Từ ngày 26 đến 27/5, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, bà Ekaterina Zaharieva, sẽ thăm Hà Nội nhằm tăng cường hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI). Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ EU – Việt Nam vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 1.
Trước thềm chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva cho biết: “Việt Nam đang nổi lên như một đối tác đổi mới sáng tạo năng động với những tham vọng mạnh mẽ về khoa học và công nghệ, một hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động cùng nguồn nhân tài nổi bật”.
“Chúng tôi mong muốn cùng nhau đẩy mạnh hợp tác trong khoa học, công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; hỗ trợ các nhà đổi mới sáng tạo và nhà nghiên cứu trẻ; đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp và các công ty khởi nghiệp của cả hai bên. EU là đối tác chiến lược và đáng tin cậy trong việc hỗ trợ quá trình chuyển đổi kinh tế, thúc đẩy xuất sắc khoa học và tăng cường tự chủ công nghệ của Việt Nam”, Cao ủy Zaharieva cho biết thêm.
Trong chuyến thăm, Cao ủy Zaharieva sẽ giới thiệu chương trình Horizon Europe, đây là chương trình tài trợ trọng điểm của EU dành cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy các cơ hội hợp tác và đầu tư mới giữa các nhà nghiên cứu, nhà đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp của châu Âu và Việt Nam.
Một kết quả quan trọng của chuyến thăm sẽ là cam kết của hai bên trong việc tăng cường hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua việc ký kết Ý định Thư giữa Ủy ban châu Âu, đại diện cho Liên minh châu Âu, và Bộ Khoa học và Công nghệ của Việt Nam.
Ý định Thư này sẽ tạo khuôn khổ nhằm tăng cường năng lực nghiên cứu, thúc đẩy trao đổi trong khuôn khổ chương trình Horizon Europe và các chương trình nghiên cứu khác, hỗ trợ tính lưu động của các nhà nghiên cứu, nâng cao năng lực thể chế, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các sáng kiến đào tạo và nghiên cứu chung.
Trong khuôn khổ này, Cao ủy Zaharieva sẽ trao đổi với các đối tác cấp cao của Việt Nam về những ưu tiên chiến lược và việc triển khai quan hệ đối tác EU – Việt Nam được tăng cường trong các lĩnh vực khoa học đổi mới sáng tạo.
Theo cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (EU và các quốc gia thành viên), Cao ủy Zaharieva cũng sẽ gặp gỡ đại diện cộng đồng doanh nghiệp châu Âu và Việt Nam cũng như hệ sinh thái khởi nghiệp để trao đổi về các thách thức công nghệ, cơ hội đầu tư và tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo. EU sẵn sàng hơn bao giờ hết trong việc mở rộng hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi kép của Việt Nam – xanh và số – đồng thời thúc đẩy các cơ hội đầu tư vào những công nghệ mới nổi như AI, chất bán dẫn, 5G, công nghệ không gian, an ninh mạng và nhiều lĩnh vực khác.
Theo Đài CNN, ngày 6-5, truyền thông Iran tuyên bố "Mỹ đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của Dự án Tự do", sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tạm dừng chiến dịch này.
Hãng thông tấn nhà nước Iran (INSA) nhấn mạnh ông Trump quyết định hủy bỏ chiến dịch "sau những lập trường cứng rắn và các cảnh báo từ phía Tehran".
Hãng tin Tasnim News Agency hoan nghênh động thái trên, mô tả sự việc bằng dòng tiêu đề ngắn gọn trên mạng xã hội X: "Ông Trump đã chùn bước".
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố hoãn Dự án Tự do - chương trình sử dụng lực lượng quân sự Mỹ để hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social: "Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, những thành công quân sự to lớn mà chúng tôi đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, cũng như thực tế là đã có tiến triển đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã nhất trí rằng: trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ và có hiệu lực, Dự án Tự do sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không".
Chiến dịch được công bố từ ngày 4-5. Ngay sau đó, hai bên xảy ra các cuộc đụng độ và cáo buộc lẫn nhau, làm dấy lên nghi ngại về lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh.
Đến ngày 5-5, chính quyền ông Trump khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, đồng thời dành cả ngày thúc đẩy chiến dịch hộ tống tàu qua eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Marco Rubio mô tả đây là bước đi đầu tiên hướng tới việc mở cửa trở lại hoàn toàn tuyến hàng hải huyết mạch này.
Tại buổi họp báo sáng cùng ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhấn mạnh nỗ lực này "tách biệt và khác biệt" với các hoạt động quân sự đang diễn ra trong khu vực.
"Dự án Tự do mang tính chất phòng vệ, có phạm vi giới hạn và chỉ mang tính tạm thời, với sứ mệnh duy nhất là bảo vệ hoạt động vận tải thương mại vô tội trước sự hung hăng của Iran", ông Hegseth khẳng định.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay đăng tải video cho thấy tên lửa đánh trúng tàu dầu, đồng thời cho biết mục tiêu là phòng máy nhằm vô hiệu hóa con tàu. "Thủy thủ đoàn của con tàu đã phớt lờ nhiều lời cảnh báo, không tuân thủ chỉ thị từ lực lượng Mỹ nhiều lần trong vòng 24 giờ", CENTCOM cho biết trong một tuyên bố.
"Một máy bay Mỹ cuối cùng đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách bắn tên lửa Hellfire vào phòng máy, ngăn tàu chở dầu này đến Iran", theo Reuters dẫn tuyên bố.
Đây là một phần trong lệnh phong tỏa cảng Iran do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt từ ngày 13.4, nhằm buộc Tehran trở lại bàn đàm phán theo các điều kiện của Washington. Lexie là tàu thứ 6 bị quân đội Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi lệnh phong tỏa có hiệu lực. Washington nói lực lượng Mỹ cũng đã chuyển hướng 122 tàu tìm cách ra vào các cảng của Iran.
Vụ việc trên xảy ra sau khi Công ty Vận tải biển Địa Trung Hải (MSC) xác nhận rằng tàu Sariska V của họ đã bị trúng 2 vật thể lạ tại cảng Umm Qasr, theo Al Jazeera. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào tàu Sariska V "thuộc sở hữu của Mỹ" sau một vụ tấn công vào một tàu của Iran gần Oman.
MSC cho biết các cuộc tấn công là "hoàn toàn không có căn cứ dựa trên những cáo buộc của IRGC vì MSC là một hãng vận tải thương mại trung lập, không có liên hệ gì với Mỹ hay Israel". MSC cho biết thêm công ty này có trụ sở và văn phòng đặt tại Thụy Sĩ và thuộc sở hữu hoàn toàn của Ý.
Cùng ngày, Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới liên quan Iran, nhắm vào một số cá nhân và sàn giao dịch tiền điện tử. Theo thông báo của Bộ Tài chính Mỹ, 4 công dân Iran cùng 4 sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số có trụ sở tại Iran, gồm Nobitex, Bitpin, Ramzinex và Walletx, đã bị đưa vào danh sách trừng phạt.
Bộ Tài chính Mỹ cảnh báo các tổ chức tài chính và cá nhân nước ngoài cũng có thể đối mặt với biện pháp trừng phạt nếu tham gia một số giao dịch nhất định với các công ty nói trên.
Các động thái này diễn ra trong lúc Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bày tỏ hy vọng một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự với Iran có thể sớm đạt được. Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2.6, ông Rubio nói Iran phải cắt giảm mạnh chương trình hạt nhân trước khi bất kỳ lệnh trừng phạt nào được dỡ bỏ.
"Chúng ta đang có triển vọng. Điều đó có thể xảy ra hôm nay, có thể xảy ra ngày mai, hoặc có thể xảy ra tuần tới", AFP dẫn lời ông Rubio nói. Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh Iran phải mở lại tuyến vận tải qua eo biển Hormuz để bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có hiệu lực.
Ngoại trưởng Rubio tìm cách hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các cuộc đụng độ giữa Mỹ - Iran gần đây, cho rằng chiến sự trên thực tế đã kết thúc. Ông cũng cho rằng nền kinh tế Iran hiện "tồi tệ hơn nhiều" so với giai đoạn 6 đến 9 tháng trước.
Liên quan tình hình nội bộ Tehran, ông Rubio nói Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, người bị thương trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel và chưa xuất hiện công khai kể từ khi nhậm chức, vẫn còn sống và đang tham gia nhiều hơn vào các hoạt động điều hành. Iran chưa bình luận thông tin này.
NY Post ngày 26/4 dẫn video ghi lại sự cố hồi cuối tuần tại điểm giao cắt đường sắt ở Bakersfield, bang California. Video cho thấy một chiếc SUV màu đen vượt qua rào chắn an toàn, bị tàu hỏa cứa nát phần mũi, mảnh vỡ văng xung quanh.
Nhân chứng Blake Blanton cho biết chiếc xe bắt đầu trôi chậm đúng lúc đoàn tàu lao tới. "Tôi vặn nhỏ radio và nghĩ là có chuyện không ổn. Tôi lập tức bấm còi và bảo vợ gọi 911", Blanton kể.
Sau khi đoàn tàu đi qua, nhận thấy tình hình an toàn, Blanton đã đến ứng cứu. "Tôi tự nhủ nếu đó là người thân mình thì sao? Đó cũng là con cái nhà người ta mà. Bản thân tôi cũng có con, nên tôi chỉ biết lao tới nhanh nhất có thể", anh kể.
Giới chức cho biết nữ tài xế 18 tuổi dường như gặp vấn đề sức khỏe khẩn cấp khi đang lái xe, khiến phương tiện mất lái, trôi về phía đường ray.
Vợ Blanton, vốn là y tá, đã cố giữ cho nạn nhân tỉnh táo trong lúc lực lượng cứu hộ tới hiện trường. Cô gái không bị thương nặng sau cú va chạm rất mạnh. Danh tính cô gái trẻ chưa được công bố.
