Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Y tế Chile, dịch bệnh do virus Hanta hiện đã lan rộng ra 9/16 vùng của quốc gia này. Các ca bệnh tập trung chủ yếu tại khu vực miền Trung và miền Nam, bao gồm Metropolitana, O’Higgins, Maule, Ñuble, Bío Bío, La Araucanía, Los Ríos, Los Lagos và Aysén.
Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong trong năm nay đang có dấu hiệu gia tăng. Dữ liệu dịch tễ công cộng cho thấy trong giai đoạn 2020-2024, Chile mỗi năm ghi nhận 30-70 ca nhiễm virus Hanta, với tỷ lệ tử vong trung bình 26%.
Bộ Y tế Chile nhận định mức tăng trong năm nay có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân và thời điểm chẩn đoán bệnh.
Tương tự, tại Argentina, Bản tin Dịch tễ học Quốc gia đã xác nhận 42 ca mắc với tỷ lệ tử vong dao động từ 31% đến 39%. Đây là con số cao hơn nhiều so với mức trung bình lịch sử là 22%.
Mối quan ngại quốc tế gia tăng sau sự cố trên tàu thám hiểm MV Hondius. Tàu khởi hành từ Ushuaia (Argentina) vào ngày 1/4 nhưng sau đó đã ghi nhận 8 ca nhiễm hoặc nghi nhiễm virus Hanta, khiến 3 người tử vong.
Theo WHO, chủng virus đang lưu hành tại khu vực này là Andes – biến thể virus Hanta duy nhất được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc gần và kéo dài. Một giả thuyết đang được xem xét là các hành khách có thể đã nhiễm bệnh tại Argentina trước khi lên tàu.
Trường hợp tử vong của một cặp vợ chồng người Hà Lan sau hành trình du lịch 4 tháng qua Argentina, Chile và Uruguay đang là trọng tâm điều tra. Hiện các hành khách từ tàu MV Hondius đã được sơ tán, phun khử khuẩn tại sân bay Tenerife South (Tây Ban Nha) và tiếp tục được giám sát chặt chẽ.
Virus Hanta chủ yếu lây sang người khi hít phải các hạt virus trong chất thải của loài gặm nhấm, đặc biệt là chuột đuôi dài. Loài vật chủ này thường sinh sống tại các khu rừng ẩm ướt ở miền Nam Chile và Argentina.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng biến đổi khí hậu đang làm thay đổi quy luật của dịch bệnh. Mùa đông tại vùng Patagonia và miền Trung Argentina đang trở nên ấm và ngắn hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quần thể chuột đuôi dài sinh tồn và sinh sản mạnh mẽ hơn. Điều này giải thích tại sao phạm vi dịch tễ đang mở rộng ra ngoài các khu vực nguy cơ truyền thống.
Tuy nhiên, Bộ Y tế Chile khẳng định: “Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy các ca bệnh xác nhận từ tàu du lịch từng đi qua lãnh thổ Chile”. Cơ quan này cũng cho biết thêm: “Trung tâm Liên lạc Quốc gia thuộc Bộ Y tế đã yêu cầu WHO cung cấp thêm thông tin về vấn đề này theo Điều lệ Y tế Quốc tế”.
Carbohydrate ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết. Tuy nhiên, lượng carb trong măng tây khá thấp. Khoảng 134 gram măng tây chỉ chứa 6,8 gram carbohydrate, trong đó có 2,5 gram chất xơ, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nhờ giàu chất xơ, măng tây làm chậm quá trình hấp thu glucose từ dạ dày vào máu. Đường huyết vì vậy tăng từ từ thay vì tăng nhanh sau ăn.
Măng tây còn chứa inulin, một loại chất xơ prebiotic giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột. Thành phần này hỗ trợ cơ thể xử lý đường hiệu quả hơn và giúp duy trì mức đường huyết ổn định.
Nghiên cứu trên tạp chí British Journal of Nutrition vào năm 2012 cho thấy chiết xuất từ măng tây có khả năng hỗ trợ hoạt động của insulin. Đây là hormone do tuyến tụy tiết ra để đưa glucose vào tế bào tạo năng lượng.
Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Molecular Sciences vào năm 2021 đã khảo sát hợp chất 20-hydroxyecdysone trong măng tây ở nam giới khỏe mạnh. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng hợp chất này có mức insulin lúc đói thấp hơn và cải thiện độ nhạy insulin.
Stress oxy hóa có thể làm rối loạn quá trình điều hòa đường huyết trong cơ thể. Tình trạng này còn ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào beta trong tuyến tụy, vốn giữ vai trò kiểm soát lượng đường trong máu.
Măng tây chứa nhiều chất chống oxy hóa như rutin, quercetin và kaempferol. Loại rau này cũng cung cấp vitamin C, đồng, kẽm và mangan. Các dưỡng chất này giúp giảm tác động của gốc tự do và hỗ trợ chức năng chuyển hóa.
Khi bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn cân bằng, măng tây có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết ổn định hơn theo thời gian.
Dù vậy, măng tây không thể thay thế chế độ ăn lành mạnh. Hiệu quả chỉ rõ rệt khi kết hợp cùng thực phẩm giàu protein, chất xơ và các dưỡng chất cần thiết khác.
Giá dịch vụ y tế tại các bệnh viện cấp chuyên sâu, bổ sung chi phí quản lý vào giá khám chữa bệnh, vừa được Bộ Y tế phê duyệt. Đây là lần đầu khoản chi này được đưa vào cấu phần giá, nhằm tiến tới tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế tại các bệnh viện công lập.
Theo quy định mới, giá dịch vụ khám chữa bệnh được cấu thành từ ba nhóm: chi phí trực tiếp, chi phí nhân công và chi phí quản lý. Trong đó, chi phí quản lý bao gồm duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị y tế và tài sản cố định; chi phí điện, nước, nhiên liệu; các khoản phí, lệ phí, thuế (gồm thuế sử dụng đất); bảo hiểm trách nhiệm trong khám chữa bệnh, lãi vay (nếu có) cùng các chi phí quản lý khác.
Giá khám bảo hiểm y tế (BHYT) tăng thêm 2.000 đồng, từ 50.600 đồng lên 52.600 đồng mỗi lượt. Giá hội chẩn ca bệnh khó - áp dụng khi mời chuyên gia từ đơn vị khác tham gia - tăng gần 8.000 đồng, lên 208.000 đồng cho mỗi chuyên gia trong một ca bệnh.
Tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, giá giường điều trị hồi sức tích cực (ICU), ghép tạng, ghép tủy hoặc ghép tế bào gốc tăng khoảng 41.000 đồng, lên 1,058 triệu đồng mỗi ngày. Giá giường hồi sức cấp cứu tăng hơn 23.000 đồng, lên hơn 623.000 đồng mỗi ngày.
Tại Bệnh viện K, giá giường ICU, ghép tạng, ghép tủy hoặc ghép tế bào gốc tăng 37.200 đồng, lên 965.200 đồng mỗi ngày. Giá giường hồi sức cấp cứu tăng khoảng 23.000 đồng, lên 581.000 đồng mỗi ngày.
Đối với các giường điều trị nội khoa, giá mới dao động 261.200-340.200 đồng mỗi ngày. Giá giường ngoại khoa và bỏng ở mức 322.800-458.000 đồng mỗi ngày.
Nhiều dịch vụ kỹ thuật và xét nghiệm cũng được điều chỉnh tăng. Chẳng hạn, giá siêu âm cơ bản tăng từ 58.600 đồng lên 61.000 đồng, tương đương tăng 2.400 đồng mỗi lần thực hiện.
Theo Bộ Y tế, mức giá mới áp dụng với dịch vụ khám chữa bệnh thuộc phạm vi thanh toán của BHYT, dịch vụ do ngân sách nhà nước chi trả và các dịch vụ không thuộc danh mục BHYT nhưng không phải dịch vụ theo yêu cầu.
Hiện Bộ Y tế có thẩm quyền phê duyệt giá khám chữa bệnh tại các bệnh viện trực thuộc bộ và các bộ, ngành khác. Với các bệnh viện do địa phương quản lý, mức giá do Hội đồng nhân dân tỉnh, thành quyết định.
Nhiều bệnh ung thư không có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu, thường bắt đầu bằng những thay đổi rất nhẹ, dễ nhầm với mệt mỏi hay rối loạn sinh hoạt. Chủ quan, không đi khám kịp thời có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm. Dưới đây là một số dấu hiệu cần lưu ý.
Mệt mỏi không cải thiện dù đã nghỉ ngơi
Mệt mỏi là triệu chứng dễ bị bỏ qua nhất. Khác với mệt thông thường, mệt do ung thư kéo dài, không đỡ khi ngủ, nghỉ ngơi và ảnh hưởng sinh hoạt. Tình trạng này có thể liên quan đến ung thư máu hoặc ung thư đại tràng giai đoạn sớm.
Giảm cân không chủ ý thường khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, nếu không ăn kiêng hay tập luyện mà vẫn sụt cân thì đó có thể là dấu hiệu bệnh lý. Đây có nguy cơ là dấu hiệu sớm của các ung thư như ung thư tuyến tụy, ung thư dạ dày, ung thư phổi. Nếu giảm hơn 5-10% cân nặng trong vài tháng, bạn nên đi khám sức khỏe tổng quát.
Cơn đau âm ỉ kéo dài
Nhiều người cho rằng đau mức nghiêm trọng mới đáng lo nhưng ở giai đoạn sớm, ung thư thường gây đau nhẹ, âm ỉ, tái diễn. Điều đáng lưu ý không ở mức độ đau mà là sự kéo dài. Những cơn đau nhức bất thường, không rõ nguyên nhân nên được kiểm tra sớm.
Ho hoặc khàn giọng
Ho kéo dài có thể là dấu hiệu của ung thư thanh quản, phổi, tuyến giáp hoặc u lympho. Ho dai dẳng, khàn giọng... đều dễ bị bỏ qua song nếu kéo dài nhiều tuần, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư.
Cảm giác vướng ở cổ họng
Cảm giác như có cục u trong cổ họng có thể là dấu hiệu của khối u ở gốc lưỡi hoặc amidan. Những khối u này có thể do nhiễm virus u nhú ở người (HPV), thường lây truyền qua quan hệ tình dục bằng miệng. HPV có thể tồn tại ở trạng thái ngủ đông trong cơ thể nhiều năm trước khi gây ra triệu chứng. Người bệnh thậm chí không biết mình có nguy cơ mắc ung thư miệng, đầu và cổ.
Xuất hiện khối u không gây đau
Nhiều người nghĩ không đau nghĩa là không sao, nhưng thực tế khối u không đau (đặc biệt ở vú hoặc hạch) vẫn có thể là dấu hiệu ung thư. Chảy máu bất thường (trong phân, nước tiểu...) cũng không nên chủ quan. Bất kỳ triệu chứng nào kéo dài trên 2-3 tuần mà không rõ nguyên nhân đều cần đi khám sớm.
Đau tai
Nhiều bệnh lý có thể gây đau tai kiểu lan từ vùng đầu hoặc cổ sang tai do liên quan đến các dây thần kinh. Đây cũng có thể là dấu hiệu của ung thư miệng giai đoạn muộn đang lan sâu và bắt đầu ảnh hưởng đến các dây thần kinh đó.
Không phải mọi triệu chứng mới xuất hiện đều là ung thư nhưng mỗi người nên theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể. Nếu nhận thấy dấu hiệu lạ, kể cả cơn đau kéo dài, hãy đi khám. Bác sĩ sẽ xem xét tiền sử bệnh, khám tổng quát và có thể chỉ định thêm xét nghiệm khi cần để xác định nguyên nhân. Tầm soát định kỳ cũng giúp phát hiện sớm nhiều bệnh ung thư trước khi tiến triển và lan rộng.
