Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 3/4 đăng trên mạng xã hội X bản đồ có dòng chữ “Đế chế Achaemenid”, thể hiện một vương quốc bao trùm khắp khu vực Trung Đông, cùng dòng chú thích: “Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?”
Bản đồ được IRNA đăng sau tuyên bố hôm 1/4 của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng cho tới khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ sẽ tấn công Iran tới lúc nước này “biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá”.
Đế chế Achaemenid, hay còn gọi là Đế quốc Ba Tư thứ nhất, tồn tại trong khoảng thời gian năm 550-330 TCN, với lãnh thổ rộng khoảng 5,5 triệu km2, trải dài từ bán đảo Balkan và Ai Cập ở phía tây, đến tận thung lũng sông Indus, Ấn Độ ở phía đông. Tại thời điểm đó, đây là đế chế rộng lớn nhất mà thế giới từng chứng kiến, cai trị khoảng 44% dân số thế giới.
Đế chế này khởi đầu từ một tiểu quốc ở vùng Persis, tây nam Iran ngày nay, khi Cyrus Đại đế chinh phạt các vương quốc lân cận. Đế chế này trải qua thời kỳ hoàng kim dưới thời Darius Đại đế. Đế chế Achaemenid sụp đổ năm 330 TCN, khi vua Darius III bị Alexander Đại đế của Macedonia đánh bại.
Chiến sự giữa Iran với Mỹ – Israel sắp bước sang tuần thứ 6 nhưng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt thực sự. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth gần đây cũng nhắc lại thông điệp đe dọa Iran, khi đăng lên mạng xã hội dòng trạng thái: “Quay lại thời kỳ đồ đá”.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, “đầu não tối cao” của các lực lượng vũ trang Iran, trong khi đó tuyên bố sẽ tiến hành những cuộc tấn công hủy diệt nhằm vào mục tiêu Mỹ và Israel, cho đến khi hai nước này “hối hận và đầu hàng”.
Tờ Khmer Times ngày 18.5 dẫn lời Thủ tướng Campuchia Hun Manet cho hay chính phủ nước này đang tiến hành cải cách sâu rộng trong quân đội bằng cách giảm số lượng sĩ quan, tăng số lượng binh lính và loại bỏ các bộ phận, văn phòng chồng chéo nhằm tăng cường năng lực quốc phòng về lâu dài.
Ông Hun Manet cho biết những cải cách quốc phòng mới nhất dựa trên nguyên tắc "tinh gọn bộ máy chỉ huy, mở rộng lực lượng" nhằm nâng cao hiệu quả và tăng cường năng lực.
Ông cho hay Bộ Quốc phòng Campuchia có kế hoạch loại bỏ các cục, vụ và văn phòng dư thừa, đồng thời sáp nhập một số chức năng vào các cơ cấu hiện có. Các đơn vị quân sự và tác chiến có chức năng chồng chéo cũng sẽ được tinh gọn.
Các vị trí không cần thiết và những chức năng trùng lặp sẽ bị loại bỏ từ trên xuống dưới. "Nếu một cơ quan có thể đảm nhiệm công việc thì không cần hai cơ quan. Một bên nên được sáp nhập vào bên còn lại", ông phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm Ngày Cựu chiến binh và Người về hưu hôm 16.5.
Ông cho biết Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Hoàng gia Campuchia (RCAF) trước đây có khoảng 6.000 sĩ quan, nhưng con số này đã giảm còn khoảng 2.000 và sau cùng sẽ được cắt xuống còn khoảng 600 người.
"Đây là cuộc cải cách của chúng ta. Cơ cấu mới được tổ chức ở mọi cấp chỉ huy không được quá cồng kềnh. Chúng ta cần từng bước tinh gọn", ông nói.
Thủ tướng Hun Manet cũng đề cập việc bổ nhiệm đại tướng Mak Sarun làm Tổng cục trưởng Tổng cục Trang thiết bị kỹ thuật, thay cho trung tướng Chao Phirith, cho hay việc bổ nhiệm lãnh đạo dựa trên năng lực và thành tích thay vì thâm niên.
Theo ông, tướng Sarun có kinh nghiệm ở tiền tuyến, từng học tại Nga và có chuyên môn kỹ thuật vững cùng tầm nhìn rõ ràng đối với lĩnh vực quốc phòng.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Campuchia cũng nhấn mạnh kế hoạch tăng quân số thông qua việc triển khai luật nghĩa vụ quân sự.
Ông Hun Manet nhấn mạnh rằng cải cách quốc phòng không chỉ là tái cơ cấu tổ chức mà còn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực của lực lượng vũ trang để bảo vệ chủ quyền tốt hơn và đáp ứng các thách thức an ninh hiện đại.
Không đoàn 57 Mỹ đóng tại căn cứ không quân Nellis hôm 31/3 thông báo một tiêm kích F-35 thuộc biên chế của họ rơi cùng ngày ở Khu thử nghiệm và huấn luyện Nevada, phía bắc Las Vegas.
Lực lượng ứng phó khẩn cấp đã có mặt tại hiện trường để hỗ trợ phi công, người bị thương nhẹ sau khi phóng dù thoát hiểm. Không đoàn 57 cho biết sự việc không gây ảnh hưởng đến các khu dân cư bên dưới, nhưng không nêu nguyên nhân khiến tiêm kích F-35 rơi.
Đài KSNV News 3 tại Las Vegas dẫn nguồn tin cho hay phi công phải phóng ghế thoát hiểm sau khi tiêm kích F-35 gặp trục trặc trong quá trình bay huấn luyện vào trưa 31/3.
Máy bay F-35 là lực lượng chủ lực tại căn cứ Nellis ở bang Nevada, chuyên phục vụ cho nhiệm vụ thử nghiệm vũ khí, phát triển chiến thuật và đóng giả phi cơ địch. Tiêm kích F-35 từ những nơi khác cũng thường xuyên đến căn cứ này để tham gia diễn tập và huấn luyện.
F-35 là một trong những mẫu chiến đấu cơ hiện đại nhất thế giới hiện nay, đồng thời là vũ khí nòng cốt của quân đội Mỹ. Tập đoàn Lockheed Martin hồi tháng 1 cho biết 12 quốc gia đang vận hành tiêm kích F-35 với tổng cộng gần 1.300 chiếc trong biên chế.
Dù vậy, dòng phi cơ này đã gặp nhiều vấn đề về bảo trì và năng lực sẵn sàng chiến đấu trong những năm gần đây.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 19/3 thông báo một tiêm kích F-35A phải hạ cánh khẩn xuống căn cứ ở khu vực sau khi làm nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran.
CENTCOM cho biết máy bay tiếp đất an toàn và phi công "trong tình trạng ổn định", dường như ám chỉ người này đã bị thương.
CNN dẫn lời hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết chiếc F-35A "trúng hỏa lực nghi của Iran". Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng công bố video tên lửa bắn trúng chiến đấu cơ có hình dáng giống F-35.
Tháng 7/2025, một tiêm kích F-35C bốc cháy dữ dội khi rơi gần căn cứ ở bang California, phi công phóng ghế thoát hiểm an toàn.
"Thỏa thuận với Iran vẫn chưa hoàn tất bởi Tổng thống Donald Trump thực sự muốn đạt được thỏa thuận mà theo đó Iran không có vũ khí hạt nhân, không bảo trợ cho các nhóm vũ trang, đồng thời người dân Iran có thể phát triển và thịnh vượng, hòa nhập vào nền kinh tế toàn cầu. Và đó chính là điều kiện trao đổi mà Tổng thống đưa ra", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trong một sự kiện ở Athens, bang Georgia ngày 14/4.
Ông Vance, người dẫn đầu các cuộc đàm phán với phía Iran tại Pakistan cuối tuần qua, bày tỏ tin tưởng rằng Tehran cũng "muốn đạt được thỏa thuận", bất chấp hàng thập kỷ "mất lòng tin" giữa hai nước.
"Tôi cảm thấy rất lạc quan về tình hình hiện tại. Tổng thống không muốn đạt được thỏa thuận nhỏ, mà hướng đến thỏa thuận lớn. Chúng tôi sẽ tiếp tục đàm phán và cố gắng đạt được điều đó. Tôi sẽ nỗ lực cho mục tiêu này", ông Vance cho hay.
Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ cũng thừa nhận sự thiếu tin tưởng giữa Washington và Tehran không thể được giải quyết trong thời gian ngắn.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực trong một tuần nữa. Tổng thống Trump hôm 14/4 nói với New York Post rằng vòng đàm phán mới với Iran có thể diễn ra ở Pakistan "trong hai ngày tới".
Phó tổng thống Vance dự kiến vẫn dẫn đầu phái đoàn Mỹ nếu vòng đàm phán thứ hai diễn ra. Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, cũng sẽ góp mặt.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, với sự tham gia của nước chủ nhà. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói sẵn sàng chấp nhận "thỏa thuận cân bằng và công bằng" nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực. Tuy nhiên, ông cho rằng trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là "tiêu chuẩn kép" từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington "tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế".
Trong khi đó, ông Vance tuyên bố việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không tùy thuộc vào Iran. "Chúng tôi cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân", ông nói.
