Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông, hôm nay thông báo Iran đã “phóng nhiều máy bay không người lái (UAV) tự sát tấn công những tàu thương mại đang di chuyển qua eo biển Hormuz”.
“Lực lượng Mỹ đã bắn hạ toàn bộ số UAV này trong vài giờ qua và lưu thông hàng hải qua eo biển vẫn diễn ra mà không bị cản trở”, CENTCOM cho hay.
CENTCOM đồng thời cho biết eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt từ vùng Vịnh, vẫn “mở cửa”, bất chấp việc Iran áp lệnh phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát.
Trong khi đó, tướng Habibollah Sayyari, phó tổng tham mưu trưởng quân đội Iran, tuyên bố eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư vẫn nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của lực lượng vũ trang nước này và “không tàu thuyền nào có thể đi vào khu vực mà không có sự cho phép của Iran”.
Tướng Sayyari cho hay năng lực tác chiến UAV của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) “rất tiên tiến” và lực lượng này đang mở rộng sản xuất UAV nhanh chóng.
Thông báo bắn hạ UAV của CENTCOM được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 cho biết bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình với Mỹ sẽ được “ký từ xa” trong vài ngày tới.
“Biên bản Ghi nhớ Islamabad chưa bao giờ tiến gần hiện thực như lúc này”, ông Araghchi đăng trên mạng xã hội, đề cập thủ đô Pakistan, nơi diễn ra các vòng đàm phán Mỹ – Iran trước đó.
Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump, người trước đó cáo buộc Iran đàm phán thiếu thiện chí và bóp méo các điều khoản đã thống nhất, đăng lại ảnh chụp bài viết của ông Araghchi trên tài khoản cá nhân.
Tuy vậy, đài truyền hình quốc gia Iran IRIB dẫn lời ông Araghchi nói rằng cho đến khi đạt thỏa thuận toàn diện về mọi vấn đề thì “chưa thể khẳng định chắc chắn rằng Mỹ và Iran đã đạt được đồng thuận”.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cũng xác nhận “văn bản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình đã được thống nhất”. “Hòa bình chưa bao giờ ở gần như lúc này”, ông Sharif nói, đồng thời thừa nhận có “làn sóng thông tin sai lệch liên tục” xoay quanh tiến trình đàm phán.
Một quan chức cấp cao của Mỹ bày tỏ lạc quan rằng các bên có thể ký kết thỏa thuận trong vài ngày tới.
Đồng minh của Mỹ là Israel cho biết ông Trump đã cam kết thỏa thuận sẽ buộc Iran từ bỏ toàn bộ lượng uranium đã làm giàu. Tuy nhiên, hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA khẳng định nội dung này “thậm chí còn không được đưa ra đàm phán”.
Quân đội Estonia cho biết một máy bay không người lái (UAV) được cho là của Ukraine tiến vào không phận quốc gia này vào khoảng trưa 19/5 và đã di chuyển tới khu vực đông nam đất nước. UAV đã bị một tiêm kích F-16 Romania đang bay huấn luyện bắn rơi bằng một tên lửa duy nhất.
Chiến đấu cơ F-16 này đang được Romania triển khai tại Litva để tham gia nhiệm vụ tuần tra không phận vùng Baltic của NATO.
"Sự việc xảy ra trong bối cảnh Nga đang thực hiện biện pháp tác chiến điện tử cường độ cao, trong đó có gây nhiễu và giả mạo tín hiệu GPS", quân đội Estonia cho hay.
Lực lượng này thêm rằng UAV đã bị giám sát trước khi tiến vào không phận Estonia, thêm rằng quyết định bắn hạ được đưa ra nhằm "giảm thiểu tác động đối với dân thường và cơ sở hạ tầng".
NATO xác nhận một tiêm kích Romania đã bắn rơi UAV trên không phận Estonia. Liên minh cho biết một cuộc điều tra đang được tiến hành và khối này "sẵn sàng cũng như có thể phản ứng trước bất kỳ mối đe dọa trên không tiềm tàng nào".
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói đã liên hệ với người đồng cấp Ukraine Mykhailo Fedorov, người đã "xin lỗi" sau khi sự việc xảy ra.
Khi bình luận về thông tin UAV bị hạ trên bầu trời Estonia, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi cáo buộc Nga tiếp tục khiến UAV Ukraine bị chuyển hướng về phía các quốc gia vùng Baltic bằng biện pháp tác chiến điện tử.
"Chúng tôi xin lỗi Estonia và tất cả quốc gia bạn bè vùng Baltic vì những sự cố ngoài ý muốn như vậy", ông cho hay.
Theo hãng thông tấn AFP, đây là lần đầu UAV nước ngoài bị NATO đánh chặn trên không phận một quốc gia vùng Baltic kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát hồi đầu năm 2022.
Ukraine đã tăng cường tiến hành các cuộc tập kích tầm xa bằng UAV nhằm vào Nga, trong đó có nhắm tới các khu vực gần vùng Baltic. Kể từ tháng 3, một số UAV quân sự Ukraine đã bay lạc vào không phận các nước NATO có biên giới với Nga, bao gồm Phần Lan, Latvia, Litva và Estonia.
"Từ bây giờ, những nước theo phe Mỹ thực thi biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran chắc chắn sẽ đối mặt với vấn đề khi đi qua eo biển Hormuz. Chúng tôi đã thiết lập hệ thống pháp lý và an ninh mới ở khu vực, mọi tàu thuyền di chuyển qua đều sẽ phải phối hợp với Iran", tướng Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, tuyên bố hôm nay.
Tướng Iran cho biết hệ thống pháp lý mới đã có hiệu lực và sẽ mang lại "lợi ích về kinh tế, an ninh cũng như chính trị".
Ebrahim Azizi, lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran, trước đó cũng đưa ra thông điệp tương tự trên mạng xã hội.
"Chúng tôi cảnh báo các chính phủ, trong đó có quốc gia nhỏ như Bahrain, rằng ủng hộ nghị quyết do Mỹ hậu thuẫn sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Eo biển Hormuz là huyết mạch quan trọng, đừng mạo hiểm và khiến nó đóng cửa vĩnh viễn đối với các vị", ông viết.
Hãng thông tấn Tasnim hôm nay dẫn lời tư lệnh hải quân Iran Shahram Irani cho biết nước này đã triển khai tàu ngầm hạng nhẹ nội địa, có biệt danh "cá heo vịnh Ba Tư", để đối phó tàu hải quân thù địch ở eo biển Hormuz. Ông thêm rằng lực lượng tàu ngầm hạng nhẹ đang được mở rộng, khẳng định chúng có khả năng hoạt động ở dưới nước trong thời gian dài để theo dõi và phá hủy mục tiêu.
Giới chức Mỹ và đồng minh chưa bình luận về thông tin.
Mỹ đã áp đặt nhiều lệnh trừng phạt đối với Iran trong hàng thập kỷ qua, khiến nền kinh tế nước này bị bóp nghẹt. Nhiều quốc gia, trong đó có các thành viên Liên minh châu Âu (EU), Anh và Australia, cũng thực thi cấm vận với lý do lo ngại về chương trình vũ khí và sự hỗ trợ của Iran đối với những nhóm vũ trang khu vực.
Mỹ hồi đầu tháng áp đặt những biện pháp trừng phạt mới nhằm vào lợi ích của Iran, yêu cầu tàu thuyền không trả phí cho Tehran để được đi qua eo biển Hormuz. Mỹ cũng đã cùng Bahrain soạn thảo nghị quyết Liên Hợp Quốc kêu gọi Iran ngừng hạn chế hoạt động hàng hải ở khu vực.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.
Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do nhằm đảm bảo an ninh cho nước này.
Để vượt eo biển Hormuz, hãng vận hành tàu phải tìm đến bên trung gian có thể liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu hồ sơ vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải đi để qua eo biển Hormuz.
Phó chủ tịch quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei tháng trước cho biết nước này đã thu được khoản tiền đầu tiên từ phí di chuyển được áp đặt ở eo biển Hormuz.
"Quốc yến là cơ hội để chúng tôi giới thiệu nguồn sản vật trù phú của một quốc gia lớn, cũng như những nguyên liệu thượng hạng nhất mà đất nước Trung Quốc có. Đồng thời, món ăn cũng cần phải phù hợp với khẩu vị của quan khách nước ngoài. Vì vậy chúng tôi sẽ không làm khẩu phần quá lớn hay quá cay. Các món ăn có hương vị tương đối thanh đạm, sử dụng nguyên liệu phù hợp để ai cũng ăn được", Luo Chenglin, bếp trưởng nhà hàng Dương Châu Yến tại Bắc Kinh, nói hôm 14/5.
Luo, 31 tuổi, đã học nấu ăn từ năm 17. Anh từng phục vụ nhiều quan khách ngoại giao Nhật Bản và Australia. Nhiều đồng nghiệp cũ của anh nằm trong nhóm đầu bếp phục vụ quốc yến năm 2017 mà ông Tập chiêu đãi ông Trump.
Trung Quốc thường chọn trường phái ẩm thực Hoài Dương để phục vụ trong quốc yến. Ẩm thực Hoài Dương có nguồn gốc từ các vùng xung quanh sông Hoài và sông Trường Giang, chủ yếu là Hoài An và Dương Châu, nổi tiếng từ thời nhà Tùy (581-618) và nhà Đường (618-907).
Hoàng đế Khang Hi (1654-1722) và Càn Long (1711-1799) thường lưu lại Hoài An và Dương Châu trong những chuyến tuần du xuống vùng phía nam sông Trường Giang (vùng Giang Nam) bằng đường Đại Vận Hà, giúp trường phái ẩm thực này trở nên phổ biến khắp cả nước.
Hoài Dương được xếp vào một trong 4 trường phái ẩm thực lớn nhất Trung Quốc kể từ triều đại Vua Càn Long. Khác với ẩm thực Tứ Xuyên thiên về vị cay tê, ẩm thực Hoài Dương thiên về nghệ thuật cắt thái, nguyên liệu theo mùa và hương vị cân bằng, thanh đạm.
Nguyên liệu thường được sử dụng là nguồn thủy hải sản phong phú và rau củ theo mùa của vùng sông nước trù phú Giang Tô. Kỹ thuật cắt thái thể hiện rõ nhất qua món Đậu phụ Văn Tư, với khối đậu phụ vuông được cắt thành hơn 5.000 sợi nhỏ như tơ.
"Ẩm thực Hoài Dương là nơi chúng tôi thể hiện tay nghề. Từng chiếc xương, chiếc vây, chiếc gai đều được lọc sạch, để khi món ăn được dâng lên trước mặt quan khách quốc tế, chúng tôi có thể phô diễn trọn vẹn đỉnh cao của kỹ thuật 'ăn cá mà không chạm phải một chiếc xương nào'", anh nói.
