Anh Trần (48 tuổi) ở Trung Quốc đã tử vong vì đột quỵ não trong đêm. Theo tìm hiểu, người đàn ông 48 tuổi này có những thói quen nguy hiểm vào buổi tối và cuối cùng đã không tránh được bi kịch.
Đột quỵ (còn gọi là tai biến mạch máu não) là tình trạng não bị tổn thương đột ngột do dòng máu nuôi não bị ngưng trệ hoặc vỡ mạch máu não, dẫn đến sự thiếu hụt oxy và dưỡng chất. Tế bào não rất nhạy cảm và có thể chết chỉ sau vài phút nếu không được cung cấp đủ máu.
Có 2 loại đột quỵ chính là:
– Đột quỵ thiếu máu não (nhồi máu não): Chiếm khoảng 80–85% tổng số ca. Xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn do cục máu đông hoặc mảng xơ vữa.
– Đột quỵ xuất huyết (xuất huyết não): Khoảng 15–20%. Do mạch máu não bị vỡ, gây chảy máu trong mô não hoặc quanh não.
Ngoài ra, còn có một tình trạng gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – giống như đột quỵ nhưng triệu chứng chỉ kéo dài trong dưới 24 giờ và không để lại tổn thương vĩnh viễn. Tuy nhiên, đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thật sự trong tương lai.
Đáng nói, phần lớn các ca đột quỵ có liên quan trực tiếp đến thói quen sinh hoạt, đặc biệt là 5 việc thường làm vào ban đêm.
Theo các nghiên cứu, 5 thói quen sau đây là “kẻ đẩy nhanh tiến trình tắc mạch máu não”:
– Thức khuya, làm việc quá sức: Thiếu ngủ khiến hệ thần kinh căng thẳng, huyết áp dao động, hormone rối loạn, các mạch máu nhỏ phải làm việc liên tục mà không được nghỉ. Bệnh viện Nhân dân tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) ghi nhận: người thường xuyên thức khuya có nguy cơ đột quỵ cao gấp 2,5 lần người ngủ đúng giờ.
– Hút thuốc lá: Một điếu thuốc, vài phút thư giãn nhưng hậu quả kéo dài nhiều năm. Nicotine và hắc ín trong thuốc lá phá hủy lớp nội mạc mạch máu, khiến máu trở nên đặc và dễ hình thành cục huyết khối. Nghiên cứu của Bệnh viện Trung tâm Đại học Trịnh Châu cho thấy: người hút thuốc có nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng gần 90% so với người không hút.
– Nổi nóng, căng thẳng: Cơn giận có thể giết chết bạn nhanh hơn bạn nghĩ. Khi tức giận, huyết áp tăng vọt, tim đập nhanh, mạch máu co thắt đột ngột là điều kiện hoàn hảo cho một cơn đột quỵ “đánh úp”. Các bác sĩ tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Vũ Hán cảnh báo: chỉ cần vài phút bốc hỏa, nguy cơ vỡ mạch máu não tăng gấp nhiều lần.
– Uống rượu bia trước khi ngủ: Rượu khiến huyết áp biến động mạnh, gan làm việc quá tải, nhịp tim rối loạn – tất cả đều gây áp lực lên hệ tuần hoàn não. Theo Bệnh viện Tuyên Vũ, Đại học Y Thủ đô (Bắc Kinh), người uống rượu thường xuyên có nguy cơ đột quỵ cao hơn 22%, đặc biệt là trong khung giờ nửa đêm đến rạng sáng.
– Ăn đêm, ăn khuya: Nghiên cứu của các nhà khoa học Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy: ăn trong vòng 2 giờ trước khi ngủ khiến huyết áp ban đêm tăng gấp 2,8 lần, dễ kích hoạt cơn đột quỵ ở người có bệnh nền. Ăn đêm còn làm máu đặc hơn, gan và tụy phải làm việc quá sức, khiến cơ thể không thể nghỉ ngơi đúng cách.
Biểu hiện của đột quỵ
Hiệp hội đột quỵ Hoa Kỳ khuyên tất cả mọi người học cách nhận ra những dấu hiệu sau đây của đột quỵ:
– Đột ngột tê hay yếu của mặt, tay hay chân, đặc biệt ở một nửa cơ thể.
– Đột ngột lú lẫn, rối loạn hay không hiểu lời nói.
– Đột ngột rối loạn thị giác ở một bên hay hai bên.
– Đột ngột rối loạn việc đi đứng, choáng váng, mất thăng bằng hay mất khả năng phối hợp động tác.
– Đột ngột đau đầu nhiều không biết nguyên nhân.
Quy tắc FAST là một trong những cách giúp nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ nhanh nhất và xử lý đúng.
F (face): bệnh nhân có thể bị méo miệng, liệt mặt, nhân trung lệch đi, biểu hiện rõ khi bệnh nhân cười khuôn mặt bị mất cân đối.
A (arm): yêu cầu bệnh nhân đưa hai tay lên cao. Bệnh nhân không nâng tay lên được, nếu nâng được cũng rất khó thì có khả năng người đó bị đột quỵ.
S (speech): gặp tình trạng khó nói, nói ngọng, dính chữ. Đề nghị bệnh nhân lặp lại một cụm từ đơn giản xem bệnh nhân có hiểu không? Có lặp lại được không? Nghe xem có bị đớ, ngọng hay dính chữ không? Nếu có thì người đó có dấu hiệu bị đột quỵ.
T (time): khi một người có những triệu chứng trên thì rất có thể họ đã bị đột quỵ, vì vậy hãy gọi ngay cấp cứu (115) hoặc đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế gần nhất có điều trị đột quỵ.
Nhằm ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ, cần xây dựng cho mình một lối sống lành mạnh:
– Ngừng hút thuốc
– Hãy lựa chọn thực phẩm lành mạnh. Đảm bảo ăn đủ lượng trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt được khuyến nghị. Chọn thực phẩm ít chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, cholesterol, muối (natri) và đường bổ sung.
– Giữ cân nặng khỏe mạnh: Hãy hoạt động thể chất.
– Hạn chế sử dụng rượu bia và chất kích thích.
Ngoài ra, nên có thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ. Hãy lắng nghe cơ thể và tìm đến bác sĩ chuyên môn, các cơ sở y tế uy tín khi cần được thăm khám và tư vấn và tầm soát đột quỵ từ sớm.
Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá 2026 với nhiều cảnh báo về xu hướng trẻ hóa người nghiện nicotine và sự gia tăng nhanh của thuốc lá điện tử trong giới trẻ.
Thông tin tại hội thảo, cả nước hiện có hơn 15 triệu người hút thuốc và nằm trong nhóm 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới. Mỗi năm, khoảng 103.000 người Việt tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó 18.800 trường hợp do hút thuốc thụ động.
Dù công tác phòng, chống tác hại thuốc lá đạt một số kết quả bước đầu, người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, vẫn dễ dàng tiếp cận các sản phẩm thuốc lá. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải tăng cường kiểm soát mạng lưới bán lẻ thuốc lá nhằm giảm nguồn cung và hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm.
Tại hội thảo, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám chữa bệnh, cho biết Bộ Y tế đang soạn thảo dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Trong đó, Bộ Y tế đề xuất 2 chính sách, gồm: Cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác và cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Đối với ý kiến về việc bổ sung chính sách "xác lập một thế hệ người Việt Nam hoàn toàn không khói thuốc bắt đầu từ những người sinh sau năm 2010" theo đề xuất của Bộ Tư pháp, đại diện Bộ Y tế cho biết đã điều chỉnh tên gọi của chính sách cho phù hợp, thành "Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá".
Đồng thời, Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá tác động kỹ lưỡng của chính sách này. Nếu được thực thi và tuân thủ, chính sách này sẽ có hiệu quả rất cao đối với giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm nhanh số người hút thuốc thụ động, bảo vệ sức khỏe người dân, giảm chi phí lớn cho chăm sóc sức khỏe và tổn thất do mất năng suất lao động gây ra.
Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh đang gia tăng nhanh. Nếu năm 2019, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh 13-17 tuổi là 2,6%, thì đến năm 2023, khảo sát tại 11 tỉnh, thành phố cho thấy con số này đã lên tới 8,1%.
Tuy nhiên, bà Ngọc cho biết để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của chính sách này, cần sự thống nhất, ủng hộ của Quốc hội, Chính phủ, Bộ ngành liên quan, đặc biệt của Bộ Công an, Bộ Công Thương, sự ủng hộ của người dân và triển khai đồng bộ các biện pháp trong việc kiểm soát mua và bán thuốc lá cho đối tượng này.
Theo đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường truyền thông đối với người bán, người mua; bảo đảm tuân thủ tại điểm bán thông qua xác minh năm sinh chính xác và nhất quán; giảm điểm bán lẻ và xử lý nghiêm khi vi phạm. Đồng thời, chính sách hỗ trợ cai nghiện đối với người nghiện thuốc lá cần được duy trì.
Trên thế giới, thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, hút thuốc lá ước tính gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá gây ra lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, bao gồm chi phí y tế, mất năng suất lao động, tử vong sớm và cả chi phí môi trường.
Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo việc thanh thiếu niên tiếp xúc sớm với nicotine có thể gây rối loạn nhận thức, giảm khả năng học tập, ảnh hưởng cảm xúc và làm gia tăng nguy cơ các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Tại buổi hòa giải của Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ (TP HCM) một nữ thân chủ cho biết nộp đơn ly hôn vì chồng có thói quen quên đậy nắp bồn cầu sau khi đi vệ sinh. Dù được nhắc nhở nhiều lần, anh vẫn không thay đổi khiến những mâu thuẫn lặp lại hàng ngày.
Trong một trường hợp khác, một người vợ trách móc chồng chỉ vì thấy đồng nghiệp đều được tặng hoa dịp lễ, còn mình thì không. Thất vọng tích tụ khiến cô nhìn đâu cũng thấy lỗi của anh, dẫn đến cáu gắt, cãi vã và chọn ly hôn
"Hơn 20 năm làm tư vấn và hòa giải hôn nhân gia đình, tôi gặp những ca thế này ngày càng nhiều", luật sư nói.
Thống kê của Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới ghi nhận "mâu thuẫn lối sống" là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến khủng hoảng hôn nhân, chiếm 27,7%, cao hơn tỷ lệ do ngoại tình hay tài chính (khoảng 13%).
Anh Trần Minh Phúc, 36 tuổi, ở Hà Nội từng ra tòa ly hôn vì mâu thuẫn bắt nguồn từ việc vợ hay quên gạt gác chân xe máy. Một lần ngã xe do va vào gác chân chưa gạt, cộng thêm áp lực công việc, anh Phúc lớn tiếng và tát vợ. Sự việc trở thành giọt nước tràn ly khiến người vợ đệ đơn.
Chị Mỹ Hạnh (34 tuổi, Hà Nội) bức bối nhiều năm vì thói quen để gỉ mũi ở bồn rửa mặt của chồng. Chị cho biết cảm giác khó chịu mỗi sáng thường kéo dài cả ngày, dẫn đến cáu gắt. "Chuyện tưởng vụn vặt nhưng tôi không chấp nhận được", chị nói.
Thạc sĩ Tâm lý Bùi Thị Hải Yến, nhà sáng lập Hệ thống Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam cho biết trong năm 2025, khoảng 50% các cặp vợ chồng tìm đến đơn vị của bà vì xung đột trong sinh hoạt. Chuyên gia cho rằng áp lực cuộc sống khiến con người dễ "đổ rác cảm xúc" lên người gần gũi nhất.
Tâm lý học ghi nhận hiện tượng "tích tụ cảm xúc" (trigger stacking). Theo đó, các mâu thuẫn nhỏ không gây xung đột ngay mà giống như việc xếp chồng từng viên gạch. Khi sự dồn nén đạt đến giới hạn, chỉ một hành động nhỏ như quên đậy nắp bồn cầu cũng làm sập hệ thống kiểm soát cảm xúc.
Bên cạnh đó, các chuyên gia tâm lý cũng chỉ ra yếu tố kiệt sức (burnout) thời hiện đại đang làm tình trạng này trầm trọng hơn. Áp lực kinh tế và nhịp sống đô thị khiến nhiều người cạn kiệt năng lượng ngoài xã hội. Khi trở về nhà, ngưỡng chịu đựng hẹp lại làm họ mất đi khả năng bao dung với những thiếu sót của bạn đời.
Ông Hoàng Anh Tú, quản trị viên một diễn đàn hôn nhân gia đình, kể về trường hợp một phụ nữ ly hôn vì bát phở có hành. Người chồng không ăn hành nhưng vợ quên dặn chủ quán. Nhìn bát phở, người chồng nói: "Sống với nhau 5 năm mà không nhớ nổi thói quen của chồng thì cô để tâm vào cái gì?". Cả hai sau đó tranh cãi, lôi các lỗi lầm cũ ra trách cứ và quyết định chia tay.
"Khi vợ chồng cãi nhau vì chiếc tất vứt sai chỗ, đó không còn là câu chuyện của chiếc tất, mà là cảm giác không được lắng nghe, không được tôn trọng", ông Tú nói. Những chi tiết nhỏ lúc này trở thành bằng chứng cho việc đối phương thiếu quan tâm.
Bà Hải Yến cho biết các hành vi vụn vặt này bắt nguồn từ thói quen, nhưng việc thay đổi thường khó do não bộ có xu hướng duy trì sự quen thuộc. Khi bị yêu cầu thay đổi, con người dễ phản ứng, dẫn đến xung đột. "Vợ chồng là tấm gương phản chiếu của nhau. Khi thấy đối phương đầy lỗi lầm, hãy soi lại bản thân trước khi yêu cầu thay đổi", bà nói.
Để hóa giải mâu thuẫn, bà Yến gợi ý các cặp đôi áp dụng quy tắc "4B": Bạn (thấu hiểu đối phương), Bàn (thảo luận dựa trên sự tôn trọng), Ban (sửa mình trước) và Bán (truyền tải mong muốn khéo léo). Sai lầm phổ biến của nhiều cặp đôi là làm ngược quy trình, đưa ra yêu cầu trước khi thấu hiểu.
Ông Hoàng Anh Tú chỉ ra một nghịch lý phổ biến là chúng ta thường nhẹ nhàng, lịch sự với người ngoài, nhưng lại khắt khe, xét nét với chính bạn đời. Ông gợi ý thay vì soi xét những lỗi nhỏ, mỗi người nên học cách đối xử vợ (chồng) bằng sự ân cần và bao dung như với một "vị khách VIP". "Khi bớt chú ý đến những tiểu tiết vụn vặt, không khí gia đình trở nên nhẹ nhàng và dễ chịu hơn", ông Tú nói.
Sau quá trình tư vấn, vợ chồng anh Phúc nhận ra vấn đề thực sự của cả hai. Người vợ cam kết thay đổi thói quen, còn anh Phúc cho biết sẽ chú ý gạt gác chân giúp vợ nếu cô quên.
Nổi tiếng nhiều nước nhờ sự chênh lệch ngoại hình, cặp đôi Karna Radheya (Indonesia) và Polly Alexandria Robinson (Anh) luôn gây tò mò về cuộc sống hôn nhân.
Đầu tháng 4 vừa qua, Karna Radheya đăng tải video mới trên kênh YouTube cá nhân chuyên về chăm sóc vườn tược. Trong video, anh xuất hiện một mình như thường lệ, chăm sóc một khu vườn nhỏ. Trong khi đó, bài đăng cuối cùng trên Instagram cá nhân của anh là từ 31/1, cũng có cùng nội dung chăm sóc cây cối.
Động thái này khiến cư dân mạng không khỏi tò mò về cuộc sống gia đình anh. Dưới các bài đăng của Karna Radheya, nhiều bình luận thắc mắc về điều này thường xuyên xuất hiện.
Theo tìm hiểu, Karna và vợ, Polly Alexandria Robinson, từng có câu chuyện tình gây bão mạng xã hội nhiều nước châu Á trong đó có Việt Nam. Năm 2018, cả hai tổ chức đám cưới sau thời gian hẹn hò.
Điều gây bàn tán là ngoại hình được nhận xét có phần chênh lệch của cặp đôi. Trong khi Karna sở hữu ngoại hình chất phác, giản dị còn cô dâu người Anh xinh đẹp như một người mẫu với nước da trắng mịn cùng dáng vóc thanh mảnh.
Khi đó, nhiều cư dân mạng còn ví Karna như "chàng hoàng tử ếch" may mắn gặp được công chúa của đời mình. Đám cưới của đôi tình nhân đã được tổ chức theo nghi thức của người Hồi giáo tại quê nhà của chú rể.
Sau đám cưới, hai vợ chồng sinh sống tại Bali, Indonesia. Trước khi tiến đến hôn nhân, họ đã quen nhau gần 1 năm rưỡi. Karna lúc đó là một huấn luyện viên lướt sóng còn Polly là người mẫu ảnh xinh đẹp tới Bali du lịch.
Chàng trai người Indonesia - Karna từng nói rằng, anh không thể tin cô gái da trắng xinh đẹp này sẽ yêu mình. Song, tình yêu của họ cứ dần nảy nở qua những buổi trò chuyện. Sự trong sáng của Karna khiến Polly rung động và tin rằng đây chính là người đàn ông của đời mình.
Khi chuyện tình cảm của đôi trẻ được chia sẻ trên các phương tiện truyền thông, nhiều người cười nhạo sự không tương xứng về ngoại hình của cặp đôi. Song, Karna và Polly đã dần chứng minh cho họ thấy rằng, tình yêu không có giới hạn tuổi tác, nhan sắc hay quốc tịch.
"Đây là định mệnh. Tôi chưa bao giờ yêu người ngoại quốc nhưng Chúa đã quyết định rằng Polly sẽ là vợ tôi và tôi thực sự biết ơn vì điều này", Karna nói về nửa kia của mình.
Sau 3 năm chung sống, Polly cũng từng bày tỏ tình cảm với người bạn đời: "Em yêu anh như anh yêu cà phê: một ly vào buổi sáng và một ly buổi tối, đen đắng, ngọt hay cả hai, dù bây giờ hay mãi về sau" hay "Em yêu anh, có nghĩa là em sẽ yêu và sát cánh bên anh ngay cả những lúc tồi tệ nhất. Yêu ngay cả lúc anh đầy tuyệt vọng, bất lực và khi chúng ta vui vẻ bên nhau".
Đến tháng 7/2021, cặp vợ chồng tiếp tục chứng minh hôn nhân hạnh phúc bằng việc thông báo có con đầu lòng. Ngoài công việc riêng, cả hai còn sở hữu một nhà hàng nổi tiếng ở Bali mang tên Luku Kitchen.
Bẵng đi một thời gian, người theo dõi bất ngờ khi Karna bỗng xóa hết ảnh vợ con trên tất cả tài khoản mạng xã hội, chỉ chia sẻ hình ảnh đời thường cá nhân. Trong khi đó, vợ anh thậm chí xóa tất cả bài đăng trên tài khoản Instagram có 227.000 người theo dõi. Tuy nhiên, cả hai vẫn theo dõi tài khoản của nhau.
Điều này khiến nhiều người đoán về hôn nhân của cặp đôi nổi tiếng. Tuy nhiên, cả hai không lên tiếng công khai nói về vấn đề này. Từng trả lời bình luận của một người quen vào tháng 4/2025, Karna ngầm xác nhận rằng anh và bà xã vẫn ổn, gia đình cũng đã chuyển tới Anh sinh sống.
Năm 2022, Karna còn thông báo trên trang cá nhân rằng bắt đầu theo học một trường cao đẳng ở West Yorkshire, Anh và tốt nghiệp năm 2024.
