Sau khi hạ cánh gần Washington vào sáng sớm 18/6, hai quan chức Nhà Trắng đã đăng tải thông điệp chia tay chiếc Boeing 747-200 được cải hoán đặc biệt, mẫu máy bay đã đảm nhiệm vai trò Không lực Một từ năm 1990. Động thái này diễn ra khi chiếc đầu tiên trong 3 máy bay mới đang được cải tạo để thay thế, sắp được bàn giao.
“Chuyến bay cuối cùng. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, người đầy tớ trung thành và tận tụy”, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steve Cheung viết trên mạng xã hội X kèm bức ảnh chiếc máy bay, được Không quân Mỹ định danh là VC-25A.
Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Dan Scavino đăng hình ảnh về chiếc máy bay và viết rằng ông “đã may mắn được bay vòng quanh thế giới trên chiếc máy bay mang tính biểu tượng này trong 5 năm rưỡi, trong tổng số 35 năm nó phục vụ các đời tổng thống Mỹ”, đồng thời gửi lời cảm ơn.
Ba chiếc Boeing 747-800 đang được cải tạo thành phiên bản VC-25B để đảm nhiệm vai trò Không lực Một. Trong số đó có một máy bay hạng sang do chính phủ Qatar tặng nhằm lấp khoảng trống trong thời gian chờ 2 chiếc còn lại do Boeing cải tạo, dự kiến phải mất thêm khoảng 2 năm mới hoàn thành.
Hiện chưa rõ số phận của các máy bay VC-25A cũ sẽ ra sao, bởi Không quân Mỹ cho biết chúng vẫn sẽ tiếp tục nằm trong đội bay.
“Chiếc VC-25B Bridge sẽ sớm gia nhập đội bay chuyên cơ điều hành đang hoạt động cùng với VC-25A và C-32″, một phát ngôn viên Không quân Mỹ nói với CNN. C-32 là phiên bản Boeing 757 được cải tạo, thường phục vụ phó tổng thống, đệ nhất phu nhân, các thành viên nội các và đôi khi thay thế Không lực Một.
Truyền thông Mỹ trước đó đưa tin chiếc máy bay do Qatar tặng dự kiến sẽ được bàn giao “chậm nhất vào mùa hè năm 2026”.
Chiếc máy bay đã phải trải qua những thay đổi lớn để có thể trở thành “pháo đài trên không” mới thay thế cho chiếc Không lực Một hết nhiệm vụ. Theo truyền thông Mỹ, các cơ quan tình báo và an ninh Mỹ dự kiến tháo dỡ gần như toàn bộ máy bay rồi lắp đặt lại các hệ thống liên lạc và bảo mật cần thiết.
Đội bay VC-25A hiện nay đã phục vụ hơn 3 thập kỷ và từ lâu bị ông Trump đánh giá là quá cũ kỹ, trong khi ông muốn có những chuyên cơ mới.
Các máy bay mới sẽ được sơn màu đỏ, trắng, vàng và xanh lam đậm, phương án màu sắc được đề xuất trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump nhưng bị chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden hủy bỏ để quay lại kiểu sơn xanh nhạt và trắng truyền thống. Sau khi ông Trump tái đắc cử, phương án màu sắc mà ông yêu thích đã được khôi phục.
Chiếc máy bay do Qatar tặng đã thực hiện chuyến bay thử gần nhất vào ngày 10/6, bay một vòng ngắn rồi quay trở lại sân bay Majors, theo dữ liệu ADS-B Exchange.
Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink trước đó nói với các nhà lập pháp rằng chi phí cải tạo chiếc máy bay được tặng này có thể sẽ “dưới 400 triệu USD”. Một thông cáo của Không quân Mỹ hồi tháng trước cho biết chiếc máy bay đã chính thức hoàn tất việc cải tạo và “đúng tiến độ để ra mắt với lớp sơn đỏ, trắng và xanh mới vào mùa hè này”.
Times of Israel đưa tin, cuộc họp an ninh hạn chế vào đêm qua do Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu triệu tập đã kéo dài khoảng 5 giờ đồng hồ nhằm đảm bảo sự sẵn sàng toàn diện cho khả năng Mỹ nối lại các cuộc tấn công Iran. Cuộc họp có sự tham dự của Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Tư lệnh Không quân, Cục trưởng Cục Tình báo Quân sự, Cục trưởng Cục Tác chiến và các quan chức quốc phòng cấp cao khác.
Ban lãnh đạo Israel được cho là đã sẵn sàng cho kịch bản Israle tham gia vào một cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tuần này tuyên bố hoãn một cuộc tấn công Iran đã được lên kế hoạch ngày 19/5 vì các quốc gia vùng Vịnh thuyết phục ông rằng việc đạt được một thỏa thuận với Tehran là khả thi.
Các quan chức Mỹ, trong đó có Tổng thống Trump và Phó Tổng thống JD Vance đều cho biết tiến trình hòa đàm với Iran đang có tiến triển và cuộc xung đột có thể sớm kết thúc.
Mặt khác, họ cũng cảnh báo Mỹ sẽ tấn công trở lại mạnh hơn trước nếu Iran không nhanh chóng đạt thỏa thuận.
Tổng thống Trump một lần nữa tuyên bố Mỹ có thể phát động các cuộc tấn công mới nếu Tehran tiếp tục từ chối đưa ra những nhượng bộ lớn mà ông mong muốn.
Ông Trump nói các nhà lãnh đạo Iran đang “thương lượng” để có được một thỏa thuận, nhưng một cuộc tấn công mới của Mỹ sẽ giáng “một đòn nặng nề” trong những ngày tới nếu 2 bên không đạt được thỏa thuận.
“Ý tôi là, tôi đang nói về khoảng thời gian 2-3 ngày, hoặc đại loại thế, có thể là đầu tuần tới, một khoảng thời gian giới hạn, bởi vì chúng ta không thể để họ sở hữu một thứ vũ khí hạt nhân mới”, ông nhấn mạnh.
Các quan chức ở Israel được cho là tin rằng tuyên bố của ông Trump chỉ càng làm thu hẹp thêm các lựa chọn của chính ông. Theo họ, nếu Iran không đưa ra một đề xuất mà Washington cho là thỏa đáng, Tổng thống Trump cuối cùng sẽ buộc phải lựa chọn phương án quân sự.
Theo trang tin Axios, ngay cả khi đã thông báo hủy bỏ các cuộc tấn công Iran vào phút chót, ông Trump vẫn nhận được một buổi báo cáo từ các cố vấn an ninh quốc gia hàng đầu vào cuối ngày 18/5 về các phương án quân sự tiềm tàng chống lại Iran.
Về phía Iran, ngay cả khi gửi đề xuất hòa bình mới đến Mỹ, họ cũng chuẩn bị sẵn cho kịch bản tái xung đột. Tehran cảnh báo mở các mặt trận mới nếu Mỹ và Israel tấn công trở lại.
Cuộc gặp hôm 11.4 nhằm giải quyết xung đột Mỹ - Iran đánh dấu lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa quan chức hai nước trong hơn một thập niên, đồng thời là cuộc đối thoại cấp cao nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 tại Iran.
Bên trong khách sạn sang trọng Serena ở Islamabad, các cuộc thảo luận được bố trí tại hai khu riêng biệt và một khu chung, lần lượt dành cho phái đoàn Mỹ, phái đoàn Iran và các phiên họp ba bên có sự tham gia của phía trung gian Pakistan, Reuters hôm 14.4 dẫn lời nguồn thạo tin.
Trong những vấn đề then chốt trên bàn đàm phán có eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran cùng các lệnh trừng phạt quốc tế.
Cuộc đàm phán kéo dài hơn 20 giờ, và nhân viên khách sạn phải ăn, ngủ và làm việc liên tục trong suốt thời gian đàm phán diễn ra. Những nhân viên này được kiểm tra lý lịch trước khi nhận nhiệm vụ.
Khi cuộc thảo luận chuyển sang những điều khoản về đảm bảo, bao gồm cam kết không tấn công và dỡ bỏ trừng phạt, Ngoại trưởng Abbas Araqchi trở nên gay gắt hơn so với giọng điệu bình thường vốn ôn hòa.
Hai nguồn tin Iran dẫn lời ông Araqchi chất vấn: "Làm sao chúng tôi có thể tin các ông khi trong cuộc họp tại Geneva (Thụy Sĩ) trước đó, các ông nói Mỹ sẽ không tấn công khi nỗ lực ngoại giao đang tiến hành?"
Mỹ và Israel đã phát động cuộc tấn công Iran chỉ hai ngày sau vòng đàm phán Geneva.
Có thời điểm cuộc họp diễn ra vô cùng căng thẳng, tiếng tranh cãi lớn vang ra ngoài phòng họp, và phía Pakistan buộc phải tạm dừng cuộc tranh luận bằng cách tuyên bố nghỉ giữa giờ và di chuyển hai bên về phòng riêng của họ.
Hai nguồn thạo tin tiết lộ điện thoại bị cấm trong phòng họp chính, buộc các đại biểu, bao gồm Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, phải ra ngoài trong giờ nghỉ để truyền đạt thông tin về nước.
"Có thời điểm giữa cuộc họp hy vọng về một bước đột phá và thỏa thuận giữa hai bên là rất lớn. Tuy nhiên, mọi thứ nhanh chóng thay đổi", theo một nguồn tin từ chính phủ Pakistan.
Một nguồn tin khác cho hay hai bên đã "tiến rất gần" đến thỏa thuận, đạt khoảng "80% tiến trình", trước khi vấp phải những quyết định không thể giải quyết ngay tại chỗ.
Hai nguồn tin từ quan chức cấp cao Iran cảm thấy bầu không khí là nặng nề và thiếu thiện chí, và cho biết thêm rằng dù Pakistan nỗ lực làm dịu tình hình, không bên nào cho thấy dấu hiệu sẵn sàng hành động để giảm căng thẳng.
Một nhà ngoại giao Trung Đông cho biết các cuộc trao đổi giữa phía trung gian và Mỹ vẫn tiếp diễn sau khi ông Vance rời Islamabad, trong khi một nguồn tin khác cho hay Pakistan tiếp tục đóng vai trò truyền thông điệp giữa Tehran và Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif khẳng định: "Tôi muốn nói rằng mọi nỗ lực vẫn đang được triển khai để giải quyết các vấn đề".
Dù còn nhiều trở ngại, cả hai bên đều có lý do để cân nhắc hạ nhiệt căng thẳng. Các cuộc không kích của Mỹ không nhận được nhiều ủng hộ trong nước và khó có thể làm lung lay hệ thống chính trị Iran.
Trong khi đó, việc Tehran siết chặt nguồn cung dầu mỏ thông qua hành động phong tỏa eo biển Hormuz đang gây tổn hại kinh tế toàn cầu và đẩy lạm phát tăng cao trước thềm bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
Hạ nghị sĩ Al Green (79 tuổi) đã giữ được chiếc ghế trong 11 nhiệm kỳ và đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ 12 tại đợt bầu cử năm nay. Tuy nhiên, quận bầu cử số 9 của ông đã bị thay đổi sau nỗ lực vẽ lại bản đồ bầu cử thành công của phe Cộng hòa tại Texas, khiến khu vực của ông nghiêng về phía đảng Cộng hòa nhiều hơn.
Do đó, ông Green đã quyết định tranh cử tại quận bầu cử số 18 ở thành phố Houston, nơi được cho là an toàn hơn vì có cử tri nghiêng nhiều về phía đảng Dân chủ. Tuy nhiên, đối đầu với ông Al Green trong cuộc bầu cử sơ bộ tại đây là hạ nghị sĩ Christian Menefee (38 tuổi), người mới trở thành thành viên quốc hội hồi tháng 2 sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đặc biệt để thay thế cố hạ nghị sĩ Sylvester Turner qua đời vào năm ngoái.
Theo NBC News, trong kết quả bầu cử vòng 1 vào ngày 3.3, ông Menefee giành 46% phiếu bầu trong khi ông Green được 44% phiếu.
Do cả hai đều không giành được quá bán, cuộc bầu cử vòng 2 được tiến hành và theo kết quả dự phóng, ông Menefee đã giành chiến thắng.
Ông Green đã phục vụ tại Hạ viện Mỹ trong hơn 2 thập niên, là một trong những nhân vật chỉ trích Tổng thống Donald Trump gay gắt nhất. Ông Green từng bị mời ra ngoài vì làm gián đoạn bài phát biểu thông điệp liên bang của ông Trump tại đây vào năm 2025.
Ông Green và ông Menefee đều lấy việc chống đối ông Trump làm trọng tâm tranh cử. Theo NBC News, ông Menefee từng là chưởng lý quận và cho biết văn phòng của ông nhiều lần khởi kiện chính quyền ông Trump.
Trong một diễn biến khác đáng chú ý cũng tại Texas, Tổng chưởng lý bang Ken Paxton đã giành chiến thắng trước đương kim thượng nghị sĩ John Cornyn trong cuộc bầu cử sơ bộ phía đảng Cộng hòa cho chiếc ghế của ông Cornyn, theo AP.
Chiến thắng này của ông Paxton khiến ông Cornyn trở thành thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm đầu tiên từ Texas không thể trở thành ứng viên để tái cử. Ông Cornyn là thượng nghị sĩ kỳ cựu với 4 nhiệm kỳ, trong khi ông Paxton có sự ủng hộ của Tổng thống Trump.
Theo AP, ông Paxton sẽ đối đầu với ứng viên của đảng Dân chủ James Talarico, hạ nghị viên bang Texas, trong cuộc bầu cử vào tháng 11.
