Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 3/4 đăng trên mạng xã hội X bản đồ có dòng chữ “Đế chế Achaemenid”, thể hiện một vương quốc bao trùm khắp khu vực Trung Đông, cùng dòng chú thích: “Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?”
Bản đồ được IRNA đăng sau tuyên bố hôm 1/4 của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng cho tới khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ sẽ tấn công Iran tới lúc nước này “biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá”.
Đế chế Achaemenid, hay còn gọi là Đế quốc Ba Tư thứ nhất, tồn tại trong khoảng thời gian năm 550-330 TCN, với lãnh thổ rộng khoảng 5,5 triệu km2, trải dài từ bán đảo Balkan và Ai Cập ở phía tây, đến tận thung lũng sông Indus, Ấn Độ ở phía đông. Tại thời điểm đó, đây là đế chế rộng lớn nhất mà thế giới từng chứng kiến, cai trị khoảng 44% dân số thế giới.
Đế chế này khởi đầu từ một tiểu quốc ở vùng Persis, tây nam Iran ngày nay, khi Cyrus Đại đế chinh phạt các vương quốc lân cận. Đế chế này trải qua thời kỳ hoàng kim dưới thời Darius Đại đế. Đế chế Achaemenid sụp đổ năm 330 TCN, khi vua Darius III bị Alexander Đại đế của Macedonia đánh bại.
Chiến sự giữa Iran với Mỹ – Israel sắp bước sang tuần thứ 6 nhưng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt thực sự. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth gần đây cũng nhắc lại thông điệp đe dọa Iran, khi đăng lên mạng xã hội dòng trạng thái: “Quay lại thời kỳ đồ đá”.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, “đầu não tối cao” của các lực lượng vũ trang Iran, trong khi đó tuyên bố sẽ tiến hành những cuộc tấn công hủy diệt nhằm vào mục tiêu Mỹ và Israel, cho đến khi hai nước này “hối hận và đầu hàng”.
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu ngày 21-4, Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin cho biết nguồn quỹ khẩn cấp dùng để chi trả lương cho nhân viên Cơ quan An ninh vận tải (TSA) sẽ hết vào đầu tháng 5.
Ông Mullin cũng nói quỹ lương của DHS lên tới hơn 1,6 tỉ USD mỗi hai tuần, khiến nguồn tiền dự phòng nhanh chóng cạn kiệt.
Cuối tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký lệnh cho phép DHS sử dụng ngân sách khẩn cấp để trả lương cho nhân viên TSA. Trước đó nhân viên TSA bị chậm lương khoảng sáu tuần, gây gián đoạn hoạt động tại nhiều sân bay.
Đây không phải lần đầu nhân viên TSA rơi vào tình cảnh này. Một đợt đóng cửa chính phủ một phần vào mùa thu năm 2025 cũng khiến họ không được trả lương trong sáu tuần.
Ngành hàng không cảnh báo nếu tình trạng kéo dài, hệ thống sân bay Mỹ sẽ chịu tác động nghiêm trọng.
Giám đốc điều hành Airlines for America - tổ chức đại diện các hãng hàng không lớn như American Airlines, Delta Air Lines và United Airlines - ông Chris Sununu kêu gọi Quốc hội nhanh chóng thông qua ngân sách cho DHS, nhấn mạnh không thể để nhân viên TSA "trải qua điều này lần thứ ba".
Thực tế trong tháng 3, bế tắc ngân sách tại Quốc hội đã khiến thời gian chờ kiểm tra an ninh tại một số sân bay vượt quá 4 giờ - mức dài nhất trong gần 25 năm hoạt động của TSA.
Cùng thời điểm đó, hơn 500 nhân viên TSA đã nghỉ việc từ giữa tháng 2, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhân lực.
Trong nỗ lực tháo gỡ, lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune cho biết phe Cộng hòa sẽ thúc đẩy thông qua một kế hoạch ngân sách trong tuần này, nhằm tăng chi cho DHS trong ba năm tới.
Tuy nhiên tiến trình đàm phán vẫn gặp trở ngại. Phe Dân chủ yêu cầu áp đặt thêm các quy định đối với lực lượng Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Tuần tra biên giới trước khi đồng ý cấp thêm ngân sách.
Các đề xuất bao gồm yêu cầu nhân viên thực thi pháp luật phải có lệnh tòa án khi vào nhà dân, tương tự quy định áp dụng với cảnh sát trên toàn nước Mỹ.
Hỏa hoạn bùng phát tối 17/5 tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Ngày 19/5, Bộ Quốc phòng UAE cho biết trong vòng 48 giờ, nước này hứng chịu 6 đợt tấn công UAV xuất phát từ Iraq, trong đó ít nhất ba chiếc nhắm vào nhà máy Barakah nói trên. Lực lượng nước này đánh chặn hầu hết và chỉ để lọt một chiếc. Iraq là nơi hoạt động của các nhóm dân quân thân Iran. Trong suốt cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran, các lực lượng này đã nhận trách nhiệm nhiều vụ tập kích nhằm vào "các căn cứ của kẻ thù tại Iraq và trong khu vực".
Trong cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ở New York ngày 19/5, Đại sứ UAE tại Liên Hợp Quốc Mohamed Abushahab cho biết vụ tấn công không gây ra hậu quả rò rỉ phóng xạ.
"Nhà máy điện hạt nhân Barakah vẫn an toàn, ổn định và hoạt động bình thường, cung cấp tới 25% lượng điện sạch của UAE. Tuy không có hậu quả thảm khốc, điều đó không làm giảm mức độ nghiêm trọng của vụ tấn công này", ông nhấn mạnh.
Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc Vassily Nebenzya tuyên bố các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân phục vụ mục đích hòa bình, dù diễn ra ở bất kỳ quốc gia nào, "đều hoàn toàn không thể chấp nhận". Ông cho biết Moskva lên án hành động nhắm vào nhà máy trên lãnh thổ UAE vì làm gia tăng nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.
Ông Nebenzya không nêu đích danh bên chịu trách nhiệm, song nhận định sự việc có thể không xảy ra nếu không có chiến dịch quân sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ông cũng kêu gọi các bên liên quan ngăn chặn tái diễn những sự cố nguy hiểm tương tự.
Đại sứ Mỹ Mike Waltz chỉ trích gay gắt vụ tấn công, cáo buộc có quốc gia trong khu vực sử dụng lực lượng ủy nhiệm tấn công nhà máy, ám chỉ Iran và lực lượng dân quân thân nước này. Ông cho rằng đây là hành động "quá đáng và không thể chấp nhận".
Đại sứ Trung Quốc tại LHQ Fu Cong bày tỏ quan ngại sâu sắc về sự việc, nhấn mạnh chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia vùng Vịnh phải được tôn trọng, dân thường và các cơ sở dân sự cần được bảo vệ.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cảnh báo vụ tấn công đe dọa an toàn hạt nhân của UAE và gây lo ngại lớn tại vùng Vịnh. Theo ông, nếu nhà máy Barakah bị đánh trúng trực tiếp, lượng phóng xạ phát tán ra môi trường có thể rất lớn. Nếu hệ thống cung cấp điện cho nhà máy bị vô hiệu hóa, nguy cơ nóng chảy lõi lò phản ứng sẽ gia tăng.
Dù xung đột liên quan Iran đã hạ nhiệt sau lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, các cuộc tấn công bằng UAV xuất phát từ lãnh thổ Iraq nhằm vào các nước vùng Vịnh vẫn tiếp diễn, trong đó có Arab Saudi và Kuwait. Iraq nhiều lần khẳng định hệ thống phòng không nước này không phát hiện bất kỳ thiết bị bay nào được phóng từ không phận của mình.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 8/4 cho biết phái đoàn Mỹ, do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và gồm đặc phái viên Steve Witkoff, nhà đàm phán Jared Kushner, sẽ tới Islamabad, Pakistan, để gặp phía Iran vào sáng 11/4.
"Chúng tôi rất mong chờ được gặp mặt trực tiếp", bà Leavitt nói.
Khi được hỏi liệu Iran có đưa ra dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ bàn giao uranium đã được làm giàu hay không, bà Leavitt trả lời: "Có chứ".
"Đây là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống và nhóm đàm phán khi bước vào các vòng thảo luận tiếp theo. Đó là lằn ranh đỏ mà tổng thống sẽ không lùi bước", Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay.
Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Tehran sẽ tham gia đàm phán với Mỹ tại Islamabad vào cuối tuần này. Theo hãng tin Iran ISNA, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf sẽ dẫn đầu phái đoàn. Nguồn tin cho biết thêm đề xuất 10 điểm Iran đưa ra sẽ không chỉ có chương trình hạt nhân mà còn cả vấn đề an ninh khu vực.
Mỹ và Iran sáng 8/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz kéo dài hai tuần. Tuy nhiên, tối cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon, nơi có nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn. Mỹ trong khi đó cảnh báo Iran không để thỏa thuận đổ vỡ vì Lebanon.
