Chuẩn tướng Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 thuộc quân đội Ukraine, một trong những lực lượng chiến đấu tinh nhuệ nhất của Kiev, cho biết ông tin rằng quân đội Nga đã kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn.
Theo Tướng Biletsky, nếu quân đội Ukraine có thể thiết lập và duy trì đà tiến trong vài tháng tới, họ có thể giành được thế chủ động dọc theo chiến tuyến và buộc Nga từ bỏ tham vọng kiểm soát phần cuối cùng của vùng Donetsk ở miền Đông Ukraine, nơi lực lượng Moscow cho đến nay vẫn chưa thể kiểm soát hoàn toàn.
“Tôi tin rằng 6-9 tháng tới là thời điểm bước ngoặt”, Tướng Biletsky nói tại một địa điểm bí mật dưới lòng đất ở vùng Kharkov.
“Chính xác hơn, tôi nghĩ 6 tháng tới là giai đoạn quan trọng nhất”, Tướng Ukraine nhận định.
Vấn đề bên nào kiểm soát Donetsk đã trở thành trở ngại trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, khi Nga muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này còn Ukraine từ chối rút quân.
“Chúng ta cần xác định những hướng đi mà chúng ta có thể cải thiện vị thế của mình, chiếm giữ một số vị trí chiến lược, sau đó đàm phán với Nga từ vị thế mạnh – chứ không phải yếu – về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định. Xét về mặt quân sự, điều này là khả thi”, Tướng Biletsky, một lãnh đạo chính trị cánh hữu, người sáng lập tiểu đoàn Azov thiện chiến và hiện chỉ huy hàng chục nghìn binh sĩ, cho biết.
Thời khắc quyết định
Những bước tiến của Nga trên chiến trường bị cản trở bởi quyết định của tỷ phú Elon Musk về việc từ chối cho lực lượng Moscow truy cập vào dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Trong khi đó, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung vào hệ thống phòng không và hậu cần của Nga, giúp các cuộc tấn công tầm xa hơn có thể xuyên thủng hàng phòng tuyến và nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và quân sự ở Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết Ukraine đã giành lại gần 600km2 lãnh thổ từ đầu năm đến nay. Moscow hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine.
“Vành đai pháo đài”
Quân đội Nga đang tiến sát “Vành đai pháo đài” ở miền Đông Ukraine, nơi giao tranh đang diễn ra ác liệt bên trong thành phố chiến lược Kostiantynivka, điểm cực nam của vành đai này.
Tướng Biletsky, chỉ huy lực lượng kiểm soát hơn 1/10 tổng tuyến phòng thủ, cho biết lực lượng của ông đang giữ vững các sườn xung quanh Sloviansk, thành trì phía bắc của vành đai phòng thủ, và buộc Nga phải tấn công trực diện vào thành phố.
Ông nói rằng những cuộc tấn công như vậy đã làm suy yếu lực lượng Nga và dẫn đến tổn thất nặng nề về các chỉ huy chiến trường.
“Việc thiếu nhân lực không còn cho phép họ tiến công như trước đây, ví dụ, một năm trước”, Tướng Biletsky nói thêm.
Ông cho rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận từ những bước tiến gần đây của Kiev, nhưng Ukraine có thể tận dụng điều đó bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công tầm trung và tiến công “cẩn trọng”.
Tướng Ukraine cho rằng Nga đang “thua thiệt nghiêm trọng” về liên lạc chiến trường do tỷ phú Musk siết chặt sử dụng Starlink.
Nhưng ông cho rằng hai bên đang ngang bằng nhau về công nghệ mới, khi Ukraine dẫn đầu về xe mặt đất không người lái (UGV) và máy bay không người lái ném bom hạng nặng, còn Nga giành lợi thế trong cuộc đua về máy bay không người lái cáp quang, loại máy bay không người lái không thể bị gây nhiễu.
Là hình mẫu tiềm năng cho quân đội Ukraine được hiện đại hóa, quân đoàn của Tướng Biletsky đã dẫn đầu các nỗ lực chuyển đổi huấn luyện và tích hợp công nghệ mới như UGV vào chiến lược tác chiến.
Các đơn vị của Tướng Biletsky dẫn đầu trong việc triển khai máy bay không người lái cảm tử tàng hình và robot được trang bị súng máy hoặc bệ phóng tên lửa để thay thế một phần đáng kể bộ binh, với mục tiêu đạt 30% vào năm 2027.
Theo Tướng Biletsky, “cuộc cách mạng” tiếp theo sẽ cho phép các chỉ huy tiến hành các cuộc tấn công phối hợp “sáng tạo” hơn trong khi vẫn bảo toàn được số lượng binh lính quý giá.
Tuyên bố của Tướng Biletsky được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Nga và Ukraine liên tiếp tấn công ăn miếng trả miếng lẫn nhau.
Hôm 23/5, Nga đã tập kích quy mô lớn vào Kiev bằng 600 máy bay không người lái và 90 tên lửa, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Oreshnik mà Moscow từng tuyên bố là “không hệ thống nào có thể đánh chặn”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, cuộc tấn công nhằm đáp trả cuộc tập kích của Ukraine vào một ký túc xá ở thị trấn Starobelsk thuộc vùng Lugansk – lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập – khiến 21 người thiệt mạng.
Nga coi diễn biến đó là “giọt nước tràn ly” và cảnh báo sẽ tiến hành các “cuộc tấn công mang tính hệ thống” vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ thời điểm này.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào “các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa “các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Theo Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski, Ukraine lẽ ra nên cân nhắc tới những nhạy cảm lịch sử của Warsaw khi Tổng thống Volodymyr Zelensky ký sắc lệnh đặt tên một đơn vị thuộc lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraine theo UPA (Quân đội khởi nghĩa Ukraine).
Theo ông, Ukraine hoàn toàn có thể chọn một cái tên khác cho đơn vị, chẳng hạn vinh danh một cá nhân cụ thể đã chiến đấu cho nền độc lập của Ukraine thay vì UPA.
Ông Sikorski nhắc lại cáo buộc UPA là bên chịu trách nhiệm về các vụ sát hại người Ba Lan từ Thế chiến II. Trước đó, Kiev nói rằng họ không có ý xúc phạm Ba Lan và coi UPA là lực lượng chiến đấu cho độc lập của Ukraine. Tuy nhiên, điều này đã không thuyết phục được Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki, người sau đó đã quyết định thu hồi huân chương Đại bàng Trắng cao quý nhất từng trao cho ông Zelensky.
Tổng thống Ukraine và các quan chức cấp cao sau đó quyết định trả lại các huân chương từng được Ba Lan trao tặng.
Ngoại trưởng Sikorski cho rằng, quyết định của ông Nawrocki liên quan tới huân chương Đại bàng Trắng là "phản ứng quá mức". Đảng của ông Sikorski và Thủ tướng Donald Tusk là đối thủ chính trị với đảng ủng hộ ông Nawrocki.
Ông Sikorski cho rằng các động thái như vậy đối với những tranh cãi lịch sử là không phù hợp. Mặc dù vậy, ông cũng cảnh báo những thách thức trong tương lai liên quan đến tiến trình hội nhập của Ukraine vào Liên minh châu Âu.
Ngoại trưởng Ba Lan nhắc lại rằng đàm phán chỉ là một phần của quá trình, còn hiệp ước cuối cùng về việc Ukraine gia nhập EU sẽ cần có chữ ký của Tổng thống Ba Lan.
“Tôi muốn xem phía Ukraine sẽ đưa ra những lập luận nào để thuyết phục Tổng thống Ba Lan phê chuẩn hiệp ước đó, bởi tại đất nước chúng tôi, văn kiện này cần có chữ ký của nguyên thủ quốc gia", ông Sikorski nhấn mạnh.
Lãnh đạo đảng Luật pháp và Công lý (PiS) của Ba Lan, Jarosław Kaczyński, đang kêu gọi Warsaw chặn các vòng đàm phán mới về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, theo Financial Times. PiS là đảng ủng hộ Tổng thống Nawrocki.
Ông Kaczyński cho rằng Ukraine cần hiểu nếu muốn gia nhập châu Âu, thì nước này phải trở thành một quốc gia châu Âu bình thường và không thể treo trên lá cờ của mình những biểu tượng tôn vinh những nhân vật bị cáo buộc diệt chủng người Ba Lan.
Bên cạnh đó, gần 60% người Ba Lan phản đối việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, theo một cuộc thăm dò mới, cho thấy sự thay đổi trong dư luận.
Trong cuộc khảo sát do công ty thăm dò IBRiS thực hiện cho đài phát thanh tư nhân Radio Zet và được công bố hôm 25/6, 32,3% số người được hỏi cho biết Ukraine “chắc chắn không nên” gia nhập EU, trong khi 27,4% nói rằng nước này “có lẽ không nên” trở thành thành viên của khối.
Ở chiều ngược lại, chỉ 8,4% cho rằng Ukraine “chắc chắn nên” gia nhập EU và 26,9% trả lời rằng nước này “có lẽ nên” được kết nạp. Khoảng 5% chưa đưa ra ý kiến. Điều này cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong quan điểm của người Ba Lan với nỗ lực gia nhập EU của Ukraine.
Một cuộc khảo sát do hãng thăm dò CBOS thực hiện cho tờ Dziennik Gazeta Prawna vào tháng 2, sử dụng cùng phương pháp nghiên cứu, cho thấy 68,9% người Ba Lan ủng hộ việc Ukraine cuối cùng trở thành thành viên của Liên minh châu Âu.
Chính quyền Ukraine ngày 4.6 thông báo ít nhất 16 người thiệt mạng và 86 người bị thương sau các cuộc tấn công của Nga trong vòng 24 giờ. Đa số nạn nhân ở tỉnh Kherson tại miền nam Ukraine, nơi quân Nga đang kiểm soát một phần phía bên kia sông Dnipro.
Tỉnh trưởng Kherson cho biết có 53 khu định cư bị tấn công, làm 6 người thiệt mạng và 26 người bị thương. Thành phố thủ phủ cùng tên là nơi chịu thiệt hại nặng nề nhất khi các đợt oanh tạc của máy bay không người lái (UAV) lặp lại suốt ngày đêm.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 293 UAV sang Ukraine vào rạng sáng, trong đó 264 chiếc bị ngăn chặn. Các địa phương bị thiệt hại đáng kể khác gồm thành phố Kramatorsk thuộc tỉnh Donetsk, thành phố Kharkiv thuộc tỉnh Kharkiv, tỉnh Sumy, tỉnh Zaporizhzhia và tỉnh Dnipropetrovsk, theo trang The Kyiv Independent.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã ngăn chặn 272 UAV của Ukraine trên các vùng lãnh thổ Nga, cũng như bán đảo Crimea, biển Azov và biển Đen từ tối 3.6 đến rạng sáng 4.6.
Đợt tấn công làm 3 người thiệt mạng và 7 người bị thương tại thành phố Simferopol ở Crimea. Trong một vụ khác cũng ở Crimea, ít nhất một người chết và 3 người bị thương khi UAV rơi trúng đoàn tàu lửa đang đi từ Azovskoye sang Kerch, theo TASS.
Tại tỉnh Belgorod giáp Ukraine, các đợt tấn công trong vòng 24 giờ khiến 2 người thiệt mạng và 3 người bị thương.
Theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ), Ukraine đã tăng cường tấn công tầm xa vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng của Nga. Hôm 3.6, Ukraine tuyên bố tấn công một tàu chiến thuộc Hạm đội Baltic của Nga tại căn cứ hải quân ở tỉnh Leningrad và hạ tầng dầu mỏ tại thành phố Saint Petersburg ngay trong ngày thành phố khai mạc Diễn đàn Kinh tế quốc tế thường niên SPIEF.
Trả lời báo chí bên lề SPIEF ngày 4.6, ông Vladimir Saldo, quan chức do Nga bổ nhiệm ở Kherson, cáo buộc Kyiv không còn phân biệt mục tiêu quân sự và dân sự, và đó là lý do họ không cố gắng giải thích cho các cuộc tấn công chết chóc nhắm vào dân thường, theo TASS.
ISW cho rằng các quan chức Moscow gần đây đã tăng cường cáo buộc Kyiv tấn công mục tiêu dân sự để lấy cớ đáp trả Ukraine. Cả Nga và Ukraine lâu nay tuyên bố không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo rằng nguy cơ leo thang trong cuộc xung đột quân sự giữa Nga và Ukraine là "có thật" khi Kyiv cho thấy năng lực ngày càng mạnh trong việc tấn công sâu vào bên trong lãnh thổ Nga.
Phát biểu được ông Rubio đưa ra tại một tiểu ban phân bổ ngân sách của Thượng viện Mỹ ngày 3.6 sau các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Saint Petersburg, theo AFP.
"Ukraine ngày càng trở nên hiệu quả trong việc thực hiện các cuộc tấn công tầm xa vào sâu bên trong Nga. Đó là một trong những điều nhắc nhở chúng ta rằng vì sao việc chấm dứt cuộc chiến này là quan trọng, nếu chúng ta có thể, bởi vì nguy cơ leo thang là có thật, hơn cả mức độ cách đây 2 năm", ông Rubio nói.
Trước đó, tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, Ngoại trưởng Mỹ phàn nàn về việc thiếu tiến triển trong đối thoại. "Đến thời điểm này, không bên nào sẵn lòng đưa ra nhượng bộ cần thiết, đặc biệt là phía Nga, nhằm mang lại hòa bình. Nhưng chúng ta sẵn sàng, chúng ta đã tiếp xúc và dành lượng lớn thời gian cấp cao cho cuộc xung đột đó trong năm qua", ông Rubio bổ sung.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Đức Frankfurter Allgemeine được đăng tải vào ngày 3.6, Thủ tướng Hungary Peter Magyar chia sẻ Budapest có thể trở thành nơi tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga.
"Hungary không thể đóng vai trò quyết định ở đây; đó là việc của các cường quốc. Chúng tôi có thể cung cấp viện trợ ngoại giao và nhân đạo, và Hungary cũng có thể là địa điểm diễn ra các cuộc đàm phán", ông Magyar cho biết.
Người tiền nhiệm của ông Magyar, cựu Thủ tướng Viktor Orban, trước đó vài tháng từng để ngỏ khả năng tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong một hội nghị thượng đỉnh nhưng cuối cùng đã bị hủy bỏ.
Ông Orban vốn được xem là một trong những nhà lãnh đạo thân Nga nhất tại châu Âu. Trong khi đó, ông Magyar thực hiện chiến dịch tranh cử với một nền tảng thân châu Âu hơn và thể hiện lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow.
"Tại Ukraine, mọi thứ thực sự đang bị đe dọa. Rất nhiều người đang ngã xuống và có khả năng quốc gia này sẽ mất đi một phần lãnh thổ của mình. Do đó, Ukraine cần những bảo bối an ninh quốc tế thực chất và có tính thi hành", ông Magyar nói.
Thủ tướng Magyar lưu ý rằng các cam kết an ninh tiềm năng không nên đi vào vết xe đổ của Bản ghi nhớ Budapest năm 1994 - thỏa thuận mà trong đó Mỹ, Anh và Nga đã đảm bảo sẽ không sử dụng các biện pháp kinh tế hay quân sự để tấn công Ukraine.
"Vào năm 1994, từng có Bản ghi nhớ Budapest nổi tiếng, trong đó Mỹ và các cường quốc khác đã đảm bảo độc lập và toàn vẹn lãnh thổ cho Ukraine. Tuy nhiên, những lời hứa này đã không được thực hiện, bởi vì những khẩu hiệu suông chẳng mang lại ích lợi gì", ông Magyar nói.
Các quốc gia trên chưa bình luận về phát ngôn của Thủ tướng Hungary.
Các cuộc đàm phán hòa bình vẫn đang rơi vào bế tắc. Kyiv kiên quyết yêu cầu một lệnh ngừng bắn phải được thực thi dọc theo các vị trí chiến đấu hiện tại, trong khi Moscow đòi hỏi Ukraine phải rút quân khỏi phần còn lại của vùng Donbass đang nằm dưới sự kiểm soát của Kyiv.
Trong diễn biến liên quan, Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev ngày 4.6 cho hay đã điện đàm với các đặc phái viên Mỹ gồm ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner trong ngày 3.6.
Chiều 7-5 tại thành phố Mumbai thuộc bang Maharashtra (Ấn Độ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Ấn Độ.
Tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư hấp dẫn, mà còn là đối tác tin cậy, đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp quốc tế.
Trong cấu trúc kinh tế khu vực đang định hình lại, Việt Nam và Ấn Độ không chỉ là hai nền kinh tế đang phát triển năng động, mà còn là hai cực quan trọng kết nối Đông Nam Á và Nam Á trong không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Nếu Việt Nam là cửa ngõ của ASEAN, gắn với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, thì Ấn Độ là trung tâm của Nam Á, có vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự kết nối giữa hai nền kinh tế vì vậy không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường rộng lớn và các chuỗi giá trị đang hình thành.
Thực tiễn hợp tác gần đây cho thấy những tín hiệu tích cực. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã mở rộng đầu tư tại Ấn Độ trong các lĩnh vực mới như xe điện, hạ tầng sạc và dịch vụ công nghệ. Ngược lại, doanh nghiệp Ấn Độ tại Việt Nam đã tham gia vào nhiều lĩnh vực sản xuất, năng lượng và chế biến. Những bước đi này tuy còn khiêm tốn nhưng rất có ý nghĩa, thể hiện xu hướng chuyển từ giao dịch sang gắn kết, từ thương mại sang đầu tư và cùng phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ đã đến lúc hợp tác Việt Nam - Ấn Độ cần được nâng lên một tầm cao mới - không chỉ mở rộng về quy mô, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, chiều sâu và giá trị chiến lược.
Cộng đồng doanh nghiệp hai nước cần tập trung vào các ưu tiên hợp tác đột phá: mở rộng thương mại theo hướng cân bằng và bền vững hơn; thúc đẩy đầu tư vào công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dược phẩm, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, logistics, trung tâm dữ liệu và nghiên cứu phát triển.
Bên cạnh đó, tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, hàng không và du lịch cũng như đẩy mạnh hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển giao tri thức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam cam kết bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, tăng cường đối thoại và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Việt Nam mong muốn không chỉ là nơi các doanh nghiệp đến đầu tư, mà là nơi các doanh nghiệp có thể phát triển lâu dài và gắn bó bền vững.
Cũng tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và ông Shri Devendra Fadnavis - Thủ hiến bang Maharashtra, cùng lãnh đạo cấp cao hai nước đã chứng kiến lễ trao các thỏa thuận, văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp của hai bên.
Theo TTXVN, tổng cộng đã có 27 thỏa thuận, biên bản ghi nhớ hợp tác được các doanh nghiệp hai nước trao liên quan xúc tiến thương mại, hàng không, văn hóa - du lịch, khách sạn, logistics, hạ tầng trạm sạc xe điện, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ hạ tầng sân bay...
