Tôi áy náy vì nhặt được chiếc ví không có số điện thoại bên trong

Hôm trước tôi có đọc được bình luận của một bạn, rằng các anh chị em trong gia đình của bạn công việc ổn định, tạo dựng được tài sản riêng nhưng bố mẹ vẫn sống hết sức tiết kiệm không dám ăn dám mặc, chẳng dám đi đâu chơi.

Trước đây bố mẹ tôi cũng là hình mẫu của sự tiết kiệm như thế. Cả đời tần tảo, làm lụng vất vả để nuôi con khôn lớn nên dù cuộc sống hiện tại không còn thiếu thốn, ông bà vẫn giữ nguyên thói quen dè sẻn từng đồng.

Anh em tôi đều đã trưởng thành, có công việc ổn định và cuộc sống riêng. Mỗi tháng không riêng gì dịp lễ tết hay cuối tuần, chúng tôi thường gửi tiền, mua thực phẩm, bánh trái hoặc những món quà nhỏ về cho bố mẹ. Nhưng lần nào cũng vậy, ông bà đều rơi vào trạng thái bánh ngon không nỡ ăn, quần áo mới không nỡ mặc. Có những món đồ để đến khi gần hết hạn mới mang ra dùng.

Không ít lần tôi nghe bố mẹ nói "để dành cho con cháu", "tiền còn để phòng lúc đau ốm". Những suy nghĩ ấy xuất phát từ tình thương và sự lo xa của thế hệ đi trước. Nhưng đôi khi, sự tiết kiệm quá mức lại khiến họ tự tước đi những niềm vui đáng có trong những năm tháng tuổi già, nhất là sau những năm tháng nhọc nhằn.

Một ngày nọ, tôi và chị gái quyết định tổ chức cho cả gia đình đi chơi biển. Chúng tôi thuê một căn villa rộng rãi giá khoảng 11 triệu đồng một đêm, đủ chỗ cho hai gia đình, các cháu và bố mẹ cùng ở.

Ban đầu, bố mẹ phản đối kịch liệt. Ông bà liên tục hỏi giá phòng bao nhiêu, rồi trách con cái tiêu tiền như nước, ở một đêm bằng tiền ăn của bố mẹ trong mấy tháng trời, số tiền ấy có thể dùng được vào nhiều việc khác... Thậm chí đến lúc đã có mặt tại nơi nghỉ dưỡng, bà vẫn lẩm bẩm rằng ở khách sạn bình dân cũng được, đâu cần phải tốn kém như vậy.

Nhưng lúc chúng tôi đi là đang vào mùa hè cao điểm du lịch, phòng khách sạn tăng cao, chỗ đẹp kín phòng, lại ở gần chục người nên tính ra cũng không quá đắt đỏ.

Nhưng rồi chỉ sau một ngày, thái độ của ông bà bắt đầu thay đổi. Tôi còn nhớ buổi tối cả nhà quây quần ăn uống, trò chuyện và chụp ảnh, lâu lắm rồi tôi mới thấy bố mẹ cười nhiều đến thế.

Sau chuyến đi ấy, ông bà dường như thay đổi cách nhìn về việc chi tiêu, đã mạnh dạn dành tiền cho những niềm vui "hưởng thụ" hơn. Thỉnh thoảng ông bà rủ nhau đi ăn sáng bên ngoài, tham gia các chuyến du lịch, mua những món đồ thích đã lâu.

Tôi nhận ra rằng nhiều bậc cha mẹ thuộc thế hệ trước vẫn chọn sống kham khổ không hẳn thiếu tiền như chúng ta nghĩ. Thứ họ thiếu đôi khi là sự cho phép để được tận hưởng cuộc sống, không nỡ tiêu tiền, khi cả đời họ quen vun vén cho gia đình nên cảm thấy có lỗi khi chi tiêu cho bản thân.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong nhiều năm, các khu công nghiệp sản xuất gần trung tâm như Tân Bình, Tân Thuận đã đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của TP HCM. Nhưng khi đô thị đã mở rộng và dân số tăng lên hàng chục triệu người, đã đến lúc cần nhìn lại vai trò của những khu đất công nghiệp này.
Tôi cho rằng Khu công nghiệp Tân Bình không nên tiếp tục phát triển theo mô hình sản xuất truyền thống, càng không nên biến thành một khu đô thị với hàng chục tòa chung cư cao tầng. Đây nên là nơi thí điểm cho một mô hình hoàn toàn mới: "Khu công nghiệp đời sống".
Nếu công nghiệp thế kỷ trước sản xuất hàng hóa, thì công nghiệp của đô thị hiện đại phải sản xuất ra chất lượng sống, trải nghiệm và giá trị dịch vụ.

Hiện nay, hàng triệu người dân ở khu Tây Bắc TP HCM gần như chỉ có lựa chọn đi siêu thị hoặc các khu vui chơi quy mô nhỏ. Muốn có trải nghiệm du lịch, nghỉ dưỡng hay giải trí đúng nghĩa, họ thường phải đi xa tới Vũng Tàu, Phan Thiết hay xa hơn nữa. Trong khi đó, khu Đông TP HCM ngày càng xuất hiện nhiều trung tâm thương mại, khu giải trí và các tổ hợp hiện đại hơn.
Sự chênh lệch này khiến khu Tây Bắc- nơi tập trung lượng dân cư và công nhân rất lớn - vẫn thiếu một trung tâm trải nghiệm đúng nghĩa cho người dân của mình.
KCN Tân Bình có đầy đủ điều kiện để thay đổi điều đó. Khu vực này nằm gần sân bay, gần Vành đai 2, có tuyến metro số 2 đi qua và đặc biệt tách biệt tương đối với các khu dân cư hiện hữu.

Điều này cho phép nơi đây có thể vận hành các hoạt động vui chơi giải trí, thương mại và du lịch gần như 24/24 mà ít gặp các giới hạn về tiếng ồn, an ninh hay áp lực lên khu dân cư xung quanh như khu vực quận 1 cũ.Với quỹ đất hơn trăm hecta, nơi đây hoàn toàn có thể trở thành một tổ hợp "du lịch tại chỗ" quy mô lớn cho chính người dân TP HCM. Thành phố có thể quy hoạch hồ nước mặn, bãi biển nhân tạo, hồ nước ngọt, công viên sinh thái, phố đi bộ, khu trình diễn ánh sáng, trung tâm thể thao, khu biểu diễn nghệ thuật, trung tâm mua sắm, khách sạn nghỉ dưỡng thấp tầng và các hoạt động kinh tế đêm. Biến nơi đây thành một "thành phố du lịch thu nhỏ".

Một mô hình như vậy sẽ tạo ra sức hút rất lớn với khách du lịch và cả người dân thành phố. Thay vì phải chen chúc về quận 1 hoặc rời TP HCM mỗi dịp cuối tuần, người dân khu Tây Bắc có thể nghỉ dưỡng, vui chơi, xem sự kiện hay tận hưởng không gian giải trí ngay trong nội đô.
Quan trọng hơn, hiệu quả kinh tế mà mô hình này tạo ra có thể lớn hơn rất nhiều so với việc duy trì sản xuất công nghiệp truyền thống hoặc chuyển đổi thành khu chung cư.
Một khu công nghiệp sản xuất chủ yếu tạo ra giá trị thông qua nhà xưởng và lao động gia công. Nhưng một "khu công nghiệp đời sống" có thể tạo ra giá trị từ du lịch, lưu trú, thương mại, sự kiện biểu diễn, tiêu dùng, kinh tế đêm.

Đồng thời, số lượng việc làm tạo ra cũng có thể lớn hơn rất nhiều, từ dịch vụ khách sạn, giải trí, bán lẻ, vận hành sự kiện, thể thao, chăm sóc khách hàng đến các ngành sáng tạo nội dung và truyền thông.

Đây cũng là hướng chuyển đổi phù hợp cho tương lai lao động đô thị. Khi sản xuất dần dịch chuyển về các tỉnh có quỹ đất lớn và logistics thuận lợi hơn, TP HCM cần chuyển mạnh sang các ngành dịch vụ giá trị cao thay vì tiếp tục duy trì các khu công nghiệp thâm dụng lao động ngay gần trung tâm.
Nếu không sớm định hướng quy hoạch, KCN Tân Bình rất dễ trở thành thêm một khu đô thị dày đặc chung cư cao tầng. Điều đó có thể mang lại nguồn thu trước mắt, nhưng về lâu dài chỉ làm tăng áp lực dân số và khiến thành phố ngột ngạt hơn.

Ngược lại, nếu được quy hoạch thành "khu công nghiệp đời sống", nơi đây có thể trở thành mô hình kiểu mẫu cho quá trình chuyển đổi các khu công nghiệp nằm gần trung tâm đô thị ở Việt Nam trong tương lai.
TP HCM không chỉ cần thêm nhà ở. Thành phố cần thêm những nơi khiến người dân muốn ở lại, muốn trải nghiệm và muốn tận hưởng cuộc sống ngay trong chính đô thị của mình.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi năm nay 62 tuổi, vừa nghỉ hưu được hơn một năm. Vợ chồng tôi có hai con, một trai một gái, đều đã đi làm và lập gia đình riêng. Sau hơn 30 năm làm việc, tích cóp, chúng tôi hiện có một căn nhà 5 tầng ở Hà Nội và khoảng 10 tỷ đồng tiền tiết kiệm.

Nhiều người nhìn vào bảo rằng vợ chồng tôi "sướng", giờ chỉ việc an nhàn hưởng tuổi già. Nhưng cũng từ đó, tôi liên tục nghe những lời khuyên kiểu như: "Giữ nhiều tiền làm gì", "bán nhà to đi, mua căn chung cư vừa phải thôi", "chia cho các con ít vốn để chúng đỡ vất vả", "sau này chết rồi cũng để lại cho con chứ mang theo được đâu".

Nhưng tôi và vợ đều thống nhất một điều: chúng tôi sẽ không chia tài sản cho con lúc này. Căn nhà vẫn để chúng tôi ở, tiền tiết kiệm vẫn để dưỡng già, chữa bệnh và đi du lịch khi còn khỏe mạnh. Con cái nếu cần hỗ trợ lúc khó khăn thật sự, chúng tôi vẫn giúp trong khả năng. Nhưng cho hẳn vài tỷ để con "làm vốn" thì tôi không muốn.

Tôi sinh ra trong một gia đình nghèo. Từ năm 18 tuổi đã tự đi làm thêm để đóng học phí. Ngày lấy vợ, hai vợ chồng gần như trắng tay, ở trong căn phòng chưa đầy 20 m2. Có giai đoạn lương tháng chỉ đủ trả tiền thuê nhà và gửi con. Muốn mua cái quạt mới chúng tôi cũng phải đắn đo rất nhiều.

>> 15 năm nghỉ hưu giúp tôi nhận ra tuổi già đáng giá nhường nào

Căn nhà hiện tại không phải tự nhiên mà có. Nó được xây bằng hơn hàng chục năm dè sẻn, làm lụng và đánh đổi. Vợ tôi nhiều năm không dám mua bộ quần áo tử tế. Tôi từng chạy xe máy hàng chục cây số mỗi ngày chỉ để tiết kiệm tiền. Chúng tôi cũng không dám đi du lịch vì còn lo tiền học cho con.

Giờ vợ chồng tôi xem như đã hoàn thành trách nhiệm với con cái: nuôi nấng, cho ăn học đàng hoàng, cho tiền học đại học, hỗ trợ lúc lập gia đình. Đến đây, phần đời còn lại, tôi nghĩ mình có quyền sống cho bản thân một chút.

Tôi không đồng tình với suy nghĩ cha mẹ phải hy sinh đến tận cuối đời để tích tài sản cho con. Nhiều người già sống rất khổ. Có người bán nhà chia tiền cho con rồi về ở chung, vài năm sau cảm thấy lạc lõng ngay trong chính gia đình mình. Có người đưa hết tiền tiết kiệm cho con làm ăn, cuối cùng bệnh một trận lại phải ngửa tay xin ngược con cái.

Tôi không muốn sống như vậy. Tiền trong tay lúc tuổi già là sự chủ động, cảm giác an toàn và cả lòng tự trọng. Ở tuổi này, tôi sợ nhất cảnh muốn đi đâu cũng phải nhìn sắc mặt con cái, muốn mua thứ gì cũng phải cân nhắc xem có phiền ai không? Tôi muốn khi mình đau bệnh có tiền chữa trị tử tế, khi còn khỏe có thể cùng vợ đi đây đó, ăn những món mình thích, sống những ngày nhẹ nhõm sau cả đời làm việc.

Đúng là nếu còn dư tiền của, sau này con tôi vẫn hưởng. Nhưng đó là phần còn lại sau khi chúng tôi đã sống trọn vẹn tuổi già của mình, chứ không phải nhịn để dành hết cho con. Hai con tôi đều biết suy nghĩ của bố mẹ. May mắn là chúng không phản đối. Tôi luôn nói với các con rằng: "Bố mẹ không nợ các con một gia tài, cuộc đời sau này các con phải tự xây".

Tôi tin người trẻ cần tự lập. Có thể khởi đầu khó khăn hơn một chút, nhưng họ sẽ hiểu giá trị của đồng tiền và biết chịu trách nhiệm với cuộc sống của mình. Nếu cha mẹ cứ dọn sẵn mọi thứ, nhiều khi lại vô tình làm con mất động lực cố gắng. Người xưa có câu: "Đời cua cua máy, đời cáy cáy đào". Mỗi thế hệ có cuộc đời riêng, không ai sống thay ai được. Cha mẹ không thể đi theo con cả đời, và con cái cũng không có nghĩa vụ phải gánh tuổi già của cha mẹ nếu cha mẹ còn đủ khả năng tự lo.

Tôi nghĩ tuổi già tốt nhất là còn sức khỏe, còn tiền trong tài khoản và còn quyền quyết định cuộc sống của chính mình. Với tôi, đó mới là sự an tâm lớn nhất. Liệu tôi có sai?

Tin Gốc: Vnexpress