Kênh PressTV ngày 3/6 đưa tin Hải quân Iran đã nhắm mục tiêu vào một trung tâm chỉ huy và kiểm soát trên tàu khu trục của Hải quân Mỹ để đáp trả các hành động gây hấn của Washington đối với các tàu thương mại của Iran trên biển Oman và vi phạm các quy định về quản lý eo biển Hormuz.
PressTV cũng công bố video ghi lại vụ việc, cho thấy các quả đạn được phóng đi và nhắm tới mục tiêu là tàu chiến Mỹ.
Hải quân Iran cũng xác nhận nhắm mục tiêu vào một “trung tâm chỉ huy và kiểm soát” của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), nói rằng cơ sở này “chịu trách nhiệm cho các hành động gần đây của Mỹ chống lại Iran”.
Theo tuyên bố của hải quân Iran, chiến dịch tấn công được thực hiện sau khi lực lượng Iran phát hiện và xác định được nguồn gốc của các hành động do Mỹ tiến hành.
“Sau các hành động gây hấn, vi phạm các quy định quản lý eo biển Hormuz và các hành động thù địch của quân đội Mỹ chống lại các tàu thương mại Iran ở biển Oman, Hải quân Iran, ngay sau khi phát hiện và xác định được nguồn gốc của những hành động đó, đã nhắm mục tiêu vào trung tâm chỉ huy và kiểm soát chịu trách nhiệm về các hành động đó”, tuyên bố của hải quân Iran nêu rõ.
Hải quân Iran nói rằng “trung tâm chỉ huy và kiểm soát” nằm trên một tàu khu trục của hải quân Mỹ “đang cố gắng tiếp cận vùng biển của Iran”.
Hải quân Iran cũng cảnh báo “sẽ đáp trả bất kỳ hành động thù địch nào trong thời gian ngắn nhất có thể”.
Trước đó cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố phóng tên lửa và máy bay không người lái vào “một căn cứ không quân và trực thăng của Mỹ” cũng như trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ.
Iran cho biết nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ ở Kuwait và Bahrain, cũng như một tàu gần eo biển Hormuz. Mỹ tuyên bố bắn hạ máy bay không người lái Iran ở Kuwait, trong khi Bahrain cũng kích hoạt hệ thống phòng không đánh chặn máy bay không người lái của Iran.
Quân đội Mỹ cũng tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công “phòng vệ” vào đảo Qeshm của Iran. Theo phía Mỹ, các cuộc tấn công này nhằm đáp trả “các nỗ lực tấn công của Iran trên khắp Trung Đông”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết không có “tiến triển đáng kể” nào trong các cuộc đàm phán với Mỹ trong vài ngày qua, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra “rất tốt”.
“Không có tiến trình đàm phán chính thức nào đang diễn ra giữa Iran và Mỹ. Tuy nhiên, các thông điệp vẫn tiếp tục được trao đổi”, ông Araghchi nói trong một cuộc phỏng vấn với hãng truyền thông Ả rập Al Mayadeen.
Ông Araghchi cho biết Iran đã gửi thông điệp tới phía Mỹ trong tuần này, nhấn mạnh sự cần thiết của việc ngăn chặn một cuộc tấn công của Israel vào thủ đô Beirut của Li Băng.
"Dựa trên những trao đổi với Thủ tướng Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir của Pakistan, trong đó họ đã yêu cầu tôi tạm dừng sử dụng lực lượng hủy diệt nhắm đã được điều đến Iran tối nay, và với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian 2 tuần", Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social sáng 8.4 giờ VN, tức tối 7.4 giờ miền đông Mỹ, chỉ vài chục phút trước hạn chót mà ông đề ra.
Ông Trump gọi đây là thỏa thuận ngừng bắn hai chiều. Ông giải thích cho quyết định của mình rằng Mỹ đã đạt được toàn bộ những mục tiêu quân sự đề ra, thậm chí vượt xa mục tiêu đó, và tiến rất xa trong việc đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình tại Trung Đông.
Tổng thống Trump cho biết Mỹ đã nhận được phản hồi gồm 10 điểm của Iran cho đề xuất hòa bình và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Theo ông, hầu hết những điểm bất đồng trước đây đã được hai nước nhất trí và thời hạn 2 tuần sẽ giúp hoàn thiện và thi hành thỏa thuận.
Cuối bài viết, ông Trump bày tỏ niềm vinh dự khi vấn đề tồn tại lâu năm này sắp được giải quyết.
Theo CNN, một quan chức cấp cao của Nhà Trắng nói rằng Israel cũng đã đồng ý với việc ngừng bắn tạm thời và hoãn chiến dịch oanh tạc trong khi đàm phán tiếp tục.
Trong khi đó, tờ The New York Times đưa tin rằng Iran đã chấp nhận đề xuất ngừng bắn 2 tuần của Pakistan sau nỗ lực ngoại giao khẩn trương. Các quan chức Iran được trích lời nói rằng thỏa thuận ngừng bắn đã được Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei phê chuẩn.
Mặt khác, truyền thông Iran đưa tin rằng cuộc đàm phán để hoàn tất thỏa thuận với Mỹ sẽ diễn ra vào ngày 10.4 và có thể được kéo dài thêm.
Hãng tin Reuters cho biết Iran và bên trung gian Pakistan đã chuyển cho Mỹ đề xuất sửa đổi về chấm dứt chiến tranh và mở cửa eo biển Hormuz. Một nguồn tin nói rằng Washington sẽ phản hồi trong ngày 24-5 (giờ địa phương). Nếu Mỹ chấp nhận đề xuất, các cuộc đàm phán tiếp theo có thể diễn ra vào cuối tuần sau.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói với trang Axios rằng ông dự kiến sẽ quyết định liệu có nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không trong ngày 24-5. "Hoặc chúng ta đạt được một thỏa thuận tốt, hoặc tôi sẽ cho họ bay xuống địa ngục", nhà lãnh đạo Mỹ nói.
Hai nguồn tin Pakistan tham gia đàm phán nói với Reuters rằng thỏa thuận đang được đàm phán là "khá toàn diện để chấm dứt chiến tranh". Theo đó, thỏa thuận khung mở ra ba giai đoạn: chấm dứt chiến tranh, giải quyết cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz và thời gian 30 ngày để đàm phán về một thỏa thuận rộng hơn, có thể được gia hạn.
Ba quan chức cấp cao của Iran nói với tờ New York Times rằng thỏa thuận này sẽ chấm dứt giao tranh ở Iran và Lebanon, và có thể giải phóng 25 tỉ USD tài sản của Iran bị đóng băng ở nước ngoài, với một thỏa thuận hạt nhân sẽ được đàm phán trong vòng 30 - 60 ngày.
Trong cập nhật mới nhất ngày 23-5 (giờ Mỹ), ông Trump thông báo rằng đã đàm phán xong phần lớn thỏa thuận với Iran mặc dù "cần được hoàn thiện" thêm.
"Một thỏa thuận đã được đàm phán gần như hoàn tất, cần được hoàn thiện giữa Mỹ, Iran và nhiều quốc gia khác", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social của mình, liệt kê một số nước Trung Đông như Saudi Arabia, UAE, Qatar, Ai Cập, Jordan, Bahrain, Thổ Nhĩ Kỳ và nước trung gian hòa giải Pakistan.
Trong thông báo này, nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết eo biển Hormuz sẽ được mở cửa. Ông không đề cập đến vấn đề hạt nhân của Iran. "Các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ được công bố trong thời gian ngắn. Bên cạnh nhiều yếu tố khác của thỏa thuận, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa", ông viết.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Fars của Iran nói rằng tuyên bố của ông Trump là "xa rời thực tế" và eo biển Hormuz sẽ vẫn nằm dưới sự quản lý của Tehran.
"Dựa trên văn bản trao đổi mới nhất, nếu đạt được thỏa thuận, eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự quản lý của Iran. Mặc dù Iran đã đồng ý cho phép số lượng tàu thuyền đi qua trở lại mức trước chiến tranh, điều này hoàn toàn không có nghĩa là 'tự do đi lại' trở lại tình trạng trước chiến tranh", hãng tin này viết.
Theo đó, Iran sẽ hoàn toàn nắm quyền quản lý, xác định tuyến đường, thời gian, cách thức đi lại và cấp phép đi lại ở tuyến hàng hải chiến lược này.
Tờ Financial Times đưa tin các bên trung gian cho rằng Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán liên quan chương trình hạt nhân của Tehran.
Dẫn các nguồn thạo tin về tiến trình thương lượng, tờ này cho biết thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm việc từng bước mở lại hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới.
Ngoài ra, các bên cũng được cho là đang thảo luận về phương án pha loãng hoặc chuyển giao kho uranium làm giàu của Iran, một trong những vấn đề gây tranh cãi lớn nhất giữa Tehran và Washington hiện nay.
Theo bài báo, Mỹ có thể từng bước nới lỏng phong tỏa đối với các cảng của Iran cũng như giảm nhẹ một phần các biện pháp trừng phạt.
"Quốc hội đã ban hành Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch (INA) để trao cho tất cả người nước ngoài hiện diện tại Mỹ quyền nộp đơn xin tị nạn và được xem xét hồ sơ cá nhân", Tòa phúc thẩm liên bang khu vực Đặc khu Columbia ngày 24/4 ra phán quyết cho hay.
Theo đó, các thẩm phán tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết của tòa cấp dưới rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền pháp lý khi cấm những người di cư vượt biên trái phép qua biên giới Mỹ - Mexico được nộp đơn xin tị nạn.
J. Michelle Childs, một trong ba thẩm phán của tòa, cho rằng INA cho phép Tổng thống ra quyết định hành pháp đình chỉ việc nhập cảnh vào Mỹ, nhưng "quốc hội không có ý định trao cho nhánh hành pháp quyền trục xuất rộng lớn như những gì họ đang tự nhận".
Thẩm phán Cornelia Pillard đồng thuận với bà Childs. Trong khi đó, thẩm phán Justin Walker, người từng được ông Trump bổ nhiệm, đồng ý với kết luận rằng nhánh hành pháp không thể tước bỏ quyền tiếp cận các thủ tục bảo vệ người di cư khỏi bị trục xuất đến những quốc gia mà họ có thể bị bức hại hoặc tra tấn. Nhưng ông cho rằng việc từ chối tất cả các đơn xin tị nạn nằm trong quyền hạn hợp pháp của tổng thống.
Chính quyền ông Trump chưa bình luận về phán quyết. Tuy nhiên, họ có thể yêu cầu Tòa phúc thẩm Đặc khu Columbia xem xét lại quyết định hoặc kháng cáo lên Tòa án Tối cao.
Ông Trump hồi tháng 1/2025 ký lệnh cấm người nhập cư trái phép vào Mỹ nộp đơn xin tị nạn tại biên giới với Mexico. Các nhóm bảo vệ quyền của người nhập cư và người xin tị nạn sau đó đã nộp đơn kiện. Tòa sơ thẩm hồi năm ngoái cho rằng lệnh cấm này vi phạm INA.
Ông Trump từng tranh cử với lời hứa trục xuất hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp khỏi Mỹ. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông đã đẩy nhanh quá trình trục xuất và giảm số lượng người vượt biên vào Mỹ. Một số nỗ lực trục xuất hàng loạt của ông đã bị tòa án cản trở hoặc trì hoãn do lo ngại rằng quyền được xét xử công bằng của người di cư đang bị phớt lờ.
