Trong nhiều tuần, Mỹ và Israel đã tìm cách hạn chế khả năng tiếp cận các địa điểm phóng tên lửa ngầm của Iran bằng cách phá hủy đường sá và chôn vùi những lối vào đường hầm.
Tuy nhiên, hình ảnh vệ tinh do CNN phân tích cho thấy Iran đã sử dụng các thiết bị đơn giản như máy ủi và xe tải để khắc phục hậu quả chiến dịch tấn công tốn kém này. Điều đó cho thấy khả năng phóng tên lửa của Tehran không thể bị phá hủy chỉ bằng cách nhắm mục tiêu vào các lối vào đường hầm, theo giới chuyên gia.
CNN nhận định, động thái này cho thấy Tehran đang từng bước vô hiệu hóa tác động từ chiến dịch quân sự vốn sử dụng lượng lớn hỏa lực từ Mỹ và Israel.
Trong nhiều năm qua, Iran đã xây dựng một mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm quy mô lớn nhằm bảo vệ kho vũ khí chiến lược trước nguy cơ bị tập kích từ bên ngoài. Các cơ sở này thường được đặt sâu dưới lòng đất và có hệ thống đường hầm phức tạp. Giới phân tích quân sự cho rằng, khả năng nhanh chóng khôi phục hoạt động tại những căn cứ ngầm có thể giúp Iran duy trì năng lực răn đe trong trường hợp căng thẳng quân sự tiếp tục leo thang tại khu vực.
Sam Lair, một cộng tác viên nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, người phân tích khả năng tên lửa của Iran, cho biết: “Nếu xung đột tiếp tục, Iran có thể tiếp tục phóng tên lửa miễn là chúng có bệ phóng và kíp vận hành, ngay cả khi việc sản xuất đã ngừng lại. Không có gì ngăn cản việc bổ sung tên lửa cho các bệ phóng từ kho dự trữ dồi dào mà Iran vẫn còn”.
Trong suốt cuộc chiến, Iran đã nỗ lực đào các lối vào đường hầm trong điều kiện rất nguy hiểm, khi Mỹ và Israel thường xuyên tấn công các thiết bị. Công việc đó cho phép Tehran tiếp tục phóng tên lửa trong suốt cuộc chiến, mặc dù với tốc độ giảm đáng kể.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn được thực hiện hơn 7 tuần trước, Iran đã tăng tốc nỗ lực này đáng kể. Iran hiện đã mở lại 50 trong số 69 lối vào đường hầm bị Mỹ và Israel tấn công tại 18 cơ sở tên lửa ngầm. Iran cũng đã sửa chữa nhiều phần khác tại các căn cứ, bao gồm cả những con đường mà Mỹ và Israel đã ném bom. Hình ảnh vệ tinh cho thấy hầu hết các hố bom này hiện đã được lấp đầy, và tại 2 địa điểm, thậm chí còn được trải nhựa lại.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell không trả lời các câu hỏi cụ thể về những phát hiện của CNN, mà chỉ nhắc lại tuyên bố trước đó rằng “quân đội Mỹ là mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để thực hiện vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.
Mạng lưới các căn cứ tên lửa ngầm được Iran bắt đầu xây dựng hơn 20 năm trước, cung cấp sự bảo vệ đáng kể cho tên lửa và bệ phóng. Độ sâu của các cơ sở này, một số nằm dưới hàng trăm mét đá, khiến quân đội Mỹ và Israel không có nhiều lựa chọn khi tấn công. Vì vậy, trong những tuần đầu xung đột, Mỹ đã chuyển sang tấn công các lối vào, kết hợp với nỗ lực tìm kiếm và phá hủy các bệ phóng, nhằm hạn chế đáng kể hỏa lực tên lửa của Iran.
Những cuộc tấn công đó đã gây thiệt hại nặng nề, chôn vùi hầu hết các lối vào đường hầm dưới những đống đổ nát và phá hủy các con đường dẫn đến những địa điểm này. Hình ảnh vệ tinh vào thời điểm đó cho thấy các cơ sở như căn cứ tên lửa phía bắc Isfahan, một địa điểm phóng tên lửa ngầm quan trọng, bị tàn phá nghiêm trọng.
Mỹ và Israel cũng đã thực hiện một nỗ lực rộng lớn để phá hủy chuỗi cung ứng tên lửa của Iran, từ các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử nhỏ đến địa điểm sản xuất nhiên liệu đẩy và thân tên lửa. Nhưng các chuyên gia tin rằng Iran vẫn còn khoảng 1.000 tên lửa được cất giữ trong các địa điểm ngầm.
Theo giới chuyên gia, kho vũ khí đó, nằm sâu dưới lòng đất, khó có thể bị hư hại nhiều do những cuộc tấn công trên mặt đất, đặc biệt là khi quân đội Israel đã tấn công các lối vào đường hầm theo cách tương tự trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái.
Để mở lại các căn cứ, Iran đã sử dụng nhiều loại thiết bị xây dựng và san lấp mặt đất. Trong ảnh vệ tinh, có thể thấy các xe máy đang giải tỏa đống đổ nát trong khi xe tải chở đất lấp đầy các hố. Tại một căn cứ bên ngoài Isfahan, Mỹ và Israel đã tiến hành nhiều cuộc tấn công để chặn bốn lối vào đường hầm trong suốt cuộc chiến. Ít nhất 18 hố bom có thể được nhìn thấy tại 2 lối vào, cho thấy lượng đạn dược khổng lồ đã được sử dụng để chặn các đường hầm này.
Đầu tháng 5, hình ảnh vệ tinh cho thấy một xe tải chở vật liệu đang được sử dụng để lấp đầy các hố bom. Hai lối vào khác, cũng bị chặn bởi các hố bom và mảnh vỡ, đã được mở lại, và những con đường dẫn đến đó, trước đây bị phá hủy do bom đạn, đã được trải nhựa lại.
Tại một căn cứ bên ngoài Khomeyn vào giữa tháng 4, một hình ảnh cho thấy ít nhất 10 phương tiện xây dựng đang tham gia vào nỗ lực mở lại một lối vào.
Khi Iran khôi phục lại năng lực của các căn cứ tên lửa, giới phân tích lo ngại mối đe dọa liên tục do kho vũ khí này gây ra đang bị đánh giá thấp, đặc biệt là khi nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn của Mỹ đang cạn kiệt. Những đòn tập kích vào các nhà máy sản xuất tên lửa của Iran cũng không thể ngăn cản Tehran tái thiết khả năng sản xuất tên lửa.
Trong cuộc chiến 12 ngày, một số nhà máy này cũng từng bị tấn công. Mặc dù các cuộc tấn công gần đây có phạm vi rộng hơn nhiều, nhưng hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đã xây dựng lại một số cơ sở bị nhắm mục tiêu hồi tháng 6 năm ngoái.
Một số đánh giá tình báo của Mỹ cho thấy Iran đã và đang tái thiết các năng lực quân sự quan trọng, bao gồm việc khởi động lại sản xuất máy bay không người lái và thay thế bệ phóng tên lửa cũng như năng lực sản xuất.
“Iran đã vượt quá mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo dự đoán cho việc tái thiết”, một quan chức Mỹ nói.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 6/7 tuyên bố lực lượng phòng không đã đánh chặn 37 tên lửa hành trình cùng 326 máy bay không người lái (UAV) trong đòn tập kích của Nga, nhưng không hạ được mục tiêu nào trong 29 quả đạn siêu vượt âm Zircon, tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400 hoán cải để đánh đất.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra trong cuộc tấn công của Nga nhằm vào Kiev ngày 2/7. Phòng không Ukraine chỉ chặn được 4 tên lửa Iskander-M/S-400, trong khi 4 quả đạn Zircon và 20 tên lửa đạn đạo đã đến mục tiêu.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, chỉ ra rằng lưới phòng không Ukraine đã đạt tỷ lệ đánh chặn gần 100% với tên lửa hành trình Nga, nhưng thừa nhận kết quả chiến đấu chống lại tên lửa đạn đạo tồi tệ hơn rất nhiều.
"Để chặn tên lửa đạn đạo, cần có vũ khí để bắn hạ chúng. Ukraine có đủ hệ thống Patriot, cái chúng ta cần là nguồn cung tên lửa không ngừng nghỉ", ông nói trên truyền hình quốc gia hôm 6/7.
Theo đại tá Ignat, Nga đang tận dụng tình trạng cạn kiệt đạn Patriot của Ukraine và sử dụng ngày càng nhiều tên lửa đạn đạo, vốn khó đánh chặn hơn nhiều so với tên lửa hành trình và UAV. Ông cũng nhấn mạnh rằng tình trạng khan hiếm tên lửa Patriot "không chỉ giới hạn ở Ukraine, mà là vấn đề toàn cầu".
Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng ngày cũng khẳng định nguyên nhân khiến quân đội Ukraine không thể chặn tên lửa đạn đạo Nga là do thiếu nguồn cung tên lửa phòng không, đặc biệt là dòng Patriot.
"Điều quan trọng nhất là thế giới, đặc biệt là Mỹ và các đối tác châu Âu, đưa ra những quyết định mạnh mẽ tại hội nghị thượng đỉnh NATO để hỗ trợ phòng không Ukraine. Tên lửa Patriot còn nằm trong kho của các đồng minh sẽ chỉ càng khuyến khích Nga tiếp tục tập kích", ông cho hay.
Lãnh đạo Ukraine cũng khẳng định nước này có đủ năng lực để tự chế tạo tên lửa Patriot. "Nếu được Mỹ cấp phép, sản lượng của Ukraine sẽ đáp ứng đủ cho nhu cầu phòng thủ trong nước và giúp đỡ các đối tác đang cần", ông cho hay.
Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết Ukraine đã và đang ký kết nhiều hợp đồng mua tên lửa Patriot, nhưng quá trình giao hàng chỉ có thể bắt đầu từ năm sau.
Tổng thống Zelensky tuần trước cũng phàn nàn rằng các đồng minh không thực hiện đúng cam kết cung cấp vũ khí cho Ukraine. "Chúng tôi cần gói phòng thủ thích hợp, cần tên lửa phòng không khi đang gây áp lực tối đa và đàm phán", ông nói.
Lãnh đạo Ukraine đề cập thương vụ mua 200 tên lửa từ Na Uy để trang bị cho tổ hợp NASAMS. "Không quả đạn nào trong số này được chuyển cho Ukraine. Giao hàng đúng hẹn có thể giúp bảo vệ mạng sống và hạ tầng. Điều Ukraine cần đơn giản là các đối tác làm theo đúng những gì đã hứa hẹn", ông cho hay.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tháng trước thông báo nước này sẽ cung cấp 200 triệu USD để mua tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot theo chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL). Khoản tiền này có thể mua được khoảng 40-50 quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất.
"Ukraine đang đối mặt với loạt khó khăn phía trước, khi gần như không thể chống trả các đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo. Vấn đề lớn nhất mà những hệ thống phòng không hiện đại phải đối mặt là đối phương luôn đủ sức chế tạo lượng khí tài tấn công áp đảo chúng, đặc biệt là về lâu dài", Sam Altman, cây viết của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình cho biết ông đã chọn địa điểm cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump là khu phức hợp ở Trung Nam Hải để bày tỏ lòng biết ơn khi ông Trump tiếp đón ông tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.
"Tôi đã chọn nơi này đặc biệt để đáp lại lòng hiếu khách mà tôi nhận được vào năm 2017 tại Mar-a-Lago", ông Tập nói khi gặp song phương với ông Trump hôm nay 15.5.
Hồi năm 2017, trong nhiệm kỳ lãnh đạo đầu tiên của mình, ông Trump đã đón tiếp ông Tập tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông ở bang Florida.
Ông Tập và ông Trump ngồi xuống hai chiếc ghế lớn kiểu cổ trước những tấm ván gỗ chạm khắc tinh xảo làm nền. Những tấm ván gỗ được vẽ hình cây thông và hoa lan, tượng trưng cho lòng hiếu khách và sự lịch sự đối với khách trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, theo CNN.
Trung Nam Hải "là nơi các lãnh đạo đảng và chính quyền trung ương Trung Quốc làm việc và sinh sống, bao gồm cả tôi", ông Tập nói với ông Trump. "Sau khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949, chúng tôi đã ở đây, bao gồm các nhà lãnh đạo Trung Quốc: Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân, Hồ Cẩm Đào", ông Tập nói.
Sau cuộc thảo luận riêng kéo dài khoảng 10 phút, diễn ra kín đáo, tránh xa giới truyền thông, ông Trump và ông Tập đã tản bộ qua những khu vườn ở Trung Nam Hải.
"Đây là những bông hồng đẹp nhất mà bất cứ ai từng thấy", ông Trump nói. Khi được một phóng viên hỏi liệu ông có thích chuyến thăm này không, ông giơ ngón tay cái lên.
Hai nhà lãnh đạo đi qua một hành lang có mái che với những cột và cổng vòm màu xanh lá cây được vẽ hình chim và cảnh núi non truyền thống của Trung Quốc hướng đến một quảng trường nhỏ, nơi họ chụp ảnh lưu niệm. Sau đó, ông Trump và ông Tập ngồi trong một gian trang trí công phu, nơi ông Tập nói về lịch sử của Trung Nam Hải thông qua người phiên dịch.
Ông Tập cho biết ông đang gửi hạt giống hoa hồng cho ông Trump. Ông Trump nói thêm rằng hai người đã đạt được "những thỏa thuận thương mại tuyệt vời". Hai nhà lãnh đạo cũng nói về tuổi của cây cối trong Trung Nam Hải, nơi từng là một khu vườn hoàng gia.
"Tất cả cây ở đây đều khoảng hai đến ba trăm năm tuổi. Và cây lớn ở phía sau kia thì khoảng bốn trăm năm tuổi", ông Tập nói qua người phiên dịch. Sau đó, trong lúc đi dạo, ông Trump nhận xét với ông Tập: "Nơi này đẹp quá. Tôi thích. Tôi có thể quen với nơi này".
Các điều khoản luận tội được Hạ viện Philippines đưa ra bỏ phiếu hôm nay cáo buộc Phó tổng thống Sara Duterte, con gái cựu tổng thống Rodrigo Duterte, biển thủ công quỹ, sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc, hối lộ quan chức và đe dọa ám sát người từng là đồng minh của bà, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., cùng các thành viên gia đình ông.
Kết quả bỏ phiếu cho thấy 255 phiếu thuận, 26 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Theo hiến pháp Philippines, Thượng viện sẽ mở phiên xử. Nếu bị kết tội, bà Sara sẽ bị phế truất và bị cấm tham gia tranh cử hoặc nắm giữ các chức vụ dân cử suốt đời.
Kịch bản đó đồng nghĩa Phó tổng thống Philippines không thể tiến hành kế hoạch tranh cử tổng thống năm 2028 mà bà từng tuyên bố.
"Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ Phó tổng thống trong phiên xử tại Thượng viện", nhóm luật sư của bà Sara cho hay.
Quy trình luận tội tại Philippines được chia thành hai giai đoạn chính tại lưỡng viện. Hạ viện đóng vai trò là bên đưa ra cáo buộc, chỉ cần 1/3 tổng số nghị sĩ ký tên hoặc bỏ phiếu thuận, các điều khoản luận tội sẽ được chuyển lên Thượng viện.
Thượng viện sau đó hoạt động như một tòa án đặc biệt để xét xử, nơi các thượng nghị sĩ đóng vai trò là bồi thẩm đoàn còn vai trò chủ tọa thường do Chủ tịch Thượng viện đảm nhiệm. Phán quyết kết tội cần ít nhất 2/3 tổng số thượng nghị sĩ tán thành.
Trước khi Hạ viện bỏ phiếu, Thượng viện Philippines đã bầu đồng minh lâu năm của bà Sara, thượng nghị sĩ Alan Peter Cayetano, làm tân Chủ tịch. Ông Cayetano từng giữ chức ngoại trưởng dưới thời tổng thống Rodrigo Duterte. Sự thay đổi trong ban lãnh đạo Thượng viện có thể tác động đến kết quả của nỗ lực luận tội Phó tổng thống.
Hiện Thượng viện nghiêng nhiều hơn về phía Phó tổng thống Sara sau khi nhóm trung thành với bà giành được 5 trong số 12 ghế bầu mới tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 5/2025.
Ông Dennis Coronacion, trưởng khoa Khoa học Chính trị thuộc Đại học Santo Tomas tại Manila, tin rằng khả năng bà Sara được tha bổng "rất cao". Tuy nhiên, ông cho rằng quá trình luận tội cùng việc công bố bằng chứng chống lại Phó tổng thống vẫn có thể gây tổn hại đáng kể tới hy vọng tranh cử tổng thống của bà.
Hồi tháng 2/2025, hơn 200 nhà lập pháp tại Hạ viện Philippines đã ký vào kiến nghị luận tội Phó tổng thống Sara với cáo buộc "âm mưu ám sát" Tổng thống Marcos Jr. và sử dụng sai mục đích hơn 11 triệu USD trong quỹ bí mật cho Văn phòng Phó tổng thống và Bộ Giáo dục Philippines trong thời gian làm bộ trưởng.
Thượng viện khóa trước đã triệu tập phiên tòa luận tội vào tháng 6/2025, nhưng sau đó trả hồ sơ sự việc về Hạ viện. Một nghị sĩ mô tả động thái này giống như "ngầm bác bỏ vụ luận tội".
Bà Sara và ông Marcos vướng vào cuộc đối đầu chính trị gay gắt chỉ vài tuần sau chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, khi Phó tổng thống không được giao vị trí Bộ trưởng Quốc phòng như mong muốn mà thay vào đó được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục.
Lời đe dọa nhằm vào ông Marcos bắt nguồn từ cuộc họp báo đêm khuya khi bà Sara tuyên bố đã thuê sát thủ ám sát Tổng thống nếu ông tìm cách thủ tiêu bà trước. Bà Sara sau đó cho rằng phát biểu của mình đã bị hiểu sai.
