Giữa tháng 3, TAND Hà Nội tuyên bị cáo Nguyễn Văn Thành, 55 tuổi, 20 năm tù về tội Giết người và 5 năm tù về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, tổng 25 năm tù. Ông Thành bị cáo buộc, bực tức do vợ quan hệ ngoài luồng quá giới hạn với hàng xóm nên đã “dùng dao bầu” đuổi theo và đâm hai nhát khiến tình địch tử vong.
Tòa án xác định, hung khí gây án bị cáo Thành dùng là con dao bầu dài 33,6cm, lưỡi dao dài 22 cm, bản rộng nhất 6,3 cm, có một cạnh sắc, có đầu nhọn, tay cầm hình trụ tròn dài 11,6 cm, đường kính lớn nhất 3,3cm. Đây là “dao sắc, nhọn” thuộc Phụ lục 5, danh mục dao có tính sát thương cao ban hành kèm Thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an.
Những dao này được coi là vũ khí quân dụng, theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, có hiệu lực từ 1/1/2025. Vì thế ông Thành bị kết tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Vụ án này không phải cá biệt khi mà các quy định mới về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực. Trước nay, mọi người thường cho rằng “dao chỉ là công cụ sinh hoạt”, thì giờ đang dần thay đổi bằng một cách hiểu chặt chẽ hơn – “tính chất pháp lý của con dao phụ thuộc vào mục đích sử dụng”.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 Bộ Công an), sau hơn một năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, đã phát huy “hiệu quả tích cực trong phòng chống tội phạm”. Công an các cấp đã vận động được người dân giao nộp số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Trong đó, hơn 31.700 khẩu súng các loại như súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi, gần 115.000 viên đạn các loại, 1.300 lựu đạn, bom, mìn, đầu đạn, 5.800 kíp nổ, 6.500 công cụ hỗ trợ, 52.300 vũ khí thô sơ.
Thế nhưng, công an cho rằng vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục vũ khí quân dụng.
Pháp luật hiện hành quy định, vũ khí thô sơ, dao có tính sát thương cao khi sử dụngvới mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật sẽ bị coi là “vũ khí quân dụng”. Người thực hiện hành vi này sẽ bị xử lý hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Điều 304 Bộ Luật Hình sự quy định, người nào sử dụng trái phép vũ khí quân dụng thì bị phạt tù 1-7 năm; nếu làm chết người, bị phạt 5-12 năm.
Dao có tính sát thương cao dùng với mục đích thực hiện hành vi gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối nhà chức trách làm nhiệm vụ, người thi hành công vụ bị coi là “vũ khí thô sơ”. Người có hành vi này, tùy từng mức độ, sẽ bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính.
Ngoài ra, súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này, cùng với linh kiện cơ bản của súng như thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa, đều bị xác định là “vũ khí quân dụng”.
C06 khuyến cáo, doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng dao có tính sát thương cao. Khi phát hiện vi phạm cần thông báo ngay cho công an nơi gần nhất hoặc gửi kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên VNeID.
Thế nào là dao có tính sát thương cao?
Theo phụ lục 5, thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an, dao có tính sát thương cao chia làm 4 loại cơ bản, gồm:
– Dao sắc, nhọn: Cấu tạo, đặc điểm cơ bản gồm, tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc và nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, có chiều dài từ 12 cm trở lên, chiều rộng từ 2 cm trở lên.
– Dao sắc: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc không có đầu nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, chiều dài từ 20 cm trở lên, chiều rộng từ 5 cm trở lên.
– Dao gấp, dao bấm: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi có một hoặc nhiều cạnh sắc, nhọn, gấp hoặc bấm lại được, chiều dài từ 7 cm trở lên.
– Dao tự chế hoặc hoán cải: Có tay cầm, lưỡi dao; tay cầm dài từ 30 cm trở lên; lưỡi có chiều dài từ 5 cm trở lên, sắc nhọn hoặc sắc hoặc nhọn.
=>> Chi tiết danh mục dao có tính sát thương cao.
Khi ‘dao bếp’ vượt khỏi ranh giới pháp lý
Gần đây, thực tiễn xét xử liên quan việc xử lý hình sự hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, xuất hiện nhiều vướng mắc.
Từ đó, TAND Tối cao có công văn hướng dẫn, xác định rằng người dùng dao có tính sát thương cao để xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, hành vi này sẽ bị xử lý về tội danh tương ứng xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người.
Trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác dưới 11%, và không có các tình tiết định tội theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự thì người thực hiện hành vi không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích. Nhưng nếu đủ yếu tố cấu thành, vẫn bị xử lý thêm tội theo điều 304.
Với trường hợp gây thương tích từ 11% trở lên, người sử dụng dao có tính sát thương cao sẽ bị cáo buộc đồng thời về 2 tội theo điều 134 và 304 Bộ luật Hình sự, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Đặc biệt, người có hành vi chuẩn bị dao có tính sát thương cao nhằm mục đích gây thương tích, dù chưa gây hậu quả, vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 304 Bộ luật Hình sự, nhưng không bị xử lý về tội Cố ý gây thương tích, theo khoản 6 điều 134.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Đức Thịnh, Công ty Luật TNHH Fanci, đánh giá điểm cốt lõi của toàn bộ quy định nằm ở sự thay đổi cách nhìn, “một vật dụng sẽ bị đánh giá là vũ khí hay không, không dựa vào hình dạng, mà dựa vào mục đích sử dụng và bối cảnh hành vi”.
“Một con dao bếp trong nhà là hợp pháp. Nhưng chính con dao đó, khi mang đi gây án sẽ bị coi là vũ khí quân dụng”, luật sư Thịnh nói.
Hơn nữa, thực tiễn cho thấy, không ít người vẫn giữ thói quen mang theo dao để “phòng thân”. Thế nhưng sử dụng trong tình huống xung đột sẽ rất dễ dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Việc sử dụng dao gây thương tích, kể cả dưới 11%, vẫn có thể bị xử lý hình sự.
Khoảng 1h15, Trần Huy Hoàng (17 tuổi, ngụ xã Dliê Ya) đang uống rượu cùng nhóm bạn trước quán cà phê ở thôn 3, xã Ea Kar, thì gặp cô gái Nguyễn Hoàng Mỹ Nghi (16 tuổi, quê TP Cần Thơ) cùng người yêu và hai người bạn đi ngang qua.
Do có mâu thuẫn trước đó, Nghi gọi Hoàng ra ngoài nói chuyện và xảy ra cãi vã, xô xát. Sau đó, Hoàng vào quán cà phê lấy dao rồi quay ra phía ngoài.
Bênh người yêu, Nguyễn Tiến Tùng (ngụ xã Ea Kar) đã xông vào đánh Hoàng. Nhà chức trách cáo buộc trong quá trình xô xát, Tùng sử dụng dao mang theo từ trước đâm Hoàng tử vong.
Sau gần một giờ gây án, Tùng đến công an đầu thú và đang bị Công an tỉnh Đăk Lăk đang tạm giữ về hành vi Giết người.
Liên quan vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do Phó Đức Nam, tức Mr Pips, cầm đầu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đang tiếp tục truy bắt 8 đối tượng bị truy nã.
Trong số này có Isik Uran, 42 tuổi, quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ, người bị xác định là “người thầy” đứng sau chỉ dẫn cho Nam nhiều chiêu thức vận hành sàn forex để lừa đảo nhà đầu tư.
Theo kết luận điều tra bổ sung, năm 2017, Phó Đức Nam quen Isik Uran. Sau đó, hai người bàn bạc việc để Isik Uran tạo lập, quản lý, điều hành các website liên kết với ứng dụng MT4, MT5, sử dụng trong giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế.
Các website này được đặt tên tiếng Anh giống tên những sàn giao dịch chứng khoán quốc tế nhằm tạo vỏ bọc chuyên nghiệp, khiến nhà đầu tư tin rằng tiền của họ được đưa vào thị trường thật. Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định, bản chất các trang web đều được lập trình sẵn, không đối ứng ra thị trường thế giới. Người tham gia thực chất chỉ giao dịch với chủ sàn; khi tài khoản thua lỗ, số tiền sẽ thuộc về nhóm điều hành.
Sau khi thiết lập hệ thống, Isik Uran chuyển thông tin để Phó Đức Nam chỉ đạo nhân viên tiếp cận, dụ dỗ khách hàng mở tài khoản, nạp tiền đầu tư.
Tài liệu điều tra thể hiện Isik Uran không chỉ tham gia ở khâu kỹ thuật mà còn hướng dẫn Phó Đức Nam cách xây dựng, tổ chức mô hình hoạt động tại thị trường Việt Nam.
Sau khi được Isik Uran chỉ bảo, Phó Đức Nam và Đặng Hoàng Liên Anh đã xuất cảnh sang Thổ Nhĩ Kỳ để gặp người này. Tại đây, Isik Uran đưa Nam và Liên Anh đi tham quan, học hỏi mô hình vận hành các văn phòng kinh doanh chứng khoán quốc tế, forex do Uran điều hành tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Trở về Việt Nam, Phó Đức Nam thuê văn phòng, tuyển nhân viên, mở rộng hoạt động. Nam trực tiếp điều hành các văn phòng kinh doanh, còn Đặng Hoàng Liên Anh phụ trách marketing.
Khoảng tháng 10/2019, Nam tiếp tục bàn bạc với Lê Khắc Ngọ, tức Mr Hunter, và Bùi Trung Đức về việc mở rộng hệ thống văn phòng kinh doanh, chăm sóc khách hàng tại Việt Nam với quy mô trên toàn quốc.
Theo cơ quan điều tra, để thực hiện hành vi phạm tội, Phó Đức Nam và Isik Uran chỉ đạo bộ phận marketing cùng các đối tượng liên quan mở 84 công ty.
Trong đó, nhóm này dùng danh nghĩa 4 công ty để tuyển dụng nhân sự; 2 công ty để ký hợp đồng thuê máy chủ lưu trữ cuộc gọi trên ứng dụng Zoiper, thuê đầu số điện thoại sử dụng dịch vụ Zoiper.
Ngoài ra, các bị can thành lập 49 công ty, phối hợp với bộ phận kế toán tài vụ đăng ký mở 66 tài khoản ngân hàng để chuyển cho một tài khoản Telegram tên “Carlos”, hiện chưa rõ nhân thân, lai lịch. Nhóm này cũng mở tài khoản tại các công ty trung gian thanh toán để nhận tiền đầu tư của bị hại.
Cơ quan điều tra còn xác định các bị can thành lập 31 công ty để thuê 43 văn phòng tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng và Bình Dương, bố trí cho nhân viên kinh doanh, chăm sóc khách hàng hoạt động.
Cho nhà đầu tư thắng nhỏ rồi dụ nạp tiền lớn
Để tạo niềm tin, ban đầu Phó Đức Nam và đồng phạm để một số bị hại thắng vài lệnh với số tiền nhỏ, đồng thời cho rút tiền về tài khoản. Sau khi “dụ mồi”, nhân viên sale và quản lý tại các văn phòng chuyển thông tin khách hàng cho bộ phận chăm sóc khách hàng.
Các nhân viên này tự giới thiệu là chuyên gia của công ty, tư vấn 1:1 cho nhà đầu tư. Sau đó, họ tiếp tục dụ khách chuyển thêm tiền, liên tục đặt lệnh nhằm thu phí giao dịch hoặc khiến tài khoản thua lỗ để chiếm đoạt toàn bộ số tiền đã nạp.
Với thủ đoạn trên, cơ quan điều tra xác định Phó Đức Nam và đồng phạm đã thực hiện 920 vụ lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng của các bị hại.
Phó Đức Nam và nhiều đồng phạm đã bị bắt, bị đề nghị truy tố. Riêng Isik Uran, người bị cáo buộc đóng vai trò hướng dẫn, tổ chức mô hình cho Nam triển khai đường dây lừa đảo tại Việt Nam, vẫn đang bỏ trốn và bị cơ quan điều tra truy tìm.
Khoảng 7h45 sáng ngày 13/5, Bùi Đình Khánh cùng đồng phạm được dẫn giải tới TAND tỉnh Quảng Ninh để xét xử sơ thẩm với các tội Giết người, Mua bán trái phép chất ma túy, Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và Cố ý làm hư hỏng tài sản.
Ghi nhận tại khu vực diễn ra phiên xét xử, tuyến đường dẫn vào TAND tỉnh Quảng Ninh được lực lượng chức năng thắt chặt an ninh.
Theo cáo trạng, từ tháng 2 đến ngày 17/4/2025, tại phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh, Bùi Đình Khánh chuẩn bị địa điểm cất giấu 25 bánh heroin, tổng khối lượng 8.673,37 gram, do Hà Thương Hải cùng đồng phạm vận chuyển từ Phú Thọ về để bán.
Ngoài số heroin trên, Khánh còn mua của Hải 200 viên thuốc lắc cùng nhiều loại ma túy khác, tổng khối lượng 87 gram gồm MDMA, Ketamine và Methamphetamine nhằm mục đích mua bán.
Theo cáo buộc, từ tháng 8/2023 đến ngày 17/4/2025, Khánh cất giấu 2 khẩu súng AK, một khẩu colt xoay cùng 89 viên đạn quân dụng để chống trả lực lượng chức năng.
Khoảng 21h ngày 17/4/2025, tại khu vực cổng chào khu công nghiệp Cái Lân, Khánh dùng súng AK bắn khiến cán bộ Công an tỉnh Quảng Ninh là Nguyễn Đăng Khải tử vong. Sau đó, bị can tiếp tục nổ nhiều phát đạn làm hư hỏng 3 ô tô và dùng xe tải chặn đầu xe công an, gây thiệt hại hơn 126 triệu đồng.
Hà Thương Hải bị cáo buộc cùng đồng phạm tàng trữ 40 bánh heroin, tổng khối lượng hơn 13,8kg, để bán. Hải còn bán 200 viên thuốc lắc cho Bùi Đình Khánh tại Hà Nội vào cuối tháng 2/2025.
Ngày 16/4/2025, Hải bị phát hiện tàng trữ nhiều loại ma túy trên ô tô tại phường Bãi Cháy. Cùng ngày, tại căn hộ ở chung cư Green Bay Garden, Hải còn cung cấp ma túy cho Hà Quang Sơn và Hoàng Văn Đông sử dụng.
Cơ quan điều tra cho rằng Hải cùng Khánh cất giấu 2 khẩu AK, một khẩu colt xoay và nhiều đạn quân dụng để chống trả lực lượng chức năng. Số vũ khí này sau đó được Khánh sử dụng trong vụ nổ súng khiến một cán bộ công an hy sinh.
Ngô Văn Tuyên bị cáo buộc tàng trữ 40 bánh heroin tại xã Thu Cúc, tỉnh Phú Thọ, rồi chỉ đạo Nguyễn Thị Phương và Hà Thương Hải tìm đầu mối tiêu thụ.
Hoàng Văn Đông và Hà Quang Sơn bị xác định giúp Khánh và Hải cất giấu, vận chuyển 16 bánh heroin, đồng thời quản lý, nạp đạn cho 2 khẩu AK. Hai người này còn bị cáo buộc bàn bạc việc sử dụng súng chống trả lực lượng chức năng.
Nguyễn Hữu Đằng bị cho là nhận 50 viên thuốc lắc từ Khánh để làm "hàng mẫu" bán cho khách. Ngày 17/4/2025, Đằng dùng xe bán tải vận chuyển 16 bánh heroin thì bị bắt quả tang.
Đinh Văn Thiết bị cáo buộc giúp Hà Thương Hải vận chuyển 16 bánh heroin từ Phú Thọ đến chung cư Green Bay ở Quảng Ninh. Sau khi Khánh bỏ trốn, Thiết còn hỗ trợ liên lạc để vay 10 triệu đồng phục vụ việc lẩn trốn.
Nguyễn Văn Linh được xác định đã 3 lần dùng ôtô vận chuyển tổng cộng 40 bánh heroin cho Hà Thương Hải từ Phú Thọ đến Hà Nội và Quảng Ninh.
Nguyễn Thị Phương và Dương Tiến Tú bị cáo buộc mua bán, tàng trữ nhiều loại ma túy với tổng khối lượng lớn. Hai người còn nhiều lần tổ chức sử dụng ma túy tại phòng trọ ở Hà Nội.
Nguyễn Quang Tư bị cáo buộc mua bán hàng trăm gram ma túy tổng hợp và một bánh heroin để bán lại cho các đầu mối khác.
Vũ Hồng Sơn bị xác định đã bán cho Hà Thương Hải một khẩu AK kèm 30 viên đạn cùng một khẩu colt xoay với giá 30 triệu đồng từ năm 2023.
Ngoài các đối tượng trực tiếp tham gia đường dây ma túy, cơ quan điều tra còn cáo buộc nhiều người có hành vi che giấu, hỗ trợ Bùi Đình Khánh bỏ trốn sau vụ nổ súng.
Theo đó, Ngô Thị Thơ và Nguyễn Thị Hạnh bị cho là đã cho Khánh vay 10 triệu đồng dù biết đối tượng phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Bùi Xuân Hiến dùng ô tô chở Khánh bỏ trốn, cung cấp điện thoại và đồ dùng cá nhân.
Triệu Nguyễn Hoài Thương bị cáo buộc thuê taxi từ Hà Nội về Quảng Ninh để đón Khánh đi trốn. Triệu Thị Hiền hỗ trợ liên lạc, tìm người giúp sức cho Khánh. Lò Văn Minh biết Khánh phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng không trình báo công an.
