Ông Nghiêm Minh Hoàng, chuyên gia công nghệ tài chính (fintech) của VBA, cho rằng Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn “chấp nhận sự tồn tại” của tài sản mã hóa sang từng bước đưa vào khuôn khổ pháp lý, tạo nền tảng cho sự phát triển minh bạch và bền vững hơn.
– Trong nhiều năm, crypto Việt Nam phát triển mạnh nhưng phần lớn giao dịch diễn ra ngoài khuôn khổ pháp lý, điều gì tạo nên nghịch lý này?
– Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam tồn tại từ rất lâu. Đây là xu hướng công nghệ mang tính toàn cầu, đồng thời xuất phát từ nhu cầu tự nhiên của người dân trong việc tìm kiếm những kênh đầu tư mới.
Hơn 10 năm qua, thị trường tạo ra nhiều cơ hội, thu hút lượng lớn người tham gia. Tuy nhiên, khi chưa có hành lang pháp lý, phần lớn diễn ra trên sàn nước ngoài hoặc OTC, nơi các cá nhân giao dịch trực tiếp với nhau.
Theo thống kê của Chainalysis, Việt Nam có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, với tổng dòng vốn từ tháng 6/2024 đến 6/2025 khoảng 200 tỷ USD – quy mô cho thấy nhu cầu có thật.
Tôi nhận được không ít chia sẻ từ những người giao dịch OTC rằng họ sẵn sàng đóng thuế, tuân thủ quy định và chịu sự quản lý của cơ quan chức năng và mong có khuôn khổ pháp lý rõ ràng. Khi hoạt động tự phát, họ gần như không có cơ chế bảo vệ. Những rủi ro liên quan đến lừa đảo, tranh chấp hay phòng chống rửa tiền luôn hiện hữu, trong khi người giao dịch khó xác minh đối tác của mình.
– Liệu việc cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa có thể xóa sổ “chợ đen” tiền mã hóa?
– Cách tiếp cận của Chính phủ đối với tài sản mã hóa đã thay đổi. Trước đây, Việt Nam có cách tiếp cận khá thận trọng. Việc Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức công nhận tài sản số là một loại tài sản được pháp luật bảo vệ cho thấy chúng ta đã lựa chọn hướng đi mới: chấp nhận những rủi ro nhất định để đưa lĩnh vực vào khuôn khổ quản lý và phát triển. Đây là tín hiệu rất rõ ràng đối với thị trường.
Sau luật, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết 05 về thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa và đặt mục tiêu trong năm 2026 có những sàn giao dịch đầu tiên được cấp phép hoạt động. Theo tôi, việc cấp phép là bước đi rất quan trọng để xóa “chợ đen”, nhưng chưa phải toàn bộ câu chuyện.
Một thị trường tài sản mã hóa không chỉ có sàn giao dịch. Để vận hành đầy đủ còn cần hệ thống quy định liên quan đến phòng chống rửa tiền, định danh khách hàng, lưu ký tài sản, phát hành token, quản lý dòng tiền, điều kiện kinh doanh cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật. Nói cách khác, điều được chờ đợi không đơn thuần là một vài sàn giao dịch được cấp phép, mà là một hệ sinh thái pháp lý hoàn chỉnh để tất cả chủ thể có thể hoạt động minh bạch và an toàn.
– Khi được đưa vào khuôn khổ, đâu là nhóm ảnh hưởng nhiều nhất?
– Sự thay đổi lớn nhất không nằm ở nhà đầu tư cá nhân. Trước đây, crypto là một thị trường rất dễ tiếp cận. Chỉ cần một chiếc điện thoại, người dùng có thể mở tài khoản trên các sàn quốc tế và giao dịch.
Khi được quản lý, người tham gia phải định danh, danh mục tài sản được quản lý chặt chẽ hơn, nhưng tôi không cho rằng điều đó khiến số lượng nhà đầu tư cá nhân giảm. Với khoảng 17 triệu tài khoản hiện nay, quy mô cộng đồng nhiều khả năng vẫn được duy trì, thậm chí tăng nhẹ.
Sự thay đổi lớn sẽ đến từ doanh nghiệp và nhà đầu tư tổ chức. Trước đây, dù nhìn thấy tiềm năng của thị trường, phần lớn không thể tham gia do thiếu cơ sở pháp lý. Dù số lượng tổ chức không nhiều như nhà đầu tư cá nhân, nguồn lực tài chính mà họ mang lại sẽ lớn hơn rất nhiều. Đây mới là thay đổi đáng kể nhất trong cấu trúc thị trường.
– Nhiều startup blockchain Việt Nam từng phải đăng ký pháp nhân ở nước ngoài để hoạt động. Thay đổi chính sách hiện nay có thể đảo ngược xu hướng thế nào?
– Đây là một trong những tín hiệu tích cực nhất tôi nhận thấy. Việt Nam từng có nhiều startup và doanh nghiệp blockchain tạo được tên tuổi trên thế giới. Tuy nhiên, do trong nước chưa có hành lang pháp lý rõ ràng, họ phải đăng ký pháp nhân tại Singapore hoặc một số quốc gia khác. Có nghĩa, giá trị kinh tế họ tạo ra chưa thể quay trở lại đóng góp trực tiếp cho nền kinh tế Việt Nam.
Sau khi Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05 được ban hành, nhiều doanh nghiệp bày tỏ sự hào hứng với khả năng trở về Việt Nam, vận hành tại Việt Nam và phát triển trong nước.
Tất nhiên, cùng với sự kỳ vọng vẫn còn những băn khoăn. Luật chỉ là bước khởi đầu, trong khi các quy định chi tiết vẫn đang được xây dựng. Tôi kỳ vọng nghị định, thông tư sẽ sớm ban hành để tạo sự ổn định cho doanh nghiệp cũng như thu hút thêm dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.
– Ông hình dung thị trường tài sản mã hóa Việt Nam sẽ thay đổi ra sao trong 5 năm tới?
– Tôi cho rằng giai đoạn 2026-2027 là thời kỳ tái cấu trúc mạnh mẽ. Bất kỳ cuộc tái cấu trúc nào cũng không diễn ra êm đềm. Sẽ có nhiều vấn đề mới phát sinh và cần được điều chỉnh liên tục. Nhưng sau giai đoạn đó, thị trường sẽ trưởng thành hơn cả về công nghệ, mô hình vận hành, chất lượng nhà đầu tư và các tổ chức tham gia.
Trong giai đoạn đầu, các tập đoàn và tổ chức tài chính lớn có thể tiếp cận một cách thận trọng. Khi khuôn khổ pháp lý hoàn thiện và cơ chế vận hành minh bạch hơn, chúng ta sẽ chứng kiến sự tham gia mạnh mẽ hơn của các dòng vốn tổ chức.
Đây cũng là điều từng diễn ra ở nhiều quốc gia. Ban đầu, thị trường chủ yếu được dẫn dắt bởi startup và doanh nghiệp công nghệ, sau đó dần thu hút các định chế tài chính lớn khi khung pháp lý được hoàn thiện.
Việt Nam sẽ trải qua quá trình tương tự. Khi đó, sự thay đổi lớn không chỉ nằm ở quy mô thị trường, mà còn ở chất lượng của dòng vốn và mức độ trưởng thành của toàn bộ hệ sinh thái tài sản mã hóa.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay quay đầu giảm 0,27% so với hôm qua. Tính đến 10 giờ ngày 17.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 74.701 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa gần như không biến động so với hôm qua, ước đạt 2.540 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới không vượt qua được mốc 2.400 USD, giảm 1,38% về còn 2.327 USD.
Dữ liệu cho thấy trước khi cuộc xung đột ở Trung Đông nổ ra, giá Bitcoin và cổ phiếu các công ty phần mềm (IGV) gần như biến động song song. Tuy nhiên, khi chiến tranh nổ ra từ cuối tháng 2, Bitcoin đã tăng hơn 11% trong khi IGV giảm khoảng 2%. Nhiều chuyên gia nhận định diễn biến giá Bitcoin bắt đầu tách khỏi lĩnh vực phần mềm công nghệ. Khi đó, cơn sốt AI càn quét khắp các công ty giải pháp phần mềm, cổ phiếu liên tục lao dốc. Nhà đầu tư lo ngại Bitcoin cũng là một dạng phần mềm - tiền được lập trình - nên có thể bị AI "càn quét".
Tuy nhiên, trong những ngày qua, IGV đang phục hồi, tăng 11% trong khi Bitcoin gần như không thay đổi. Điều này cho thấy có thể Bitcoin không hẳn tách rời cổ phiếu phần mềm mà chỉ đơn giản là phản ứng chậm hơn và giờ đang thu hẹp khoảng cách.
Một dữ liệu quan trọng của thị trường là lãi suất cho vay của Bitcoin hiện tại đã chạm mức âm thấp nhất kể từ năm 2023. Đây thường được xem là tín hiệu về việc thị trường chạm đáy. Dữ liệu từ Glassnode cho thấy, tính theo mức trung bình động 7 ngày, lãi suất cho vay đã giảm xuống khoảng -0,005%.
Lãi suất cho vay là các khoản thanh toán định kỳ được trao đổi giữa các nhà giao dịch mua và bán trong hợp đồng tương lai vĩnh cửu. Công cụ này được thiết kế để giữ cho giá phù hợp với thị trường giao ngay. Khi lãi suất dương, người mua trả tiền cho người bán, phản ánh vị thế mua. Khi lãi suất âm, người bán trả tiền cho người mua, cho thấy thị trường nghiêng về phía đặt cược giảm giá.
Bất chấp giai đoạn dài thiếu hụt nguồn vốn trong suốt tháng 3 và tháng 4, Bitcoin tiếp tục tăng trưởng từ vùng giá 60.000 USD lên 75.000 USD.
Trong lịch sử, lãi suất cho vay âm sâu thường trùng khớp với các điểm đáy cục bộ của diễn biến giá Bitcoin. Hiện tượng này phản ánh vị thế bán khống tập trung, tạo điều kiện cho sự tăng giá đột biến khi các lệnh bán khống được gỡ bỏ.
Mô hình này đã lặp lại qua nhiều chu kỳ thị trường. Vào tháng 3.2020, trong đợt sụp đổ do Covid-19, Bitcoin đã giảm xuống vùng giá 3.000 USD khi lãi suất cho vay chuyển sang âm mạnh. Tình huống tương tự đã xuất hiện vào giữa năm 2021 khi Trung Quốc ban hành lệnh cấm khai thác tiền điện tử, khiến giá Bitcoin giảm xuống còn 30.000 USD. Lãi suất cho vay cũng ở mức cực đoan nhất trong thời điểm sụp đổ của FTX vào tháng 11.2022, khi Bitcoin chạm đáy gần 15.000 USD.
Xu hướng này tiếp tục kéo dài đến năm 2023, khi lãi suất cho vay chuyển sang âm trong cuộc khủng hoảng ngân hàng Thung lũng Silicon. Sự kiện này trùng thời điểm Bitcoin giảm xuống dưới 20.000 USD trước khi phục hồi. Gần đây hơn, các sự kiện như việc đảo chiều giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yen vào tháng 8.2024 và đợt bán tháo tháng 4.2025 cũng chứng kiến lãi suất cho vay âm với mức thấp cục bộ.
Việc lãi suất cho vay âm kéo dài cho thấy vị thế bán khống vẫn ở mức cao, ngay cả khi giá có xu hướng tăng. Sự phân kỳ này phát đi tín hiệu về việc thị trường đang vượt qua rào cản tâm lý, với vị thế bán khống tiềm năng đóng vai trò như động cơ cho đà tăng giá tiếp theo.
Theo Digitaltrends, từ các câu lạc bộ ăn tối sang trọng đến những quán bar cocktail trong khu phố, nhiều cơ sở kinh doanh đã đưa ra các chính sách hạn chế sử dụng điện thoại hoặc khuyến khích khách hàng cất thiết bị của họ đi.
Xu hướng này xuất phát từ nhận thức ngày càng tăng về những tác động tiêu cực mà smartphone và mạng xã hội có thể gây ra đối với sự tập trung, trí nhớ và các mối quan hệ giữa người với người. Các nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số liên tục ảnh hưởng đến việc học tập, giao tiếp xã hội và lòng tự trọng.
Theo thống kê, người Mỹ kiểm tra điện thoại khoảng 144 lần mỗi ngày và dành gần 4,5 giờ cho các thiết bị của họ, dẫn đến sự phản đối ngày càng mạnh mẽ đối với chứng nghiện màn hình, đặc biệt từ thế hệ trẻ như Gen Z.
Nhu cầu về các trải nghiệm "analog" đang ảnh hưởng đến ngành công nghiệp khách sạn theo những cách đáng chú ý. Ít nhất 11 tiểu bang của Mỹ đã áp dụng một số hình thức hạn chế sử dụng điện thoại tại các nhà hàng và quán bar. Một số cơ sở áp dụng biện pháp nghiêm ngặt như khóa điện thoại trong túi an toàn trong suốt thời gian khách đến, trong khi những nơi khác đưa ra các ưu đãi nhẹ nhàng hơn như tặng món tráng miệng miễn phí cho thực khách không sử dụng thiết bị điện tử trên bàn.
Lý do đằng sau những chính sách này rất đơn giản: loại bỏ điện thoại giúp tăng cường tương tác giữa người với người. Chủ doanh nghiệp và các chuyên gia trong ngành cho rằng, khi không bị phân tâm bởi các thiết bị kỹ thuật số, khách hàng sẽ gắn bó hơn với người đi cùng, môi trường xung quanh và cả món ăn của họ. Các đầu bếp cũng nhận thấy điện thoại có thể làm giảm trải nghiệm ăn uống, khiến bữa ăn trở nên kém đáng nhớ hơn.
Nhiều khách hàng cho biết họ cảm thấy hiện diện trọn vẹn hơn và kết nối cảm xúc mạnh mẽ hơn trong những chuyến đi không dùng điện thoại. Những trải nghiệm vốn bị gián đoạn bởi các thông báo trở nên sống động và ý nghĩa hơn. Dự kiến, xu hướng này sẽ mở rộng ra ngoài các địa điểm độc lập, khi sự mệt mỏi vì thiết bị kỹ thuật số gia tăng và nhận thức về tác hại của thời gian sử dụng màn hình ngày càng cao.
Mặc dù không phải ai cũng sẵn sàng từ bỏ điện thoại khi đi chơi tối, nhưng sự gia tăng của xu hướng ăn uống không dùng điện thoại cho thấy một sự thay đổi rõ rệt: mọi người đang bắt đầu coi trọng sự hiện diện hơn là kết nối liên tục. Cuối cùng, các nhà hàng đang dần thay đổi thói quen sử dụng màn hình điện thoại tại bàn ăn, khôi phục lại những cuộc trò chuyện thực sự, sự chú ý và sự hiện diện trọn vẹn mà chúng ta đã âm thầm đánh mất.
Đầu những năm 2000, công nghệ Bluetooth còn khá mới mẻ sau khi được giới thiệu đến người dùng vào năm 1999. Thời điểm đó, việc bật Bluetooth liên tục tiêu tốn nhiều năng lượng, làm giảm đáng kể thời lượng pin của điện thoại và các thiết bị khác. Tuy nhiên, với sự phát triển không ngừng của công nghệ, Bluetooth đã trở thành một tính năng thiết yếu, đồng thời tiết kiệm năng lượng đến mức việc bật liên tục không còn ảnh hưởng đến pin.
Tổ chức phát triển Bluetooth tiếp tục cải tiến tiêu chuẩn này, với phiên bản mới nhất 6.3 chỉ vừa ra mắt cách nay khoảng một tháng (ngày 6.5). Bluetooth 6.3 mang đến một số cải tiến như giảm độ trễ, tăng lượng thiết bị kết nối đồng thời và nâng cao hiệu quả năng lượng, nhằm mang đến trải nghiệm kết nối không dây đáng tin cậy nhất.
Ngay cả khi sử dụng các thiết bị Bluetooth 5 hoặc cũ hơn, người dùng có thể yên tâm rằng việc bật tính năng này không làm hao quá nhiều pin. Đặc biệt, chế độ Low Energy (hay LE) được giới thiệu từ phiên bản 4.0 giúp Bluetooth trở nên lý tưởng cho cả các thiết bị nhỏ như máy theo dõi đồ vật.
Theo nghiên cứu được Android Authority thực hiện từ năm 2020 với 5 mẫu điện thoại khác nhau, Bluetooth chỉ ảnh hưởng rất ít đến thời lượng pin của điện thoại. Nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ pin của Bluetooth chỉ cao hơn 1,8% so với khi tắt. Đặc biệt, chiếc Realme X3 Superzoom chỉ tiêu hao thêm 4% pin khi sử dụng Bluetooth.
Chính nhờ khả năng tiết kiệm pin của Bluetooth khiến các công ty như Apple khuyến nghị người dùng bật Bluetooth trên các thiết bị iOS và iPadOS để có trải nghiệm tốt nhất. Công ty nhấn mạnh rằng Bluetooth và Wi-Fi là những công nghệ quan trọng cho các tính năng như AirDrop, kết nối Apple Watch và AirPods, cũng như đồng bộ hóa với các thiết bị nhà thông minh.
Việc bật Bluetooth mang lại nhiều lợi ích cho người dùng, từ sự tiện lợi trong kết nối với tai nghe, loa, đến khả năng tự động chuyển đổi giữa các thiết bị của Apple. Đối với những người sử dụng máy trợ thính hoặc thiết bị y tế, Bluetooth là cần thiết để đảm bảo hoạt động liên tục. Trong môi trường làm việc tại nhà, Bluetooth giúp kết nối với các phụ kiện không dây mà không cần bộ chuyển đổi.
Cuối cùng, Bluetooth cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định vị và theo dõi thiết bị. Với mạng lưới Find My của Apple, người dùng có thể dễ dàng tìm lại các thiết bị bị thất lạc. Đây cũng là tính năng đã được khai thác trong thời kỳ đại dịch Covid-19, nơi Bluetooth hỗ trợ truy vết tiếp xúc, giúp người dùng nhận biết nếu có người nhiễm Covid-19 ở gần.
