Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/6 tuyên bố thỏa thuận cuối cùng với Iran không thể bao gồm bất kỳ khoản phí nào đối với hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường thủy huyết mạch vận chuyển 1/5 dầu mỏ toàn cầu.
“Điều đó là không thể chấp nhận được đối với tôi”, ông Trump nói khi trả lời câu hỏi của một phóng viên tại Phòng Bầu dục, liên quan tới việc Iran thu phí qua eo biển Hormuz.
Trước đó cùng ngày, trong một tuyên bố trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tuyên bố Iran đã đảm bảo rằng sẽ không thu bất kỳ khoản phí nào với các tàu đi qua eo biển Hormuz.
“Iran đã thông báo với Mỹ rằng không thuế quan, không phí bảo hiểm và không có bất kỳ khoản phí nào khác mà phía Iran yêu cầu đối với các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz”, Tổng thống Trump cho biết.
Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo nếu Iran không thực hiện cam kết trên, các cuộc đàm phán “sẽ chấm dứt ngay lập tức”.
Mặc dù bản ghi nhớ mà Tổng thống Trump đã ký vào tuần trước không cho phép Iran thu phí tại eo biển Hormuz trong 60 ngày tới, nhưng bản ghi nhớ vẫn để ngỏ khả năng Tehran có thể làm như vậy sau thời hạn 60 ngày.
Bản ghi nhớ nêu rõ vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz sẽ được thảo luận cùng với các quốc gia Vùng Vịnh, trong khi Mỹ tuyên bố sẽ không cho phép một cơ chế ưu tiên Iran mà gây bất lợi cho họ.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết việc thu phí trên eo biển Hormuz sẽ không xảy ra, trong bối cảnh có thông tin cho rằng Iran đang tìm cách thiết lập một cơ chế với Oman để điều tiết giao thông trên tuyến đường thủy quan trọng này.
Tuyên bố của ông Rubio được đưa ra trong một cuộc họp báo ở Kuwait, nhắc lại lập trường phản đối của Tổng thống Trump đối với ý tưởng Iran áp đặt chi phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
“Tôi nghĩ cả thế giới sẽ phản đối bất kỳ cơ chế nào thu phí qua tuyến đường thủy quốc tế. Đơn giản là vậy. Tổng thống đã nói rõ rằng điều đó sẽ không xảy ra”, ông Rubio nói với các phóng viên.
“Tôi không biết quốc gia nào trên thế giới ủng hộ việc thu phí sử dụng eo biển. Điều đó sẽ không xảy ra. Tổng thống đã nói rất rõ ràng”, ông Rubio nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Rubio đến Kuwait để trấn an các đồng minh trong khu vực giữa lúc xuất hiện nhiều hoài nghi về việc liệu bản ghi nhớ gần đây giữa Mỹ và Iran, nhằm mục đích chấm dứt xung đột, có thể giúp cải thiện lợi ích an ninh của họ hay không.
Ông Rubio nhắc lại sự cần thiết Tehran phải tuân thủ các cam kết của mình theo thỏa thuận hòa bình song phương.
“Nếu họ không thực hiện những cam kết đó, tổng thống có rất nhiều lựa chọn”, Ngoại trưởng Mỹ nói thêm.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuần này xác nhận Iran đang hoàn thiện một cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz, với sự phối hợp cùng Oman. Ông khẳng định chỉ có Iran và Oman là hai quốc gia ven biển của eo biển này.
“Iran sẽ thu phí đối với các dịch vụ ở eo biển Hormuz. Cơ chế này và các thỏa thuận quản lý eo biển đang được soạn thảo. Chúng tôi đã bắt đầu tham vấn với Oman từ lâu và đã thảo luận với một số quốc gia khác”, ông Baghaei nói.
“Các cơ chế quản lý eo biển Hormuz phần lớn đã được hoàn thiện với Oman. Việc quá cảnh an toàn sẽ được đảm bảo trong khi vẫn giữ vững chủ quyền và thẩm quyền của Iran đối với eo biển”, ông bổ sung.
Theo Hãng tin AFP ngày 2-7, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tổ chức màn bắn pháo hoa lớn nhất thế giới trong khuôn khổ dự án Freedom250 kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ, diễn ra vào tối 4-7 (giờ địa phương).
Đơn vị được giao thực hiện là công ty Pyrotecnico, với kế hoạch bắn hơn 850.000 quả pháo hoa tại 10 địa điểm quanh Đài tưởng niệm Lincoln và sông Potomac. Chương trình bắt đầu lúc 22h30, kéo dài khoảng 40 phút.
Nếu hoàn thành, màn trình diễn sẽ vượt khoảng 40.000 quả so với kỷ lục Guinness hiện nay được thiết lập tại Philippines năm 2016, đồng thời có quy mô lớn gấp khoảng 50 lần màn bắn pháo hoa thường niên của Washington.
Ban tổ chức Freedom250 gọi đây là điểm nhấn "khó quên" của chuỗi hoạt động kỷ niệm 250 năm lập quốc, bao gồm các chương trình biểu diễn nghệ thuật, trình diễn máy bay và nhào lộn trên không tại khu vực National Mall.
Sự kiện được kỳ vọng sẽ thu hút hàng trăm nghìn du khách và trở thành dấu mốc đáng nhớ đối với nhiều thế hệ người Mỹ.
Dù vậy, nhiều nhà khoa học cho rằng quy mô của màn trình diễn có thể kéo theo những hệ lụy đáng kể đối với môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Giáo sư hóa học khí quyển Russell Dickerson thuộc Đại học Maryland nhận định việc bắn tới 850.000 quả pháo hoa trong điều kiện thời tiết nắng nóng, không khí tù đọng và vốn đã ô nhiễm là điều "không nên làm".
Ông cho biết bản thân sẽ không đến khu vực National Mall và cũng không đưa các cháu của mình tới đây.
Theo ông Dickerson, mối lo lớn nhất là bụi mịn PM2.5 - loại hạt có kích thước cực nhỏ, có thể đi sâu vào phổi, xâm nhập máu và thậm chí vượt qua hàng rào bảo vệ não.
Những lo ngại này càng gia tăng khi Bờ Đông nước Mỹ đang trải qua đợt nắng nóng kéo dài. Theo các chuyên gia, thời tiết khô nóng và thiếu mưa khiến khói pháo hoa lưu lại lâu hơn trong không khí.
Theo một bản phân tích của Cơ quan Công viên Quốc gia Mỹ được tờ New York Times dẫn lại, chất lượng không khí tại khu vực National Mall trong và sau màn bắn pháo hoa có thể xuống mức "nguy hại", trong khi trung tâm Washington, khu Capitol Hill và thành phố Arlington (bang Virginia) được dự báo ở mức "rất có hại cho sức khỏe".
Tài liệu này cho rằng khói và bụi từ pháo hoa có thể lan xa khoảng 24 km theo hướng gió và tồn tại tới 6 giờ sau khi chương trình kết thúc.
Ngoài bụi mịn, pháo hoa còn giải phóng các kim loại vi lượng và hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, vốn có thể gây ảnh hưởng đến hệ hô hấp nếu tiếp xúc với nồng độ cao.
Một nghiên cứu của Đại học New York sau màn bắn khoảng 60.000 quả pháo hoa trong lễ Quốc khánh Mỹ năm 2023 cho thấy nồng độ kim loại độc hại trong không khí tăng cao gấp 6,5 lần so với thời điểm New York bị khói cháy rừng Canada bao phủ. Phải mất khoảng 12 giờ chất lượng không khí mới trở lại bình thường.
Không chỉ con người, động vật cũng chịu tác động từ tiếng nổ và khói pháo hoa.
Các bác sĩ thú y tại Washington cho biết năm nay số người tìm mua thuốc an thần cho chó tăng cao hơn bình thường vì lo ngại quy mô màn bắn pháo hoa và các màn bay biểu diễn quân sự. Một số gia đình thậm chí quyết định rời khỏi thủ đô trong dịp Quốc khánh để tránh gây căng thẳng cho vật nuôi.
Dẫu vậy, một số chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận pháo hoa trong bối cảnh đây là hoạt động chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.
Theo bà Erica Walker, phó giáo sư dịch tễ học tại Đại học Brown, những tác động tiêu cực cần được cân nhắc cùng với giá trị tinh thần mà màn trình diễn mang lại đối với người dân trong dịp Quốc khánh.
"Là một người Mỹ có tổ tiên từng là nô lệ, Ngày Độc lập mang ý nghĩa vô cùng đặc biệt với tôi. Đó là âm thanh của nền độc lập, cũng là âm thanh của tự do", bà chia sẻ.
Theo Hãng tin AFP, ngày 23-5, ông Mohammad Bagher Ghalibaf - Chủ tịch Quốc hội Iran và là nhà đàm phán hàng đầu của nước này - cảnh báo Tehran sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Mỹ nối lại các hành động thù địch, sau khi truyền thông Mỹ đưa tin khả năng Washington tiến hành các cuộc tấn công mới.
"Các lực lượng vũ trang của chúng tôi đã tái xây dựng sức mạnh trong thời gian ngừng bắn, đến mức nếu ông Trump lại có hành động dại dột và tái khởi động chiến tranh, chắc chắn hậu quả sẽ còn tàn khốc và cay đắng hơn đối với Mỹ so với ngày đầu tiên của cuộc chiến" - ông Ghalibaf cảnh báo trên mạng xã hội.
Trước đó trang tin Axios và Đài CBS News của Mỹ đưa tin Nhà Trắng đang cân nhắc mở lại các cuộc tấn công.
Ông Ghalibaf đưa ra cảnh báo trên sau cuộc gặp tại Tehran với tướng Pakistan Asim Munir, nhân vật chủ chốt trong các nỗ lực quốc tế nhằm đàm phán chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ - Iran. Ông Munir đến Tehran vào hôm 22-5 và rời đi vào ngày hôm sau.
Ngày 23-5, Iran tuyên bố rằng bất kỳ cơ chế nào liên quan đến eo biển Hormuz phải được thống nhất giữa Iran, Oman và các quốc gia nằm dọc tuyến đường thủy này, đồng thời khẳng định Mỹ "không có liên quan gì" đến vấn đề đó, theo Hãng tin Reuters.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cũng cho biết Iran hiện tập trung vào việc hoàn tất một bản ghi nhớ (MOU) thông qua các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian giữa Tehran và Washington.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói có khả năng Iran sẽ chấp nhận thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, sớm nhất là trong ngày 23-5, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu của ông đưa ra trong bối cảnh đại diện Pakistan đến Tehran và Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ hủy dự đám cưới con trai để ở lại Washington vì "những tình huống liên quan đến chính phủ", làm dấy lên suy đoán rằng các cuộc đàm phán đã bước vào giai đoạn nhạy cảm.
Ông Rubio cho biết các cuộc đàm phán đã đạt được một số tiến triển, song không loại trừ khả năng ông Trump sẽ mở lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
"Có thể sẽ có tin tức nào đó vào cuối ngày hôm nay. Cũng có thể là không. Nhưng tôi hy vọng là sẽ có" - Ngoại trưởng Rubio nói với các phóng viên tại New Delhi vào ngày 23-5 trong chuyến thăm đầu tiên của ông tới Ấn Độ.
"Đã có một số tiến triển, một số bước tiến đã đạt được. Ngay cả khi tôi đang nói chuyện với các vị lúc này, một số công việc vẫn đang được tiến hành. Có khả năng vào cuối ngày hôm nay, ngày mai hoặc trong vài ngày tới, chúng tôi sẽ có điều gì đó để công bố" - ông nói.
Ngày 23-5, nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon cho biết họ đã nhận được thông điệp từ Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, trong đó khẳng định Iran sẽ không từ bỏ việc ủng hộ Hezbollah, theo Hãng tin Reuters.
Trong một tuyên bố, Hezbollah cho biết đề xuất mới nhất của Tehran - được chuyển thông qua bên trung gian Pakistan - tiếp tục tái khẳng định yêu cầu rằng Lebanon phải được đưa vào bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào.
Hôm nay Pháp thông báo cấm Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, ông Itamar Ben Gvir, nhập cảnh vào nước này sau khi ông chế giễu các nhà hoạt động bị binh sĩ Israel bắt giữ trên một đoàn tàu viện trợ hướng tới Dải Gaza, theo Hãng tin AFP.
"Kể từ hôm nay, ông Itamar Ben Gvir bị cấm nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp sau những hành động đáng lên án nhằm vào các công dân Pháp và châu Âu tham gia đoàn tàu nhân đạo" - Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot thông báo trên X.
Ông cũng cho biết, cùng với Ý, Pháp đang kêu gọi Liên minh châu Âu áp các biện pháp trừng phạt ở cấp độ toàn khối đối với vị bộ trưởng cực hữu của Israel.
Hãng AFP ngày 21.4 đưa tin một nữ du khách Canada bị bắn chết và năm người khác bị thương bởi một tay súng tại khu di tích khảo cổ Teotihuacan nổi tiếng của Mexico.
Ông Cristobal Castaneda, thư ký an ninh bang Mexico nơi khu di tích tọa lạc, cho biết hung thủ đã tự sát sau khi nổ súng tại điểm du lịch nổi tiếng này, nơi có các kim tự tháp có niên đại trước thời Aztec (1300-1521).
Các đoạn phim trên mạng xã hội cho thấy những kẻ có vũ trang bắn súng lục liên tục ở khu vực giữa Kim tự tháp Mặt trăng, trong khi một số du khách tìm chỗ trú ẩn phía sau cầu thang bên dưới và những người khác bỏ chạy.
"Có người đang bắn chúng ta, hãy cẩn thận các bạn, hãy cử lực lượng an ninh đến", theo một giọng nói trong đoạn phim.
Lực lượng chức năng tại hiện trường đã thu giữ một khẩu súng, một con dao và đạn dược chưa sử dụng, đồng thời sơ tán du khách khỏi khu vực.
Du khách người Mỹ Anna Durmont, một nhà sử học nghệ thuật 37 tuổi, kể rằng bà đang đi bộ về phía kim tự tháp thì giật mình khi nhìn thấy các xe cứu hộ và cảnh sát.
"Thực ra lúc đó tôi cảm thấy vô cùng bình tĩnh. Mọi việc dường như diễn ra rất có kiểm soát. Công viên đầy những người bán đồ lưu niệm và họ vẫn chưa rời đi. Mãi đến khi đến gần hơn, chúng tôi mới nhận ra đó là một tình huống khẩn cấp nghiêm trọng", bà Durmont nói và giải thích rằng mình không nghe thấy tiếng súng.
Cơ quan y tế Mexico cho biết một số nạn nhân đang được điều trị tại một bệnh viện gần đó vì vết thương do đạn bắn, trong đó có một thiếu niên. Một số người đã hoảng loạn và bị thương do ngã xuống cầu thang dốc 47 bậc của kim tự tháp.
Những người bị thương bao gồm hai người Colombia, một người Canada và một người Nga.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết lực lượng an ninh liên bang và tiểu bang đang được triển khai đến hiện trường và chính quyền của bà đang liên lạc với chính phủ Canada.
"Những gì xảy ra hôm nay ở Teotihuacan khiến chúng tôi vô cùng đau lòng. Tôi xin bày tỏ sự chia buồn sâu sắc nhất tới những người bị ảnh hưởng và gia đình họ", bà Sheinbaum viết trên X.
Thành phố kim tự tháp hơn 2.000 năm tuổi là một trong những địa điểm khảo cổ quan trọng nhất của Mexico cũng như một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất gần Mexico City. Hơn 1,8 triệu người đã đến thăm nơi này vào năm 2025.
Mexico City đang chuẩn bị cho sự gia tăng đột biến lượng khách du lịch nước ngoài, trước thềm World Cup 2026 vào tháng 6, giải đấu được đồng tổ chức bởi Mexico, Mỹ và Canada.
