Mỹ bắn rơi loạt UAV tấn công của Iran gần eo biển Hormuz

Ông Drozdenko cho biết đây là một trong những đợt tấn công UAV lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào khu vực, với hơn 60 thiết bị được ghi nhận trong đêm. Phần lớn UAV đã bị bắn hạ tại Primorsk - một trong những cửa ngõ xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga, công suất khoảng 1 triệu thùng/ngày. Hiện không ghi nhận sự cố tràn dầu và đám cháy đã được khống chế, theo Reuters.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cảnh báo giá dầu toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu các cuộc tấn công của Ukraine gây thiệt hại cho hạ tầng xuất khẩu năng lượng của Nga.

Primorsk đã nhiều lần trở thành mục tiêu trong những tháng gần đây, khi Ukraine gia tăng các đòn tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán do Mỹ làm trung gian rơi vào bế tắc. Ngoài Leningrad, các khu vực như Moscow, Kursk và Smolensk cũng ghi nhận các vụ tấn công bằng UAV, theo Hãng thông tấn TASS.

Trên nền tảng Facebook, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 3.5 xác nhận vụ tấn công cảng Primorsk, đồng thời cảm ơn các đơn vị tham gia và cho rằng những đòn đánh này trực tiếp làm suy giảm tiềm lực quân sự của Nga.

Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine đã tấn công 2 tàu chở dầu thuộc "đội tàu bóng đêm" của Nga gần cảng Novorossiysk trên biển Đen. "Những tàu này từng được sử dụng tích cực để vận chuyển dầu, nhưng giờ thì không còn nữa", ông viết trên Telegram, đồng thời khẳng định Kyiv sẽ tiếp tục phát triển năng lực tấn công tầm xa trên biển, trên không và trên bộ.

Cùng ngày, Ukraine cáo buộc các đợt tấn công của Nga trong ngày đã khiến 10 người thiệt mạng và ít nhất 76 người bị thương trong đêm 2.5 rạng sáng 3.5. Không quân Ukraine cho biết đã bắn hạ 249 trong tổng số 268 UAV do Nga phóng trong đêm, bao gồm các UAV kiểu Shahed. Các khu vực bị ảnh hưởng gồm Dnipropetrovsk, Mykolaiv, Chernihiv, Odessa, Sumy, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson, theo The Kyiv Independent.

Theo tờ Financial Times ngày 3.5, Pháp và Đức được cho là đang ủng hộ mô hình "thành viên liên kết" cho Ukraine, trong bối cảnh ngày càng nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) lo ngại việc gia nhập đầy đủ có thể mất một thập niên hoặc hơn.

Theo đề xuất, Ukraine sẽ có đại diện tại Nghị viện và Hội đồng EU nhưng không có quyền bỏ phiếu. Mô hình này cũng cho phép Kyiv từng bước hội nhập vào thị trường chung và các chương trình của EU, trong khi tạm thời chưa được tiếp cận các khoản trợ cấp lớn về nông nghiệp và phát triển khu vực.

Những nước ủng hộ cho rằng đây là "cầu nối" hướng tới tư cách thành viên đầy đủ, đồng thời tạo bước đệm về mặt chính trị và dư luận trong EU, theo Kyiv Post. Thủ tướng Đức Friedrich Merz mô tả đây là một "sự xích lại gần nhau từng bước mang tính chiến lược" khi việc gia nhập ngay lập tức chưa khả thi do tình hình chiến sự Ukraine vẫn tiếp diễn và những yêu cầu cải cách sâu rộng khắc khe.

Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản ứng mạnh từ Kyiv. Ngoại trưởng Ukraine Andriy Sybiha bác bỏ bất kỳ hình thức "thành viên giả" hay "một phần" nào, khẳng định Ukraine muốn hội nhập đầy đủ với toàn bộ quyền và nghĩa vụ.

Tranh luận diễn ra trong bối cảnh EU đang chuẩn bị gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỉ euro và hướng tới mở các vòng đàm phán gia nhập vào mùa hè năm nay. Thủ tướng sắp nhậm chức của Hungary Péter Magyar được cho là sẽ ủng hộ gói vay 90 tỉ euro, nhưng để ngỏ khả năng chỉ ủng hộ tiến trình gia nhập EU nếu Ukraine tăng cường quyền cho cộng đồng thiểu số người Hungary.

Ngày 2.5, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo về sự "tan rã từ bên trong" của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.

"Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của chính liên minh chúng ta", ông Tusk viết trên mạng xã hội X và kêu gọi các nước thành viên hành động để đảo ngược xu hướng này.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức, dự kiến hoàn tất trong vòng 6 - 12 tháng. Lầu Năm Góc không nêu rõ các căn cứ bị ảnh hưởng, cũng như điểm đến tiếp theo của lực lượng này, theo The Kyiv Independent.

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã trở nên căng thẳng trong những tháng gần đây, liên quan chính sách thuế quan của Mỹ, đề xuất sáp nhập Greenland và khác biệt quan điểm trong các vấn đề an ninh. Áp lực càng gia tăng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Telegraph hồi tháng 4, ông chủ Nhà Trắng cho biết ông đang "nghiêm túc cân nhắc" việc rút Mỹ khỏi NATO.

Phản ứng trước kế hoạch rút quân, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng đây là tín hiệu buộc châu Âu phải tăng cường năng lực phòng thủ. Ông cho biết động thái này sẽ ảnh hưởng đến lực lượng khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, đồng thời nhấn mạnh: "Chúng ta, những người châu Âu, phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình".

Trong khi đó, một số nghị sĩ Mỹ bày tỏ lo ngại. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers cảnh báo việc giảm hiện diện quân sự tại châu Âu quá sớm có thể làm suy yếu khả năng răn đe và "gửi tín hiệu sai lầm" tới Nga. Họ cho rằng lực lượng Mỹ nên được điều chuyển về phía đông thay vì rút bớt khỏi khu vực, theo Reuters.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sky Map: Hệ thống phòng không đột phá

Trong những ngày khói lửa giao tranh dữ dội nhất, các cuộc tấn công bằng UAV giá rẻ, dùng một lần của Iran nhằm vào hàng loạt cơ sở năng lượng, căn cứ không quân và hạ tầng chiến lược của các đồng minh Mỹ - Israel ở Trung Đông, khiến nhu cầu về một giải pháp phòng thủ hiệu quả và tiết kiệm trở nên cấp thiết.

Thay vì sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt đỏ như Patriot (khoảng 4 triệu USD/quả), các quốc gia Trung Đông và đối tác phương Tây đã tìm đến Ukraine - quốc gia có kinh nghiệm dày dặn trong việc chống lại UAV Nga được cho là ít nhiều có nguồn gốc từ Iran.

Dưới sự hỗ trợ của các chuyên gia quân sự Mỹ, nền tảng chỉ huy và kiểm soát Sky Map của Ukraine đã được triển khai tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út. Các sĩ quan Ukraine đã trực tiếp huấn luyện binh sĩ Mỹ về cách vận hành hệ thống này.

Sky Map, một sản phẩm công nghệ nội địa của Ukraine, hoạt động dựa trên mạng lưới nhiều cảm biến âm thanh kết hợp với tên lửa đánh chặn, pháo phòng không và UAV đánh chặn để vô hiệu hóa các UAV tấn công.

Cuối tháng 3 vừa qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có chuyến thăm tới Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Ả rập Xê út để chia sẻ kinh nghiệm chống UAV.

Ông Zelensky được cho là đã ký các thỏa thuận quốc phòng 10 năm với 3 quốc gia này và xác nhận quân đội Ukraine đã trực tiếp tham gia các hoạt động sử dụng hệ thống chống UAV do Ukraine sản xuất để đối phó với UAV tấn công dòng "Shahed" của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

UAV Shahed của Iran: Mối đe dọa chi phí thấp

UAV Shahed-136 của Iran, nổi tiếng sau khi Nga sử dụng với tên gọi Geran-2/3 tại Ukraine, là một mối đe dọa đáng gờm nhờ chi phí thấp (20.000 đến 50.000 USD/chiếc).

Với hình dáng tam giác, dài 3,5m và sải cánh 2,5m, Shahed-136 có khả năng bay thấp và phản xạ tín hiệu vô tuyến hạn chế, gây khó khăn cho việc phát hiện bằng radar thông thường. Mặc dù sử dụng động cơ piston gây tiếng ồn và tốc độ chậm, Shahed-136 lại được trang bị hệ thống dẫn đường bằng GPS và các phiên bản mới nhất tích hợp công nghệ gây nhiễu, giúp nó duy trì quỹ đạo và tiêu diệt mục tiêu cố định theo tọa độ.

Sự thành công của thiết kế này đã khiến nhiều quân đội áp dụng, bao gồm Nga, Mỹ (phiên bản LUCAS - Hệ thống tấn công chiến đấu không người lái chi phí thấp) và nhiều quốc gia khác đã phát triển các loại vũ khí lượn vòng và UAV tấn công nhỏ hơn dựa trên ý tưởng này.

Cơ chế hoạt động của Sky Map

Sky Map là một hệ thống phòng không tích hợp phần cứng và phần mềm của Ukraine, có khả năng nhận dạng và chống lại UAV bằng các chức năng đánh chặn.

Được phát triển bởi Sky Fortress (thành lập năm 2022 và được Bộ Quốc phòng Ukraine tài trợ), Sky Map sử dụng mạng lưới 10.000 cảm biến âm thanh siêu nhạy được triển khai khắp Ukraine để phát hiện tiếng ồn từ động cơ UAV Shahed. Hệ thống này tích hợp các cảm biến, radar và trí tuệ nhân tạo vào một cơ sở dữ liệu duy nhất để phát hiện mối đe dọa và điều khiển các hệ thống phòng không.

Một hệ thống tương tự đang được Ukraine lắp đặt tại các quốc gia Ả rập ở Trung Đông. Mỗi UAV đánh chặn được điều khiển trực tiếp bởi một trắc thủ, người sẽ theo dõi nguồn cấp dữ liệu hình ảnh từ UAV đánh chặn trên màn hình hoặc qua kính FPV.

Các UAV đánh chặn của Ukraine chủ yếu là loại dùng một lần, với giá 1.000 đến 3.000 USD. Một số mẫu nổi bật được sử dụng trong chiến dịch chống lại UAV Shahed của Iran bao gồm:

Sting: UAV bốn cánh hình trụ, dài 30-45cm, tốc độ lên đến 350km/h, có thể bay ở độ cao 3.000m và tấn công mục tiêu bằng camera ảnh nhiệt tích hợp thuốc nổ.

P1-Sun: Bản sao được thiết kế lại của Sting, được tạo ra bằng máy in 3D, tốc độ lên đến 300km/h.

ODIN Win_Hit: UAV hình viên đạn của Orizon-M, được thiết kế để đánh chặn mục tiêu bay tầm thấp, tốc độ tối đa 300km/h, tầm bay 5km trong 7-10 phút.

Octopus 100: Sản xuất hàng loạt tại Anh, tốc độ hơn 300km/h, có thể đánh chặn mục tiêu bay ở độ cao 4,5km.

Bagnet: Sản xuất từ năm 2024, tốc độ tối đa 250km/h, là UAV đa năng, phản ứng nhanh, chuyên săn lùng vũ khí bay lượn và UAV trinh sát.

Merops: Phát triển tại Mỹ và thử nghiệm tại Ukraine, có khả năng điều khiển bằng AI và chống nhiễu, giá khoảng 15.000 USD.

VB140 Flamingo: Một trong những biến thể đánh chặn tiên tiến nhất, hoạt động ở độ cao 4,5km và bán kính 50km.

Các công nghệ trên UAV đánh chặn của Ukraine đang dần trở nên tự động hơn nhờ các cảm biến tích hợp và hệ thống dẫn đường quán tính, được hỗ trợ trí tuệ nhân tạo, giúp UAV nhanh chóng thay đổi đường bay, giám sát các vật thể chuyển động và duy trì quỹ đạo ngay cả khi đối phương triển khai biện pháp đối phó.

Mặc dù UAV của hệ thống Sky Map đã vô hiệu hóa thành công các UAV cánh cố định tầm xa sử dụng động cơ piston, chúng vẫn chưa thể đánh chặn tên lửa hành trình, đạn đạo và cả UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực.

Tuy nhiên, sau khi chứng kiến một số thành công của các đơn vị săn lùng UAV của Ukraine tại các quốc gia Ả rập, Bộ Quốc phòng Mỹ đã quyết định phân bổ 350 triệu USD để thành lập một đơn vị đánh chặn bằng UAV, được trang bị camera, cảm biến và tên lửa đánh chặn loại rẻ tiền hơn, mở ra một kỷ nguyên mới trong chiến tranh chống UAV.

Tin Gốc: Dân Trí

Chuẩn tướng Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 thuộc quân đội Ukraine, một trong những lực lượng chiến đấu tinh nhuệ nhất của Kiev, cho biết ông tin rằng quân đội Nga đã kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn.

Theo Tướng Biletsky, nếu quân đội Ukraine có thể thiết lập và duy trì đà tiến trong vài tháng tới, họ có thể giành được thế chủ động dọc theo chiến tuyến và buộc Nga từ bỏ tham vọng kiểm soát phần cuối cùng của vùng Donetsk ở miền Đông Ukraine, nơi lực lượng Moscow cho đến nay vẫn chưa thể kiểm soát hoàn toàn.

“Tôi tin rằng 6-9 tháng tới là thời điểm bước ngoặt”, Tướng Biletsky nói tại một địa điểm bí mật dưới lòng đất ở vùng Kharkov.

“Chính xác hơn, tôi nghĩ 6 tháng tới là giai đoạn quan trọng nhất”, Tướng Ukraine nhận định.

Vấn đề bên nào kiểm soát Donetsk đã trở thành trở ngại trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, khi Nga muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này còn Ukraine từ chối rút quân.

“Chúng ta cần xác định những hướng đi mà chúng ta có thể cải thiện vị thế của mình, chiếm giữ một số vị trí chiến lược, sau đó đàm phán với Nga từ vị thế mạnh - chứ không phải yếu - về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định. Xét về mặt quân sự, điều này là khả thi”, Tướng Biletsky, một lãnh đạo chính trị cánh hữu, người sáng lập tiểu đoàn Azov thiện chiến và hiện chỉ huy hàng chục nghìn binh sĩ, cho biết.

Thời khắc quyết định

Những bước tiến của Nga trên chiến trường bị cản trở bởi quyết định của tỷ phú Elon Musk về việc từ chối cho lực lượng Moscow truy cập vào dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.

Trong khi đó, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung vào hệ thống phòng không và hậu cần của Nga, giúp các cuộc tấn công tầm xa hơn có thể xuyên thủng hàng phòng tuyến và nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và quân sự ở Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết Ukraine đã giành lại gần 600km2 lãnh thổ từ đầu năm đến nay. Moscow hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine.

“Vành đai pháo đài”

Quân đội Nga đang tiến sát “Vành đai pháo đài” ở miền Đông Ukraine, nơi giao tranh đang diễn ra ác liệt bên trong thành phố chiến lược Kostiantynivka, điểm cực nam của vành đai này.

Tướng Biletsky, chỉ huy lực lượng kiểm soát hơn 1/10 tổng tuyến phòng thủ, cho biết lực lượng của ông đang giữ vững các sườn xung quanh Sloviansk, thành trì phía bắc của vành đai phòng thủ, và buộc Nga phải tấn công trực diện vào thành phố.

Ông nói rằng những cuộc tấn công như vậy đã làm suy yếu lực lượng Nga và dẫn đến tổn thất nặng nề về các chỉ huy chiến trường.

“Việc thiếu nhân lực không còn cho phép họ tiến công như trước đây, ví dụ, một năm trước”, Tướng Biletsky nói thêm.

Ông cho rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận từ những bước tiến gần đây của Kiev, nhưng Ukraine có thể tận dụng điều đó bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công tầm trung và tiến công “cẩn trọng”.

Tướng Ukraine cho rằng Nga đang “thua thiệt nghiêm trọng” về liên lạc chiến trường do tỷ phú Musk siết chặt sử dụng Starlink.

Nhưng ông cho rằng hai bên đang ngang bằng nhau về công nghệ mới, khi Ukraine dẫn đầu về xe mặt đất không người lái (UGV) và máy bay không người lái ném bom hạng nặng, còn Nga giành lợi thế trong cuộc đua về máy bay không người lái cáp quang, loại máy bay không người lái không thể bị gây nhiễu.

Là hình mẫu tiềm năng cho quân đội Ukraine được hiện đại hóa, quân đoàn của Tướng Biletsky đã dẫn đầu các nỗ lực chuyển đổi huấn luyện và tích hợp công nghệ mới như UGV vào chiến lược tác chiến.

Các đơn vị của Tướng Biletsky dẫn đầu trong việc triển khai máy bay không người lái cảm tử tàng hình và robot được trang bị súng máy hoặc bệ phóng tên lửa để thay thế một phần đáng kể bộ binh, với mục tiêu đạt 30% vào năm 2027.

Theo Tướng Biletsky, “cuộc cách mạng” tiếp theo sẽ cho phép các chỉ huy tiến hành các cuộc tấn công phối hợp “sáng tạo” hơn trong khi vẫn bảo toàn được số lượng binh lính quý giá.

Tuyên bố của Tướng Biletsky được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Nga và Ukraine liên tiếp tấn công ăn miếng trả miếng lẫn nhau.

Hôm 23/5, Nga đã tập kích quy mô lớn vào Kiev bằng 600 máy bay không người lái và 90 tên lửa, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Oreshnik mà Moscow từng tuyên bố là "không hệ thống nào có thể đánh chặn".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, cuộc tấn công nhằm đáp trả cuộc tập kích của Ukraine vào một ký túc xá ở thị trấn Starobelsk thuộc vùng Lugansk - lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập - khiến 21 người thiệt mạng.

Nga coi diễn biến đó là "giọt nước tràn ly" và cảnh báo sẽ tiến hành các “cuộc tấn công mang tính hệ thống" vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ thời điểm này.

Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào "các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine nằm rải rác trên khắp Kiev.

Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa "các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.

Tin Gốc: Dân Trí