Theo phản ánh của người nhà bệnh nhân mắc đa u tủy xương (mã bệnh C90.0), người bệnh được chỉ định sử dụng hai loại thuốc là Lenalidomide 25mg và Ixazomib 4mg.
Trong đó do có thuốc chưa thuộc danh mục được bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán nên gia đình phải tự chi trả toàn bộ chi phí, với số tiền gần 50 triệu đồng cho mỗi đợt điều trị.
Gia đình cho biết khoản chi phí kéo dài vượt quá khả năng tài chính, gây áp lực lớn trong quá trình điều trị bệnh.
Vì vậy người nhà bệnh nhân đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét đưa các thuốc nêu trên vào danh mục được BHYT chi trả toàn bộ hoặc một phần, đồng thời có chính sách hỗ trợ đối với người mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh khó khăn.
Trả lời kiến nghị này, Bộ Y tế cho biết đối với thuốc Lenalidomide 25mg, hiện hoạt chất Lenalidomide dạng uống đã nằm trong danh mục thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT.
Thuốc đã được quy định tại Thông tư số 20/2022 của Bộ Y tế về danh mục, tỉ lệ và điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT, với số thứ tự 421 trong danh mục.
Theo Bộ Y tế, danh mục thuốc được quỹ BHYT chi trả hiện chỉ quy định theo tên hoạt chất, không quy định cụ thể về nồng độ hoặc hàm lượng thuốc. Do đó thuốc Lenalidomide hàm lượng 25mg đường uống hiện thuộc phạm vi thanh toán của quỹ.
Tuy nhiên việc người bệnh có được sử dụng thuốc cụ thể nào còn phụ thuộc vào kế hoạch mua sắm, đấu thầu của từng cơ sở khám chữa bệnh. Các bệnh viện có trách nhiệm xây dựng nhu cầu, tổ chức đấu thầu và cung ứng thuốc theo quy định nhằm đáp ứng yêu cầu điều trị cho người bệnh.
Đối với thuốc Ixazomib 4mg, Bộ Y tế cho biết cơ quan này đang tiến hành rà soát, sửa đổi và bổ sung danh mục thuốc hóa dược được BHYT thanh toán nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHYT.
Theo dự kiến trong đợt cập nhật danh mục sắp tới sẽ có thêm nhiều loại thuốc thế hệ mới, hiệu quả điều trị cao được xem xét đưa vào phạm vi chi trả của quỹ. Trong số đó có thuốc Ixazomib.
Hiện Bộ Y tế đang lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, đơn vị và người dân để hoàn thiện dự thảo thông tư cùng danh mục thuốc đi kèm trước khi ban hành.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc bổ sung thuốc mới vào danh mục BHYT phải được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm bảo đảm khả năng cân đối của quỹ BHYT.
Với những thuốc có chi phí điều trị cao, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đánh giá toàn diện trước khi quyết định phạm vi thanh toán.
Trong một số trường hợp, thuốc có thể chỉ được thanh toán khi đáp ứng các điều kiện nhất định hoặc được quỹ BHYT chi trả theo một tỉ lệ cụ thể thay vì thanh toán toàn bộ.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, tại dự thảo danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm chi trả BHYT, dự kiến bổ sung 84 thuốc. Trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% số lượng thuốc bổ sung mới.
Đây là nhóm có số lượng đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc miễn dịch…
Trong đó dự thảo trong danh mục lần này có nhiều loại thuốc miễn dịch và thuốc nhắm trúng đích thế hệ mới như hoạt chất Pembrolizumab, Osimertinib, Olaparib, Palbociclib, Atezolizumab hay Durvalumab…
Đây đều là những thuốc có hiệu quả điều trị cao đối với nhiều loại ung thư phổ biến như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư gan, ung thư buồng trứng,… nhưng chi phí điều trị rất lớn, khiến nhiều bệnh nhân trước đây gặp khó khăn trong tiếp cận.
Việc được quỹ BHYT chi trả từ 30 – 70%, thậm chí cao hơn trong một số trường hợp, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh và gia đình.
Thức dậy giữa đêm rồi trằn trọc khó ngủ lại là tình trạng nhiều người gặp phải, đôi khi là bình thường, đặc biệt khi tuổi tác tăng lên. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ, cơ thể có thể đang phát tín hiệu cảnh báo.
Theo các chuyên gia giấc ngủ, một người có thể thức giấc ngắn trong đêm mà không nhận ra. Thỉnh thoảng não bộ khó quay lại trạng thái ngủ sâu, khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào hôm sau. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến.
Đồng hồ sinh học đánh thức
Cơ thể con người vận hành theo nhịp sinh học 24 giờ, còn gọi là nhịp sinh học circadian. "Đồng hồ" này kiểm soát chu kỳ ngủ - thức, nhiệt độ cơ thể và hormone. Nếu bạn thường ngủ vào cùng một giờ mỗi tối, cơ thể cũng có xu hướng thức giấc vào thời điểm cố định. Ví dụ, người có chu kỳ ngủ tự nhiên khoảng 6 tiếng và đi ngủ lúc 22h có thể thường xuyên tỉnh vào khoảng 4h.
Ngoài ra, giấc ngủ diễn ra theo nhiều giai đoạn khác nhau, gồm ngủ nông, ngủ sâu và REM - giai đoạn mơ. Chu kỳ này lặp lại khoảng 90-120 phút một lần. Ở cuối mỗi chu kỳ REM, não bộ có thể thức tỉnh ngắn trước khi ngủ lại.
Căng thẳng và lo âu
Stress là một trong những yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến giấc ngủ. Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể tăng tiết hormone khiến nhịp tim, huyết áp và mức cảnh giác cao hơn bình thường.
Người bị lo âu hoặc trầm cảm thường khó duy trì giấc ngủ liên tục. Họ có thể thức dậy giữa đêm với cảm giác tim đập nhanh, bồn chồn hoặc đầu óc suy nghĩ liên tục. Một số trường hợp còn gặp ác mộng hoặc cơn hoảng loạn ban đêm khiến ngủ lại khó khăn.
Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế kiểm tra email, làm việc, xem điện thoại hoặc lướt mạng xã hội trên giường ngủ. Thiền, hít thở sâu, nghe nhạc thư giãn hoặc viết nhật ký trước khi ngủ có thể giúp não bộ ổn định hơn.
Thói quen buổi tối
Những thói quen diễn ra vài giờ trước khi ngủ có thể quyết định bạn có ngủ ngon hay không. Ăn quá no sát giờ ngủ, uống cà phê buổi chiều tối, dùng rượu bia hoặc tập luyện cường độ cao vào ban đêm đều có thể làm giấc ngủ gián đoạn.
Dù uống rượu khiến nhiều người buồn ngủ nhanh hơn song nó lại làm giảm chất lượng giấc ngủ REM - giai đoạn quan trọng giúp não bộ phục hồi cảm xúc và trí nhớ.
Ngoài ra, ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng hoặc tivi cũng có thể ức chế melatonin, hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Nên ngừng dùng thiết bị điện tử ít nhất 30-60 phút trước giờ ngủ và duy trì lịch ngủ cố định mỗi ngày.
Môi trường ngủ quá nóng, sáng hoặc ồn
Nhiệt độ phòng, ánh sáng và tiếng ồn có thể khiến não bộ thức giấc ngay cả khi bạn không nhận ra. Phòng quá nóng hoặc quá lạnh đều làm giấc ngủ kém sâu hơn. Một số nghiên cứu cho thấy nhiệt độ lý tưởng để ngủ thường khoảng 20-26 độ C.
Tiếng động nhỏ như tiếng điều hòa, xe cộ hoặc ánh sáng từ màn hình điện tử cũng có thể làm gián đoạn quá trình chuyển sang ngủ sâu. Để cải thiện chất lượng ngủ, nên giữ phòng tối, yên tĩnh và mát mẻ, đồng thời hạn chế thiết bị điện tử trong phòng ngủ.
Một số bệnh lý
Ngưng thở khi ngủ là nguyên nhân phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua. Người mắc tình trạng này có thể ngừng thở ngắn nhiều lần trong đêm, dẫn đến tỉnh giấc đột ngột, thở hổn hển hoặc ngáy to.
Ngoài ra, trào ngược dạ dày thực quản, tiểu đêm, cường giáp, đau mạn tính hoặc hội chứng chân không yên cũng có thể làm giấc ngủ gián đoạn. Phụ nữ mang thai hoặc giai đoạn mãn kinh cũng dễ thức giấc hơn do thay đổi hormone, nóng bừng, chuột rút hoặc đi tiểu nhiều lần. Một số loại thuốc như thuốc chống trầm cảm, corticosteroid, thuốc hen suyễn hay thuốc lợi tiểu cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Mọi người không nên cố ép bản thân ngủ ngay lập tức nếu đã nằm thao thức hơn 20-30 phút. Thay vào đó, bạn có thể rời khỏi giường, đọc sách giấy, nghe âm thanh nhẹ hoặc thực hiện vài động tác thư giãn cho đến khi buồn ngủ trở lại.
Duy trì lịch ngủ ổn định, hạn chế caffeine sau buổi chiều, tránh ngủ ngày quá lâu và tập thể dục đều đặn cũng giúp cải thiện tình trạng này. Nếu thức giấc giữa đêm kéo dài nhiều tuần, hay mất ngủ kèm mệt mỏi ban ngày, đau đầu buổi sáng, ngáy to hoặc khó tập trung, người bệnh nên đi khám để kiểm tra các rối loạn giấc ngủ hoặc vấn đề sức khỏe tiềm ẩn.
Ngày 6-4, ThS.BS Lê Hoàng Hùng, khoa ngoại thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM, cho biết các bác sĩ vừa phẫu thuật thành công, lấy dị vật là viên bi sắt nằm sâu trong vùng hố sọ giữa, sát màng não thùy thái dương phải, kịp thời cứu sống một bé trai 4 tuổi. Bé trai đã nằm điều trị hơn 2 tuần tại Bệnh viện Nhi đồng 2.
Bệnh nhi là bé H.L.Đ., ngụ tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Theo người nhà, vào khoảng 8h ngày 22-3, bé chơi cùng bạn và dùng ná bắn chim thì không may xảy ra tai nạn. Sau đó bé được đưa đến cơ sở y tế địa phương, rồi nhanh chóng chuyển lên tuyến trên do vết thương nghiêm trọng.
Đến 23h, bé nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2 trong tình trạng đau và sưng nề vùng mắt phải, đầu đau nhiều; có vết thương khoảng 6mm ở mi dưới mắt phải, rách kết mạc, xuất huyết củng mạc. Đồng tử mắt phải giãn 4mm, phản xạ ánh sáng yếu.
Kết quả chụp CT cho thấy có khí trong hốc mắt, xuất huyết võng mạc và đặc biệt là dị vật kim loại hình cầu (đường kính khoảng 5mm) nằm ở cánh nhỏ xương bướm, thuộc vùng hố sọ giữa, rất gần màng não thùy thái dương phải.
Trước tình trạng nguy hiểm, các bác sĩ đã mổ khẩn cấp trong đêm để mở hộp sọ lấy dị vật.
Sau khoảng 2 giờ phẫu thuật, viên bi sắt đã được lấy ra thành công. Bác sĩ cho biết nếu chậm trễ, bệnh nhi có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm xương bướm, áp xe nội sọ, viêm màng não nhiễm khuẩn, thậm chí nguy cơ tử vong cao.
Sau phẫu thuật, bé đã tỉnh táo, không sốt, ăn uống tốt, giảm đau và sưng. Tuy nhiên vẫn có nguy cơ mất thị lực mắt phải do tổn thương nhãn cầu và xuất huyết võng mạc.
BS.CK1 Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa ngoại thần kinh, cho biết các bậc phụ huynh không nên sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương. Phụ huynh cần sát sao con trẻ, để các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay của trẻ.
Nhà trường và gia đình nên thường xuyên nhắc nhở trẻ không được chơi hoặc chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh các tai nạn thương tâm tương tự.
Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng - một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay. Ngược lại, khẩu phần nghèo chất xơ lại làm tăng nguy cơ theo thời gian.
Một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí BMJ cho thấy: Cứ mỗi 10 g chất xơ bổ sung mỗi ngày, nguy cơ ung thư đại trực tràng có thể giảm khoảng 10%. Những người tiêu thụ nhiều ngũ cốc nguyên hạt - nguồn chất xơ quan trọng - có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn rõ rệt so với nhóm ăn ít.
Vấn đề nằm ở cơ chế sinh học. Chất xơ không chỉ giúp “dễ đi tiêu” như nhiều người nghĩ. Khi vào ruột, chất xơ đóng vai trò như một “lá chắn” tự nhiên:
Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa miễn dịch và viêm. Khi thiếu chất xơ, hệ vi sinh dễ mất cân bằng, tạo môi trường thuận lợi cho viêm mạn tính - một yếu tố nền của nhiều bệnh ung thư, theo Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Harvard.
Điều đáng nói là thói quen này rất dễ bị bỏ qua. Một bữa ăn “đủ no” với cơm trắng, thịt và ít rau vẫn phổ biến, nhưng lại không cung cấp đủ lượng chất xơ cần thiết (thường khoảng 25 - 30 g/ngày cho người trưởng thành). Việc thiếu hụt kéo dài không gây triệu chứng rõ ràng ngay lập tức, nhưng nguy cơ sẽ tích lũy theo năm tháng.
Không phải cứ tránh thực phẩm có hại là đủ. Đôi khi, chính việc thiếu những thứ cơ thể cần - như chất xơ - mới là nguy cơ lớn. Bổ sung rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày là thay đổi đơn giản, nhưng có thể tạo khác biệt lâu dài trong phòng ngừa ung thư.
