Ngày 2.6, tại hội nghị toàn quốc cuối cùng trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD-ĐT nêu một trong những khó khăn là kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được tổ chức tại 34 tỉnh, TP, là kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập. Theo đó, quy mô số lượng thí sinh (TS) tại một địa phương tăng mạnh so với trước đây. Ví dụ, TP.HCM năm nay dự kiến có 150.000 TS dự thi, tăng hơn 50% so với năm 2025; Ninh Bình dự kiến khoảng 50.000 TS, tăng khoảng 4 lần so với năm 2025… “Điều này đòi hỏi các sở GD-ĐT cần chủ động xây dựng phương án, cách thức tổ chức và quản lý để bảo đảm vận hành tốt với quy mô tổ chức thi mở rộng so với các năm trước đây”, Bộ GD-ĐT nêu yêu cầu.
Tại TP.HCM, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết mọi năm điểm thi xa nhất chỉ cách khoảng 50 km. Năm nay, sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, địa bàn xa nhất cách trung tâm hơn 200 km. Vì vậy, dự kiến sẽ vận chuyển đề thi tốt nghiệp THPT tới các điểm thi trước 1 ngày. Riêng với đặc khu Côn Đảo, TP cũng lên nhiều phương án bàn giao đề thi, gồm vận chuyển bằng đường hàng không.
Tương tự, đại diện tỉnh Quảng Ngãi cho biết sẽ vận chuyển đề thi ra đặc khu Lý Sơn sớm hơn đất liền 1 ngày để đảm bảo an toàn.
Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thị Minh Thúy cho biết đặc thù của tỉnh là có các đặc khu nên cần phương án vận chuyển đề thi phù hợp. Như với đặc khu Kiên Hải, do ít TS, các em được đưa từ đảo về đất liền. Còn đặc khu Phú Quốc có hơn 1.400 TS ở 3 điểm thi, nên tỉnh lên 3 phương án đưa đề thi ra đảo.
Cụ thể, theo bà Thúy, trong điều kiện thời tiết thuận lợi, không có mưa bão, đề thi sẽ được vận chuyển bằng tàu và phà. Ngược lại, tỉnh sẽ chuyển đề thi ra Phú Quốc bằng máy bay, xuất phát từ Cần Thơ hoặc TP.HCM. “Chúng tôi đã mua sẵn vé máy bay và chuẩn bị sẵn sàng mọi phương án”, bà Thúy cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, ông Phạm Tiến Ngọc, đại diện Ban Cơ yếu Chính phủ – đơn vị đã phối hợp với Bộ GD-ĐT áp dụng phương thức vận chuyển đề thi về các tỉnh, thành qua hệ thống của ban, cho biết đơn vị đã xây dựng 2 hệ thống để phục vụ việc vận chuyển đề thi. Lực lượng cơ yếu đều có mặt ở các đặc khu như Côn Đảo hay Phú Quốc. Do vậy, ông Ngọc đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, nếu chuyển đề thi ra thẳng các đặc khu qua hệ thống của Ban Cơ yếu thì sẽ không phải lo yếu tố thời tiết.
Liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi, ông Vũ Mạnh Tuân, Trưởng phòng 6, A03 (Bộ Công an), khẳng định lực lượng công an được huy động tối đa để hỗ trợ các khâu của kỳ thi; bảo đảm an ninh, an toàn đối với khâu ra đề, vận chuyển, bàn giao đề thi và bảo vệ khu vực in sao đề thi. Đồng thời, các đơn vị nghiệp vụ đã rà soát, đánh giá an ninh đối với các phần mềm phục vụ kỳ thi, kịp thời khắc phục những tồn tại nhằm bảo đảm hệ thống vận hành an toàn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Công an đặc biệt quan tâm là chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa để phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn kỳ thi, nhất là các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát tán thông tin sai sự thật hoặc các hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi.
Theo ông Vũ Mạnh Tuân, thực tiễn các năm gần đây, tình trạng sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng tinh vi. Vì vậy, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường tuyên truyền, quán triệt để 100% TS, phụ huynh và cán bộ tham gia kỳ thi nắm vững các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; nhận thức rõ việc làm lộ, lọt đề thi hoặc thông tin liên quan đến đề thi không chỉ vi phạm quy chế mà còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
Đại diện Bộ Công an cũng khuyến khích các địa phương sử dụng các thiết bị kỹ thuật để phát hiện thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận thi cử.
Phát biểu tại hội nghị, đại diện một số địa phương, trong đó có TP.HCM, cũng cho biết kỳ thi năm nay địa phương có sử dụng phương tiện kỹ thuật để phát hiện gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao tại một số điểm thi.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ để xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng cho tuyển sinh ĐH, CĐ và triển khai một số chính sách mới về đào tạo nhân lực chất lượng cao. Do vậy, mục tiêu xuyên suốt của kỳ thi là bảo đảm an toàn, công bằng và chất lượng.
Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo ông Sơn, bên cạnh những khó khăn ban đầu, mô hình mới cũng tạo nhiều thuận lợi khi chính quyền cấp xã gần trường học và học sinh hơn. Nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo như tổ chức các tổ hỗ trợ liên xã, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác tổ chức kỳ thi.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đặc biệt lưu ý không chỉ cán bộ coi thi mà tất cả lực lượng tham gia tổ chức kỳ thi đều phải được tập huấn kỹ, nắm chắc trách nhiệm, quyền hạn và quy trình xử lý tình huống, nhất là trong bối cảnh có nhiều lực lượng lần đầu tham gia theo mô hình tổ chức mới.
Liên quan đến phòng chống gian lận thi cử bằng công nghệ cao, người đứng đầu ngành giáo dục đề nghị các địa phương chủ động trang bị các thiết bị kỹ thuật phù hợp để phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ coi thi.
“Mục tiêu cao nhất là tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, công bằng, chất lượng và không có sai phạm xảy ra”, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh.
Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm "chót bảng" trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay - em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) - với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt "về cuối" ở mốc 234.
"Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm", thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
"Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội", thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 - trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 - chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. "Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác", nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. "Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị 'hạn chế' về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT", thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
"Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản", thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch...
"Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi", thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng "teencode" hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như "tung tung tung sahur", "tralalero tralala"... Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
"Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày", cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. "Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn", cô Đài nói thêm.
UBND TP.HCM vừa có văn bản về tăng cường đào tạo nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh đào tạo theo nhu cầu thị trường lao động, đẩy mạnh ứng dụng AI và dữ liệu lớn.
Theo đó, Sở Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP thu thập, phân tích, dự báo thông tin thị trường lao động. Nội dung dự báo chú trọng các ngành, nghề có nhu cầu tuyển dụng lớn, thiếu hụt nhân lực qua đào tạo, các ngành nghề mới nổi hoặc có xu hướng phát triển.
Trên cơ sở dự báo thông tin thị trường lao động, Sở Nội vụ và Viện Nghiên cứu phát triển TP phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức triển khai đào tạo theo nhu cầu của xã hội.
Đáng chú ý, UBND TP.HCM giao Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Đại học Quốc gia TP.HCM, Sở Tài chính, các trường đại học và doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, tham mưu UBND TP.HCM đặt hàng đào tạo, đảm bảo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi sang nền kinh tế công nghệ cao.
Sở Giáo dục và Đào tạo cũng được giao nghiên cứu cơ chế đặc thù trong thu hút, trọng dụng và đãi ngộ đội ngũ nhà giáo, người có tay nghề cao.
Thành phố đồng thời tính đến chính sách đặt hàng đào tạo, hỗ trợ chi phí đào tạo, chi phí ăn ở và sinh hoạt nhằm thu hút người học tham gia đào tạo phục vụ các chương trình, dự án trọng điểm, các ngành, nghề đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng, các ngành, nghề nặng nhọc, đặc thù.
Với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, thành phố định hướng triển khai mô hình học tập linh hoạt theo mô đun. Theo đó, các khóa học được thiết kế ngắn gọn để người lao động nhanh chóng cập nhật kỹ năng cần thiết mà không phải tham gia chương trình dài hạn, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí.
Các cơ sở đào tạo cũng phải triển khai đề án ứng dụng công nghệ AI và dữ liệu lớn trong đào tạo: Phát triển các nền tảng học tập trực tuyến dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để cá nhân hóa lộ trình học tập cho người lao động, giúp họ nhanh chóng đạt được kỹ năng phù hợp với yêu cầu cụ thể của từng ngành.
UBND TP.HCM yêu cầu các cơ sở đào tạo tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đảm bảo đạt tiêu chuẩn trường chất lượng cao, từng bước đạt chuẩn khu vực và quốc tế, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Đồng thời đẩy mạnh mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp thông qua tham gia đào tạo, thực hành nghề, "học việc hưởng lương" và cơ chế đặt hàng kỹ năng, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao.
Đối với giáo dục đại học, thành phố định hướng đổi mới chương trình theo chuẩn quốc tế, tích hợp phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, tinh thần doanh nhân và khởi nghiệp; mở rộng chương trình tài năng và đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học, nhất là trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ.
Tại Kỳ thi Olympic Tin học Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 20 và Kỳ thi Olympic Vật lý Châu Á năm 2026 tỉnh Ninh Bình có 3 học sinh xuất sắc giành huy chương bạc.
Ba học sinh giành huy chương bạc gồm các em Nguyễn Khánh Phúc, học sinh lớp 10 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy, Kỳ thi Olympic Tin học Châu Á - Thái Bình Dương; em Bùi Anh Tú học sinh lớp 11 chuyên Lý, Trường THPT Chuyên Biên Hòa và em Nguyễn Thị Bích Ngọc, học sinh lớp 12 chuyên Lý, Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, Kỳ thi Olympic Vật lý Châu Á năm 2026.
Tại buổi lễ, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình đã tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh đến 3 học sinh có thành tích xuất sắc tại các kỳ thi năm 2026.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình tự hào trước những thành tích nổi bật của ngành giáo dục và các em học sinh. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu ngành giáo dục tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng dạy và học. Sở Giáo dục và Đào tạo cần tiếp tục đổi mới công tác phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi…
Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình khẳng định, giáo dục và đào tạo luôn được tỉnh xác định là quốc sách hàng đầu, là nền tảng quan trọng để phát triển nguồn nhân lực và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh. Vì vậy, mỗi thành tích xuất sắc của học sinh không chỉ là niềm vui của gia đình, nhà trường mà còn là niềm tự hào chung của toàn tỉnh.
Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình cho biết, đây là năm đầu tiên tỉnh Ninh Bình mới có 3 học sinh xuất sắc đoạt huy chương bạc Olympic châu Á ở 2 môn vật lý và tin học. Hai học sinh Nguyễn Khánh Phúc và Nguyễn Thị Bích Ngọc tiếp tục được chọn vào đội tuyển quốc gia tham dự Kỳ thi Olympic quốc tế môn tin học và môn vật lý năm 2026.
