riêng hoặc là tài sản chung nhưng cho một chủ hộ sử dụng riêng. Trong trường hợp thứ hai, dù chỉ đặt dàn nóng trên sàn ban công, việc lắp đặt vẫn có thể phải được hội đồng cư dân chấp thuận.
Người thuê nhà cũng không thể tự quyết định lắp điều hòa, mà phải có sự đồng ý bằng văn bản của chủ nhà trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi nào liên quan đến công trình. Sau khi chấp thuận cho người thuê lắp điều hòa, chủ nhà sẽ đứng ra hoàn tất các thủ tục cần thiết với chính quyền hoặc ban quản lý chung cư.
Khi hợp đồng thuê kết thúc, người thuê có thể để lại hệ thống điều hòa hoặc tháo dỡ và khôi phục hiện trạng ban đầu theo thỏa thuận giữa hai bên.
Chủ nhà lắp đặt điều hòa còn phải bảo đảm thiết bị không gây ảnh hưởng tới những người sống xung quanh. Những vấn đề như tiếng ồn, khí nóng từ dàn nóng thổi trực tiếp sang ban công hoặc cửa sổ nhà bên cạnh, cũng như nước nhỏ xuống phần sở hữu của người khác, đều có thể trở thành nguyên nhân phát sinh tranh chấp.
Sau khi lắp đặt, chủ sở hữu cũng phải tiếp tục tuân thủ các quy định về sử dụng và bảo dưỡng. Theo quy định hiện hành, các hệ thống điều hòa có công suất 4-70 kW phải được bảo dưỡng bởi kỹ thuật viên đủ điều kiện ít nhất hai năm một lần.
Đối với hệ thống điều hòa tập trung, Luật Năng lượng Pháp quy định chỉ được vận hành khi nhiệt độ trong nhà vượt 26 độ C nhằm hạn chế tiêu thụ năng lượng.
Một blogger người Mỹ sống tại Pháp từ năm 2012 cho biết từng nhiều năm cố gắng thích nghi với tình trạng không có điều hòa, nhưng cuối cùng cũng phải chịu thua khi thời tiết ngày càng nóng.
Tuy nhiên, đối mặt với quá nhiều thủ tục xin phép để được lắp điều hòa, người này chọn giải pháp đơn giản hơn là sắm điều hòa di động (monoblock), dù công suất làm mát không cao như điều hòa hai cục.
Thiết bị này có thể đặt trong nhà, ống xả khí nóng được đưa ra ngoài cửa sổ hoặc cửa ra vào, nên không phải thực hiện thủ tục xin phép nào. “Tôi nhận ra đó là cách dễ dàng hơn, chỉ cần bấm nút”, blogger này viết trên Oui In France.
Lắp điều hòa rộng rãi hay không đang là chủ đề gây tranh cãi trên chính trường Pháp, khi phe ủng hộ coi đây là giải pháp phù hợp để ứng phó nắng nóng, còn những người phản đối lo ngại về hệ lụy môi trường.
Tuy nhiên, tạp chí y khoa Nature Medicine cảnh báo sẽ là sai lầm nếu giới chức coi thường độ nguy hiểm của thời tiết nắng nóng. Hơn 62.000 người đã tử vong do nhiệt độ cao ở châu Âu trong năm 2022. Pháp ghi nhận hơn 32.600 người tử vong vì nguyên nhân này trong giai đoạn 2014-2022, khoảng 1/3 trong số đó là người dưới 75 tuổi.
Đối với nhóm dễ bị tổn thương, điều hòa có thể mang lại sự bảo vệ cần thiết trước các đợt nắng nóng. Theo báo cáo năm 2021 đăng trên tạp chí y khoa The Lancet, khoảng 195.000 sinh mạng trên toàn thế giới đã được cứu trong năm 2019 nhờ sử dụng điều hòa không khí, cao gấp ba lần so với 20 năm trước đó.
“Cần tìm ra điểm cân bằng”, Kako Nait Ali, kỹ sư hóa học trong lĩnh vực năng lượng, nói với France 24. “Điều hòa là giải pháp giúp cải thiện điều kiện sống trong những giai đoạn nắng nóng khắc nghiệt. Ở Pháp, nhiều người vẫn coi đây là tiện nghi không thực sự cần thiết, khiến người sử dụng điều hòa cảm thấy áy náy. Chúng ta nên có một cuộc tranh luận hợp lý và cân bằng hơn về vấn đề”.
"Trong bối cảnh Cuba đối mặt với những hành động leo thang có chủ đích và ác ý, chúng tôi tái khẳng định sự đoàn kết với Chính phủ và người dân Cuba" - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova phát biểu trước báo giới ngày 24-4, theo Hãng tin Reuters.
Bà nhấn mạnh: "Chúng tôi bác bỏ hành động tống tiền và đe dọa trong chính sách đối ngoại. Điều này cũng áp dụng đối với sức ép mang tính phô trương và hung hăng mà Washington đang áp đặt lên Havana".
Thời gian qua căng thẳng leo thang nhanh chóng giữa Mỹ và Cuba, hai quốc gia chỉ cách nhau khoảng 145km qua eo biển Florida.
Hôm 20-4, ông Alejandro Garcia, Phó tổng vụ trưởng phụ trách vấn đề về Mỹ thuộc Bộ Ngoại giao Cuba, xác nhận nước này gần đây đã có cuộc gặp với phái đoàn Mỹ tại thủ đô Havana, trong bối cảnh Cuba đối mặt với chiến dịch gây sức ép từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Ông Garcia nhấn mạnh việc chấm dứt lệnh phong tỏa dầu mỏ kéo dài ba tháng của Mỹ đối với Cuba là "ưu tiên hàng đầu" của Chính phủ Cuba trong các cuộc đàm phán. Ông cũng cáo buộc Washington "tống tiền" khi đe dọa áp thuế đối với các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ sang Cuba.
Trong diễn biến liên quan, hôm 23-4, Đại sứ quán Nga tại Cuba đăng lên nền tảng X đoạn video giới thiệu cảnh quay từ trên không về thủ đô Havana của Cuba vào ban đêm, gồm cả đại lộ Malecón, được chiếu sáng rực rỡ.
"Đây là hình ảnh Havana trong đêm 19-4. Lần đầu tiên sau thời gian dài, thành phố được thắp sáng hoàn toàn sau quá trình tinh chế lượng dầu thô của Nga. Số dầu này được tàu chở dầu Anatoly Kolodkin đưa đến" - Đại sứ quán Nga viết.
Hồi cuối tháng 3, Hãng thông tấn Tass dẫn thông tin từ Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết tàu Anatoly Kolodkin của Nga chở 100.000 tấn dầu viện trợ nhân đạo (khoảng 730.000 thùng dầu thô Urals) từ cảng Primorsk của Nga đã đến Cuba.
Con tàu cập cảng Matanzas vào ngày 31-3 và hoàn tất việc dỡ hàng vào ngày 4-4. Đó là lần đầu tiên trong khoảng ba tháng một tàu chở dầu cập cảng đảo quốc này. Chính quyền ông Trump nói họ cho phép vận chuyển số dầu này vì "lý do nhân đạo".
"Nga và Cuba có mối quan hệ lịch sử mật thiết. Chúng tôi luôn đứng về phía Cuba trong cuộc đấu tranh giành độc lập, quyền được sống theo các luật lệ riêng, phát triển theo con đường riêng và bảo vệ lợi ích của mình" - bà Zakharova nói hôm nay.
Bà khẳng định Nga sẽ "tiếp tục cung cấp viện trợ nhân đạo cho Cuba" trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
Trong bài viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 29/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu ra một loạt điều kiện với Iran, bao gồm các vấn đề được cho là khó đàm phán như chương trình hạt nhân hay eo biển Hormuz.
“Iran phải đồng ý rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm hoạt động hàng hải không bị hạn chế theo cả hai chiều”, Tổng thống Trump nêu rõ.
Theo Tổng thống Trump, “tất cả thủy lôi, nếu có, sẽ bị vô hiệu hóa”. Ông cho biết Mỹ đã loại bỏ nhiều loại thủy lôi như vậy “bằng cách kích nổ” nhờ “các tàu quét mìn dưới nước”, trong khi Iran sẽ hoàn tất việc loại bỏ và kích nổ ngay lập tức bất kỳ thủy lôi nào còn sót lại, dù số lượng không nhiều.
Ông Trump cũng thông báo Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
“Các tàu bị mắc kẹt tại eo biển (Hormuz) do lệnh phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng tôi - mà giờ đây sẽ được dỡ bỏ - có thể bắt đầu hành trình trở về nhà. Hãy gửi lời chào đến vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn từ tôi, vị Tổng thống được yêu mến nhất của các bạn!”, nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.
Kể từ ngày 13/4, Mỹ đã thông báo phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran. Lệnh phong tỏa vẫn được duy trì bất chấp việc Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran.
Để đáp trả lệnh phong tỏa, Iran cũng thông báo các hạn chế áp dụng đối với eo biển Hormuz sẽ trở nên nghiêm ngặt hơn. Hình ảnh vệ tinh cho thấy lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy quan trọng này gần như bằng không.
Iran về cơ bản đã phong tỏa eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ bùng phát từ cuối tháng 2. Tehran cũng đang có kế hoạch áp dụng hệ thống thu phí đối với việc đi qua eo biển nhằm bù đắp cho những tổn thất do nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt kinh tế từ các chính phủ phương Tây.
Tổng thống Trump cũng cho biết kho uranium làm giàu của Iran sẽ được Mỹ đưa lên khỏi lòng đất và tiêu hủy với sự phối hợp cùng Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.
“Vật liệu phóng xạ đã được làm giàu, còn được gọi là “bụi hạt nhân”, được chôn sâu dưới lòng đất với những ngọn núi gần như sụp đổ do cuộc tấn công bằng máy bay ném bom B-2 mạnh mẽ của chúng ta cách đây 11 tháng, sẽ được Mỹ (quốc gia duy nhất, cùng với Trung Quốc, có khả năng để làm điều này) khai quật, phối hợp chặt chẽ với Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, và tiêu hủy”, Tổng thống Mỹ nêu rõ.
Theo Tổng thống Trump, “sẽ không có khoản tiền nào được trao đổi cho đến khi có thông báo tiếp theo”, trong khi “các vấn đề khác, ít quan trọng hơn nhiều, đã được nhất trí”.
“Tôi sẽ họp ngay bây giờ, tại Phòng Tình huống, để đưa ra quyết định cuối cùng”, ông Trump cho biết thêm.
Iran hiện nắm giữ hơn 400kg uranium được làm giàu đến 60%, theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Mức uranium dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân thường yêu cầu độ làm giàu từ 90% trở lên.
Một trong những điều kiện mà Mỹ đưa ra nhằm chấm dứt cuộc xung đột với Iran là Iran phải từ bỏ quyền kiểm soát đối với uranium làm giàu cao. Washington lo ngại Tehran có thể sử dụng số uranium làm giàu này để chế tạo vũ khí hạt nhân - một ngưỡng mà Mỹ coi là “lằn ranh đỏ”.
Tổng thống Trump gần đây đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.
Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng họ đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định họ có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Lần đầu tiên, EPC tổ chức hội nghị cấp cao ở khu vực Caucasus và mời quốc gia ngoài châu Âu là Canada tham dự. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột Ukraine vẫn dai dẳng, khi Armenia và Azerbaijan đã hòa giải và cả hai đều xa lánh Nga để ngả hẳn về phía phương Tây.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây ra cho các quốc gia châu Âu nhiều thách thức lớn về chính trị, an ninh, kinh tế và thương mại, gần như phó mặc EU và NATO tự giải quyết chuyện hậu thuẫn Ukraine và đối phó Nga. Ông Trump còn áp thuế quan bảo hộ thương mại đối với EU và tiến hành triệt thoái một phần quân đội Mỹ ra khỏi Đức, Ý và Tây Ban Nha. Rồi cuộc xung đột Iran, thương chiến Mỹ - Trung khiến cho chuỗi cung ứng toàn cầu về năng lượng và đất hiếm, kim loại quý bị ảnh hưởng tiêu cực nghiêm trọng.
Trong tình thế đó, châu Âu buộc phải tự thân vận động nhiều hơn trước để thoát khó. Tại hội nghị cấp cao này của EPC, chương trình nghị sự bị chi phối bởi nhu cầu tự "giải cứu" ấy. Sự kiện này không đưa lại kết quả cụ thể nào nhưng những thông điệp chính trị phát đi từ đấy lại rất đáng kể đối với châu lục.
Trước hết là thông điệp châu Âu quyết tâm vượt khó, đoàn kết nội bộ, thống nhất quan điểm và phối hợp hành động để vượt khó, đặc biệt trong những chuyện có liên quan Nga, Mỹ, Trung Quốc và đến chuyện hậu thuẫn Ukraine.
Tiếp đấy là thông điệp xem vùng Caucasus là tâm điểm ưu tiên chính sách mới, đẩy lùi ảnh hưởng của Nga, ngăn chặn ảnh hưởng của Mỹ và Trung Quốc. Rồi đến thông điệp về tăng cường tự chủ trong đảm bảo an ninh, cung ứng năng lượng và nguyên vật liệu. Những thông điệp này giúp cho sự kiện lớn tưởng chỉ là danh nghĩa mà có được ý nghĩa.
