Trong nỗ lực ổn định thị trường trong nước sau hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng, Nga đang phải áp dụng biện pháp phân phối nhiên liệu theo định mức và đàm phán nhập khẩu xăng dầu.
“Các cuộc thảo luận đang được tiến hành tích cực”, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 1.7, theo tờ The Moscow Times. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ những quốc gia đang tham gia đàm phán.
“Nếu có thể đạt được các thỏa thuận với mức giá chấp nhận được thì việc nhập khẩu sẽ được triển khai. Đây sẽ là một bước nữa hướng tới ổn định thị trường, và [bước này] nhằm mục đích kiềm chế nhu cầu hoảng loạn”, ông Peskov nói thêm.
Nga là quốc gia xuất khẩu dầu thô lớn thứ hai thế giới và xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế lớn thứ ba thế giới, nhưng sản lượng xăng trong nước đã giảm 25% sau khi các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine được cho là buộc nhiều nhà máy lọc dầu quy mô lớn phải ngừng hoạt động.
Để ứng phó với tình trạng nguồn cung sụt giảm, giới chức Nga đã áp dụng các biện pháp phân phối xăng theo định mức tại nhiều khu vực trên cả nước cũng như tại bán đảo Crimea do Nga kiểm soát. Những gián đoạn này xảy ra đúng vào thời điểm nhu cầu nhiên liệu tăng cao, khi mùa du lịch hè và mùa sản xuất nông nghiệp đều đang diễn ra.
Tuần trước, Reuters dẫn các nguồn tin trong ngành cho biết Nga đang thảo luận với Kazakhstan về khả năng nhập khẩu 50.000 tấn xăng AI-92. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Bộ trưởng Năng lượng Kazakhstan trả lời rằng Moscow chưa chính thức đề nghị Astana cung cấp lượng xăng nói trên.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cuối tuần qua cũng thừa nhận Nga đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu sau các cuộc tấn công gần đây của Ukraine. Ông cho biết dự trữ xăng của Nga hiện ở mức khoảng 1,7 triệu tấn, giảm 4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho rằng nhập khẩu xăng là một trong những “biện pháp then chốt” để ổn định thị trường nhiên liệu trong nước. Vị quan chức khẳng định thị trường nội địa được cung cấp xăng dầu đầy đủ, song thừa nhận sự thiếu hụt cục bộ tại một số cây xăng, theo TASS.
Phó thủ tướng giải thích rằng Nga đã tích lũy đủ lượng dự trữ xăng dầu để đáp ứng cho nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, tâm lý đổ xô đi mua đã khiến nhu cầu thị trường bất ngờ tăng vọt từ 20% – 30%. Sự gia tăng đột ngột này khiến hệ thống vận chuyển bị quá tải.
Ông cho hay các liên kết logistics của hệ thống đang phải tái cơ cấu để bắt kịp nhu cầu mới và quá trình này sẽ mất một khoảng thời gian. Trong khi đó, để đảm bảo thị trường trong nước luôn ở tình trạng bão hòa, chính phủ có thể sẽ áp dụng biện pháp cấm các nhà sản xuất xuất khẩu dầu diesel.
Phát biểu của ông Novak được đưa ra sau khi các nghị sĩ tại Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) thông qua các sửa đổi đối với luật thuế vào tuần trước, nhằm thiết lập cơ chế trợ cấp của chính phủ để tài trợ cho việc nhập khẩu xăng từ nước ngoài.
Giá xăng trung bình tại Nga đã tăng 9,8% kể từ đầu năm, theo The Moscow Times. Chỉ riêng trong một tuần gần đây, giá đã tăng kỷ lục 3%, đưa mức giá trung bình toàn quốc lên 71,2 rúp/lít tính đến ngày 22.6.
Trong một chỉ thị ban hành tuần trước, Thủ tướng Mikhail Mishustin đã yêu cầu Cơ quan Thống kê nhà nước Nga (Rosstat) ngừng công bố báo cáo hằng tuần về giá nhiên liệu. Tuy nhiên, Rosstat ngày 1.7 cho biết cơ quan này vẫn sẽ tiếp tục công bố dữ liệu về giá bán lẻ nhiên liệu.
Sáng 4-6 (theo giờ Việt Nam), báo Wall Street Journal tường thuật: Các quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các trợ lý rằng ông sẽ xem xét chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn với Iran nếu Tehran khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định việc tạm ngừng các cuộc không kích kéo dài nhiều tuần qua vẫn đang được duy trì, bất chấp lực lượng hai bên nổ súng qua lại gần đây.
Theo tờ báo của Mỹ, sự do dự của ông Trump trong việc tái khởi động chiến dịch tấn công cho thấy ông có thể sẵn sàng chịu đựng các vụ leo thang nhỏ trong nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng, nhằm tránh một cuộc xung đột trên diện rộng ở Trung Đông.
Hãng tin Reuters cho biết hiện họ chưa thể xác minh ngay lập tức thông tin trên Wall Street Journal.
Trong cuộc phỏng vấn trên kênh CNBC ngày 3-6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng việc tái khởi động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran sẽ phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Trump.
"Iran chắc chắn hiểu rõ những gì ông Trump đã nói, rằng nếu cần thiết (chúng tôi) sẽ quay lại hành động quân sự toàn diện. Đó là quyết định của Tổng thống Trump. Israel hiện sẵn sàng và các lực lượng Mỹ cũng sẵn sàng" - ông Netanyahu nói.
Theo Hãng tin AFP, đến nay chính quyền ông Trump vẫn khẳng định cuộc chiến với Iran trên thực tế đã kết thúc. Tuy nhiên, giao tranh giữa lực lượng hai bên vẫn tiếp diễn và có ít dấu hiệu cho thấy tiến triển thực sự trong các cuộc đàm phán hòa bình.
"Chúng tôi không còn tiến hành các đợt tấn công liên tục bên trong lãnh thổ Iran nhằm làm suy yếu quân đội của họ nữa, bởi Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) đã kết thúc" - Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ ngày 3-6, đồng thời khẳng định Mỹ đã giành chiến thắng.
Ông giải thích: "Chúng tôi định nghĩa chiến thắng là phá hủy nền tảng công nghiệp quốc phòng của họ, làm suy giảm đáng kể số lượng bệ phóng tên lửa mà họ sở hữu, cũng như làm suy giảm đáng kể kho dự trữ máy bay không người lái của họ.
Chúng tôi đã đạt được tất cả những mục tiêu đó, bên cạnh việc phá hủy những gì còn lại của lực lượng không quân và xóa sổ toàn bộ hải quân chính quy của họ".
Việc UAE rời khỏi OPEC là vấn đề không quá bất ngờ dù thời điểm diễn ra khác với dự báo trước đó. Trước xung đột Iran, OPEC tuy chỉ chiếm hơn 30% tổng lượng khai thác dầu thô toàn cầu, nhưng nhóm này chiếm đến hơn 70% tổng trữ lượng dầu thô toàn cầu. Trong đó, trước khi bùng nổ chiến sự Iran, UAE khai thác khoảng 3,5 - 4 triệu thùng dầu/ngày, chiếm khoảng 15% tổng sản lượng khai thác của OPEC.
Thực tế, từ vài năm qua, UAE đã có nhiều bất đồng với nhiều thành viên khác trong OPEC. Vấn đề bắt nguồn từ chiến lược cắt giảm sản lượng của nhóm. Gần 10 năm qua, OPEC cùng một số đối tác khác (gồm Nga, Azerbaijan, Bahrain, Brunei, Kazakhstan, Malaysia, Mexico, Oman, South Sudan, Sudan) hình thành nhóm OPEC+ theo đuổi chiến lược hạn chế sản lượng khai thác để nâng giá dầu thô.
Tuy nhiên, nếu không tính các thời điểm khủng hoảng do chiến tranh hay căng thẳng chính trị gây ra, giá dầu vẫn không tăng lên mức kỳ vọng mà chiến lược vừa nêu đề ra. Điều này gây ảnh hưởng đến nguồn thu của một số thành viên, nên dẫn đến sự bất đồng. OPEC+ đã nhiều lần thống nhất nới lỏng việc hạn chế xuất khẩu nhưng vẫn không đủ tạo ra sự đồng thuận giữa các thành viên. Vì thế, UAE có thời điểm đơn phương tăng sản lượng khai thác. Trong khi OPEC muốn hạn chế sản lượng khai thác, thì UAE đã đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tăng sản lượng khai thác lên mức 5 triệu thùng/ngày. Mới đây, UAE đã điều chỉnh kế hoạch đặt mục tiêu vừa nêu ngay trong năm 2027.
Trả lời Reuters về việc rời khỏi OPEC, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei cho biết quyết định được đưa ra sau khi xem xét các chiến lược năng lượng của đất nước, UAE cũng đã không thảo luận trước với nước nào khác.
Qua vài thập niên, OPEC thực tế mất dần ảnh hưởng đối với thị trường năng lượng toàn cầu. OPEC từ mức chiếm khoảng 50% tổng sản lượng khai thác toàn cầu, thì tỷ lệ này dần giảm xuống chỉ còn khoảng 30% gần đây.
Không những vậy, cuộc chiến Iran, nhất là khi eo biển Hormuz bị bóp chặt, thì OPEC cho thấy không có khả năng điều phối thị trường năng lượng toàn cầu và vai trò của tổ chức này còn bị Mỹ lấn lướt mạnh mẽ nhất là sau khi Washington can thiệp vào Venezuela hồi đầu năm nay. Vì thế, giới quan sát nhận định việc UAE rút khỏi OPEC có thể xem là phần bắt đầu cho hồi kết của tổ chức này. Thậm chí, sau UAE thì một số thành viên khác có thể cũng nối gót rời khỏi OPEC.
Thực tế vừa nêu khiến cho Ả Rập Xê Út, vốn đóng vai trò "đầu tàu" của OPEC, phải nỗ lực nhiều hơn để tổ chức này giữ vững vị thế.
Không chỉ vậy, việc UAE rời khỏi OPEC được kỳ vọng có thể giúp giá dầu nhanh chóng phục hồi hơn khi căng thẳng Iran kết thúc, eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Bởi khi đó, UAE không còn hạn chế khai thác theo thỏa thuận của OPEC nên nguồn cung có thể tăng nhanh hơn. Cụ thể hơn, nếu UAE thực hiện đúng kế hoạch thì chỉ riêng nước này có thể tăng lượng khai thác thêm 2 triệu thùng/ngày, tương đương 10% mức dầu thô được vận chuyển qua eo biển Hormuz trước khi bị đình trệ do chiến sự Iran.
Xa hơn, Tập đoàn tài chính JP Morgan (Mỹ) nhận định UAE còn có thể thu hút đầu tư lớn hơn từ các công ty Mỹ để tăng lượng khai thác mà không còn bị giới hạn bởi OPEC. Với kịch bản này, Washington còn tăng cường ảnh hưởng mạnh mẽ hơn nữa đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nhất là sau khi Mỹ gần như đang kiểm soát ngành dầu mỏ của Venezuela. Như thế, cấu trúc thị trường năng lượng toàn cầu sẽ bị thay đổi đáng kể.
Tại thành phố ven biển Sidon của Lebanon hôm 10/5, hàng trăm người mặc đồ đen cùng tập trung tại nghĩa trang để cầu nguyện. Người thân cho biết những nạn nhân thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel một ngày trước đó gồm hai vợ chồng, mẹ, anh trai và ba người con của họ, cùng một người cháu 6 tháng tuổi.
Quân đội Israel hôm 9/5 phát cảnh báo sơ tán tại một số thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon, nhưng thị trấn Saksakiyeh, nơi gia đình 8 người bị sát hại, không nằm trong diện được cảnh báo. Phía Israel sau đó xác nhận đã nắm được thông tin về thương vong dân thường và đang xem xét vấn đề này.
Trong tang lễ tập thể, nhiều người dân bật khóc trước những thi hài được bọc kín bằng vải xanh và rải hoa xung quanh. Họ đến từ thị trấn Jibchit ở miền nam Lebanon, chạy tới Saksakiyeh để tránh bom đạn, nhưng cuối cùng vẫn không thoát khỏi số phận nghiệt ngã.
Israel và Hezbollah tháng trước đạt thỏa thuận ngừng bắn, nhưng hai bên vẫn liên tục tấn công nhau gần như mỗi ngày. Các hoạt động quân sự leo thang trong vài ngày qua làm dấy lên lo ngại rằng thỏa thuận ngừng bắn đang có nguy cơ tan vỡ hoàn toàn.
"Họ đã ra đi. Tất cả họ ra đi thật rồi", một người thân khóc nức nở khi xe chuyển thi thể bắt đầu rời đi, đưa họ trở về quê nhà Jibchit.
Người thân cho biết gia đình này ban đầu vẫn ở lại Jibchit bất chấp cảnh báo của Israel, vì họ sở hữu ruộng vườn ở đó, và chỉ chuyển tới Saksakiyeh khoảng một tuần trước, khi các cuộc tập kích của Israel gia tăng về cường độ.
Jaafar Bahja, 25 tuổi, một người thân của gia đình, cho biết anh bắt đầu gọi điện và nhắn tin liên tục cho họ hôm 9/5, sau khi nghe tin về các cuộc không kích ở Saksakiyeh.
"Tôi không thể tin là họ đã bị giết", Bahja nói.
Lebanon bị kéo vào xung đột Trung Đông từ đầu tháng 3, sau khi Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị sát hại trong chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel. Quân đội Israel đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc không kích lớn trên khắp Lebanon, đồng thời điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Hơn 450 đã thiệt mạng ở Lebanon trong tháng qua, theo Bộ Y tế nước này. Trong khi đó, Israel cho hay 18 quân nhân và hai dân thường của nước này thiệt mạng do các cuộc tấn công của Hezbollah từ đầu tháng 3.
