Những yêu cầu và định hướng quan trọng này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập trong buổi làm việc chiều 19/5 với Đảng ủy Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, về tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới.
Ưu tiên quỹ đất, xây nhà ở xã hội ở nơi có nhiều khu công nghiệp
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trong thời kỳ phát triển mới, tiếp cận nhà ở an toàn phù hợp với khả năng chi trả phải được coi là quyền cơ bản của người dân và thước đo của tiến bộ xã hội.
Nhà ở phải là một bộ phận ổn định của cấu trúc đô thị, nông thôn, an sinh xã hội, an ninh đô thị, năng suất lao động và sự lành mạnh của thị trường bất động sản.
Quán triệt chăm lo chỗ ở cho nhân dân là bản chất tốt đẹp của chế độ ta, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng phát triển nhà ở phải được đặt trong tư duy tổng thể, không phải của riêng ngành xây dựng, hay chính sách hỗ trợ người nghèo.
Theo lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đây là vấn đề của liên ngành, liên cấp, liên vùng gắn với quy hoạch đô thị, đất đai, công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư.
Đánh giá Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện thể chế, ban hành chính sách, tháo gỡ thủ tục và thúc đẩy phát triển nhà ở, song Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với tư duy mới, tầm nhìn mới, đảm bảo mọi người đều có chỗ ở.
Nhà là để ở chứ không phải để kinh doanh, tích sản. Kết quả đạt được trong chính sách nhà ở vừa qua cơ bản chưa đạt được mục tiêu đề ra và thấp so với nhu cầu rất lớn của xã hội, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Chỉ ra một số hạn chế, bất cập, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải đặt nhà ở trong chiến lược phát triển đô thị quốc gia. Mỗi khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và hành lang tăng trưởng phải quy hoạch nhà ở đi liền với hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ dịch vụ xã hội, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục cho người dân.
Quy hoạch nhà ở, theo yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải bám sát cung – cầu lao động. Nơi nào tập trung nhiều công nhân, lao động nhập cư, khu công nghiệp, trường đại học, bệnh viện và lực lượng dịch vụ phải được ưu tiên bố trí quỹ đất, hạ tầng và cơ chế phát triển nhà ở xã hội phù hợp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng mô hình phát triển nhà ở của Việt Nam trong giai đoạn mới không phải mô hình bao cấp nhà ở, cũng không phó mặc cho thị trường.
Thay vào đó, Nhà nước kiến tạo quỹ đất, quy hoạch, hỗ trợ tài chính, định ra tiêu chuẩn, quy chuẩn; đơn giản hóa và thuận lợi hóa các loại thủ tục hành chính liên quan; thị trường tham gia xây dựng, vận hành với lợi ích hợp lý.
Với định hướng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh người dân phải được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn, phù hợp khả năng chi trả và đúng đối tượng.
Nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, từ nay đến 2030, nhà ở để bán vẫn cần thiết, nhưng nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng nhập cư lao động và các địa bàn có giá nhà vượt xa mặt bằng thu nhập của người dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng thể chế pháp luật về nhà ở trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Nhà nước kiến tạo, quy hoạch, điều tiết thuế và tín dụng, bảo đảm công bằng, kiểm soát chống đầu cơ nhà ở.
Trong khi đó, các địa phương rà lại quỹ đất và hoàn thiện quy hoạch về nhà ở của địa phương mình, chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch cho nhà ở chính sách, tạo mọi thuận lợi cho nhà đầu tư.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đưa ra cơ chế tài chính cho nhà ở chính sách dài hạn. Doanh nghiệp có lợi ích hợp lý, đi kèm với kiểm soát tốt chi phí, chất lượng, tiến độ giá bán và giá cho thuê.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ cần nghiên cứu và có chính sách tăng tốc phát triển thị trường cho thuê căn hộ, khuyến khích khu vực tư nhân cùng các tổ chức phi lợi nhuận tham gia xây dựng, tài trợ vốn và quản lý cho thuê căn hộ giá rẻ được Nhà nước trợ giá cho các gia đình có thu nhập thấp và rất thấp, không có khả năng mua nhà ở.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiểm soát chặt chẽ và minh bạch đối tượng mua nhà ở, không để đầu cơ, kiếm tiền. Đi kèm với đó cũng cần kiểm soát chặt đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở, cơ chế mua – bán, không để tình trạng nhà ở thành tài sản đầu cơ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng quán triệt không để chính sách nhà ở bị lợi dụng để trục lợi.
Ngày 17-4, tại hội thảo "Nông nghiệp thông minh" do Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASTI) tổ chức, ông Võ Quan Huy - giám đốc Công ty TNHH Huy Long An - người có hơn nửa thế kỷ gắn bó với ruộng đồng được mệnh danh "vua chuối", thẳng thắn chỉ ra "điểm nghẽn" lớn nhất vẫn là sản xuất nhỏ lẻ.
Khi đất đai bị chia cắt, rất khó để hình thành hạ tầng đồng bộ hay áp dụng cơ giới hóa quy mô lớn.
Theo ông Huy, tích tụ đất đai là điều kiện cần để doanh nghiệp đầu tư bài bản cho thủy lợi, tự động hóa và tối ưu chi phí.
Tuy nhiên, nếu đất đai là "phần xác" thì khoa học công nghệ chính là "phần hồn". Từ giống cấy mô, IoT cho đến AI, tất cả đang trở thành những công cụ quyết định để kiểm soát quy trình và ổn định đầu ra.
Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước ngưỡng chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang công nghiệp hóa và số hóa.
Việc đưa mạnh AI, robot xuống đồng ruộng không chỉ giúp tiết kiệm nhân công mà còn chuẩn hóa quy trình, giảm thiểu sai số.
Tại hội thảo, PGS.TS Đỗ Văn Hùng, Phó chủ tịch VASTI, đề xuất mô hình "ngân hàng dữ liệu nông nghiệp" vì dữ liệu hiện nay nổi lên như một tài nguyên cốt lõi.
Theo ông Hùng, muốn xây dựng nông nghiệp thông minh, trước hết phải có dữ liệu "sạch" và liên thông để dự báo năng suất, phát hiện sâu bệnh và tối ưu hóa canh tác. Nông nghiệp Việt được định hướng phải đi xa hơn việc "làm ra nhiều nông sản". Mục tiêu mới là xuất khẩu tri thức, mô hình quản trị và giá trị gia tăng.
Tiến sĩ Lê Mai Tùng - CEO Công ty Seamorny Việt Nam - chia sẻ mô hình nuôi cua lột bằng hệ thống tuần hoàn khép kín kết hợp AI. Nếu phương pháp truyền thống chỉ đạt tỉ lệ sống khoảng 10%, thì khi áp dụng hệ thống tuần hoàn khép kín kết hợp robot, AI và IoT, con số này tăng lên trên 90%, đồng thời giảm đáng kể chi phí vận hành.
Ông Tùng cho biết sau dư địa phát triển của phân khúc cua lột tại Việt Nam là rất tiềm năng. Chiến lược của Seamorny tập trung vào xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ và châu Âu.
Ông Đặng Duy Hiển - Phó cục trưởng Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - nhìn nhận năm 2025 nông nghiệp vẫn là trụ đỡ lớn với kim ngạch xuất khẩu đạt mốc 70 tỉ USD. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực mở rộng thị trường quốc tế, ngành nông nghiệp ngày càng khẳng định vị thế chiến lược của mình.
Tuy nhiên, trước các cảnh báo từ thị trường lớn như Trung Quốc về tiêu chuẩn kỹ thuật, khoa học công nghệ không còn là lựa chọn "làm cho tốt hơn" mà là điều kiện để tồn tại.
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Minh Thạnh - Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh thành phố sẽ giữ vai trò đầu mối nghiên cứu, chuyển giao công nghệ nông nghiệp và thúc đẩy liên kết vùng.
TP.HCM cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp thử nghiệm các mô hình mới, xây dựng hệ sinh thái hợp tác giữa "Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp".
Theo cáo trạng vụ án liên quan các doanh nghiệp xuất khẩu lao động mới được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành, ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (cũ) cùng cấp dưới bị cáo buộc nhận hối lộ tổng hơn 30 tỉ đồng.
Cựu Cục trưởng Tống Hải Nam nhiều lần nhận hối lộ và để cấp dưới nhận tổng 14,3 tỉ đồng, cá nhân ông hưởng lợi 7,9 tỉ đồng.
Nhóm chủ doanh nghiệp bị cáo buộc để ngoài sổ sách 1.241 tỉ đồng gây thiệt hại về thuế 244 tỉ đồng gồm các ông: Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long; Nguyễn Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Sona; Nghiêm Văn Định, Giám đốc Công ty Incoop3.
Một trong những thông tin mới đáng chú ý được nêu trong cáo trạng là số tiền các bị can nộp khắc phục hậu quả trong giai đoạn truy tố tăng rất lớn so với giai đoạn điều tra.
Một số nhân viên của Công ty Hoàng Long cũng được ghi nhận nộp khắc phục thêm 400 triệu đồng trong giai đoạn truy tố. Tổng số tiền lãnh đạo, nhân viên doanh nghiệp này bị thu giữ và nộp lại hơn 155 tỉ đồng.
Khi khám xét trụ sở Công ty Hoàng Long, cơ quan điều tra thu giữ tổng 39 tỉ đồng gồm cả tiền Việt Nam và ngoại tệ. Trong đó có 1,3 triệu USD, 1,5 triệu JPY (đồng yen Nhật), 13.000 Đài tệ và 4,6 tỉ đồng. Cơ quan điều tra cũng thu giữ 10 nhẫn vàng, một lắc tay vàng...
Cơ quan điều tra còn kê biên 4 bất động sản gồm hai căn biệt thự, hai căn nhà ở Hà Nội thuộc sở hữu của vợ chồng ông Hưng.
Trong vụ án này, ông Hưng và hai chủ doanh nghiệp xuất khẩu lao động không bị xử lý hình sự về tội đưa hối lộ, nhưng bị truy tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long bị cáo buộc chỉ đạo nhân viên lập hai hệ thống sổ sách kế toán, vừa hợp thức tiền chênh lệch, vừa che giấu doanh thu thực tế.
Theo kết luận, tính đến năm 2024, nhóm của ông Hưng đã đưa 15.000 lao động đi nước ngoài, thu thực tế hơn 1.800 tỉ đồng. Tuy nhiên doanh nghiệp đã để ngoài sổ sách, không khai báo thuế số tiền hơn 1.200 tỉ đồng.
Hành vi trên của ông Hưng và nhân viên bị cáo buộc gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 241 tỉ đồng.
Số tiền thu trái phép của người đi lao động nước ngoài cũng bị các ông Nguyễn Đức Nam (Chủ tịch Công ty Sona) và Nghiêm Văn Định (Tổng giám đốc Công ty Incoop 3) chỉ đạo để ngoài sổ sách, gây thiệt hại lần lượt là 2,4 tỉ đồng và 432 triệu đồng.
Chủ tịch Công ty Sona Nguyễn Đức Nam đã nộp 500 triệu đồng, cựu trưởng phòng Nguyễn Thị Thanh Hằng nộp 7 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Lâm Sơn, Giám đốc Công ty luật TNHH Thành Đô, bị cáo buộc phạm tội môi giới hối lộ, ở giai đoạn điều tra đã nộp 2,5 tỉ đồng, ở giai đoạn truy tố nộp thêm 1,1 tỉ đồng.
Theo cáo trạng, ông Nguyễn Bá Hoan khi đương chức Thứ trưởng đã tạo ra quy trình riêng để "hành" doanh nghiệp. Ông Hoan giao Cục trưởng Tống Hải Nam và các lãnh đạo cục gây khó khăn, tạo rào cản với doanh nghiệp.
Cách họ thường áp dụng là trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt các hợp đồng xuất khẩu lao động của doanh nghiệp, sẽ yêu cầu phải bổ sung, kéo dài thời gian thẩm định.
Họ còn tự xây dựng quy trình thẩm định. Cơ quan điều tra cho rằng đây như một loại "giấy phép con" để tạo rào cản. Trong khi đó, doanh nghiệp lo sợ không thực hiện đúng tiến độ với hợp đồng đã ký với đối tác nước ngoài, nên buộc phải "chi phí đối ngoại".
Từ đây, ông Hoan cùng cấp dưới đã nhiều lần nhận hối lộ của chủ Công ty Hoàng Long, Sona, Incoop3 trong việc phê duyệt hợp đồng xuất khẩu lao động.
Giải trình trước Quốc hội chiều 20/4 về hạ tầng giao thông, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Hội nghị Trung ương 2 xác định phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông, là một trong những động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Theo quy hoạch đến năm 2050, cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km, trong đó 6.539 km được đầu tư trước năm 2030. Đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345 km, cùng 458 km nút giao. Trong số này, 548 km là cao tốc hai làn, 1.559 km bốn làn hạn chế và 1.238 km cao tốc hoàn chỉnh.
Bộ Xây dựng đang thực hiện 2.561 km, địa phương làm chủ đầu tư 784 km. Phần lớn các dự án triển khai theo hình thức đầu tư công với 2.485 km, chiếm 74%, còn lại 860 km theo phương thức đối tác công tư PPP. Hiện có 1.252 km đang triển khai chuyển tiếp, dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
Đến hết năm 2025, tỷ lệ đường cao tốc cả nước đạt khoảng 2,23 km trên 100 km2. Trong đó, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4,43 km trên 100 km2. Giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng cho biết sẽ tập trung nâng cấp các tuyến hai làn, bốn làn hạn chế lên quy mô bốn làn hoặc sáu làn theo quy hoạch, với tổng chiều dài 1.721 km.
Về hệ thống quốc lộ, cả nước đã đưa vào khai thác 24.376 km. Trong đó, 17.520 km đã phân cấp cho các địa phương quản lý, Bộ Xây dựng quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến liên quan đến quốc phòng, an ninh và dự án BOT.
Đối với đường bộ ven biển, 1.701 km hiện đã hoàn thành; đang thi công thêm 340 km trên 10 tỉnh, thành phố. Bộ trưởng đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các đoạn tuyến trong năm 2026.
Ở lĩnh vực đường sắt, quy hoạch mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km, trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới dài 4.148 km. Chính phủ sẽ ưu tiên đầu tư các tuyến trọng điểm như Hà Nội - TP HCM, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau.
Với đường sắt đô thị, cả nước đã hoàn thành 3 tuyến, gồm một tuyến tại TP HCM và hai tuyến tại Hà Nội. Theo quy hoạch, Hà Nội dự kiến có 18 tuyến, TP HCM 12 tuyến, tổng cộng 30 tuyến với chiều dài khoảng 2.224 km, tổng nhu cầu vốn giai đoạn tới khoảng 743.907 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực hàng không, quy hoạch quốc gia hiện có 31 cảng hàng không, gồm 15 cảng quốc tế và 16 cảng nội địa, với tổng công suất 294 triệu hành khách mỗi năm. Đến năm 2050, cả nước dự kiến nâng lên 34 cảng, công suất 533 triệu hành khách mỗi năm.
Hiện cả nước có 22 cảng hàng không đang khai thác, với công suất khoảng 155 triệu hành khách mỗi năm, tăng khoảng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước. Bộ trưởng cho biết giai đoạn tới sẽ đẩy mạnh đầu tư theo hình thức PPP và huy động nguồn lực tư nhân cho lĩnh vực hàng không, trong khi vốn đầu tư công chủ yếu dành cho nâng cấp, sửa chữa.
Trước đó, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh, Phó đoàn Phú Thọ, cho rằng hệ thống hạ tầng giao thông kết nối chiến lược có vai trò đặc biệt trong mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết vùng. Dự án tuyến Việt Trì - Hòa Bình là trục phát triển không gian kinh tế mới, kết nối hành lang cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Hòa Bình - Sơn La, góp phần giảm chi phí logistics, thu hút đầu tư và hình thành các hành lang kinh tế dọc tuyến.
Tuy nhiên, thực tế triển khai theo phương thức đối tác công tư cho thấy nhiều hạn chế. Nhà đầu tư thường quyết định dự án dựa trên hiệu quả tài chính, trong khi hiệu quả xã hội không được phản ánh đầy đủ. Việc phải tính lãi vay và lợi nhuận khiến tổng mức đầu tư dự án PPP thường cao hơn dự án đầu tư công khoảng 30-50%.
Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị cho phép triển khai một số dự án theo hình thức đầu tư công, có hỗ trợ từ ngân sách Trung ương khoảng 50% tổng mức đầu tư để bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, cần có cơ chế linh hoạt trong lựa chọn phương thức đầu tư đối với các dự án hạ tầng chiến lược, thay vì áp dụng cứng mô hình PPP.
Đại biểu Tô Ái Vang, Phó đoàn Cần Thơ, kiến nghị Bộ Xây dựng sớm rà soát quy hoạch, trình Chính phủ phê duyệt để triển khai cơ chế đặc thù đầu tư đồng bộ cảng Trần Đề vì đây là trục xương sống, hình thành các tuyến vận tải ven biển. Bà cũng đề nghị đẩy nhanh đầu tư tuyến đường sắt cao tốc TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026-2030, hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cùng các trục ngang, dọc và tuyến nhánh để tạo động lực phát triển cho đồng bằng sông Cửu Long.
