Chuẩn tướng Andriy Biletsky, chỉ huy Quân đoàn 3 thuộc quân đội Ukraine, một trong những lực lượng chiến đấu tinh nhuệ nhất của Kiev, cho biết ông tin rằng quân đội Nga đã kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn.
Theo Tướng Biletsky, nếu quân đội Ukraine có thể thiết lập và duy trì đà tiến trong vài tháng tới, họ có thể giành được thế chủ động dọc theo chiến tuyến và buộc Nga từ bỏ tham vọng kiểm soát phần cuối cùng của vùng Donetsk ở miền Đông Ukraine, nơi lực lượng Moscow cho đến nay vẫn chưa thể kiểm soát hoàn toàn.
“Tôi tin rằng 6-9 tháng tới là thời điểm bước ngoặt”, Tướng Biletsky nói tại một địa điểm bí mật dưới lòng đất ở vùng Kharkov.
“Chính xác hơn, tôi nghĩ 6 tháng tới là giai đoạn quan trọng nhất”, Tướng Ukraine nhận định.
Vấn đề bên nào kiểm soát Donetsk đã trở thành trở ngại trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ hậu thuẫn, khi Nga muốn kiểm soát toàn bộ khu vực này còn Ukraine từ chối rút quân.
“Chúng ta cần xác định những hướng đi mà chúng ta có thể cải thiện vị thế của mình, chiếm giữ một số vị trí chiến lược, sau đó đàm phán với Nga từ vị thế mạnh – chứ không phải yếu – về một thỏa thuận ngừng bắn thực sự ổn định. Xét về mặt quân sự, điều này là khả thi”, Tướng Biletsky, một lãnh đạo chính trị cánh hữu, người sáng lập tiểu đoàn Azov thiện chiến và hiện chỉ huy hàng chục nghìn binh sĩ, cho biết.
Thời khắc quyết định
Những bước tiến của Nga trên chiến trường bị cản trở bởi quyết định của tỷ phú Elon Musk về việc từ chối cho lực lượng Moscow truy cập vào dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Trong khi đó, Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm trung vào hệ thống phòng không và hậu cần của Nga, giúp các cuộc tấn công tầm xa hơn có thể xuyên thủng hàng phòng tuyến và nhắm vào các cơ sở dầu mỏ và quân sự ở Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cho biết Ukraine đã giành lại gần 600km2 lãnh thổ từ đầu năm đến nay. Moscow hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine.
“Vành đai pháo đài”
Quân đội Nga đang tiến sát “Vành đai pháo đài” ở miền Đông Ukraine, nơi giao tranh đang diễn ra ác liệt bên trong thành phố chiến lược Kostiantynivka, điểm cực nam của vành đai này.
Tướng Biletsky, chỉ huy lực lượng kiểm soát hơn 1/10 tổng tuyến phòng thủ, cho biết lực lượng của ông đang giữ vững các sườn xung quanh Sloviansk, thành trì phía bắc của vành đai phòng thủ, và buộc Nga phải tấn công trực diện vào thành phố.
Ông nói rằng những cuộc tấn công như vậy đã làm suy yếu lực lượng Nga và dẫn đến tổn thất nặng nề về các chỉ huy chiến trường.
“Việc thiếu nhân lực không còn cho phép họ tiến công như trước đây, ví dụ, một năm trước”, Tướng Biletsky nói thêm.
Ông cho rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận từ những bước tiến gần đây của Kiev, nhưng Ukraine có thể tận dụng điều đó bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công tầm trung và tiến công “cẩn trọng”.
Tướng Ukraine cho rằng Nga đang “thua thiệt nghiêm trọng” về liên lạc chiến trường do tỷ phú Musk siết chặt sử dụng Starlink.
Nhưng ông cho rằng hai bên đang ngang bằng nhau về công nghệ mới, khi Ukraine dẫn đầu về xe mặt đất không người lái (UGV) và máy bay không người lái ném bom hạng nặng, còn Nga giành lợi thế trong cuộc đua về máy bay không người lái cáp quang, loại máy bay không người lái không thể bị gây nhiễu.
Là hình mẫu tiềm năng cho quân đội Ukraine được hiện đại hóa, quân đoàn của Tướng Biletsky đã dẫn đầu các nỗ lực chuyển đổi huấn luyện và tích hợp công nghệ mới như UGV vào chiến lược tác chiến.
Các đơn vị của Tướng Biletsky dẫn đầu trong việc triển khai máy bay không người lái cảm tử tàng hình và robot được trang bị súng máy hoặc bệ phóng tên lửa để thay thế một phần đáng kể bộ binh, với mục tiêu đạt 30% vào năm 2027.
Theo Tướng Biletsky, “cuộc cách mạng” tiếp theo sẽ cho phép các chỉ huy tiến hành các cuộc tấn công phối hợp “sáng tạo” hơn trong khi vẫn bảo toàn được số lượng binh lính quý giá.
Tuyên bố của Tướng Biletsky được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Nga và Ukraine liên tiếp tấn công ăn miếng trả miếng lẫn nhau.
Hôm 23/5, Nga đã tập kích quy mô lớn vào Kiev bằng 600 máy bay không người lái và 90 tên lửa, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Oreshnik mà Moscow từng tuyên bố là “không hệ thống nào có thể đánh chặn”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, cuộc tấn công nhằm đáp trả cuộc tập kích của Ukraine vào một ký túc xá ở thị trấn Starobelsk thuộc vùng Lugansk – lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập – khiến 21 người thiệt mạng.
Nga coi diễn biến đó là “giọt nước tràn ly” và cảnh báo sẽ tiến hành các “cuộc tấn công mang tính hệ thống” vào hàng loạt mục tiêu khác nhau trên khắp thủ đô của Ukraine kể từ thời điểm này.
Bộ Ngoại giao Nga lưu ý chiến dịch cũng sẽ nhắm mục tiêu vào “các trung tâm ra quyết định và các sở chỉ huy” của Ukraine nằm rải rác trên khắp Kiev.
Moscow hối thúc công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao và đại diện của các tổ chức quốc tế, hãy rời khỏi thủ đô của Ukraine ngay lập tức. Bộ Ngoại giao Nga cũng cảnh báo người dân thành phố tránh xa “các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền Kiev”.
Theo hiến pháp Serbia, thủ tướng nắm thực quyền nhưng từ khi trở thành tổng thống Serbia vào năm 2019, ông Vučić đã chuyển quyền bính từ phủ thủ tướng sang phủ tổng thống. Serbia và ông Vučić hiện là đối tác quan trọng nhất của Nga, trong khi EU phải níu kéo quan hệ tốt với ông Vučić vì Serbia đóng vai trò rất quyết định đối với an ninh và ổn định ở vùng bán đảo Balkan. EU muốn ngăn ngừa Serbia lún sâu vào quỹ đạo ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc, nên phải phân rẽ Serbia với Nga và Trung Quốc. EU còn muốn hợp tác với Serbia để giải quyết ổn thỏa vấn đề Kosovo và rất cần nguồn tài nguyên về đất hiếm và kim loại quý của nước này.
Tuy nhiên, về việc ông Vučić định thôi làm tổng thống, Nga vẫn có thể rất yên tâm và EU cũng không phải lo ngại thêm vì thực ra ông làm động tác buông bỏ quyền lực thật ra để giữ quyền lực. Tổng thống Vučić từ chức gây bất ngờ bởi nền tảng và vị thế quyền lực của ông ở Serbia rất vững vàng. Phe đối lập yếu kém và phân rẽ hiện hoàn toàn không có đủ khả năng đe dọa quyền lực của ông. Nhưng sự buông bỏ của ông Vučić lại không gây bất ngờ vì đó là chiêu thức ứng phó với làn sóng biểu tình phản đối và bất bình của người dân đối với chính phủ. Từ chức tổng thống là cách giúp ông Vučić xoa dịu tình hình và xoay chuyển tình thế. Sau 2 nhiệm kỳ tổng thống, người này đằng nào cũng không thể ứng cử tổng thống nữa, nên giờ từ chức để nhằm trở thành thủ tướng, tiếp tục cầm quyền sau cuộc bầu cử quốc hội vào giữa năm tới. Lùi mà thành vẫn tiến. Bỏ mà ra vẫn không mất. Quyền biến trong chính trị là đấy.
"Chúng tôi sẽ không phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được tôn trọng... Tiêu chí duy nhất của chúng tôi là phải đạt được các kết quả cụ thể trước khi chúng tôi thực hiện các cam kết đáp lại", Chủ tịch Quốc hội và cũng là trưởng đoàn đàm phán của Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu trên đài truyền hình quốc gia ngày 31/5.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh New York Times và trang Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển cho Iran một đề xuất hòa bình mới có phần cứng rắn hơn so với các phiên bản trước đó. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của đề xuất này vẫn chưa được làm rõ.
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố các ưu tiên của ông bao gồm việc ngăn chặn Iran phát triển bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào và mở lại tuyến đường hàng hải Hormuz đang bị phong tỏa.
"Một sự đảm bảo duy nhất mà tôi phải có được là Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đã đồng ý với điều đó, và điều này rất thú vị”, ông Trump chia sẻ trong một cuộc trả lời phỏng vấn phát sóng trên chương trình Fox News vào ngày 30/5.
Tuy nhiên, Tehran trước đó đã bày tỏ sự hoài nghi đối với những khẳng định của ông Trump, và hai bên vẫn còn khoảng cách rất lớn trong các vấn đề cốt lõi.
Theo thông tin từ hãng thông tấn Tasnim, "các cuộc trao đổi giữa Iran và Mỹ liên quan đến văn bản của một biên bản ghi nhớ tiềm năng vẫn đang tiếp diễn, khi cả hai bên đều thường xuyên đề xuất các sửa đổi”. Tasnim cho biết thêm: "Chưa có thỏa thuận nào được hoàn tất và bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể bị bác bỏ”.
Giới quan sát nhận định, bất kỳ sự điều chỉnh bổ sung nào đối với bản dự thảo đều có thể khiến thỏa thuận nhằm chấm dứt chính thức cuộc chiến ở Trung Đông và mở cửa trở lại eo biển Hormuz tiếp tục bị trì hoãn, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng với những phát ngôn gay gắt và các vụ đụng độ bạo lực lẻ tẻ.
Trước đó, Iran đã bước vào các cuộc đàm phán với Mỹ về số phận chương trình hạt nhân của mình vào tháng 2, thời điểm mà Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích và tấn công tên lửa vào Iran.
Mặc dù Tehran từ lâu luôn khẳng định chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn phục vụ cho các mục đích dân sự, Mỹ và các đồng minh phương Tây lại nghi ngờ quốc gia này có mục tiêu phát triển vũ khí hạt nhân.
Truyền thông Iran cho biết Tehran yêu cầu Mỹ phải giải phóng khoản tài sản bị đóng băng trị giá 12 tỷ USD của Iran trước khi bước vào các cuộc đàm phán thực chất về chương trình hạt nhân. Họ đồng thời bác bỏ những bình luận trước đó của ông Trump về việc kho dự trữ uranium làm giàu của nước này sẽ bị tiêu hủy, coi tuyên bố đó là "vô căn cứ".
Tehran cũng kiên quyết yêu cầu Mỹ và Israel chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng.
Cựu giáo sư Đại học Harvard Charles Lieber (67 tuổi) là một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về giao diện não - máy tính, theo Reuters ngày 30.4.
Công nghệ này đã cho thấy nhiều hứa hẹn trong việc điều trị các bệnh như xơ cứng teo cơ một bên ALS và phục hồi khả năng vận động ở bệnh nhân bị liệt, và cũng có tiềm năng ứng dụng trong quân sự.
Các nhà khoa học trong quân đội Trung Quốc đã nghiên cứu giao diện não - máy tính như một cách để tạo ra những siêu chiến binh bằng cách tăng cường sự nhanh nhẹn về tinh thần và nhận thức tình huống.
Ông Lieber bị bồi thẩm đoàn kết tội vào tháng 12.2021 vì khai man với các nhà điều tra liên bang Mỹ về mối liên hệ của ông với một chương trình nhà nước của Trung Quốc nhằm tuyển dụng nhân tài nước ngoài, và các tội danh về thuế liên quan đến các khoản thanh toán ông nhận được từ một trường đại học Trung Quốc.
Đến tháng 4.2023, ông bị tuyên án 2 ngày tù giam và bị quản thúc tại gia 6 tháng, bị phạt 50.000 USD. Ngoài ra, ông còn bị tuyên 2 năm giám sát và phải hoàn trả 33.600 USD cho Sở Thuế vụ Mỹ. Ông đã bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm.
Trong vụ án, luật sư bào chữa của cựu giáo sư nói rằng ông mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết không thể chữa khỏi, đang trong giai đoạn thuyên giảm, và đang chiến đấu giành giật sự sống.
Ba năm sau khi bị tuyên án, ông Lieber đang điều hành Viện Nghiên cứu Não bộ, Giao diện Tiên tiến và Công nghệ Thần kinh (i-BRAIN, do nhà nước Trung Quốc tài trợ), có quyền tiếp cận các thiết bị chế tạo nano chuyên dụng và cơ sở hạ tầng nghiên cứu linh trưởng mà ông không có được ở Đại học Harvard. Phòng thí nghiệm này là một bộ phận của Học viện Nghiên cứu và Chuyển giao Y khoa Thâm Quyến (SMART).
"Tôi đến đây vào ngày 28.4.2025 với một giấc mơ và không nhiều hành trang, có lẽ chỉ vài túi quần áo. Mục tiêu của riêng tôi là biến Thâm Quyến thành một trung tâm hàng đầu thế giới", ông Lieber nói về việc chuyển đến Trung Quốc tại một hội nghị của chính quyền Thâm Quyến vào tháng 12.2025.
Ông Lieber, thông qua một trợ lý, đã từ chối yêu cầu trả lời phỏng vấn, với lý do "đang bận việc". Ông cũng không trả lời các câu hỏi bằng văn bản từ Reuters.
SMART vào năm ngoái đã bổ nhiệm ông Lieber làm trưởng nhóm nghiên cứu, theo một bài viết được đăng trên trang web của i-BRAIN vào ngày 1.5.2025. Cùng ngày, i-BRAIN thông báo ông Lieber cũng được bổ nhiệm làm giám đốc sáng lập của viện này.
SMART và i-BRAIN không trả lời yêu cầu bình luận về nghiên cứu của họ và việc tuyển dụng ông Lieber. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng không trả lời các câu hỏi về việc nước này phát triển giao diện não - máy tính.
Trong tháng trước, Trung Quốc đã đưa công nghệ giao diện não - máy tính vào danh sách ưu tiên tăng trưởng quốc gia trong kế hoạch 5 năm mới. Trước đó vào tháng 10.2025, Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia của Trung Quốc Trịnh Sách Khiết nói rằng sự phát triển của giao diện não - máy tính và các công nghệ liên quan "sẽ tương đương với việc tạo ra một ngành công nghệ cao khác của Trung Quốc trong 10 năm tới".
Cơ quan Dự án Nghiên cứu Tiên tiến Quốc phòng Mỹ (DARPA) cũng đang đầu tư vào giao diện não - máy tính cho các ứng dụng máy bay không người lái và phòng thủ mạng, theo mô tả chương trình của DARPA.
Các dự án nghiên cứu do ông Lieber dẫn đầu tại Đại học Harvard đã nhận được hơn 8 triệu USD tiền tài trợ từ Lầu Năm Góc kể từ năm 2009, theo hồ sơ tòa án. Lầu Năm Góc không trả lời các câu hỏi về việc sử dụng công nghệ giao diện não - máy tính trong quân sự và vai trò của ông Lieber tại Thâm Quyến, theo Reuters.
