Maria Zakharova, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, ngày 8/7 cho rằng các ưu tiên của NATO vẫn không thay đổi, gồm “quân sự hóa lục địa châu Âu, tập trung xây dựng năng lực phòng thủ, chuẩn bị cho một cuộc xung đột vũ trang với Nga, và viện trợ cho Ukraine”.
“Thật đáng tiếc, bởi vì nếu các chiến lược gia của NATO dừng lại và suy nghĩ dù chỉ một chút, họ có lẽ đã không đưa ra những quyết định vô trách nhiệm như vậy. Chúng có thể dẫn đến thảm họa không chỉ cho liên minh mà cho toàn thế giới”, bà Zakharova nói.
Trong tuyên bố chung mà các thành viên NATO đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ tuần này, liên minh xác định Nga là “mối đe dọa lâu dài” đối với an ninh và sự ổn định của các quốc gia thuộc cộng đồng châu Âu – Đại Tây Dương.
Họ cam kết cung cấp 70 tỷ euro (khoảng 80 tỷ USD) cho Ukraine vào năm 2026, để mua sắm trang thiết bị quân sự, cung cấp viện trợ và thực hiện chương trình huấn luyện. Họ cho biết sẽ hỗ trợ quốc gia này với mức tương đương vào năm 2027. Việc kết nạp Ukraine vào liên minh không được đề cập.
Các thành viên NATO tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể theo Điều 5, trong đó nêu rằng bất cứ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên của khối cũng được coi là đòn tấn công nhằm vào cả liên minh và NATO sẽ phối hợp đáp trả.
Ngoài ra, liên minh công bố các thỏa thuận vũ khí trị giá ít nhất 50 tỷ USD.
Bà Zakharova đánh giá rằng những rạn nứt giữa Mỹ và các đối tác NATO “vẫn chưa biến mất” sau hội nghị thượng đỉnh NATO.
“Vấn đề liên quan đến Greenland không được giải quyết theo kịch bản của Mỹ. Họ còn cảm thấy bất bình khi các thành viên liên minh đã không có hành động mang tính hỗ trợ khi Mỹ cần sự hậu thuẫn của họ”, bà nói.
Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói rằng những tranh cãi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và các lãnh đạo NATO khác thể hiện sức mạnh dân chủ của liên minh.
Theo Hãng tin Reuters và AFP, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 6-7 đã đến Syria, trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) thăm Damascus kể từ khi Tổng thống Bashar al-Assad bị lật đổ vào năm 2024.
Tại sân bay Damascus, ông Macron được Ngoại trưởng Syria Asaad Al-Shaibani đón tiếp. Theo chương trình làm việc do Điện Elysee công bố, nhà lãnh đạo Pháp sẽ dự tiệc tối làm việc với Tổng thống Ahmed al-Sharaa trước khi tiếp tục các cuộc hội đàm trong ngày 7-7.
Chuyến thăm cho thấy nỗ lực của Syria trong việc nối lại quan hệ với phương Tây, trong bối cảnh nước này ưu tiên tái thiết đất nước sau thời kỳ nội chiến.
Tái thiết Syria cũng là chủ đề trọng tâm trong chuyến thăm của nhà lãnh đạo Pháp. Tháp tùng ông trong chuyến thăm lần này có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn như TotalEnergies và hãng vận tải container CMA CGM.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết Pháp và Syria dự kiến sẽ thảo luận về chống khủng bố và việc nâng cấp quan hệ ngoại giao. Hiện Pháp chỉ có đại biện lâm thời phụ trách Syria.
Năm ngoái, Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa từng gặp ông Macron ở Pháp trong chuyến công du đầu tiên tới một quốc gia châu Âu kể từ khi ông Assad bị lật đổ.
Ông Macron được xem là một trong những tiếng nói hàng đầu kêu gọi phương Tây dỡ trừng phạt với Syria.
Vào tháng 5-2025, EU đã dỡ bỏ trừng phạt kinh tế với Syria, ngoại trừ những biện pháp nhắm vào các thành viên của chính quyền ông Assad trước đây và các lệnh trừng phạt vì lý do an ninh.
Trong cuộc phỏng vấn phát sóng trên kênh BFMTV tối 6-7, Tổng thống al-Sharaa ca ngợi vai trò "mang tính xây dựng" của Pháp trong tiến trình chuyển tiếp.
"Ông Macron đã tìm cách hợp tác với chúng tôi và theo sát từng giai đoạn của quá trình chuyển tiếp tại Syria", ông nói, đồng thời cảm ơn Pháp đã góp phần thúc đẩy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Syria.
Ông al-Sharaa đề cập một số lĩnh vực mà nước này quan tâm như hàng không, du lịch, công nghiệp, nông nghiệp và ngân hàng. Ngân hàng Thế giới (World Bank) ước tính Syria sẽ cần 216 tỉ USD để phục vụ công cuộc tái thiết.
Rạng sáng 3.6, quân đội Kuwait thông báo trên mạng xã hội X rằng những tiếng nổ vang lên tại nước này là do hệ thống phòng không ngăn chặn các cuộc tấn công từ tên lửa và UAV "thù địch".
Hãng thông tấn KUNA đưa tin rằng còi báo động vang lên 2 lần. Quân đội Kuwait không nói rõ cuộc tấn công bắt nguồn từ đâu.
Tuy nhiên, vào ngày 1.6, Kuwait cũng bắn hạ một loạt tên lửa và UAV. Sau đó, Bộ Ngoại giao nước này tuyên bố Iran "chịu hoàn toàn trách nhiệm cho những cuộc tấn công tàn bạo này".
Cũng trong sáng 3.6, còi báo động tấn công đã vang lên tại Bahrain và cơ quan chức năng kêu gọi người dân đến nơi an toàn gần nhất để trú ẩn. Ngay trước đó, Mỹ thông báo phóng tên lửa Hellfire về phía một tàu dầu hướng về Iran. Truyền thông Iran đưa tin rằng những tiếng nổ được nghe thấy gần đảo Qeshm gần eo biển Hormuz.
Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó xác nhận đã tấn công trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ (đặt tại Bahrain) bằng tên lửa và UAV, nhằm đáp trả việc Mỹ oanh kích tháp truyền thông của IRGC tại đảo Qeshm, theo Reuters.
Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ cho biết Iran đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía đồng minh của Washington trong khu vực nhưng toàn bộ đều không trúng mục tiêu. Trong đó, hai quả tên lửa hướng về Kuwait bị rơi trên đường bay hoặc trật mục tiêu trong khi 3 quả khác hướng về Bahrain bị lực lượng Mỹ và Bahrain ngăn chặn. CENTCOM còn bắn hạ 3 UAV nhắm vào tàu dân sự đang di chuyển tại vùng biển khu vực.
Kuwait và Bahrain là các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh và từng bị dính đòn đáp trả của Iran sau khi nước này bị Mỹ và Israel tấn công.
Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4 để đàm phán nhưng gần đây liên tục ăn miếng, trả miếng.
Phát biểu bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông Trump chỉ trích các quan chức Iran vì không tuân thủ các thỏa thuận đã đàm phán và cảnh báo rằng Mỹ có thể sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công vào tối 8.7 sau khi lực lượng Mỹ thực hiện các cuộc tấn công trước đó, theo Reuters.
"Tôi cảnh báo trước: Chúng tôi sẽ giáng đòn mạnh vào họ tối nay", ông Trump nói với các phóng viên tại Hội nghị thượng đỉnh NATO.
Trong những phát ngôn trước đó cùng ngày với các phóng viên ở Ankara, ông Trump nói rằng bản ghi nhớ thỏa thuận ngừng bắn ban đầu giữa Mỹ và Iran đã "kết thúc". Phát ngôn này của ông đã khiến giá dầu tăng vọt.
Tuy nhiên, ông Trump không nói rõ Washington sẽ quay trở lại xung đột toàn diện và cũng không làm rõ liệu sẽ có thêm các cuộc đàm phán để biến thỏa thuận ngừng bắn ban đầu thành một thỏa thuận lâu dài hay không.
Ông nhắc lại mục tiêu của Mỹ là Tehran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng gợi ý rằng mục tiêu đó có thể cần phải đạt được mà không cần một thỏa thuận. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Iran.
Trong một đợt leo thang xung đột khiến giá dầu tăng mạnh, Iran sáng 8.7 tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào các địa điểm quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait sau khi lực lượng Mỹ tấn công 80 mục tiêu của Iran để đáp trả các cuộc tấn công vào những tàu chở dầu ở eo biển Hormuz. Sau đó, quân đội Iran cảnh báo rằng bất kỳ địa điểm nào cho phép Mỹ sử dụng để tấn công nước này sẽ bị coi là "mục tiêu hợp pháp", theo AFP.
Các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng mới giữa Mỹ và Iran cũng làm gia tăng lo ngại về an ninh và an toàn xung quanh eo biển Hormuz. Dữ liệu vận chuyển cho thấy ít nhất 4 tàu chở dầu và khí đốt đã quay đầu thay vì cố gắng đi qua tuyến đường thủy này, theo Reuters.
