Ngôi nhà nằm gọn bên trong một biệt thự
Tại thị trấn Bol trên đảo Brač của Croatia, có một công trình kiến trúc khiến du khách không khỏi tò mò, được người dân địa phương gọi là “House in a House” (tạm dịch: Ngôi nhà trong ngôi nhà). Công trình còn có tên “Paloc”.
Thoạt nhìn, công trình này không quá nổi bật dù nằm gần trung tâm thị trấn. Từ bên ngoài, nó giống một tòa nhà cũ kỹ, xây dựng dang dở.
Từ mặt đường, du khách chỉ nhìn thấy mặt tiền đồ sộ của tòa nhà lớn với nhiều ô cửa đã được bịt kín bằng đá khô. Chỉ khi quan sát qua các khe hở hoặc từ trên cao, người ta mới phát hiện ngôi nhà nhỏ vẫn tồn tại nguyên vẹn bên trong.
Nhìn từ trên cao, ngôi nhà nhỏ trông như bị “mắc kẹt” giữa bốn bức tường của công trình lớn chưa bao giờ hoàn thiện.
Sự tương phản giữa căn nhà đá truyền thống của vùng Dalmatia với phần biệt thự đồ sộ bao quanh tạo nên một công trình kiến trúc hiếm có, thu hút đông đảo du khách, các nhà sử học và kiến trúc sư từ khắp nơi trên thế giới.
Đến nay, không ai biết chính xác công trình đặc biệt này được hình thành như thế nào.
Tuy nhiên, câu chuyện được nhiều người nhắc đến nhất cho rằng đây là một “nail house” – thuật ngữ dùng để chỉ những ngôi nhà mà chủ sở hữu kiên quyết không chịu bán dù xung quanh bị giải tỏa để phát triển dự án.
Theo truyền thuyết địa phương, vào cuối thế kỷ 19, gia đình Vuković – một dòng họ giàu có và có tiếng trong ngành hàng hải – quyết định xây dựng một dinh thự nguy nga tại thị trấn Bol.
Để thực hiện dự án, họ lần lượt mua lại đất của người dân với mức giá cao hơn giá thị trường.
Hầu hết cư dân đều đồng ý bán đất, ngoại trừ một người đàn ông tên Marko. Dù gia đình Vuković nhiều lần thương lượng và đưa ra những lời đề nghị hấp dẫn, Marko vẫn nhất quyết từ chối bán căn nhà của mình.
Biểu tượng của sự kiên cường
Sau nhiều lần thuyết phục bất thành, gia đình Vuković quyết định xây dựng dinh thự bao quanh căn nhà của ông Marko. Công trình được dựng lên chỉ cách ngôi nhà vài mét, gần như bao kín toàn bộ không gian xung quanh.
Họ hy vọng cảm giác chật chội và ngột ngạt sẽ khiến Marko thay đổi quyết định và buộc phải bán nhà.
Thế nhưng, mọi chuyện lại diễn ra theo hướng không ai ngờ tới.
Ba anh em trong gia đình Vuković được cho là đã thiệt mạng trên biển khi đang trên đường đi mua vật liệu để hoàn thiện công trình. Không ai trong số họ có con nối dõi, khiến dòng họ Vuković dần chấm dứt và dự án xây dựng biệt thự cũng bị bỏ dở vĩnh viễn.
Trong khi đó, theo truyền thuyết, gia đình ông Marko vẫn tiếp tục sống trong căn nhà nằm giữa phần khung của biệt thự cho đến cuối đời. Sau khi Marko qua đời, một người cháu tiếp tục ở trong căn nhà, duy trì sự gắn bó của gia đình với mảnh đất này.
Chính quyền thị trấn Bol đã lắp đặt hệ thống chiếu sáng để công trình nổi bật vào ban đêm, giúp du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ độc đáo của nó ngay cả sau khi trời tối.
Do lo ngại về vấn đề an toàn, khách tham quan không được phép vào bên trong. Tuy nhiên, họ có thể tìm hiểu lịch sử của công trình thông qua các bảng thông tin và các tour hướng dẫn.
Đối với người dân địa phương, công trình không chỉ kể lại cuộc tranh chấp giữa một người nông dân và gia tộc giàu có mà còn nhắc nhở về giá trị của quyền sở hữu tài sản, hậu quả của tham vọng quá mức và những biến cố khó lường có thể làm thay đổi lịch sử của cả một cộng đồng.
Hơn một thế kỷ trôi qua, công trình vẫn đứng đó như minh chứng cho sức mạnh của ý chí con người và là một trong những công trình kiến trúc kỳ lạ nhất Croatia.
Tin Gốc: Dân Trí

Theo NYPost, nhật báo hoạt động từ năm 1801, các thành phố này đã chinh phục du khách quốc tế nhờ không khí lễ hội sôi động, sự thân thiện của người dân và thái độ tôn trọng văn hóa đa dạng của người hâm mộ quốc tế.
Nhiều du khách ấn tượng với những chi tiết nhỏ như giỏ bánh tortilla chip cùng sốt salsa phục vụ miễn phí, hay những kỷ niệm trong các cuộc gặp gỡ với người bản địa.
New York City (bang New York)
Thời gian trải nghiệm tại New York City trong dịp World Cup đã giúp nhiều du khách thay đổi quan điểm về người dân địa phương. Thay vì thái độ lạnh lùng như những lời đồn, người dân nơi đây đã thể hiện sự nhiệt tình và hiếu khách.
Trong tuần trước, các cổ động viên Na Uy đã tập trung tại Quảng trường Thời đại (Times Square) để hát bài ca cổ vũ truyền thống. Nhóm người hâm mộ này cũng thực hiện động tác "chèo thuyền" ngay trên tàu điện ngầm và nhận được sự ủng hộ từ nhiều người địa phương. Ảnh: IHG Hotels
Theo NYPost, nhật báo hoạt động từ năm 1801, các thành phố này đã chinh phục du khách quốc tế nhờ không khí lễ hội sôi động, sự thân thiện của người dân và thái độ tôn trọng văn hóa đa dạng của người hâm mộ quốc tế.
Nhiều du khách ấn tượng với những chi tiết nhỏ như giỏ bánh tortilla chip cùng sốt salsa phục vụ miễn phí, hay những kỷ niệm trong các cuộc gặp gỡ với người bản địa.
New York City (bang New York)
Thời gian trải nghiệm tại New York City trong dịp World Cup đã giúp nhiều du khách thay đổi quan điểm về người dân địa phương. Thay vì thái độ lạnh lùng như những lời đồn, người dân nơi đây đã thể hiện sự nhiệt tình và hiếu khách.
Trong tuần trước, các cổ động viên Na Uy đã tập trung tại Quảng trường Thời đại (Times Square) để hát bài ca cổ vũ truyền thống. Nhóm người hâm mộ này cũng thực hiện động tác "chèo thuyền" ngay trên tàu điện ngầm và nhận được sự ủng hộ từ nhiều người địa phương. Ảnh: IHG Hotels
Cổ động viên Scotland bất ngờ trước sự nhiệt tình người dân New York trong cuộc phỏng vấn với đài CBS. "Ở nước ngoài, chúng tôi nghe rất nhiều điều về New York. Người ta thường nói nơi đây không thân thiện, nhưng tất cả mọi người đều đối xử với chúng tôi tuyệt vời", một người hâm mộ chia sẻ.
Người hâm mộ cũng ghi nhận sự hỗ trợ từ cảnh sát, hệ thống giao thông thuận tiện. Một số người địa phương còn thanh toán các bữa ăn và đồ uống cho cổ động viên. Ảnh: NYPost
Cổ động viên Scotland bất ngờ trước sự nhiệt tình người dân New York trong cuộc phỏng vấn với đài CBS. "Ở nước ngoài, chúng tôi nghe rất nhiều điều về New York. Người ta thường nói nơi đây không thân thiện, nhưng tất cả mọi người đều đối xử với chúng tôi tuyệt vời", một người hâm mộ chia sẻ.
Người hâm mộ cũng ghi nhận sự hỗ trợ từ cảnh sát, hệ thống giao thông thuận tiện. Một số người địa phương còn thanh toán các bữa ăn và đồ uống cho cổ động viên. Ảnh: NYPost
Boston (bang Massachusetts)
Người dân Boston được đánh giá nhiệt tình hòa vào không khí lễ hội. Họ chào đón cổ động viên, mang theo kèn túi truyền thống, cùng nhau ca hát, nhảy múa và ăn mừng trên các tuyến phố. Nhiều quán rượu ở Boston cho biết doanh thu trong dịp này lập mức kỷ lục, vượt cả những sự kiện vốn đông khách như Super Bowl hay ngày Thánh Patrick (St. Patrick's Day). Ảnh: Tripadvisdor
Boston (bang Massachusetts)
Người dân Boston được đánh giá nhiệt tình hòa vào không khí lễ hội. Họ chào đón cổ động viên, mang theo kèn túi truyền thống, cùng nhau ca hát, nhảy múa và ăn mừng trên các tuyến phố. Nhiều quán rượu ở Boston cho biết doanh thu trong dịp này lập mức kỷ lục, vượt cả những sự kiện vốn đông khách như Super Bowl hay ngày Thánh Patrick (St. Patrick's Day). Ảnh: Tripadvisdor
Cổ động viên Scotland biến Boston thành "lãnh địa" của mình khi đội tuyển nước này lần đầu trở lại thi đấu World Cup, kể từ năm 1998. Các cổ động viên mang đến không khí lễ hội sôi động và nhanh chóng được dân địa phương đón tiếp như người nhà. Sự gắn kết còn thúc đẩy đề xuất Glasgow và Boston trở thành "Thành phố kết nghĩa". Ảnh: NYPost
Cổ động viên Scotland biến Boston thành "lãnh địa" của mình khi đội tuyển nước này lần đầu trở lại thi đấu World Cup, kể từ năm 1998. Các cổ động viên mang đến không khí lễ hội sôi động và nhanh chóng được dân địa phương đón tiếp như người nhà. Sự gắn kết còn thúc đẩy đề xuất Glasgow và Boston trở thành "Thành phố kết nghĩa". Ảnh: NYPost
Philadelphia (bang Pennsylvania)
Du khách từ khắp nơi tụ tập trên bậc thang Rocky nổi tiếng, thưởng thức món philly cheesesteak trứ danh, dành lời khen cho thành phố cùng người dân Philadelphia, nơi được mệnh danh là "Thành phố của Tình Anh Em" (City of Brotherly Love).
Daniel Andrade, một cổ động viên đến từ Ecuador, chia sẻ với Fox News rằng anh hoàn toàn "phải lòng" thành phố này. Ảnh: Travel and Tour World
Philadelphia (bang Pennsylvania)
Du khách từ khắp nơi tụ tập trên bậc thang Rocky nổi tiếng, thưởng thức món philly cheesesteak trứ danh, dành lời khen cho thành phố cùng người dân Philadelphia, nơi được mệnh danh là "Thành phố của Tình Anh Em" (City of Brotherly Love).
Daniel Andrade, một cổ động viên đến từ Ecuador, chia sẻ với Fox News rằng anh hoàn toàn "phải lòng" thành phố này. Ảnh: Travel and Tour World
Các quan chức thành phố cho biết phát khoảng 30.000 bản đồ để giúp du khách dễ dàng tham quan và di chuyển. Theo Daniel J. Hilferty, đồng Chủ tịch Philadelphia Soccer 2026, lễ hội cổ động viên FIFA (FIFA Fan Festival) tại Philadelphia thu hút hơn 100.000 người chỉ trong bốn ngày. Ảnh: NYPost
Các quan chức thành phố cho biết phát khoảng 30.000 bản đồ để giúp du khách dễ dàng tham quan và di chuyển. Theo Daniel J. Hilferty, đồng Chủ tịch Philadelphia Soccer 2026, lễ hội cổ động viên FIFA (FIFA Fan Festival) tại Philadelphia thu hút hơn 100.000 người chỉ trong bốn ngày. Ảnh: NYPost
Seattle (bang Washington)
Không khí trên các tuyến phố dịp World Cup 2026 được nhiều người ví như bữa tiệc, nơi người dân địa phương và du khách cùng chung vui.
Bradley Howe, chủ quán rượu ở Seattle, cho biết lượng cổ động viên Australia đông đến mức quán của ông "cháy bia".
"Thật không thể tin nổi. Đây chính là khoảnh khắc mà bất kỳ ai mở quán bar cũng đều mong chờ", ông nói. Ảnh: Ranch & Coast Magazine
Seattle (bang Washington)
Không khí trên các tuyến phố dịp World Cup 2026 được nhiều người ví như bữa tiệc, nơi người dân địa phương và du khách cùng chung vui.
Bradley Howe, chủ quán rượu ở Seattle, cho biết lượng cổ động viên Australia đông đến mức quán của ông "cháy bia".
"Thật không thể tin nổi. Đây chính là khoảnh khắc mà bất kỳ ai mở quán bar cũng đều mong chờ", ông nói. Ảnh: Ranch & Coast Magazine
Sân vận động Lumen Field, được The Athletic xếp hạng là địa điểm tổ chức World Cup tốt nhất, đăng cai trận đấu giữa Mỹ và Australia. Dịp này, các cổ động viên hai đội cùng nhau tụ tập, diễu hành quy mô lớn qua các tuyến phố, trước khi tiếp tục hòa vào không khí xem bóng đá tại khu vực cổ vũ công cộng ở Bellevue, gần Seattle. Ảnh: NYPost
Sân vận động Lumen Field, được The Athletic xếp hạng là địa điểm tổ chức World Cup tốt nhất, đăng cai trận đấu giữa Mỹ và Australia. Dịp này, các cổ động viên hai đội cùng nhau tụ tập, diễu hành quy mô lớn qua các tuyến phố, trước khi tiếp tục hòa vào không khí xem bóng đá tại khu vực cổ vũ công cộng ở Bellevue, gần Seattle. Ảnh: NYPost
Atlanta (bang Georgia)
Lòng hiếu khách của khu vực miền Nam nước Mỹ từ lâu đã nổi tiếng, vì vậy việc Atlanta góp mặt trong danh sách những thành phố thân thiện nhất không phải bất ngờ.
Nhiều du khách quốc tế từng trải nghiệm và yêu thích những địa điểm mang đậm dấu ấn văn hóa miền Nam như Waffle House và Buc-ee's, nơi mang đến cảm nhận chân thực về phong cách phục vụ gần gũi của người Mỹ.
Atlanta (bang Georgia)
Lòng hiếu khách của khu vực miền Nam nước Mỹ từ lâu đã nổi tiếng, vì vậy việc Atlanta góp mặt trong danh sách những thành phố thân thiện nhất không phải bất ngờ.
Nhiều du khách quốc tế từng trải nghiệm và yêu thích những địa điểm mang đậm dấu ấn văn hóa miền Nam như Waffle House và Buc-ee's, nơi mang đến cảm nhận chân thực về phong cách phục vụ gần gũi của người Mỹ.
Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội cổ động viên FIFA (FIFA Fan Festival), người hâm mộ bóng đá từ khắp nơi trên thế giới đã đổ về khu trung tâm Atlanta, tạo nên không khí cổ vũ cuồng nhiệt với sự giao thoa của nhiều nền văn hóa.
Các trận đấu của World Cup tiếp tục là cầu nối để người hâm mộ từ nhiều quốc gia giao lưu và kết nối văn hóa.
Trận chung kết sẽ diễn ra vào ngày 19/7 tại sân MetLife (bang New Jersey, Mỹ), nơi có sức chứa 82.500 khán giả. Ảnh: NYPost
Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội cổ động viên FIFA (FIFA Fan Festival), người hâm mộ bóng đá từ khắp nơi trên thế giới đã đổ về khu trung tâm Atlanta, tạo nên không khí cổ vũ cuồng nhiệt với sự giao thoa của nhiều nền văn hóa.
Các trận đấu của World Cup tiếp tục là cầu nối để người hâm mộ từ nhiều quốc gia giao lưu và kết nối văn hóa.
Trận chung kết sẽ diễn ra vào ngày 19/7 tại sân MetLife (bang New Jersey, Mỹ), nơi có sức chứa 82.500 khán giả. Ảnh: NYPost
Tin Gốc: Vnexpress

100 món muối truyền thống được trưng bày trên bàn, xếp thành hình bản đồ Việt Nam tại sảnh chính Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (phường Sài Gòn), do nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh cùng con gái Nguyễn Hồ Tiếu Anh thực hiện.
Hoạt động nằm trong chương chương trình "Cơm muối và Áo dài Việt", do Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực phía nam tổ chức nhân dịp Giỗ Tổ.
Nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh, 76 tuổi, là chuyên gia ẩm thực, đặc biệt về món Huế. Bà còn là nhà thơ, chia sẻ triết lý sống "tâm tịnh" qua các món chay. Con gái bà, Nguyễn Hồ Tiếu Anh, 51 tuổi, là giảng viên, nhà nghiên cứu, đam mê quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam.
100 món muối truyền thống được trưng bày trên bàn, xếp thành hình bản đồ Việt Nam tại sảnh chính Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II (phường Sài Gòn), do nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh cùng con gái Nguyễn Hồ Tiếu Anh thực hiện.
Hoạt động nằm trong chương chương trình "Cơm muối và Áo dài Việt", do Trung tâm UNESCO Văn hóa Ẩm thực phía nam tổ chức nhân dịp Giỗ Tổ.
Nghệ nhân Hồ Đắc Thiếu Anh, 76 tuổi, là chuyên gia ẩm thực, đặc biệt về món Huế. Bà còn là nhà thơ, chia sẻ triết lý sống "tâm tịnh" qua các món chay. Con gái bà, Nguyễn Hồ Tiếu Anh, 51 tuổi, là giảng viên, nhà nghiên cứu, đam mê quảng bá văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Bà Thiếu Anh cho biết mất một tháng để lên ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu, trình bày các loại muối. Riêng công đoạn chế biến, hai mẹ con cùng nhiều nhân viên làm trong hai ngày để đảm bảo muối tươi ngon nhất.
"Mỗi món muối không chỉ để thưởng thức mà còn gợi nhắc về cội nguồn, giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua từng bữa cơm gia đình", bà nói.
Bà Thiếu Anh cho biết mất một tháng để lên ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu, trình bày các loại muối. Riêng công đoạn chế biến, hai mẹ con cùng nhiều nhân viên làm trong hai ngày để đảm bảo muối tươi ngon nhất.
"Mỗi món muối không chỉ để thưởng thức mà còn gợi nhắc về cội nguồn, giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua từng bữa cơm gia đình", bà nói.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối... Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối... Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Các món được đặt trong hũ đất, chia thành các nhóm như muối thực dưỡng, gia vị, thịt, hải sản, hoa quả, dưa muối... Không gian trưng bày sắp đặt theo ngũ sắc, mỗi nhóm gồm 5 món tương ứng với 5 màu, thể hiện sự hài hòa giữa ẩm thực và mỹ học.
Nhiều loại muối quen thuộc, dân dã được dùng trong bữa ăn gia đình như muối tiêu, ớt, tôm, sả.
Nhiều loại muối quen thuộc, dân dã được dùng trong bữa ăn gia đình như muối tiêu, ớt, tôm, sả.
Nữ nghệ nhân cũng trưng bày một vài món cung đình như muối sả kim sa, đại hồi, quế chi (ảnh sau). Theo bà Thiếu Anh, có những loại công thức bị mai một, được bà dành nhiều thời gian khôi phục để gợi nhớ những giá trị xưa cũ.
Nữ nghệ nhân cũng trưng bày một vài món cung đình như muối sả kim sa, đại hồi, quế chi (ảnh sau). Theo bà Thiếu Anh, có những loại công thức bị mai một, được bà dành nhiều thời gian khôi phục để gợi nhớ những giá trị xưa cũ.
Đậu khuôn phù chúc là loại muối hiếm, ít người biết, với nguyên liệu chính từ đậu nành, qua các công đoạn hấp, rang và tẩm ướp gia vị để hình thành.
Đậu khuôn phù chúc là loại muối hiếm, ít người biết, với nguyên liệu chính từ đậu nành, qua các công đoạn hấp, rang và tẩm ướp gia vị để hình thành.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Các món muối cũng được chọn lọc theo vùng miền để tôn lên sự đa dạng ẩm thực. Trong ảnh là hai loại muối cheo của Quảng Bình và kiến vàng của vùng Tây Nguyên.
Muối cheo làm từ ớt xanh, tiêu, lá chanh và các loại rau thơm thường dùng kèm các món nướng như gà, thịt hay cá. Muối kiến vàng làm từ xác con kiến vàng cùng ớt và một số gia vị, tạo nên hương vị chua nhẹ, mặn và béo.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Hơn 20 món muối làm từ hải sản, thịt như muối cá quả, cá thu, gà bông, bò ruốc xả, tôm, tép.
Khu vực miền Nam trên bản đồ được trưng bày hơn 30 loại dưa muối và mắm muối. Nhiều loại phổ biến như mắm nêm, ruốc, cá linh, cà pháo, cải thảo, củ cải.
"Mỗi món đều kể một câu chuyện văn hóa riêng của người Việt", bà Thiếu Anh nói.
Khu vực miền Nam trên bản đồ được trưng bày hơn 30 loại dưa muối và mắm muối. Nhiều loại phổ biến như mắm nêm, ruốc, cá linh, cà pháo, cải thảo, củ cải.
"Mỗi món đều kể một câu chuyện văn hóa riêng của người Việt", bà Thiếu Anh nói.
Các món ăn kèm với muối, chủ yếu gồm cơm, xôi, khoai, sắn được sắp đặt xung quanh.
Các món ăn kèm với muối, chủ yếu gồm cơm, xôi, khoai, sắn được sắp đặt xung quanh.
Chị Phan Thị Minh Thảo, 32 tuổi quan sát kỹ từng loại món muối. Chị ấn tượng nhất với muối làm từ hải sản, thịt.
"Tôi không nghĩ là có nhiều loại mắm, muối phong phú như vậy, nhiều món lần đầu được nghe tên", chị Thảo nói.
Trong chương trình, bộ sưu tập 100 món muối được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục 100 món muối - giữ hồn di sản Việt.
Chị Phan Thị Minh Thảo, 32 tuổi quan sát kỹ từng loại món muối. Chị ấn tượng nhất với muối làm từ hải sản, thịt.
"Tôi không nghĩ là có nhiều loại mắm, muối phong phú như vậy, nhiều món lần đầu được nghe tên", chị Thảo nói.
Trong chương trình, bộ sưu tập 100 món muối được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục 100 món muối - giữ hồn di sản Việt.
Tin Gốc: Vnexpress

"Khi tôi bước ra khỏi ôtô tại một bản làng người Thái phía bắc Điện Biên Phủ, cả người lớn lẫn trẻ con đều la hét, chạy trốn tán loạn như thể vừa nhìn thấy quỷ dữ", cựu giáo viên người Đức kể về lần đầu đến Việt Nam. Sau khi hướng dẫn viên tìm được trưởng bản để giới thiệu, mọi người mới bắt đầu quay lại, ngồi quanh nhà sàn trò chuyện.
Giai đoạn 1991-1993, ông Grumpe thực hiện chuyến đi xuyên Việt kéo dài 83 ngày, ghi lại hàng nghìn bức ảnh về một đất nước đang chuyển mình sau chiến tranh và những năm đầu mở cửa.
Năm 1991, Việt Nam bước qua 5 năm đầu của thời kỳ Đổi Mới. Ngành du lịch còn ở giai đoạn sơ khai. Theo dữ liệu của Cục Du lịch Quốc gia, lượng khách quốc tế đến Việt Nam năm 1990-1991 đạt khoảng 250.000 - 300.000 lượt, hạ tầng lưu trú và giao thông đều nghèo nàn. Việc đi lại của người nước ngoài bị kiểm soát chặt chẽ, nhiều địa phương yêu cầu phải có giấy thông hành riêng ngoài thị thực.
Chuyến đi đầu tiên của ông bắt đầu từ TP HCM, qua Củ Chi, Mỹ Tho, Đà Nẵng, Hội An, Huế rồi ra Hà Nội, Ninh Bình, Hạ Long và các tỉnh miền Bắc. Năm 1992, ông quay lại để đi dọc miền Trung, Tây Nguyên và vùng cao Tây Bắc. Một năm sau, hành trình tiếp tục kéo dài lên Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh. Trong ba năm, ông thuê xe, tài xế và phiên dịch thông qua Vietnam-Tourist, công ty lữ hành duy nhất thời điểm đó.
Nam du khách nhớ lại, việc di chuyển dọc đất nước những năm 1991-1992 yêu cầu phải có giấy phép đặc biệt cho mọi địa điểm nằm ngoài tuyến du lịch thông thường, một số loại chỉ có thể xin tại Hà Nội.
"Có lẽ tôi là một trong những du khách nước ngoài đầu tiên được phép đặt chân đến vùng đất phía bắc Điện Biên Phủ và dọc theo tuyến biên giới Trung Quốc vào năm 1992", ông Grumpe nói.
Những ngày đầu đến Việt Nam, người dân nhiều địa phương chưa quen với khách phương Tây, ông thường bị gọi là "ông Liên Xô". Tại Điện Biên và Lai Châu, sự xuất hiện của người đàn ông ngoại quốc da trắng, có râu quai nón trở thành tâm điểm chú ý.
"Nhiều đứa trẻ và cả người lớn thích lại gần để giật thử lông tay hoặc sờ vào bộ râu của tôi", Grumpe kể.
Khi đó các địa phương vùng cao chưa có khách sạn, ông và êkíp thường nghỉ tại nhà khách của UBND tỉnh.
Trong cảm nhận của du khách Đức, không khí Việt Nam đầu thập niên 1990 tràn đầy sự lạc quan, dù dấu vết chiến tranh vẫn hiện diện. Ông dành nhiều thời gian tìm hiểu các địa danh như Khe Sanh, địa đạo Củ Chi, địa đạo Vịnh Mốc và Mỹ Lai. Tại Khe Sanh, bom đạn còn nằm rải rác ven đường, nhiều gia đình chất vỏ đạn pháo trước cửa để bán phế liệu, xác xe tăng cũ được tận dụng làm chuồng nuôi gà.
Ký ức khiến ông ám ảnh nhất là chuyến đến Mỹ Lai. Người dẫn đường hôm đó là một nhân chứng sống sót sau vụ thảm sát năm 1968. Khi đó người đàn ông mới 13 tuổi, đã nấp dưới bụng những con bò ngoài ruộng lúa để thoát chết. Khi lính Mỹ rút đi, toàn bộ ngôi làng bị san phẳng, người thân của ông đều thiệt mạng.
Vùng cao Bắc Bộ lại để lại trong lòng du khách Đức ký ức về một Việt Nam nguyên sơ, giàu bản sắc. Đây cũng là lý do khiến ông quay trở lại liên tục trong ba năm.
Nơi khiến ông ấn tượng nhất là Sa Pa năm 1991-1992, khi điểm đến này chưa xuất hiện trong các sách hướng dẫn du lịch quốc tế. Để vào được thị trấn, ông và hướng dẫn viên phải mất hai giờ làm việc với công an địa phương vì giấy phép du lịch bị gõ sai một chữ số hộ chiếu.
Ông nghỉ trong một căn biệt thự Pháp cũ được cải tạo thành nhà khách. Từ ban công có thể nhìn toàn cảnh thị trấn và những dãy núi phủ sương, nhưng ban đêm, dơi và chuột xuất hiện ngay trong phòng nghỉ.
Phiên chợ cuối tuần và chợ tình Sa Pa khi đó vẫn là mô hình tự cung tự cấp. Người Dao Đỏ và H’Mông Đen đi bộ chân đất từ các bản xa hơn 40 km để trao đổi hàng hóa, mặc trang phục tự nhuộm chàm và dùng lời hát để tìm hiểu nhau dưới ánh nến, đèn dầu.
Chỉ một năm sau, khi ông quay lại vào năm 1993, Sa Pa đã thay đổi. Giấy phép thông hành được bãi bỏ, khách du lịch xuất hiện nhiều hơn, người dân bán thổ cẩm, trang sức cho khách.
Kinh tế các địa phương khởi sắc rõ qua các chuyến thăm của ông giai đoạn 1992-1993. Tại Hà Nội, đường phố nhộn nhịp hơn, một số tuyến phố còn cấm xích lô. Các cửa hàng cho thuê băng đĩa video, dịch vụ đánh giày và máy chơi game xuất hiện ngày càng nhiều.
Nếu năm 1991 đường phố còn đầy xe Simson và MZ từ Đông Đức, năm 1993 chúng gần như được thay thế bằng xe máy Nhật Bản. Điều khiến ông Grumpe tiếc nuối khi quay lại Hà Nội năm 1993 là nhiều ngôi nhà cổ khu vực trung tâm bị phá bỏ để nhường chỗ cho các công trình mới.
15 năm sau chuyến đi, Grumpe đăng tải bộ ảnh xuyên Việt lên internet. Ông nhận được nhiều email từ người Việt trong và ngoài nước bày tỏ sự xúc động khi nhìn lại hình ảnh Hà Nội, Sa Pa hay Sài Gòn thời kỳ Đổi Mới.
Năm 2014, kiến trúc sư Pháp Romain Orfeuvre liên hệ với ông để trao đổi về bộ ảnh tư liệu. Khi đó, ông Orfeuvre đang tham gia thiết kế "Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội" (dự án hợp tác giữa Toulouse và Hà Nội) nhưng thiếu nguồn tư liệu hình ảnh giai đoạn đầu thập niên 1990.
Những bức ảnh của cựu giáo viên người Đức sau đó đã được sử dụng cho không gian triển lãm thường trực của trung tâm khi khai trương vào tháng 2/2015. Theo ông Orfeuvre, kho ảnh của Grumpe là nguồn tư liệu quý về Việt Nam giai đoạn vừa mở cửa, chưa trải qua làn sóng đô thị hóa.
Hơn 30 năm qua, nghe bạn bè kể về một Việt Nam đổi thay từng ngày, ông Grumpe từng muốn quay lại để tận mắt chứng kiến, nhưng sự hoài niệm đã giữ chân ông ở lại Đức.
"Tôi muốn giữ trọn ký ức về một Việt Nam của những ngày xưa cũ. Với tôi, những bức ảnh chụp hồi đó mang giá trị như một nhân chứng lịch sử", ông nói.
Tin Gốc: Vnexpress

