Kiểm tra diện rộng, phát hiện hàng nghìn cơ sở vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm
Ngày 11/7, Trường Cán bộ Thanh tra (Thanh tra Chính phủ) tổ chức tọa đàm với chủ đề “Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra chuyên ngành an toàn thực phẩm trong tình hình mới – Thực trạng và giải pháp”.
Phát biểu tại tọa đàm, TS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nêu số liệu 6 tháng đầu, ngành y tế (cả trung ương và địa phương) đã thành lập hơn 5.000 đoàn, kiểm tra 118.009 cơ sở, phát hiện 5.695 cơ sở vi phạm (chiếm gần 5%).
Trong đó, đã xử lý 3.772 cơ sở (tăng hơn 39% so với cùng kỳ năm 2025). Phạt tiền 3.571 cơ sở với tổng số tiền hơn 20,27 tỷ đồng (tăng hơn 2,67 tỷ đồng so với cùng kỳ 2025).
Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng kiểm tra 3.898 cơ sở vật tư nông nghiệp và nông lâm thủy sản, xử phạt 360 cơ sở (chiếm 9,2%, tăng so với cùng kỳ 2025).
Bộ Công Thương xử lý 1.832 vụ việc vi phạm, xử phạt hơn 13 tỷ đồng. Về sai phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử, trong 5 tháng đầu năm, Bộ đã phối hợp với các nền tảng gỡ bỏ 14.102 gian hàng và 3.798 sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả và sữa kém chất lượng.
Đáng chú ý, Bộ Công an phát hiện, xử lý 4.688 vụ vi phạm với 4.795 tổ chức, cá nhân (tăng 102% so với cùng kỳ). Riêng xử lý hình sự, đã khởi tố 95 vụ với 192 bị can (tăng 265% số vụ và 237% số bị can so với cùng kỳ), tập trung nhiều nhất tại TP.HCM (12 vụ) và Hải Phòng (8 vụ).
Cần nâng cao năng lực kiểm tra, hậu kiểm và phối hợp liên ngành
Theo Cục trưởng Cục an toàn thực phẩm, hoạt động kiểm tra chuyên ngành đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm trong phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các nguy cơ.
Cụ thể, kiểm tra chuyên ngành giúp ngăn chặn các lô hàng thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc, hoặc bị ô nhiễm ngay tại cửa khẩu, nhà máy hoặc cơ sở phân phối trước khi chúng kịp tiếp cận người tiêu dùng. Đồng thời, phát hiện sớm các lỗ hổng trong quy trình sản xuất của doanh nghiệp để yêu cầu khắc phục, tránh xảy ra các sự cố ngộ độc thực phẩm quy mô lớn.
Hoạt động này giúp chấn chỉnh và nâng cao ý thức của tổ chức, cá nhân. Sự hiện diện của hoạt động kiểm tra tạo ra áp lực răn đe, buộc các chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải nghiêm túc tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh, đầu tư trang thiết bị và kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào. Kiểm tra chuyên ngành xử lý nghiêm minh góp phần tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.
Theo Thượng tá, PGS.TS Phạm Tiến Dũng, Trưởng khoa Cảnh sát kinh tế, Học viện Cảnh sát nhân dân, an toàn thực phẩm hiện là lĩnh vực “nóng”, được lực lượng Cảnh sát kinh tế, đặc biệt là Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C05), tập trung đấu tranh quyết liệt từ năm 2025 đến nay.
Đồng thời, Bộ Công an cũng đang khẩn trương rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đồng quan điểm với TS Chu Quốc Thịnh, ông Dũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra chuyên ngành an toàn thực phẩm theo hướng cập nhật các quy định về hình sự, tố tụng hình sự; nâng cao kỹ năng hậu kiểm, lập biên bản, thu thập và bảo quản chứng cứ, đặc biệt là chứng cứ điện tử trên không gian mạng.
Ngoài ra, cán bộ kiểm tra cũng cần được trang bị kỹ năng nhận diện dấu hiệu tội phạm “ẩn” sau các vi phạm hành chính và tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời chuyển tin báo đến cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự.
TS Nguyễn Tuấn Khanh, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, Thanh tra Chính phủ cho biết, tọa đàm nhằm cụ thể hóa Kế hoạch công tác năm 2026 của Trường trong việc tạo diễn đàn trao đổi học thuật, nghiệp vụ giữa các chuyên gia, giảng viên, cán bộ quản lý về công tác kiểm tra chuyên ngành an toàn thực phẩm.
Đồng thời, làm rõ sự cần thiết, bối cảnh tổ chức, yêu cầu đặt ra đối với nội dung chương trình, phương pháp bồi dưỡng, công tác tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra chuyên ngành an toàn thực phẩm của Trường Cán bộ Thanh tra, từ đó, xác định nhu cầu bồi dưỡng kiểm tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm.
Cầm trên tay giấy mời của địa phương, bà Quý 61 tuổi, ở thôn Hạ Lôi (xã Mê Linh), đến Trạm Y tế xã từ sớm, mang theo căn cước công dân hoặc tài khoản VNeID để đăng ký và lưu trữ thông tin sức khỏe. Không còn phải đi xa, xếp hàng ở bệnh viện tuyến trên, bà Quý lần đầu được khám tổng quát ngay tại địa phương với đầy đủ các danh mục từ xét nghiệm máu, nước tiểu, chụp X-quang đến khám chuyên khoa.
"Tôi được các bác sĩ hướng dẫn tận tình, khám rất kỹ từ tổng quát, răng hàm mặt đến xét nghiệm và chụp Xquang. Đây là chương trình rất thiết thực, giúp người dân được quan tâm, theo dõi sức khỏe thường xuyên", người phụ nữ nói.
Không riêng xã Mê Linh, trong sáng đầu tiên triển khai, nhiều điểm khám tại các xã, phường ven sông Hồng cũng đón đông người dân đến kiểm tra sức khỏe. Tại điểm khám ở Nhà văn hóa thôn Cổ Điển (xã Vĩnh Thanh), ông Hảo, 69 tuổi, cho biết nhiều năm nay ông lên bệnh viện tuyến trung ương để kiểm tra sức khỏe, mỗi lần đi đều vất vả.
"Nay được khám ngay gần nhà, kết quả tương đương những lần khám ở bệnh viện tuyến trên nên tôi rất yên tâm. Mong năm nào người dân cũng được khám sức khỏe định kỳ như thế này", ông nói.
Còn bà Hòa, người mắc hen phế quản nhiều năm, xúc động khi được các bác sĩ khám, tư vấn kỹ lưỡng ngay tại địa phương. Theo bà, việc người cao tuổi được ưu tiên thăm khám giúp nhiều người an tâm hơn trong việc theo dõi bệnh mạn tính.
Chỉ trong buổi sáng đầu tiên, hơn 100 người dân xã Vĩnh Thanh đã hoàn thành khám sức khỏe. Toàn bộ kết quả được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi lâu dài; những trường hợp phát hiện bệnh sẽ được tư vấn điều trị và hướng dẫn chuyển tuyến khi cần.
Trong đợt cao điểm tháng 7, Sở Y tế Hà Nội tập trung nguồn lực phục vụ người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, người có công và lao động tự do. 16 xã, phường dọc dải sông Hồng từ Đan Phượng, Mê Linh đến Long Biên, Thường Tín được ưu tiên triển khai sớm.
Để đảm bảo chất lượng chuyên môn, các bệnh viện lớn của thành phố như Thanh Nhàn, Đức Giang, Xanh Pôn đã điều động bác sĩ giỏi và hỗ trợ máy móc hiện đại cho các trạm y tế cơ sở.
Toàn bộ dữ liệu sau buổi khám được tích hợp trực tiếp vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân. Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật, đảm bảo dữ liệu cập nhật chính xác để xây dựng cơ sở dữ liệu y tế thống nhất. Việc này không chỉ giảm bớt thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí đi lại cho người dân mà còn tạo nền tảng để Thủ đô quản lý sức khỏe cộng đồng một cách chủ động và bền vững.
Hà Nội là địa phương thứ hai trên cả nước tổ chức tầm soát bệnh phổ biến và khám sức khỏe miễn phí quy mô toàn dân. Sau khi hoàn thành các nhóm ưu tiên trong tháng 7, thành phố sẽ tiếp tục kế hoạch khám cho học sinh khi bước vào năm học mới, đảm bảo mọi cư dân đều được lập hồ sơ theo dõi y tế định kỳ.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh,đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Báo cáo mới nhất tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago hôm 31/5 cho thấy viên uống daraxonrasib giúp kéo dài thời gian sống thêm gần gấp đôi cho người mắc ung thư tụy giai đoạn muộn.
Thử nghiệm lâm sàng quốc tế pha 3 do Viện Ung thư Dana-Farber (Mỹ) dẫn đầu thực hiện trên 500 bệnh nhân tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Kết quả ghi nhận nhóm sử dụng daraxonrasib đạt thời gian sống thêm trung vị 13,2 tháng, cao gấp đôi so với mức 6,6 tháng của nhóm tiếp nhận hóa trị.
Hãng dược Revolution Medicines chế tạo loại thuốc này nhằm nhắm trúng đích gene đột biến KRAS - nguyên nhân gây ra hơn 90% số ca bệnh. Daraxonrasib hoạt động bằng cách gắn kết các phân tử để bắt giữ và vô hiệu hóa hoàn toàn loại protein chuyên nuôi dưỡng tế bào ung thư này.
Không chỉ kéo dài tuổi thọ, viên uống sử dụng một lần mỗi ngày này còn thể hiện độ an toàn cao. Thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh nhân gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng daraxonrasib ở mức 43,6%, thấp hơn đáng kể so với mức 57,5% của phương pháp hóa trị.
Bác sĩ Rachna Shroff, Trưởng khoa Huyết học và Ung bướu tại Trung tâm Ung thư (Đại học Arizona), đánh giá kết quả thử nghiệm sẽ thay đổi hoàn toàn bức tranh lâm sàng cho bệnh nhân ung thư tụy di căn mang đột biến gene KRAS.
Tiến sĩ Sam Godfrey, Trưởng bộ phận Thông tin Nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), giải thích thêm rằng giới y khoa từng coi đột biến KRAS là mục tiêu bất khả xâm phạm. Ông ví cơ chế truyền tín hiệu nội bào này giống như một công tắc đèn kẹt ở chế độ bật mà trước đây con người chưa tìm ra nút tắt.
Y giới nhận định ung thư tụy là một trong bệnh ác tính khó kiểm soát nhất hiện nay do khối u tăng sinh nhanh và kháng các liệu pháp truyền thống. Thống kê chỉ ra hơn một nửa số bệnh nhân tử vong trong vòng ba tháng kể từ khi nhận chẩn đoán xác định. Người bệnh rất khó phát hiện sớm do các dấu hiệu lâm sàng như vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, sụt cân hoặc mệt mỏi thường xuất hiện ở giai đoạn muộn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác.
Bà Anna Jewell, Giám đốc Dịch vụ, Nghiên cứu và Đổi mới tại Tổ chức Ung thư Tụy Anh, khẳng định loại thuốc mới là bước tiến đáng mong đợi nhất trong lĩnh vực này suốt thời gian qua. Bà kêu gọi các cơ quan chức năng đẩy nhanh quá trình đưa phương pháp này vào ứng dụng thực tế.
Ông Mark Goldsmith, Giám đốc điều hành Revolution Medicines, cho biết hãng đã bắt đầu mở rộng thử nghiệm daraxonrasib ở các giai đoạn bệnh sớm hơn. Ông Menta "Steve" Wallace, 74 tuổi tại Texas (Mỹ), là một trong những người tham gia chương trình này tại Trung tâm Ung thư MD Anderson. Ông Wallace phát hiện bệnh hồi tháng 1 và bắt đầu dùng thuốc từ ngày 12/2.
Sau vài triệu chứng nhẹ ban đầu như buồn nôn và phát ban, sức khỏe ông hiện rất ổn định. Kết quả chẩn đoán hình ảnh mới nhất ghi nhận khối u của ông đã thu nhỏ tới 46%. Bác sĩ điều trị vừa cho phép ông mang theo thuốc bảo quản lạnh để đi du lịch biển Caribbean cùng vợ vào cuối tháng 6.
Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Y tế Chile, dịch bệnh do virus Hanta hiện đã lan rộng ra 9/16 vùng của quốc gia này. Các ca bệnh tập trung chủ yếu tại khu vực miền Trung và miền Nam, bao gồm Metropolitana, O'Higgins, Maule, Ñuble, Bío Bío, La Araucanía, Los Ríos, Los Lagos và Aysén.
Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong trong năm nay đang có dấu hiệu gia tăng. Dữ liệu dịch tễ công cộng cho thấy trong giai đoạn 2020-2024, Chile mỗi năm ghi nhận 30-70 ca nhiễm virus Hanta, với tỷ lệ tử vong trung bình 26%.
Bộ Y tế Chile nhận định mức tăng trong năm nay có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân và thời điểm chẩn đoán bệnh.
Tương tự, tại Argentina, Bản tin Dịch tễ học Quốc gia đã xác nhận 42 ca mắc với tỷ lệ tử vong dao động từ 31% đến 39%. Đây là con số cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử là 22%.
Mối quan ngại quốc tế gia tăng sau sự cố trên tàu thám hiểm MV Hondius. Tàu khởi hành từ Ushuaia (Argentina) vào ngày 1/4 nhưng sau đó đã ghi nhận 8 ca nhiễm hoặc nghi nhiễm virus Hanta, khiến 3 người tử vong.
Theo WHO, chủng virus đang lưu hành tại khu vực này là Andes - biến thể virus Hanta duy nhất được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần và kéo dài. Một giả thuyết đang được xem xét là các hành khách có thể đã nhiễm bệnh tại Argentina trước khi lên tàu.
Trường hợp tử vong của một cặp vợ chồng người Hà Lan sau hành trình du lịch 4 tháng qua Argentina, Chile và Uruguay đang là trọng tâm điều tra. Hiện các hành khách từ tàu MV Hondius đã được sơ tán, phun khử khuẩn tại sân bay Tenerife South (Tây Ban Nha) và tiếp tục được giám sát chặt chẽ.
Virus Hanta chủ yếu lây sang người khi hít phải các hạt virus trong chất thải của loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột đuôi dài. Loài vật chủ này thường sinh sống tại các khu rừng ẩm ướt ở miền Nam Chile và Argentina.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang làm thay đổi quy luật của dịch bệnh. Mùa đông tại vùng Patagonia và miền Trung Argentina đang trở nên ấm và ngắn hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quần thể chuột đuôi dài sinh tồn và sinh sản mạnh mẽ hơn. Điều này giải thích tại sao phạm vi dịch tễ đang mở rộng ra ngoài các khu vực nguy cơ truyền thống.
Tuy nhiên, Bộ Y tế Chile khẳng định: “Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy các ca bệnh xác nhận từ tàu du lịch từng đi qua lãnh thổ Chile”. Cơ quan này cũng cho biết thêm: “Trung tâm Liên lạc Quốc gia thuộc Bộ Y tế đã yêu cầu WHO cung cấp thêm thông tin về vấn đề này theo Điều lệ Y tế Quốc tế”.
