Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 28-4, nhận lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 đến 3-5 tới. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của bà Takaichi Sanae trên cương vị Thủ tướng.
Việt Nam là điểm đến đầu tiên của Thủ tướng Takaichi Sanae trong chuyến công du đến hai nước Việt Nam và Úc. Chuyến đi diễn ra trong “Tuần lễ vàng”, thời điểm diễn ra nhiều kỳ nghỉ lễ của xứ mặt trời mọc.
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki chia sẻ chuyến thăm diễn ra chỉ hơn một tháng sau khi các lãnh đạo mới của Việt Nam được bầu, thể hiện sự coi trọng cao độ của Nhật Bản đối với quan hệ Việt – Nhật, vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Nhật Bản sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo chủ chốt Việt Nam, mong muốn qua đó thiết lập quan hệ cá nhân mạnh mẽ với ban lãnh đạo mới, thúc đẩy quan hệ song phương ngày càng thực chất hơn nữa.
Theo phía Nhật Bản, dự kiến trong các cuộc gặp này, hai bên sẽ thảo luận về việc tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản, đề ra phương hướng tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế như năng lượng, khoáng sản trọng điểm, khoa học và công nghệ.
Hôm 13-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.
Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, tác động tiêu cực đến an ninh năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ mong muốn tăng cường phối hợp với Nhật Bản đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế, trong đó có việc đảm bảo an ninh năng lượng. Ông khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản trong các vấn đề khu vực và thế giới thời gian tới.
Thủ tướng Takaichi Sanae đánh giá cao vị trí, vai trò của Việt Nam trong khu vực, là đối tác quan trọng trong triển khai Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) của Nhật Bản. Bà đồng thời khẳng định Nhật Bản coi trọng và đánh giá cao chính sách độc lập tự chủ, ủng hộ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Theo Đại sứ Ito Naoki, trong chuyến thăm lần này, nữ Thủ tướng Nhật Bản sẽ có bài phát biểu chính sách quan trọng tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong đó bà sẽ nêu bật tầm nhìn mới của Tokyo về chính sách đối ngoại cũng như cập nhật FOIP.
“Bài phát biểu sẽ là thông điệp ‘vàng’ của Thủ tướng Takaichi Sanae mong muốn gửi đến Việt Nam, thể hiện sự đánh giá cao của Tokyo đối với vai trò và vị trí chiến lược của Hà Nội”, ông Ito Naoki trả lời Tuổi Trẻ Online.
Đại sứ Nhật Bản giải thích FOIP ra đời cách đây 10 năm, mục tiêu thúc đẩy hợp tác trong khu vực, thượng tôn luật pháp quốc tế, hướng tới hòa bình và ổn định. Sau một thập kỷ, Thủ tướng Takaichi Sanae cho rằng đã đến lúc nên “cập nhật” lại chiến lược này để phù hợp hơn với tình hình thế giới.
“Khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương rất rộng lớn, với ASEAN nằm ở vị trí trung tâm. Việc chọn Việt Nam, đất nước có tiếng nói ngày càng quan trọng trong ASEAN làm nơi trình bày tầm nhìn mới cho FOIP chính là một thông điệp mạnh mẽ về sự coi trọng vai trò và vị thế của Việt Nam không chỉ trong ASEAN mà còn cả khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Đại sứ Ito Naoki lý giải.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 3/4 thông báo lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) trên bầu trời thành phố Shiraz ở miền nam, đồng thời công bố hình ảnh các bộ phận phi cơ thu được tại hiện trường.
Dựa trên các đặc điểm kỹ thuật của mảnh vỡ, gồm hình dáng khung thân, cấu trúc cánh và đuôi, giới chuyên gia quân sự nhận định đây là mẫu Wing Loong II do Trung Quốc sản xuất.
"Đây có thể là bằng chứng rõ ràng cho thấy sự tham gia trực tiếp của một số quốc gia láng giềng trong chiến dịch hung hăng do Mỹ - Israel tiến hành nhằm vào Iran. Chúng tôi cần lời giải thích của một trong hai nước khu vực đang biên chế loại UAV này", ông Baghaei cho hay, nhưng không nêu tên quốc gia cụ thể.
Chuyên trang quân sự Defence Security Asia cho biết chỉ có hai nước vùng Vịnh sở hữu UAV Wing Loong II là Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Giới chức hai nước này chưa bình luận về thông tin.
Wing Loong II là UAV trinh sát và tấn công tầm xa do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) sản xuất, bắt đầu vận hành từ năm 2017.
Máy bay được trang bị cảm biến quang - điện tử, hệ thống liên lạc vệ tinh và mang được tối đa 12 vũ khí dẫn đường, có bán kính hoạt động hơn 1.500 km.
UAE là khách hàng nước ngoài đầu tiên của dòng Wing Loong II, với khoảng 15 máy bay được đặt hàng. Arab Saudi không công bố số lượng máy bay Wing Loong II trong biên chế, nhưng nhóm phân tích quân sự Army Recognition nhận định nước này có thể đã đặt mua tới 300 chiếc.
Sự xuất hiện của UAV Wing Loong II trên bầu trời Shiraz, khu vực nằm sâu trong lãnh thổ Iran và gần các cơ sở quân sự, khiến giới chuyên gia nhận định nó bị bắn hạ khi thực hiện nhiệm vụ trinh sát, chứ không phải bay lạc vào không phận Iran.
Nếu được xác nhận, sự việc có thể là dấu hiệu cho thấy một số quốc gia vùng Vịnh đang tham gia sâu hơn vào hoạt động quân sự hoặc hỗ trợ tình báo trong chiến dịch của Mỹ - Israel. Điều này có thể làm gia tăng nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực, vốn đã gia tăng kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2.
Tehran nhiều lần cảnh báo các nước láng giềng không cho Washington - Tel Aviv sử dụng lãnh thổ để phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran, đồng thời khẳng định sẽ đáp trả các mục tiêu liên quan nếu phát hiện điều này xảy ra.
Theo Hãng tin Reuters, hôm 2-6, Trợ lý Tổng thống Nga phụ trách chính sách đối ngoại Yury Ushakov thông báo phái đoàn Mỹ sẽ tham dự Diễn đàn Kinh tế quốc tế St. Petersburg (SPIEF) tại Nga trong tuần này và tiến hành các cuộc trao đổi với giới chức Nga.
Ông Ushakov cho biết đây sẽ là lần đầu tiên các đại diện Mỹ tham dự sự kiện thường niên này kể từ giai đoạn 2017-2018. Phái đoàn do ông Rodney Cook, người đứng đầu Ủy ban Mỹ thuật của chính quyền Mỹ, dẫn đầu.
Ông Cook sẽ phát biểu tại phiên chuyên đề "Nga - Mỹ: Đối thoại về các nền văn hóa", cùng với các diễn giả khác. Trong đó có ông Valery Gergiev, Giám đốc Nhà hát Bolshoi và Mariinsky, và ông Mikhail Piotrovsky, Tổng giám đốc Bảo tàng Hermitage.
"Đương nhiên các đại diện Mỹ sẽ trao đổi với các đại diện chính thức của chúng tôi, các quan chức và nhân vật nghệ thuật. Dự kiến sẽ có cuộc thảo luận về nhiều vấn đề trong chương trình nghị sự văn hóa Mỹ - Nga" - ông Ushakov nói.
Theo TTXVN, ông Ushakov thông tin khoảng 20.000 đại biểu đến từ hơn 100 quốc gia sẽ tham dự SPIEF 2026, dự kiến khai mạc ngày 3-6.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Matxcơva, ông Ushakov nhấn mạnh các đại diện cấp cao, gồm quan chức chính phủ và chính trị gia từ khoảng 76 quốc gia, sẽ tham gia các hoạt động của diễn đàn.
Trong khi đó, các quốc gia thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) dự kiến tiếp tục duy trì sự hiện diện mạnh mẽ như truyền thống.
Ngoài ra, Saudi Arabia là quốc gia khách mời danh dự của SPIEF 2026, với phái đoàn do Bộ trưởng Năng lượng, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al Saud dẫn đầu.
Về chương trình làm việc của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Ushakov cho biết ngày 4-6 ông Putin sẽ mở đầu diễn đàn bằng cuộc gặp với lãnh đạo các hãng thông tấn quốc tế để thảo luận các vấn đề chính trị và kinh tế quan trọng trong và ngoài nước.
Tổng thống Putin cũng sẽ hội đàm với người đồng cấp Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev, và cùng nhau tham dự lễ khởi công xây dựng tổ máy đầu tiên của nhà máy điện hạt nhân tích hợp tại Uzbekistan qua hình thức trực tuyến.
Phiên họp toàn thể chính của diễn đàn dự kiến diễn ra vào ngày 5-6, với bài phát biểu quan trọng của Tổng thống Putin, tiếp theo là phiên thảo luận và trả lời câu hỏi.
Tiếp đó, vào ngày 6-6, ông Putin dự kiến có cuộc gặp riêng với Phó chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính (Han Zheng) để thảo luận kết quả chuyến thăm Trung Quốc và triển vọng phát triển quan hệ song phương.
Sự việc diễn ra khi tàu hàng Lian Star treo cờ Gambia di chuyển trên vùng biển quốc tế ở vịnh Oman hôm 29/5, nhưng thông tin chỉ được giới chức Mỹ công bố hôm nay.
"Lực lượng Mỹ phát hiện tàu Lian Star hướng tới cảng Iran và phát hơn 20 cảnh báo rằng phương tiện này đang vi phạm lệnh phong tỏa. Sau khi thủy thủ đoàn không tuân thủ yêu cầu, máy bay Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire nhằm vào phòng máy. Tàu không còn hướng tới Iran nữa", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho hay.
Chủng loại máy bay khai hỏa tên lửa không được công bố.
CENTCOM nói rằng đây là tàu hàng thứ 6 bị chặn trong chiến dịch phong tỏa nhằm vào các cảng biển Iran, trong đó 5 tàu bị vô hiệu hóa và một chiếc được tiếp tục hành trình. 116 tàu hàng cũng bị buộc đổi hướng trong quá trình thực thi lệnh phong tỏa.
Một quan chức Mỹ tiết lộ tàu Lian Star đang trôi dạt trên vịnh Oman và lực lượng Mỹ chưa đổ bộ xuống phương tiện này.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cùng ngày tuyên bố bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-1 Predator của Mỹ, cáo buộc phi cơ xâm nhập vùng trời Iran và có ý định thực hiện "hành động thù địch".
Các diễn biến xảy ra cùng ngày Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải nếu Iran rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa tuyến đường thủy này và phối hợp xử lý lượng uranium làm giàu cao.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển từ đầu chiến sự, buộc các tàu thương mại xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm các phương tiện có liên hệ với Mỹ, Israel cùng những bên tham gia xung đột.
Trong khi đó, hải quân Mỹ từ ngày 13/4 thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ mọi tàu hàng đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực giữa từ đầu tháng 4 vẫn được duy trì, Washington và Tehran chưa đạt thỏa thuận gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày và mở cửa eo biển Hormuz, làm tiền đề tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
