Giữa tháng 3, TAND Hà Nội tuyên bị cáo Nguyễn Văn Thành, 55 tuổi, 20 năm tù về tội Giết người và 5 năm tù về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, tổng 25 năm tù. Ông Thành bị cáo buộc, bực tức do vợ quan hệ ngoài luồng quá giới hạn với hàng xóm nên đã “dùng dao bầu” đuổi theo và đâm hai nhát khiến tình địch tử vong.
Tòa án xác định, hung khí gây án bị cáo Thành dùng là con dao bầu dài 33,6cm, lưỡi dao dài 22 cm, bản rộng nhất 6,3 cm, có một cạnh sắc, có đầu nhọn, tay cầm hình trụ tròn dài 11,6 cm, đường kính lớn nhất 3,3cm. Đây là “dao sắc, nhọn” thuộc Phụ lục 5, danh mục dao có tính sát thương cao ban hành kèm Thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an.
Những dao này được coi là vũ khí quân dụng, theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, có hiệu lực từ 1/1/2025. Vì thế ông Thành bị kết tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Vụ án này không phải cá biệt khi mà các quy định mới về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực. Trước nay, mọi người thường cho rằng “dao chỉ là công cụ sinh hoạt”, thì giờ đang dần thay đổi bằng một cách hiểu chặt chẽ hơn – “tính chất pháp lý của con dao phụ thuộc vào mục đích sử dụng”.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 Bộ Công an), sau hơn một năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, đã phát huy “hiệu quả tích cực trong phòng chống tội phạm”. Công an các cấp đã vận động được người dân giao nộp số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Trong đó, hơn 31.700 khẩu súng các loại như súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi, gần 115.000 viên đạn các loại, 1.300 lựu đạn, bom, mìn, đầu đạn, 5.800 kíp nổ, 6.500 công cụ hỗ trợ, 52.300 vũ khí thô sơ.
Thế nhưng, công an cho rằng vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục vũ khí quân dụng.
Pháp luật hiện hành quy định, vũ khí thô sơ, dao có tính sát thương cao khi sử dụngvới mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật sẽ bị coi là “vũ khí quân dụng”. Người thực hiện hành vi này sẽ bị xử lý hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Điều 304 Bộ Luật Hình sự quy định, người nào sử dụng trái phép vũ khí quân dụng thì bị phạt tù 1-7 năm; nếu làm chết người, bị phạt 5-12 năm.
Dao có tính sát thương cao dùng với mục đích thực hiện hành vi gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối nhà chức trách làm nhiệm vụ, người thi hành công vụ bị coi là “vũ khí thô sơ”. Người có hành vi này, tùy từng mức độ, sẽ bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính.
Ngoài ra, súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này, cùng với linh kiện cơ bản của súng như thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa, đều bị xác định là “vũ khí quân dụng”.
C06 khuyến cáo, doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng dao có tính sát thương cao. Khi phát hiện vi phạm cần thông báo ngay cho công an nơi gần nhất hoặc gửi kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên VNeID.
Thế nào là dao có tính sát thương cao?
Theo phụ lục 5, thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an, dao có tính sát thương cao chia làm 4 loại cơ bản, gồm:
– Dao sắc, nhọn: Cấu tạo, đặc điểm cơ bản gồm, tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc và nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, có chiều dài từ 12 cm trở lên, chiều rộng từ 2 cm trở lên.
– Dao sắc: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc không có đầu nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, chiều dài từ 20 cm trở lên, chiều rộng từ 5 cm trở lên.
– Dao gấp, dao bấm: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi có một hoặc nhiều cạnh sắc, nhọn, gấp hoặc bấm lại được, chiều dài từ 7 cm trở lên.
– Dao tự chế hoặc hoán cải: Có tay cầm, lưỡi dao; tay cầm dài từ 30 cm trở lên; lưỡi có chiều dài từ 5 cm trở lên, sắc nhọn hoặc sắc hoặc nhọn.
=>> Chi tiết danh mục dao có tính sát thương cao.
Khi ‘dao bếp’ vượt khỏi ranh giới pháp lý
Gần đây, thực tiễn xét xử liên quan việc xử lý hình sự hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, xuất hiện nhiều vướng mắc.
Từ đó, TAND Tối cao có công văn hướng dẫn, xác định rằng người dùng dao có tính sát thương cao để xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, hành vi này sẽ bị xử lý về tội danh tương ứng xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người.
Trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác dưới 11%, và không có các tình tiết định tội theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự thì người thực hiện hành vi không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích. Nhưng nếu đủ yếu tố cấu thành, vẫn bị xử lý thêm tội theo điều 304.
Với trường hợp gây thương tích từ 11% trở lên, người sử dụng dao có tính sát thương cao sẽ bị cáo buộc đồng thời về 2 tội theo điều 134 và 304 Bộ luật Hình sự, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Đặc biệt, người có hành vi chuẩn bị dao có tính sát thương cao nhằm mục đích gây thương tích, dù chưa gây hậu quả, vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 304 Bộ luật Hình sự, nhưng không bị xử lý về tội Cố ý gây thương tích, theo khoản 6 điều 134.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Đức Thịnh, Công ty Luật TNHH Fanci, đánh giá điểm cốt lõi của toàn bộ quy định nằm ở sự thay đổi cách nhìn, “một vật dụng sẽ bị đánh giá là vũ khí hay không, không dựa vào hình dạng, mà dựa vào mục đích sử dụng và bối cảnh hành vi”.
“Một con dao bếp trong nhà là hợp pháp. Nhưng chính con dao đó, khi mang đi gây án sẽ bị coi là vũ khí quân dụng”, luật sư Thịnh nói.
Hơn nữa, thực tiễn cho thấy, không ít người vẫn giữ thói quen mang theo dao để “phòng thân”. Thế nhưng sử dụng trong tình huống xung đột sẽ rất dễ dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Việc sử dụng dao gây thương tích, kể cả dưới 11%, vẫn có thể bị xử lý hình sự.
Ngày 5/5, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM xét kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt 25 năm tù của Đoàn Hữu Lượng (Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Khoa học TSL) về hai tội Giả mạo trong công tác và Đưa hối lộ.
Có vai trò chủ mưu trong vụ án, Hồ Thị Thanh Phương (Giám đốc điều hành Công ty TSL, Công ty cổ phần khoa học công nghệ Avatek) bị xác định cấp phép hơn 190.000 phiếu thử nghiệm giả, chấp nhận mức án 27 năm tù cùng về hai tội danh trên, không kháng cáo.
55/100 bị cáo là các cựu nhân viên của Công ty TNHH Khoa học TSL, Công ty cổ phần Khoa học Công nghệ Avatek và các tổ chức, cá nhân liên quan, cũng xin giảm nhẹ về một trong hai tội danh trên.
Đây là vụ án gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, xảy ra tại Công ty TSL, Công ty Avatek và nhiều tổ chức, cá nhân liên quan trên cả nước, thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Trong đó, Công ty Avatek từng thực hiện kiểm nghiệm sản phẩm kẹo Kera của Quang Linh Vlog và hoa hậu Thùy Tiên; sữa Hiup trong vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm tại Công ty Z Holding.
Tại tòa hôm nay, bị cáo Lượng và 55 bị cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Phiên tòa dự kiến kéo dài đến ngày 15/5.
Công ty TSL hoạt động ở lĩnh vực thử nghiệm và cấp phiếu kết quả thử nghiệm đối với các sản phẩm như thực phẩm, phụ gia, thủy sản, nông sản, môi trường, dược phẩm, mỹ phẩm... Trong khi đó, Công ty Avatek cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định, nghiên cứu, kiểm tra về an toàn vệ sinh thực phẩm và quản lý chất lượng hàng hóa.
Phiếu kết quả thử nghiệm do TSL và Avatek phát hành là căn cứ pháp lý và kỹ thuật bắt buộc để doanh nghiệp lập hồ sơ tự công bố, đăng ký công bố sản phẩm, công bố hợp chuẩn, hợp quy, công bố chất lượng, phục vụ công tác hậu kiểm. Đây cũng là điều kiện bắt buộc để cơ quan có thẩm quyền cho phép lưu hành sản phẩm.
Bản án sơ thẩm hồi tháng 2 của TAND TP HCM xác định, từ năm 2020, bị cáo Đoàn Hữu Lượng đã thống nhất chủ trương với bị cáo Hồ Thị Thanh Phương phát hành phiếu kết quả thử nghiệm giả bằng các thủ đoạn như không có mẫu kiểm nghiệm hoặc có mẫu nhưng không kiểm nghiệm, chỉnh sửa kết quả kiểm nghiệm, nhằm thu hút khách hàng, gia tăng lợi nhuận.
Hành vi làm giả phiếu thử nghiệm còn có sự tham gia của các bị cáo là cá nhân thuộc các công ty trung gian, môi giới và các cá nhân môi giới.
Tổng cộng, từ năm 2020 đến tháng 4/2025, Lượng cùng các bị cáo là nhân viên đã làm giả 118.046 phiếu kết quả thử nghiệm, thu lợi bất chính hơn 98 tỷ đồng. Bị cáo Hồ Thị Thanh Phương đã chỉ đạo nhân viên làm giả 190.337 phiếu, thu lợi bất chính 99 tỷ đồng. Tổng cộng, Công ty TSL và Avatek đã phát hành hơn 220.000 Phiếu Kết quả thử nghiệm giả.
Từ các phiếu kết quả thử nghiệm này, nhiều cá nhân, doanh nghiệp sử dụng để hoàn thiện hồ sơ công bố sản phẩm hoặc xin chứng nhận VietGAP, hữu cơ, HACCP tại cơ quan có thẩm quyền.
Ngoài ra, từ năm 2020, Công ty TSL được các bộ, ngành giao thực hiện kiểm định, kiểm nghiệm nhiều lĩnh vực phục vụ quản lý nhà nước nhưng chưa được cấp giấy phép chỉ định thử nghiệm. Bị cáo Phương đã thống nhất chủ trương với Đoàn Hữu Lượng và Nguyễn Hà Linh, thông qua bị cáo Nguyễn Nam Khánh (chồng Linh, nguyên thư ký Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ) đưa hối lộ 3,3 tỷ đồng nhằm xin cấp phép và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.
Tòa sơ thẩm tuyên phạt bị cáo Lượng 18 năm tù về tội Giả mạo trong công tác và 7 năm tù về tội Đưa hối lộ, tổng hợp hình phạt 25 năm tù. Các bị cáo còn lại nhận mức án từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 17 năm tù.
Ngày 13/5, Công an xã Bắc Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên cho biết đã xử phạt 3.750.000 đồng đối với H.V.P. (SN 2008, trú xã Bắc Thái Ninh) do đăng tải hình ảnh phản cảm, mang tính bạo lực, gây ảnh hưởng xấu đến dư luận xã hội và tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Trước đó, trên mạng xã hội Facebook xuất hiện tài khoản cá nhân đăng tải hình ảnh nam thanh niên cởi trần, tay cầm hung khí nguy hiểm. Qua xác minh, Công an xã Bắc Thái Ninh xác định chủ tài khoản Facebook trên là H.V.P..
Làm việc với cơ quan công an, H.V.P. thừa nhận hành vi vi phạm của mình, mục đích P. đăng tải những hình ảnh trên là để “ra oai” trên mạng xã hội.
Căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, Công an xã Bắc Thái Ninh đã lập hồ sơ và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với H.V.P. theo quy định của pháp luật do người vi phạm chưa đủ 18 tuổi.
Sau khi được tuyên truyền, H.V.P. đã tự giác gỡ bỏ các nội dung vi phạm và cam kết không tái phạm.
Vụ việc xảy ra năm 2019 khi người phụ nữ này dành một tuần tại khách sạn năm sao ở khu nghỉ dưỡng trượt tuyết tại thị trấn Corvara, vùng Dolomites, trong dịp Giáng sinh và năm mới. Cô đặt gói nghỉ dưỡng bao gồm bữa sáng và bữa tối, trừ đồ uống.
Cô yêu cầu nước máy (loại nước đã được xử lý, có thể uống trực tiếp từ vòi) dùng kèm bữa ăn, thậm chí đề nghị trả tiền. Yêu cầu này bị từ chối và thay vào đó, mỗi khi đến ăn tối, cô đều thấy một chai nước khoáng 0,75 lít giá 7 euro đặt trên bàn.
Trong thời gian lưu trú, du khách này phàn nàn về việc "liên tục bị từ chối cơ hội sử dụng nước máy và thay vào đó bị buộc phải mua nước đóng chai", Corriere Alto Adige đưa tin, trích dẫn các tài liệu tòa án.
Người phụ nữ sau đó khởi kiện, lập luận rằng nước là "nguồn tài nguyên thiên nhiên và là quyền cơ bản của con người", đồng thời cho rằng phải được đảm bảo việc cung cấp miễn phí một lượng nước tối thiểu để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu.
Theo nữ du khách, quyền lợi người tiêu dùng của cô đã bị vi phạm khi nhân viên từ chối yêu cầu phục vụ nước máy. Cô nói rằng nước máy là một phần không thể thiếu trong dịch vụ tại nhà hàng hay khách sạn, ví von điều đó "cũng giống như việc cung cấp giường có ga trải giường và xà phòng trong phòng tắm".
Cô yêu cầu bồi thường 2.700 euro (hơn 80 triệu đồng) cho "thiệt hại kinh tế và tổn thương tinh thần" phải chịu.
Sau khi bị tòa sơ thẩm và phúc thẩm bác bỏ vụ kiện trong cuộc tranh chấp pháp lý kéo dài và tốn kém, nữ du khách kháng cáo lên Tòa án Tối cao.
Các thẩm phán Tòa án Tối cao cũng bác bỏ yêu cầu của nữ du khách, phán quyết rằng luật pháp và quy định của Italy không bắt buộc các chủ nhà hàng hay chủ khách sạn phải cung cấp nước máy cho khách, quyết định phục vụ nước máy hay không là tùy thuộc vào từng địa điểm.
Việc yêu cầu nước máy miễn phí tại nhà hàng ở Italy thường được coi là bất lịch sự, đặc biệt là khi nhân viên phục vụ đã mời bạn chọn một chai nước khoáng hoặc nước có ga. Tuy nhiên hiện nay, nhiều khách hàng đang muốn tránh sử dụng đồ nhựa, cũng ngày càng nhiều nhà hàng cung cấp nước lọc cho khách.
Trong khi đó, các địa điểm kinh doanh có giấy phép trên khắp nước Anh và xứ Wales đều phải tuân thủ luật pháp về việc cung cấp nước uống miễn phí theo yêu cầu.
