AFP đưa tin vụ nổ bom thư xảy ra vào tối 29.6 tại căn hộ chung cư nằm trên con đường dọc biên giới Monaco và Pháp. Nguồn tin thân cận với cuộc điều tra tiết lộ rằng một trong những người bị thương là doanh nhân gốc Ukraine Vadym Yermolaiev.
Thân vương Albert II, người đứng đầu Công quốc Monaco, gọi đây là “tội ác tàn bạo” và là cú sốc đối với toàn thể công quốc, vốn được Pháp bảo hộ về quân sự.
Một trợ lý của Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez cho biết cảnh sát đang nỗ lực truy tìm hung thủ. Người đứng đầu chính phủ Monaco Christophe Mirmand thông tin một cặp đôi ngoài 50 hoặc 60 tuổi bị thương nguy hiểm đến tính mạng và một thiếu nữ 13 tuổi bị thương nhẹ hơn. Ông Mirmand nói thêm rằng thiếu niên này rất có khả năng liên quan đến cặp đôi.
Công tố viên Stephane Thibault cho hay nghi phạm đã để lại một chiếc túi hoặc kiện hàng ở hành lang tòa nhà rồi rời đi.
Chính quyền Monaco xác nhận vụ nổ là do bom thư. Thiết bị nổ có chứa bu lông và mảnh kim loại để gia tăng sức sát thương. Ngoài 3 nạn nhân tại căn hộ, còn 4 người khác bị thương do sóng xung kích và bị mảnh vỡ cửa sổ văng trúng.
“Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, theo hiểu biết của tôi, một hành động như thế này xảy ra tại công quốc”, ông Mirmand nói.
Camera an ninh quay được cảnh nghi phạm bỏ chạy về hướng thành phố Beausoleil ở Pháp.
Theo The Kyiv Independent, doanh nhân Vadym Yermolaiev là một trong những người giàu nhất Ukraine, từng là Tổng giám đốc Tập đoàn Alef, nhà phát triển nhiều dự án xây dựng lớn tại Dnipro (Ukraine). Năm 2019, ông từ bỏ quốc tịch Ukraine và nhập tịch Cyprus.
Ông bị Ukraine cấm vận từ tháng 12.2023 với những cáo buộc liên quan hoạt động kinh doanh rượu của ông tại bán đảo Crimea hiện do Nga kiểm soát. Tổng thống Volodymyr Zelensky ra lệnh đóng băng tài sản và yêu cầu ông Yermolaiev dừng mọi hoạt động tài chính tại Ukraine trong 10 năm.
Ông Mirmand không tiết lộ danh tính những người bị thương và cho hay cơ quan tình báo đang điều tra lý lịch của các nạn nhân, đồng thời rà soát xem liệu có ai khác đang đối mặt với mối đe dọa.
Monaco nằm ở bên bờ Địa Trung Hải, miền nam Pháp. Đây được xem là thiên đường nghỉ dưỡng thu hút giới tỉ phú với chính sách miễn thuế. Theo The Kyiv Independent, nhiều gia đình giàu có của Ukraine đã đến Monaco từ sau khi xung đột với Nga bùng phát năm 2022.
"Tất cả quốc gia thành viên đã đồng ý mở cụm đàm phán kết nạp lần đầu tiên với Ukraine và Moldova", Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết trong bài đăng chung trên mạng xã hội hôm 12/6.
Cuộc đàm phán sẽ nối lại từ ngày 15/6, bắt đầu thảo luận về các nguyên tắc cơ bản, trong đó có tiêu chí về pháp quyền, mà Ukraine và Moldova phải đáp ứng.
Thông báo được đưa ra sau khi chính phủ mới của Hungary quyết định chấm dứt sử dụng quyền phủ quyết đối với nỗ lực kết nạp Ukraine. Chính sách này được áp dụng dưới thời cựu thủ tướng Viktor Orban, người thất bại trong cuộc bầu cử hồi tháng 4.
Ông Costa và bà von der Leyen đánh giá quyết định trên là "sự ghi nhận đối với sự quyết tâm, lòng dũng cảm và nỗ lực cải cách" của Ukraine và Moldova, dù hai nước đối mặt nhiều thách thức lớn. "Mở rộng liên minh là lựa chọn chiến lược. Trong thế giới đầy những biến động khôn lường, EU lớn mạnh hơn sẽ mang lại lợi ích chung cho tất cả chúng ta", hai lãnh đạo cho hay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh quyết định của EU, cho rằng đây là sự hỗ trợ quan trọng cả về chính trị lẫn tinh thần đối với đất nước và người dân Ukraine. "Chúng tôi đang tự bảo vệ chính mình và qua đó, bảo vệ toàn bộ châu Âu", ông nói.
Tổng thống Moldova Maia Sandu tuyên bố nước này sẵn sàng mở toàn bộ các cụm đàm phán gia nhập, khẳng định Chisinau đã hoàn thành phần phần việc cần thiết và sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách.
Các cuộc đàm phán kết nạp Ukraine đã khởi động từ tháng 6/2024. Đây là quá trình phức tạp, thường kéo dài nhiều năm với các cuộc thảo luận chi tiết về nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp đến pháp quyền. Động thái khi đó chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của EU đối với Ukraine sau khi xung đột bùng phát năm 2022.
Dưới thời ông Orban, Hungary nhiều lần ngăn cản tiến trình gia nhập EU của Ukraine. Tuy nhiên, tân Thủ tướng Peter Magyar đã rút lại sự phản đối sau khi đạt được thỏa thuận với Kiev về quyền lợi của cộng đồng người gốc Hungary tại Ukraine, vấn đề lâu nay gây căng thẳng giữa hai nước láng giềng.
Dù vậy, ông Magyar khẳng định Hungary không ủng hộ đẩy nhanh quá trình kết nạp Ukraine vào EU. Ông cho biết mở cụm đàm phán đầu tiên chỉ là bước khởi đầu, viện dẫn trường hợp của Montenegro, nước bắt đầu đàm phán gia nhập từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn chưa trở thành quốc gia thành viên EU.
"Những gì đã xảy ra là hệ quả từ hành động quân sự mạo hiểm của Mỹ nhằm tạo lối đi trái phép cho các tàu ở eo biển Hormuz. Quân đội Mỹ phải chịu trách nhiệm về việc này", đài truyền hình nhà nước Iran ngày 4/5 dẫn lời quan chức quân sự nước này, đề cập cuộc tấn công vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Phía Iran khẳng định họ "không có kế hoạch định sẵn nào" để tấn công các cơ sở năng lượng ở UAE.
UAE trước đó cùng ngày cáo buộc Iran tiến hành đợt tập kích mới bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) nhằm vào nước này, trong đó một drone gây cháy tại Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah và khiến 3 công dân Ấn Độ bị thương. Abu Dhabi mô tả là động thái này là "sự leo thang nguy hiểm" trong bối cảnh lệnh ngừng bắn đang được thực thi giữa Mỹ và Iran, bắt đầu từ ngày 8/4.
"Các quan chức Mỹ phải chấm dứt hành vi xấu xí khi sử dụng vũ lực trong tiến trình ngoại giao và ngừng các cuộc phiêu lưu quân sự tại vùng dầu mỏ nhạy cảm này, nơi có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế của tất cả quốc gia trên thế giới", quan chức Iran nói thêm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/5 tuyên bố mở chiến dịch "Dự án Tự do", trong đó lực lượng Mỹ sẽ hỗ trợ tàu thuyền ra khỏi vùng Vịnh, thêm rằng đây là nỗ lực nhân đạo nhằm giúp đỡ các thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt vì xung đột.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 4/5 thông báo trên X rằng Mỹ đã triển khai các tàu khu trục vào vịnh Ba Tư và hỗ trợ hai tàu hàng đầu tiên mang cờ nước này qua eo biển Hormuz an toàn. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó bác bỏ thông tin này.
Iran đã cảnh báo sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào Hormuz. Truyền thông Iran đưa tin lực lượng nước này đã bắn cảnh báo và buộc một tàu chiến Mỹ phải quay đầu, trong khi các nguồn tin địa phương nói hai quả tên lửa đánh trúng chiến hạm này gần đảo Jask. Trong khi đó, phía Mỹ khẳng định không tàu chiến nào của Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz.
Quân đội Mỹ tuyên bố phá hủy 6 xuồng của Iran, đồng thời bắn hạ hàng loạt tên lửa và drone mà Tehran phóng nhằm vào tàu đi qua eo Hormuz. Tuy nhiên, Tehran cũng lập tức bác bỏ thông tin này.
Từ ngày 26 đến 27/5, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, bà Ekaterina Zaharieva, sẽ thăm Hà Nội nhằm tăng cường hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI). Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ EU - Việt Nam vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 1.
Trước thềm chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva cho biết: “Việt Nam đang nổi lên như một đối tác đổi mới sáng tạo năng động với những tham vọng mạnh mẽ về khoa học và công nghệ, một hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động cùng nguồn nhân tài nổi bật”.
“Chúng tôi mong muốn cùng nhau đẩy mạnh hợp tác trong khoa học, công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; hỗ trợ các nhà đổi mới sáng tạo và nhà nghiên cứu trẻ; đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp của cả hai bên. EU là đối tác chiến lược và đáng tin cậy trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi kinh tế, thúc đẩy xuất sắc khoa học và tăng cường tự chủ công nghệ của Việt Nam”, Cao ủy Zaharieva cho biết thêm.
Trong chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva sẽ giới thiệu chương trình Horizon Europe, đây là chương trình tài trợ trọng điểm của EU dành cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy các cơ hội hợp tác và đầu tư mới giữa các nhà nghiên cứu, nhà đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp của châu Âu và Việt Nam.
Một kết quả quan trọng của chuyến thăm sẽ là cam kết của hai bên trong việc tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua việc ký kết Ý định Thư giữa Ủy ban châu Âu, đại diện cho Liên minh châu Âu, và Bộ Khoa học và Công nghệ của Việt Nam.
Ý định Thư này sẽ tạo khuôn khổ nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, thúc đẩy trao đổi trong khuôn khổ chương trình Horizon Europe và các chương trình nghiên cứu khác, hỗ trợ tính lưu động của các nhà nghiên cứu, nâng cao năng lực thể chế, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến đào tạo và nghiên cứu chung.
Trong khuôn khổ này, Cao ủy Zaharieva sẽ trao đổi với các đối tác cấp cao của Việt Nam về những ưu tiên chiến lược và việc triển khai quan hệ đối tác EU - Việt Nam được tăng cường trong các lĩnh vực khoa học đổi mới sáng tạo.
Theo cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (EU và các quốc gia thành viên), Cao ủy Zaharieva cũng sẽ gặp gỡ đại diện cộng đồng doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam cũng như hệ sinh thái khởi nghiệp để trao đổi về các thách thức công nghệ, cơ hội đầu tư và tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. EU sẵn sàng hơn bao giờ hết trong việc mở rộng hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi kép của Việt Nam - xanh và số - đồng thời thúc đẩy các cơ hội đầu tư vào những công nghệ mới nổi như AI, chất bán dẫn, 5G, công nghệ không gian, an ninh mạng và nhiều lĩnh vực khác.
