Nhận định được các chuyên gia nêu tại tọa đàm trực tuyến về “Bức tranh đa chiều về vị thế của doanh nghiệp tư nhân TP HCM” do tạp chí Doanh Nhân Sài Gòn và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức sáng 26/5.
Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, chỉ ra số liệu đăng ký kinh doanh cho thấy bình quân vốn của một doanh nghiệp tại TP HCM rất thấp, khoảng vài tỷ đồng.
Nơi đây là cái nôi tinh thần kinh doanh sau Đổi Mới, nhiều thương hiệu vang bóng nhưng hiện các tập đoàn kinh tế nhà nước lớn, ngân hàng nhóm “Big 4” và những tập đoàn tư nhân đầu đàn chủ yếu tập trung ở phía Bắc.
“TP HCM đang thiếu những ‘nhà vô địch quốc gia’, tức doanh nghiệp dẫn dắt có tầm vóc quốc tế”, ông Tuấn nhận định. Thực tế, Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) của Vietnam Report ghi nhận Thành phố không có doanh nghiệp trong Top 10 doanh nghiệp lớn nhất và có 4 doanh nghiệp trong top 10 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất.
Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (HUBA), nhận định thành phố có hệ sinh thái doanh nghiệp khá mạnh nhưng chưa đủ tạo các “sếu đầu đàn”, còn ít doanh nghiệp tầm cỡ Đông Nam Á.
TP HCM có khoảng 350.000 doanh nghiệp, chiếm 30,6% cả nước. Nhưng 80% quy mô vừa, nhỏ và siêu nhỏ, khả năng mở rộng rất yếu, theo ông Kỳ. “Ngay cả những doanh nghiệp tư nhân lâu năm, tuổi đời 30-40 năm, cũng có tốc độ mở rộng thấp trong những năm gần đây”, ông nói.
Chuyên gia chỉ ra loạt rào cản mở rộng quy mô của doanh nghiệp tại TP HCM.Theo ông Lê Phụng Hào, Chủ tịch công ty tư vấn Global AAA Consulting, nhiều doanh nghiệp nơi đây tập trung vào kinh tế số, công nghệ và dịch vụ cao cấp.
Họ chủ yếu sở hữu tài sản vô hình như thuật toán, dữ liệu khách hàng và giá trị thương hiệu thay vì hạ tầng vật lý, là “nút thắt” khi tìm kiếm vốn mở rộng. Bởi 93,5% khoản vay ngân hàng yêu cầu thế chấp bằng bất động sản, khiến doanh nghiệp sở hữu “chất xám” gần như không thể dùng tài sản trí tuệ để vay.
“Hệ quả là khi đạt quy mô tầm trung, họ thường chọn cách ‘bán mình’ cho các quỹ đầu tư ngoại vì thiếu vốn để thành ‘gã khổng lồ'”, ông nói. Riêng nhóm tư nhân từng vang bóng, nhiều nhà sáng lập sau 30-40 năm thành công cũng chọn bán cho nước ngoài vì khủng hoảng chuyển giao thế hệ trong gia đình.
Ông Đinh Hồng Kỳ dẫn chứng “Báo cáo Kinh tế tư nhân năm 2025” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố gần đây cho thấy thách thức hàng đầu của doanh nghiệp hiện nay là tìm kiếm vốn và khách hàng.
Cộng đồng doanh nghiệp còn đối mặt với chi phí đất đai, logistics và hạ tầng cao. Bên ngoài, tình hình thế giới bất ổn khiến doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược dài hạn, việc đầu tư vào các dự án lớn, mang tính đột phá trở nên rủi ro.
Dẫu vậy, TP HCM vẫn được đánh giá là trung tâm kinh tế năng động, môi trường thuận lợi phát triển cho các doanh nghiệp. Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam (BPI) 2025 của VCCI xếp hạng thành phố dẫn đầu hiệu quả điều hành kinh tế tư nhân cả nước nhờ quy mô thị trường và độ sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Bình quân địa phương có 4,33 doanh nghiệp thành lập mới và 23,75 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân, cao nhất cả nước. “Đây là nơi có hệ sinh thái SME và startup năng động nhất, tinh thần kinh doanh và khả năng thích nghi cao”, ông Kỳ nhận xét.
Các chuyên gia khuyến nghị có chính sách tốt hơn cho hình thức vay tín chấp dựa trên hợp đồng và dòng tiền để hỗ trợ những doanh nghiệp mạnh về công nghệ nhưng thiếu đất đai. Nhằm hạn chế việc “bán mình” quá sớm, cần cơ chế hỗ trợ tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp tầm trung đang trên đà lớn mạnh.
Theo Đỗ Thiên Anh Tuấn, TP HCM cần tăng tốc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước trực thuộc. “Nếu cổ phần hóa và niêm yết, quy mô của một số doanh nghiệp tại địa phương sẽ không nhỏ”, ông nhận định. Chuyên gia khuyến nghị có chính sách đột phá, kết nối hệ sinh thái cho siêu đô thị sau sáp nhập, giúp doanh nghiệp có không gian và nguồn lực để cạnh tranh ở quy mô khu vực ASEAN và toàn cầu.
Với doanh nghiệp, ông Lê Phụng Hào khuyến nghị kiên định xây dựng năng lực lõi, tránh kinh doanh đa ngành theo phong trào; đồng thời, chủ động quản trị bằng dữ liệu, thâm nhập sâu vào hệ sinh thái liên vùng, chuỗi giá trị của FDI.
Riêng khủng hoảng thế hệ trong doanh nghiệp gia đình, chuyên gia Global AAA Consulting đề xuất cải tổ quản trị, theo hướng tách biệt quyền sở hữu và quyền điều hành thông qua mô hình “Hội đồng Gia tộc” đã phổ biến ở các nước. Hội đồng Gia tộc nên mạnh dạn thuê CEO, CFO chuyên nghiệp, minh bạch hóa tài chính qua mô hình holding để tách bạch vốn gia đình và vốn đầu tư kinh doanh.
Giá vàng thế giới đang ở quanh 4.216 USD/ounce, thấp hơn khoảng 24% so với đỉnh lịch sử thiết lập hồi đầu năm. Tuy nhiên, một số tổ chức tài chính hàng đầu thế giới vẫn tiếp tục đưa ra những dự báo rất cao cho kim loại quý này.
Mới đây, J.P. Morgan dự báo giá vàng có thể tiến sát mốc 6.000 USD/ounce vào quý IV năm nay và hướng tới khoảng 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2027. Điều đáng chú ý là cơ sở cho dự báo này không xuất phát từ những biến động ngắn hạn của thị trường, mà từ một dòng tiền được cho là đang âm thầm chảy vào vàng với quy mô lớn hơn rất nhiều so với những gì các báo cáo chính thức phản ánh.
Không phải mốc 6.000 USD mà là con số 244 tấn
Con số thu hút sự chú ý của giới đầu tư hiện nay là mục tiêu 6.000 USD/ounce. Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu của J.P. Morgan, dữ liệu thực sự đáng quan tâm lại là lượng vàng được các ngân hàng trung ương mua vào.
Ước tính của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy các ngân hàng trung ương đã mua khoảng 244 tấn vàng trong quý I/2026. Trong khi đó, dữ liệu mua ròng được báo cáo chính thức lên Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) chỉ ghi nhận 16 tấn. Khoảng cách rất lớn giữa hai con số này chính là nền tảng cho luận điểm tăng giá của J.P. Morgan. Ngân hàng cho rằng nếu chỉ nhìn vào số liệu chính thức, thị trường có thể đang đánh giá thấp đáng kể nhu cầu thực tế từ các ngân hàng trung ương.
Theo WGC, việc báo cáo lượng vàng nắm giữ và giao dịch lên IMF không mang tính bắt buộc. Nhiều quốc gia có thể công bố chậm hoặc không công bố đầy đủ các giao dịch tích lũy vàng. Vì vậy, dữ liệu chính thức đôi khi chưa phản ánh toàn bộ bức tranh. Đây cũng là lý do J.P. Morgan cho rằng lượng vàng được mua trong năm 2026 thực tế có thể cao hơn rất nhiều so với những gì thị trường đang quan sát được.
Trung Quốc nổi lên như lực mua đáng chú ý
Đằng sau câu chuyện mua vàng của các ngân hàng trung ương, Trung Quốc đang được xem là nhân tố nổi bật nhất. Trong quý I/2026, nhập khẩu vàng ròng của nước này đạt 317 tấn, gần gấp 3 lần quý trước. Đồng thời, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cũng tăng tốc độ mua vàng công khai từ khoảng 1 tấn mỗi tháng lên 5 tấn trong tháng 3 và 8 tấn trong tháng 4.
Không chỉ ngân hàng trung ương, khu vực bảo hiểm của Trung Quốc cũng đang trở thành một nguồn cầu mới trên thị trường vàng. Theo chính sách được ban hành từ năm 2025, 10 doanh nghiệp bảo hiểm lớn của nước này được phép phân bổ tối đa 1% tổng tài sản vào vàng vật chất. Với quy mô tài sản hiện tại, nhu cầu tiềm năng được ước tính tương đương khoảng 200 tấn vàng.
Các giao dịch đầu tiên đã được thực hiện trên Sàn giao dịch vàng Thượng Hải từ tháng 3/2025. Theo đánh giá được J.P. Morgan dẫn lại, dòng vốn từ nhóm bảo hiểm có thể trở thành nguồn cầu dài hạn và ổn định đối với thị trường vàng.
Điểm đáng chú ý là đây không phải dòng tiền mang tính đầu cơ ngắn hạn. Các tổ chức như ngân hàng trung ương hay doanh nghiệp bảo hiểm thường có chiến lược phân bổ tài sản dài hạn, vì vậy hoạt động mua vào của họ có xu hướng tạo nền hỗ trợ bền vững hơn cho giá vàng.
Mặc dù các dự báo dài hạn vẫn khá tích cực, giá vàng hiện vẫn đang dao động trong vùng tương đối hẹp từ khoảng 4.170-4.730 USD/ounce.
Theo ông Gregory Shearer, Trưởng bộ phận chiến lược kim loại cơ bản và kim loại quý của J.P. Morgan, vàng hiện ở trạng thái kỹ thuật tương đối trung tính. Giá vẫn duy trì trên đường trung bình động 200 ngày nhưng chưa vượt qua được vùng cản quan trọng của đường trung bình động 50 ngày.
Ngoài ra, nhu cầu đầu tư ngắn hạn cũng đang có dấu hiệu chậm lại. Dòng vốn vào các quỹ ETF vàng thấp hơn kỳ vọng, trong khi thị trường vẫn theo dõi sát các động thái của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Rủi ro lớn nhất đối với triển vọng tăng giá của vàng là khả năng lạm phát năng lượng gia tăng buộc Fed phải quay lại chu kỳ nâng lãi suất. Khi lợi suất trái phiếu hoặc các tài sản sinh lời khác tăng lên, vàng thường chịu áp lực vì bản thân kim loại quý này không tạo ra lợi suất.
Tuy nhiên, ngân hàng cho rằng diễn biến đi ngang hiện nay không đồng nghĩa với việc xu hướng dài hạn đã suy yếu. Thị trường đang hấp thụ nhiều yếu tố bất lợi như hoạt động bán vàng từ một số ngân hàng trung ương, dòng vốn ETF giảm và lo ngại về chính sách tiền tệ.
Điều khiến J.P. Morgan vẫn duy trì quan điểm lạc quan là cấu trúc thị trường vàng đã thay đổi đáng kể trong những năm gần đây. Từ năm 2021-2025, lượng vàng mua vào trung bình của các ngân hàng trung ương đạt khoảng 225 tấn mỗi quý, cao gấp đôi giai đoạn 5 năm trước đó.
Nhà đầu tư cần theo dõi điều gì?
Trong phần còn lại của năm 2026, tín hiệu từ Fed sẽ là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất tới tâm lý thị trường vàng.
Bên cạnh đó, các báo cáo mua vàng hàng tháng của PBOC cũng sẽ được theo dõi sát sao. Việc tốc độ mua tăng từ khoảng 1 tấn lên 8 tấn mỗi tháng được xem là thay đổi đáng chú ý, có thể tạo ra lực đỡ dài hạn cho giá vàng.
Thị trường cũng đang chờ đợi các thông tin rõ ràng hơn về lượng vàng nắm giữ của các công ty bảo hiểm Trung Quốc. Nếu quy mô tích lũy thực tế lớn hơn những gì hiện được công bố, đây có thể tiếp tục là yếu tố hỗ trợ cho triển vọng giá vàng trong những năm tới.
Theo J.P. Morgan, câu chuyện tăng giá của vàng không phụ thuộc vào một sự kiện đơn lẻ. Dự báo 6.000 USD/ounce được xây dựng trên giả định rằng dòng tiền từ các ngân hàng trung ương, các định chế quốc gia và những nhà đầu tư dài hạn vẫn tiếp tục chảy vào thị trường với quy mô lớn hơn những gì phần lớn nhà đầu tư đang nhìn thấy.
Phiên giao dịch chứng khoán ngày 25/5, cổ phiếu AAN của Công ty Lương thực A An tiếp tục tăng trần sau ngày chào sàn vào cuối tuần trước. Như vậy 2 phiên sau niêm yết, cổ phiếu đã chinh phục sắc tím. Công ty này đã đưa 65 triệu cổ phiếu lên sàn HoSE, giá tham chiếu ngày đầu tiên là 15.000 đồng/đơn vị. Chốt phiên hôm nay, mã này có giá 19.250 đồng/đơn vị.
Được thành lập năm 2021 với vốn điều lệ thực góp ban đầu 100 tỷ đồng, đến nay doanh nghiệp này tăng vốn điều lệ lên 650 tỷ đồng, sở hữu và nắm giữ các nhà máy gạo tại một số tỉnh thành như An Giang và Đồng Tháp.
AAN là một trong 3 cổ phiếu hiếm hoi tăng trần trên sàn HoSE hôm nay, cùng với SMA (Thiết bị Phụ tùng Sài Gòn) và VNE (Tổng Công ty Xây dựng điện Việt Nam). Tuy nhiên, số cổ phiếu giảm điểm chiếm ưu thế áp đảo dù chỉ số chung giữ sắc xanh. VN-Index hôm nay tăng 8,9 điểm lên 1.886,03 điểm. Thanh khoản ở mức thấp, đạt gần 19.000 tỷ đồng.
Nhóm cổ phiếu liên quan Vingroup dẫn dắt chỉ số, riêng VIC và VHM đóng góp hơn 6,6 điểm vào chỉ số chung. Tiếp đó là nhóm cổ phiếu ngân hàng như ACB, LPB, HDB, TCB...
Nhà đầu tư nước ngoài hôm nay bán ròng 1.907 tỷ đồng, các mã bị bán ròng mạnh như MSB, HPG, ACB, FPT, KDH, VND. Các mã được mua ròng mạnh gồm MSN, HDB, VIC, VHM, VCB.
Tại phiên họp thường niên của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) chiều 16/4, một cổ đông nêu ý kiến trong bối cảnh nhiều công ty chứng khoán đang được các ngân hàng hỗ trợ, VDSC thu xếp nguồn tài chính như thế nào để có thể cạnh tranh.
Trả lời vấn đề trên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Miên Tuấn cho biết Chứng khoán Rồng Việt là một công ty độc lập, không thuộc hệ sinh thái của bất kỳ ngân hàng nào. Việc này khiến công ty gặp khó khăn trong việc có nguồn vốn đủ mạnh và chủ động để đẩy mạnh hoạt động cho vay ký quỹ (margin).
Thực tế, trong năm qua, mảng margin của Chứng khoán Rồng Việt chỉ tăng trưởng hơn 40%. Con số này chậm hơn so với mức tăng trưởng chung của toàn thị trường, xấp xỉ 60%. Tính đến cuối năm 2025, dư nợ margin của toàn ngành chứng khoán vượt mốc 400.000 tỷ đồng, mức cao kỷ lục trong lịch sử. Nếu cộng thêm giá trị ứng trước tiền bán, quy mô cho vay toàn thị trường đạt khoảng 410.000 tỷ đồng.
Theo định hướng, công ty luôn duy trì chính sách cân bằng, đảm bảo an toàn thanh khoản và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động cho vay. Mục tiêu là đưa cho vay margin thành mảng đóng góp tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu doanh thu, nhưng phải không phát sinh rủi ro nợ xấu.
Ông Tuấn nhận định việc chủ động và ổn định nguồn vốn rất quan trọng vì hoạt động cho vay hiện nay đang ghi nhận mức độ cạnh tranh rất lớn. Trong khi đó, VDSC gặp bất lợi do chi phí vốn không thấp.
Nếu muốn tăng trưởng mạnh mảng cho vay, công ty phải cho các nhóm nhà đầu tư lớn vay để thực hiện các thương vụ (deal) lớn, từ đó mới có thể duy trì dư nợ ổn định. Tuy nhiên, đặc thù của cho vay theo deal là lãi suất thấp. Do đó, họ sẽ cân bằng giữa việc sử dụng vốn hiệu quả nhất và việc đảm bảo tăng trưởng dư nợ.
Hiện tại, Rồng Việt đang giao dịch với nhiều ngân hàng như BIDV, VietinBank, Vietcombank, các ngân hàng cổ phần và ngân hàng nước ngoài để có hạn mức tín dụng. Nguồn tài chính này chủ yếu phục vụ cho vay ký quỹ, ứng trước và một phần cho hoạt động kinh doanh vốn.
Song, ông Tuấn thừa nhận không dễ dàng thu xếp vốn từ các đối tác do quy mô của VDSC chỉ ở mức tầm trung. Tuy nhiên, trong 5 năm qua, công ty vẫn tăng vốn chủ sở hữu từ khoảng 1.000 tỷ lên gần 3.000 tỷ đồng. Ban lãnh đạo đang nỗ lực làm việc với các đối tác trong và ngoài nước để có thêm các cổ đông chiến lược nhằm tiếp tục tăng cường năng lực tài chính và khả năng cạnh tranh.
Từ đầu năm đến nay, nhóm Nutifood thông qua hai công ty con gồm Kido Foods và Nutifood Bình Dương đã sở hữu 24,72% vốn tại Chứng khoán Rồng Việt và trở thành nhóm cổ đông lớn nhất. Ông Tuấn cho biết nhóm cổ đông này từ trước vốn là khách hàng và đối tác đồng hành hơn 10 năm qua. Sau khi phát triển lên thành cổ đông lớn, họ có định hướng nắm giữ lâu dài, đồng thời đồng hành cùng công ty thông qua việc sử dụng sản phẩm dịch vụ, kết nối phát triển khách hàng và hỗ trợ nguồn vốn nhàn rỗi thông qua cho vay hoặc mua trái phiếu của Rồng Việt.
Trong năm 2026, VDSC sẽ đẩy mạnh mảng margin vì dư nợ cho vay trên vốn chủ sở hữu đến cuối năm trước khoảng 120%. Theo quy định, công ty chứng khoán không được cho vay ký quỹ vượt quá 2 lần vốn chủ sở hữu tại cùng thời điểm.
Năm nay, Rồng Việt có phương án tăng vốn điều lệ từ 2.720 tỷ lên 4.500 tỷ đồng thông qua việc phát hành tối đa 178 triệu cổ phiếu. Số tiền huy động được chủ yếu dùng cho hoạt động cho vay margin, đầu tư tự doanh và các mảng kinh doanh khác. Theo đó, họ đề ra mục tiêu doanh thu khoảng 1.318 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 408 tỷ đồng, tương ứng với mức tăng lần lượt khoảng 20% và 45%.
