Trong những ngày khói lửa giao tranh dữ dội nhất, các cuộc tấn công bằng UAV giá rẻ, dùng một lần của Iran nhằm vào hàng loạt cơ sở năng lượng, căn cứ không quân và hạ tầng chiến lược của các đồng minh Mỹ – Israel ở Trung Đông, khiến nhu cầu về một giải pháp phòng thủ hiệu quả và tiết kiệm trở nên cấp thiết.
Thay vì sử dụng các tên lửa đánh chặn đắt đỏ như Patriot (khoảng 4 triệu USD/quả), các quốc gia Trung Đông và đối tác phương Tây đã tìm đến Ukraine – quốc gia có kinh nghiệm dày dặn trong việc chống lại UAV Nga được cho là ít nhiều có nguồn gốc từ Iran.
Dưới sự hỗ trợ của các chuyên gia quân sự Mỹ, nền tảng chỉ huy và kiểm soát Sky Map của Ukraine đã được triển khai tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út. Các sĩ quan Ukraine đã trực tiếp huấn luyện binh sĩ Mỹ về cách vận hành hệ thống này.
Sky Map, một sản phẩm công nghệ nội địa của Ukraine, hoạt động dựa trên mạng lưới nhiều cảm biến âm thanh kết hợp với tên lửa đánh chặn, pháo phòng không và UAV đánh chặn để vô hiệu hóa các UAV tấn công.
Cuối tháng 3 vừa qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có chuyến thăm tới Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Ả rập Xê út để chia sẻ kinh nghiệm chống UAV.
Ông Zelensky được cho là đã ký các thỏa thuận quốc phòng 10 năm với 3 quốc gia này và xác nhận quân đội Ukraine đã trực tiếp tham gia các hoạt động sử dụng hệ thống chống UAV do Ukraine sản xuất để đối phó với UAV tấn công dòng “Shahed” của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
UAV Shahed của Iran: Mối đe dọa chi phí thấp
UAV Shahed-136 của Iran, nổi tiếng sau khi Nga sử dụng với tên gọi Geran-2/3 tại Ukraine, là một mối đe dọa đáng gờm nhờ chi phí thấp (20.000 đến 50.000 USD/chiếc).
Với hình dáng tam giác, dài 3,5m và sải cánh 2,5m, Shahed-136 có khả năng bay thấp và phản xạ tín hiệu vô tuyến hạn chế, gây khó khăn cho việc phát hiện bằng radar thông thường. Mặc dù sử dụng động cơ piston gây tiếng ồn và tốc độ chậm, Shahed-136 lại được trang bị hệ thống dẫn đường bằng GPS và các phiên bản mới nhất tích hợp công nghệ gây nhiễu, giúp nó duy trì quỹ đạo và tiêu diệt mục tiêu cố định theo tọa độ.
Sự thành công của thiết kế này đã khiến nhiều quân đội áp dụng, bao gồm Nga, Mỹ (phiên bản LUCAS – Hệ thống tấn công chiến đấu không người lái chi phí thấp) và nhiều quốc gia khác đã phát triển các loại vũ khí lượn vòng và UAV tấn công nhỏ hơn dựa trên ý tưởng này.
Cơ chế hoạt động của Sky Map
Sky Map là một hệ thống phòng không tích hợp phần cứng và phần mềm của Ukraine, có khả năng nhận dạng và chống lại UAV bằng các chức năng đánh chặn.
Được phát triển bởi Sky Fortress (thành lập năm 2022 và được Bộ Quốc phòng Ukraine tài trợ), Sky Map sử dụng mạng lưới 10.000 cảm biến âm thanh siêu nhạy được triển khai khắp Ukraine để phát hiện tiếng ồn từ động cơ UAV Shahed. Hệ thống này tích hợp các cảm biến, radar và trí tuệ nhân tạo vào một cơ sở dữ liệu duy nhất để phát hiện mối đe dọa và điều khiển các hệ thống phòng không.
Một hệ thống tương tự đang được Ukraine lắp đặt tại các quốc gia Ả rập ở Trung Đông. Mỗi UAV đánh chặn được điều khiển trực tiếp bởi một trắc thủ, người sẽ theo dõi nguồn cấp dữ liệu hình ảnh từ UAV đánh chặn trên màn hình hoặc qua kính FPV.
Các UAV đánh chặn của Ukraine chủ yếu là loại dùng một lần, với giá 1.000 đến 3.000 USD. Một số mẫu nổi bật được sử dụng trong chiến dịch chống lại UAV Shahed của Iran bao gồm:
Sting: UAV bốn cánh hình trụ, dài 30-45cm, tốc độ lên đến 350km/h, có thể bay ở độ cao 3.000m và tấn công mục tiêu bằng camera ảnh nhiệt tích hợp thuốc nổ.
P1-Sun: Bản sao được thiết kế lại của Sting, được tạo ra bằng máy in 3D, tốc độ lên đến 300km/h.
ODIN Win_Hit: UAV hình viên đạn của Orizon-M, được thiết kế để đánh chặn mục tiêu bay tầm thấp, tốc độ tối đa 300km/h, tầm bay 5km trong 7-10 phút.
Octopus 100: Sản xuất hàng loạt tại Anh, tốc độ hơn 300km/h, có thể đánh chặn mục tiêu bay ở độ cao 4,5km.
Bagnet: Sản xuất từ năm 2024, tốc độ tối đa 250km/h, là UAV đa năng, phản ứng nhanh, chuyên săn lùng vũ khí bay lượn và UAV trinh sát.
Merops: Phát triển tại Mỹ và thử nghiệm tại Ukraine, có khả năng điều khiển bằng AI và chống nhiễu, giá khoảng 15.000 USD.
VB140 Flamingo: Một trong những biến thể đánh chặn tiên tiến nhất, hoạt động ở độ cao 4,5km và bán kính 50km.
Các công nghệ trên UAV đánh chặn của Ukraine đang dần trở nên tự động hơn nhờ các cảm biến tích hợp và hệ thống dẫn đường quán tính, được hỗ trợ trí tuệ nhân tạo, giúp UAV nhanh chóng thay đổi đường bay, giám sát các vật thể chuyển động và duy trì quỹ đạo ngay cả khi đối phương triển khai biện pháp đối phó.
Mặc dù UAV của hệ thống Sky Map đã vô hiệu hóa thành công các UAV cánh cố định tầm xa sử dụng động cơ piston, chúng vẫn chưa thể đánh chặn tên lửa hành trình, đạn đạo và cả UAV Shahed sử dụng động cơ phản lực.
Tuy nhiên, sau khi chứng kiến một số thành công của các đơn vị săn lùng UAV của Ukraine tại các quốc gia Ả rập, Bộ Quốc phòng Mỹ đã quyết định phân bổ 350 triệu USD để thành lập một đơn vị đánh chặn bằng UAV, được trang bị camera, cảm biến và tên lửa đánh chặn loại rẻ tiền hơn, mở ra một kỷ nguyên mới trong chiến tranh chống UAV.
Theo Đài Fox News ngày 29-4, Thái tử William và Công nương Kate Middleton vừa đánh dấu một cột mốc đặc biệt: kỷ niệm 15 năm ngày cưới.
Nhân dịp này, cặp đôi hoàng gia đã chia sẻ khoảnh khắc gia đình hạnh phúc trên mạng xã hội.
Trong ảnh, Hoàng tử George, Công chúa Charlotte và Hoàng tử Louis, xuất hiện với nụ cười rạng rỡ bên cha mẹ.
Bài đăng kèm theo dòng chú thích giản dị: "Kỷ niệm 15 năm ngày cưới" kèm biểu tượng hình trái tim đỏ thắm, nhanh chóng nhận được nhiều lời chúc mừng từ công chúng.
Cột mốc này càng trở nên ý nghĩa khi gia đình hoàng gia vừa trải qua một giai đoạn đầy thử thách. Sau thời gian tập trung điều trị ung thư, Công nương Kate đang từng bước trở lại với các hoạt động công chúng. Thái tử William cũng nỗ lực cân bằng giữa trọng trách quốc gia và trách nhiệm gia đình.
Cặp đôi quen nhau khi còn là sinh viên tại Đại học St Andrews ở Scotland. Họ đính hôn năm 2010 và tổ chức hôn lễ năm 2011 tại Tu viện Westminster.
Theo nhà viết tiểu sử hoàng gia Robert Hardman, câu chuyện của Thái tử William và Công nương Kate "là một chuyện tình chân thật không chút nghi ngờ". Dù chịu áp lực từ truyền thông, họ vẫn duy trì được mối quan hệ và xây dựng một gia đình bền chặt.
"Điều thú vị là họ có những niềm vui vô cùng giản dị - như đi dã ngoại trong rừng ở Norfolk hay ở nhà chăm sóc khu vườn. Họ thực sự là một gia đình rất bình thường" - ông Hardman nhận xét.
Cũng theo ông Hardman, điểm nổi bật trong cuộc sống của Thái tử William chính là việc ông dành sự ưu tiên tuyệt đối cho gia đình. Không ít lần công chúng thắc mắc về sự vắng mặt của Thái tử tại các sự kiện, nhưng sau đó mới biết ông chọn ở nhà chăm sóc vợ hoặc dành thời gian đưa các con đi chơi.
Bản thân Thái tử William cũng từng chia sẻ trong chương trình "The Reluctant Traveler with Eugene Levy": "Cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình thực sự rất quan trọng, vì đối với tôi, gia đình luôn là điều quan trọng nhất, và mọi thứ đều hướng về tương lai".
Nhà bình luận Helena Chard chia sẻ: "Mối liên kết và tình yêu mà Thái tử William và Công nương Kate dành cho nhau là điều ai cũng có thể cảm nhận rõ ràng. Họ bổ sung cho nhau như hai mảnh ghép hoàn chỉnh. Họ là tri kỷ”.
Sáng 25-5, Hãng tin Reuters cập nhật: Giá dầu thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần vào sáng nay, khi thị trường lạc quan rằng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới thỏa thuận hòa bình, dù hai bên vẫn còn bất đồng về các vấn đề then chốt, trong đó có việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Giá dầu thô Brent giảm 4,71 USD, tương đương 4,55%, xuống còn 98,83 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ giảm 4,57 USD, tương đương 4,73%, xuống còn 92,03 USD/thùng.
Hôm 23-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington và Iran về cơ bản đã hoàn tất đàm phán một bản ghi nhớ (MOU) hướng tới thỏa thuận hòa bình, theo đó eo biển Hormuz - cửa ngõ thông thương 1/5 lượng dầu mỏ và khi tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước xung đột - sẽ được mở lại.
Tuy nhiên, hai bên vẫn còn chia rẽ về một số vấn đề khó khăn. Hôm 24-5, ông Trump cho biết ông đã yêu cầu các đại diện Mỹ không vội vàng ký kết bất kỳ thỏa thuận nào với Iran.
Nhà phân tích Saul Kavonic tại Công ty MST Marquee nhận định: "Bất chấp mọi điều kiện ràng buộc và những rủi ro vẫn còn tồn tại đối với thỏa thuận hòa bình cũng như eo biển Hormuz, đã xuất hiện một chút ánh sáng ở cuối đường hầm, giúp giảm bớt áp lực lên giá dầu trong ngắn hạn".
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng sẽ mất nhiều tháng để lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz trở lại bình thường và để các cơ sở dầu khí bị hư hại được sửa chữa hoàn toàn.
Ngày 24-5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết các văn phòng của tổ chức này tại Kiev đã bị hư hại do mảnh vỡ từ các đợt không kích của Nga, đồng thời nhấn mạnh các cuộc tấn công nhằm vào dân thường phải chấm dứt, theo Hãng tin AFP.
Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội nhằm vào thủ đô của Ukraine, khiến bốn người thiệt mạng. Matxcơva sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong cuộc tấn công này vào đầu ngày 24-5.
Văn phòng WHO tại Kiev "đã bị trúng mảnh vỡ từ một trong nhiều cuộc không kích nhằm vào thành phố, làm hư hại cửa sổ tầng 3", theo ông Tedros. "Tòa nhà này là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan Liên hợp quốc khác ngoài WHO. Không có ai bị thương" - ông thông tin trên nền tảng X.
"Đến nay đã ghi nhận nhiều trường hợp thương vong do các cuộc tấn công qua đêm nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự. Các cuộc tấn công vào ngành y tế và dân thường phải chấm dứt. Chúng tôi một lần nữa kêu gọi ngừng bắn. Hòa bình là liều thuốc tốt nhất" - ông Tedros nhấn mạnh.
Hôm 24-5, báo The Telegraph (Anh) dẫn một nguồn tin tiết lộ: Anh, Pháp và một số thành viên khác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chặn một kế hoạch theo đó mỗi nước thành viên sẽ đóng góp 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine.
Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với báo giới hôm 22-5 rằng đề xuất này có khả năng sẽ bị bác bỏ.
"Tôi không nghĩ đề xuất này sẽ được chấp nhận, vì có nhiều sự phản đối đối với mức cố định 0,25%" - ông nói.
Ông Rutte không nêu đích danh các nước phản đối đề xuất, song một nguồn tin trong NATO nói với báo The Telegraph rằng các quốc gia không ủng hộ gồm Anh, Pháp, Canada, Ý và Tây Ban Nha. "Họ không thực sự hào hứng với ý tưởng này" - nguồn tin cho biết.
Thông tin trên xuất hiện ngay sau khi Anh bất ngờ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, giáng thêm đòn mạnh vào hình ảnh của London với tư cách là một trong những đồng minh kiên định nhất của Ukraine.
Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 của nước này đã ghép nối thành công với trạm vũ trụ Thiên Cung vào rạng sáng 25-5.
Tàu Thần Châu-23 đã thực hiện quá trình tiếp cận và ghép nối nhanh, tự động với module lõi Thiên Hà của trạm Thiên Cung. Toàn bộ quá trình kết nối mất khoảng 3,5 giờ.
Ba phi hành gia trên tàu vũ trụ sau đó sẽ đi vào module Thiên Hà. Trong khi đó, các thành viên phi hành đoàn của tàu Thần Châu-21 đang ở trên trạm vũ trụ đã sẵn sàng đón chào những phi hành gia mới.
Trước đó vào tối muộn 24-5, Trung Quốc đã phóng thành công tàu Thần Châu-23 bằng tên lửa đẩy Trường Chinh-2F từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở tây bắc nước này.
Một trong những thử nghiệm quan trọng của sứ mệnh Thần Châu-23 là một thành viên trong phi hành đoàn sẽ ở lại trên quỹ đạo trọn vẹn một năm, nhằm nghiên cứu các tác động của việc lưu trú dài ngày trong môi trường vi trọng lực. Thử nghiệm này là một phần trong công tác chuẩn bị của Trung Quốc cho các sứ mệnh Mặt trăng cũng như các sứ mệnh sao Hỏa trong tương lai.
Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, một vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào đối tác cung cấp dịch vụ cho nhiều bệnh viện tại Đức đã làm rò rỉ thông tin cá nhân của hàng chục ngàn bệnh nhân. Sự cố ảnh hưởng đến nhiều cơ sở y tế tại các bang Baden-Wurttemberg, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz và Saarland.
Công ty Unimed, đơn vị cung cấp dịch vụ có trụ sở tại thành phố Wadern, thuộc bang Saarland, xác nhận vụ việc xảy ra từ giữa tháng 4 vừa qua. Theo Unimed, hệ thống kế toán của công ty đã được khôi phục hoạt động ngay sau đó. Doanh nghiệp này cho biết đang phối hợp xử lý sự cố và đánh giá các tác động đối với bệnh viện đối tác cũng như người bệnh.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy nhóm tin tặc đã tìm cách mã hóa toàn bộ hệ thống của Unimed nhằm mục đích tống tiền, song âm mưu này đã bị ngăn chặn kịp thời.
Tuy nhiên, trước khi hệ thống bảo vệ được kích hoạt, một lượng lớn dữ liệu đã bị đánh cắp. Toàn bộ thông tin bị rò rỉ đều liên quan đến các bệnh nhân khám chữa bệnh theo diện bảo hiểm tư nhân hoặc tự chi trả viện phí.
Nhiều bệnh viện lớn tại Đức xác nhận bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bệnh viện Đại học Koln cho biết khoảng 30.000 bệnh nhân có thông tin bị lộ, trong khi Bệnh viện Đại học Dusseldorf ghi nhận hơn 3.000 trường hợp. Tại bang Baden-Wurttemberg, dữ liệu của hơn 72.000 bệnh nhân thuộc các Bệnh viện Đại học Freiburg, Ulm, Heidelberg và Tubingen đã bị tin tặc chiếm đoạt.
Tổ chức tư vấn giáo dục Learning First ở Úc mới đây đã khuyến nghị các hệ thống trường học nước này khẩn trương đưa ra các biện pháp ứng phó trước tình trạng học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình làm bài tập.
Báo cáo của Learning First về thực trạng sử dụng AI trong trường học cho thấy khoảng 50% số giáo viên trung học tại bang New South Wales (NSW) - bang đông dân nhất Úc - phản ánh tình trạng học sinh sử dụng AI để làm bài tập và chưa có biện pháp ngăn chặn tình trạng học sinh "đạo văn" hoặc gian lận liên quan đến công nghệ này.
Báo cáo dựa trên kết quả khảo sát hơn 4.000 giáo viên và nhà quản lý giáo dục thuộc các trường công lập, trường Công giáo và trường tư thục tại bang NSW.
Tại cuộc tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh ở trụ sở Trung ương Đảng sáng 19/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam đánh giá cao vai trò và những đóng góp của Ấn Độ đối với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực, theo Bộ Ngoại giao.
Việt Nam luôn coi Ấn Độ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu, ủng hộ Ấn Độ tiếp tục phát huy vai trò lớn hơn tại khu vực và thế giới. Việt Nam cũng ủng hộ và sẵn sàng tham gia tích cực vào các sáng kiến toàn cầu của Ấn Độ, cũng như làm cầu nối hỗ trợ Ấn Độ tăng cường hợp tác với khu vực, qua đó góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, thượng tôn luật pháp quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Việt Nam và Ấn Độ có quan hệ hữu nghị truyền thống, tin cậy chính trị cao và việc hai bên nhất trí nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường có ý nghĩa quan trọng, giúp củng cố tin cậy chính trị và mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng trong nhiều lĩnh vực.
Ông đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường hơn nữa trao đổi đoàn cấp cao và các cấp, thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư, mở rộng hợp tác khoa học công nghệ, tăng cường kết nối, giao lưu nhân dân giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao kết quả hội đàm giữa Bộ trưởng Rajnath Singh và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, cũng như những kết quả hợp tác thiết thực giữa Bộ Quốc phòng hai nước thời gian qua. Ông đề nghị hai bên tiếp tục triển khai đầy đủ, hiệu quả các văn bản hợp tác đã ký kết, đưa hợp tác quốc phòng giữa hai nước đi vào chiều sâu.
Bộ trưởng Rajnath Singh khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất trong chính sách "Hành động Hướng Đông" và các chiến lược phát triển quan hệ với khu vực của Ấn Độ.
Ông đánh giá cao vai trò, vị thế cũng như những đóng góp tích cực, chủ động của Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác khu vực. Bộ trưởng khẳng định Ấn Độ sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa hai nước, mở rộng các chương trình hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao; cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Việt Nam hoàn tất các dự án hợp tác đang triển khai trong khuôn khổ các gói tín dụng, hỗ trợ quốc phòng hiện có và xem xét tiếp tục cung cấp gói hỗ trợ mới phù hợp với nhu cầu và năng lực mỗi bên.
Bộ trưởng cũng nhất trí sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan của Ấn Độ để thúc đẩy hơn nữa hợp tác khoa học công nghệ, tăng cường kết nối hàng không, hàng hải giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ nhấn mạnh Việt Nam và Ấn Độ có tầm nhìn chung về các vấn đề thế giới và khu vực; sẽ tiếp tục duy trì trao đổi đoàn, phát huy các cơ chế đối thoại giữa hai nước, trong đó có cơ chế tham vấn giữa hai Bộ Quốc phòng, tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp lập trường trong các vấn đề khu vực, quốc tế và tại các diễn đàn đa phương, nhất là các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, như Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+).
