Cầm trên tay giấy mời của địa phương, bà Quý 61 tuổi, ở thôn Hạ Lôi (xã Mê Linh), đến Trạm Y tế xã từ sớm, mang theo căn cước công dân hoặc tài khoản VNeID để đăng ký và lưu trữ thông tin sức khỏe. Không còn phải đi xa, xếp hàng ở bệnh viện tuyến trên, bà Quý lần đầu được khám tổng quát ngay tại địa phương với đầy đủ các danh mục từ xét nghiệm máu, nước tiểu, chụp X-quang đến khám chuyên khoa.
“Tôi được các bác sĩ hướng dẫn tận tình, khám rất kỹ từ tổng quát, răng hàm mặt đến xét nghiệm và chụp Xquang. Đây là chương trình rất thiết thực, giúp người dân được quan tâm, theo dõi sức khỏe thường xuyên”, người phụ nữ nói.
Không riêng xã Mê Linh, trong sáng đầu tiên triển khai, nhiều điểm khám tại các xã, phường ven sông Hồng cũng đón đông người dân đến kiểm tra sức khỏe. Tại điểm khám ở Nhà văn hóa thôn Cổ Điển (xã Vĩnh Thanh), ông Hảo, 69 tuổi, cho biết nhiều năm nay ông lên bệnh viện tuyến trung ương để kiểm tra sức khỏe, mỗi lần đi đều vất vả.
“Nay được khám ngay gần nhà, kết quả tương đương những lần khám ở bệnh viện tuyến trên nên tôi rất yên tâm. Mong năm nào người dân cũng được khám sức khỏe định kỳ như thế này”, ông nói.
Còn bà Hòa, người mắc hen phế quản nhiều năm, xúc động khi được các bác sĩ khám, tư vấn kỹ lưỡng ngay tại địa phương. Theo bà, việc người cao tuổi được ưu tiên thăm khám giúp nhiều người an tâm hơn trong việc theo dõi bệnh mạn tính.
Chỉ trong buổi sáng đầu tiên, hơn 100 người dân xã Vĩnh Thanh đã hoàn thành khám sức khỏe. Toàn bộ kết quả được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi lâu dài; những trường hợp phát hiện bệnh sẽ được tư vấn điều trị và hướng dẫn chuyển tuyến khi cần.
Trong đợt cao điểm tháng 7, Sở Y tế Hà Nội tập trung nguồn lực phục vụ người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, người có công và lao động tự do. 16 xã, phường dọc dải sông Hồng từ Đan Phượng, Mê Linh đến Long Biên, Thường Tín được ưu tiên triển khai sớm.
Để đảm bảo chất lượng chuyên môn, các bệnh viện lớn của thành phố như Thanh Nhàn, Đức Giang, Xanh Pôn đã điều động bác sĩ giỏi và hỗ trợ máy móc hiện đại cho các trạm y tế cơ sở.
Toàn bộ dữ liệu sau buổi khám được tích hợp trực tiếp vào hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử cá nhân. Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm quy trình kỹ thuật, đảm bảo dữ liệu cập nhật chính xác để xây dựng cơ sở dữ liệu y tế thống nhất. Việc này không chỉ giảm bớt thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí đi lại cho người dân mà còn tạo nền tảng để Thủ đô quản lý sức khỏe cộng đồng một cách chủ động và bền vững.
Hà Nội là địa phương thứ hai trên cả nước tổ chức tầm soát bệnh phổ biến và khám sức khỏe miễn phí quy mô toàn dân. Sau khi hoàn thành các nhóm ưu tiên trong tháng 7, thành phố sẽ tiếp tục kế hoạch khám cho học sinh khi bước vào năm học mới, đảm bảo mọi cư dân đều được lập hồ sơ theo dõi y tế định kỳ.
Trước đó, người dân TP HCM 18 tuổi trở lên cũng được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí từ giữa tháng 4. Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh,đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Việc tổ chức ngày hội sức khỏe toàn dân không chỉ nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn góp phần xây dựng hệ thống y tế dự phòng vững mạnh, hướng tới một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững. Cần đa dạng hình thức tổ chức ngày hội sức khỏe tại cộng đồng.
Chẳng hạn như khám sàng lọc miễn phí (béo phì, tim mạch, tiểu đường, ung thư sớm...), đo huyết áp, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn tập thể dục tại chỗ (đi bộ, dưỡng sinh, aerobic, yoga...).
Cần thêm những hoạt động vui tươi, hấp dẫn, có tính tương tác cao. Giải chạy bộ online "Vì một Việt Nam khỏe mạnh" cần tiếp tục lan tỏa, kết hợp bảng xếp hạng cộng đồng, phần thưởng cho gia đình tham gia nhiều nhất... Cần thêm những buổi đồng diễn thể dục, flashmob tại các công viên.
Có thể kết hợp các "gian hàng" thử món ăn lành mạnh, học cách đọc nhãn dinh dưỡng, thử máy đo chỉ số cơ thể, góc tư vấn bác sĩ trực tiếp... Tổ chức các hoạt động gia đình như thi "Gia đình khỏe mạnh" với phần thi nấu ăn ít muối, ít đường, thi nhảy aerobic cả nhà.
Đó là những cách truyền thông sức khỏe gần gũi, lan tỏa đến từng hộ gia đình thay vì chỉ khẩu hiệu chung chung. Xây dựng các video ngắn, infographic dễ hiểu về "ba việc nhỏ phòng bệnh ung thư", "Cách tập 10 phút mỗi ngày", "Bữa ăn lành mạnh chỉ với 30.000 đồng"... Có thể huy động nghệ sĩ, người có tầm ảnh hưởng làm "đại sứ sức khỏe cộng đồng".
Các hoạt động này cần huy động sự tham gia của toàn xã hội. Chẳng hạn, vận động doanh nghiệp (dinh dưỡng, thể thao, dược phẩm...) tham gia tài trợ các hoạt động. Các cơ sở y tế, phòng khám cộng đồng cùng tham gia khám miễn phí. Đồng thời, kết nối với ngày toàn dân hiến máu tình nguyện, hiến máu vì sức khỏe và cũng là một hoạt động khẳng định sức khỏe.
Ngày hội sức khỏe toàn dân sẽ không kết thúc vào 7-4. Tiếp sau các hoạt động vì sức khỏe cộng đồng cần có kế hoạch theo dõi: bao nhiêu người thay đổi thói quen (tăng tập luyện, giảm muối đường, khám định kỳ), thiết lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân. Các hoạt động vì sức khỏe có thể tổ chức thường xuyên, nhiều lần trong năm.
Một giải pháp then chốt là tăng cường truyền thông đa kênh, lan tỏa sâu rộng. Nội dung truyền thông phải ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào thông điệp "chủ động phòng bệnh": tiêm chủng đầy đủ, lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học, tập thể dục thường xuyên, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, tầm soát sớm các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tiểu đường, ung thư.
Việc tổ chức khám sàng lọc miễn phí bài bản hơn. Các hoạt động khác như hội thảo dinh dưỡng, hướng dẫn dưỡng sinh, hiến máu tình nguyện, triển lãm phòng chống dịch bệnh cũng cần được tổ chức tại công viên, trường học, chợ dân sinh để người dân dễ tiếp cận.
Sau ngày 7-4, các địa phương có thể tiếp tục duy trì tuần lễ truyền thông, tháng hành động phòng bệnh và tích hợp vào chương trình y tế cơ sở. Sử dụng công nghệ số tra cứu dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe cá nhân để người dân tự theo dõi và chủ động phòng bệnh.
Cần có đánh giá kết quả qua các chỉ số cụ thể như số người tham gia khám sàng lọc, tỉ lệ thay đổi hành vi (tăng tỉ lệ tập thể dục, giảm hút thuốc, tăng số lượt đi khám...).
Ngày Sức khỏe toàn dân sẽ là khởi đầu cho chuỗi hoạt động thường xuyên vì sức khỏe cộng đồng, trở thành phong trào quốc gia. Sức khỏe không phải chuyện của riêng ngành y tế mà là của mỗi người dân, mỗi gia đình!
Thông tin được ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết tại buổi làm việc giữa Thường trực Thành ủy TP HCM với công đoàn thành phố sáng 4/5. Đây là kết quả bước đầu từ chương trình chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người lao động nhằm triển khai chỉ đạo nâng cao chất lượng sống công nhân.
Kết quả cho thấy số ca mắc bệnh cao hơn dự kiến, nhiều người không chỉ có một bệnh mà cùng lúc gặp nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Trong 266 người được kiểm tra, bác sĩ ghi nhận hơn 300 loại bệnh, phát hiện 4 trường hợp mắc lao cùng nhiều trường hợp có dấu hiệu ung thư cần theo dõi sớm.
Từ thực tế này, công đoàn thành phố quyết định mở rộng chương trình khám chuyên sâu cho người lao động, đặc biệt công nhân làm việc ở các doanh nghiệp có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe. Một trong những nội dung trọng tâm là tầm soát ung thư cổ tử cung cho 50.000 nữ công nhân, toàn bộ chi phí do công đoàn và các đơn vị tài trợ. Chương trình sẽ triển khai từ ngày 10/5 tại 7 điểm khám trên địa bàn thành phố.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy TP HCM, Chủ tịch Ủy ban MTMTTQ Việt Nam TP HCM, yêu cầu cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe người lao động, đặc biệt công nhân nữ. Theo ông, khám sức khỏe cần hướng đến chiều sâu, tầm soát bệnh nguy hiểm "không dừng lại ở đo chiều cao, cân nặng, nhịp tim".
Trước mắt, Công đoàn TP HCM cần đặt mục tiêu tầm soát ung thư cổ tử cung cho 100% nữ công nhân, khoảng 1,5 triệu người. Ngoài ra, 100% đoàn viên có sổ sức khỏe điện tử để theo dõi tình trạng bệnh lý, lịch sử khám chữa bệnh.
Theo ông Lộc, ung thư cổ tử cung là bệnh hiểm nghèo thường gặp ở phụ nữ nhưng nếu phát hiện sớm khả năng chữa trị thành công tỷ lệ cao. Do đó, việc tầm soát bệnh này là điều cần làm. Đặc biệt, chi phí tầm soát bệnh này không đắt nhưng các bệnh viện đã ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đánh giá, đọc kết quả nhanh chóng. Nhiều bệnh viện còn chẩn hội chẩn từ xa giúp giảm chi phí đi lại cho lao động.
Ngoài ra, Liên đoàn lao động TP HCM có thể nghiên cứu thí điểm tiêm vaccine ngừa ung thư cổ tử cung cho thế hệ tiếp theo của công nhân. Theo nghiên cứu, nam giới đóng vai trò là "người vận chuyển" (vector) chính của virus HPV (Human Papillomavirus), mầm mống gây ra hơn 90-100% các ca ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Do đó, TP HCM có thể thí điểm tiêm vắc-xin HPV cho bé trai, theo khuyến nghị của chuyên gia y tế.
Hoạt động chăm sóc y tế chuyên sâu kể trên nằm trong chuỗi chương trình trọng điểm của TP HCM nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi cuối tháng 4. Việc phát hiện và can thiệp bệnh sớm giúp công nhân tránh rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính khi ốm đau, đặc biệt với nhóm ít có điều kiện kiểm tra y tế định kỳ. Song song với nỗ lực của tổ chức công đoàn, từ giữa tháng 4, chính quyền TP HCM cũng đồng loạt tổ chức khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại 168 trạm y tế cơ sở.
Khuyến cáo được Bộ Y tế đưa ra chiều 29/5 trong bối cảnh dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda tiếp tục diễn biến phức tạp. Số ca bệnh tăng nhanh và xuất hiện nhiều yếu tố làm gia tăng nguy cơ lan rộng trong khu vực châu Phi.
Tính đến ngày 27/5, Congo ghi nhận 1.077 ca nghi nhiễm, trong đó có 238 ca tử vong nghi ngờ Ebola. Quốc gia này xác nhận 121 ca Ebola, gồm 17 ca tử vong. Uganda ghi nhận 7 ca, trong đó có một trường hợp tử vong. Tổng cộng hai nước hiện xác nhận 128 ca Ebola và 18 ca tử vong.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá nguy cơ dịch tại Congo ở mức "rất cao", và nguy cơ cấp khu vực (bao gồm Uganda) ở mức "cao". Lý do là tồn tại nguồn virus lây truyền trong cộng đồng, khả năng bỏ sót chuỗi lây nhiễm và tăng các ca liên quan di chuyển qua biên giới. Đáng chú ý, các bệnh nhân tại Uganda được xác định là ca xâm nhập từ Congo đến thủ đô Kampala, liên quan hoạt động đi lại, vận chuyển và chăm sóc y tế.
Dịch hiện xuất hiện tại 14 khu vực y tế thuộc ba tỉnh của Congo, chủ yếu ở tỉnh Ituri. Công tác truy vết gặp nhiều khó khăn do bất ổn an ninh, tình trạng di biến động dân cư lớn và hoạt động khai khoáng tại khu vực giáp biên.
Chủng Bundibugyo hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo Bộ Y tế, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh và nguy cơ hiện ở mức thấp, song khả năng xuất hiện ca bệnh nhập cảnh vẫn không thể loại trừ khi hoạt động giao lưu, đi lại quốc tế tiếp tục gia tăng. Ngành y tế đã chủ động triển khai các biện pháp giám sát tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời chuẩn bị nhân lực, khu cách ly, vật tư và phương án điều trị nhằm sẵn sàng ứng phó nếu dịch xuất hiện.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần chủ động theo dõi thông tin từ nguồn chính thống, hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. Những người buộc phải đến vùng dịch cần tránh tiếp xúc với người có triệu chứng sốt, nôn ói, tiêu chảy hoặc nghi mắc bệnh. Người trở về từ vùng dịch nếu có dấu hiệu nghi ngờ cần liên hệ cơ sở y tế gần nhất để được hướng dẫn và xử lý kịp thời.
Bộ Y tế cũng ban hành tài liệu chuyên môn Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola. So với hướng dẫn ban hành năm 2014, phiên bản này có một số sự thay đổi về tác nhân gây bệnh (bổ sung 6 chủng), phương pháp xét nghiệm, tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, các phương pháp điều trị...
Theo hướng dẫn, bệnh có biểu hiện lâm sàng nghiêm trọng, thường có hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, tỷ lệ tử vong trung bình 50% (dao động từ 25% đến 90%). Thời gian ủ bệnh trung bình 2-21 ngày.
Các triệu chứng thường gặp gồm: sốt cấp tính, mệt mỏi, đau đầu, đau mỏi cơ, đau họng, nôn/buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, viêm kết mạc, phát ban.
