Năm 2025, giá vàng thiết lập tới 53 đỉnh lịch sử mới, có thời điểm chạm mốc 5.600 USD/ounce. Nhưng điều khiến giới tài chính chú ý hơn cả không nằm ở mức giá, mà ở sự thay đổi trong cách dòng tiền vận động trên thị trường.
Trong nhiều thập kỷ, vàng chủ yếu được xem là “hầm trú ẩn” mỗi khi kinh tế bất ổn. Giờ đây, kim loại quý này đang dần trở thành một phần cốt lõi trong chiến lược phân bổ tài sản của các định chế tài chính lớn.
Theo ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), Đông Nam Á đang nổi lên như một “trụ cột” mới của thị trường vàng toàn cầu. “Khu vực này không còn đơn thuần là nơi tiêu thụ vàng vật chất. Đông Nam Á đang dần trở thành trung tâm tạo lập xu hướng mới cho thị trường vàng”, ông nhận định.
Dòng tiền lớn đang thay đổi cuộc chơi
Theo Reuters, tổng nhu cầu vàng toàn cầu năm 2025 đạt mức kỷ lục 5.002 tấn. Động lực chính không đến từ những người mua vàng vật chất thông thường, mà đến từ giới đầu tư tài chính. Nhu cầu đầu tư đã tăng vọt 84%, đạt 2.175 tấn, chính thức vượt qua nhu cầu trang sức (giảm 18%) để trở thành lực đẩy lớn nhất của thị trường.
Ông Shaokai Fan nhận định, cách nhìn nhận vàng đơn thuần là "phản ứng trước khủng hoảng" giờ đã quá hẹp. Sự thay đổi đáng chú ý nhất hiện nay là dòng vốn tổ chức tăng trưởng bùng nổ. Chỉ riêng năm 2025, thị trường ghi nhận 89 tỷ USD chảy vào vàng, mức mạnh nhất trong lịch sử. Các quỹ ETF vàng đóng góp tới 16% tổng nhu cầu hàng năm, hút vào lượng vốn tương đương 801 tấn vàng.
Lực mua này không mang tính chớp nhoáng. Khác với những đợt gom hàng ngắn hạn trong khủng hoảng 2008 hay đại dịch Covid-19, đà tăng hiện tại cho thấy vàng đang ăn sâu vào chiến lược phân bổ tài sản dài hạn của các quỹ đầu tư lớn. Ngay cả các ngân hàng trung ương, dù đã giảm nhẹ lực mua xuống còn 863 tấn trong năm 2025, vẫn duy trì lượng dự trữ ở mức cao nhằm đảm bảo tính độc lập tài chính.
Tất nhiên, vàng không hoàn toàn miễn nhiễm với các cú sốc. Tháng 3, kim loại quý này từng trải qua tuần giảm mạnh nhất trong 6 năm khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách "lãi suất cao trong thời gian dài", đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD lên cao. Nhưng theo ông Fan, những áp lực này chỉ mang tính kỹ thuật ngắn hạn, không làm thay đổi cấu trúc đi lên bền vững của thị trường.
Châu Á nổi lên thành “đầu tàu” mới
Sự chuyển mình của vàng thể hiện rõ nét nhất tại châu Á - nơi vốn có truyền thống văn hóa gắn liền với việc tích trữ vàng vật chất. Giờ đây, người châu Á đang học cách chơi game tài chính hiện đại, nhưng với quy mô và tốc độ đáng kinh ngạc.
Tại Ấn Độ - quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, một cột mốc lịch sử đã được thiết lập. Theo báo cáo của WGC do Reuters trích dẫn, trong quý I/2026, nhu cầu đầu tư vàng tại nước này đã chính thức vượt qua tiêu thụ trang sức. Cụ thể, nhu cầu đầu tư tăng 52% lên 82 tấn, trong khi trang sức giảm gần 20%. Dòng vốn đổ vào các quỹ ETF vàng tại Ấn Độ bùng nổ tới 186%, đạt mức kỷ lục 20 tấn, chủ yếu do nhà đầu tư tìm kiếm kênh sinh lời mới khi thị trường chứng khoán suy yếu.
Nhưng tâm điểm thực sự của tương lai lại đang hướng về Đông Nam Á. Ông Shaokai Fan khẳng định khu vực này hội tụ đủ mọi yếu tố thuận lợi như tăng trưởng kinh tế bứt phá, cơ cấu dân số trẻ và sự gắn bó văn hóa sâu sắc với kim loại quý, để trở thành một trụ cột mới.
Minh chứng rõ ràng nhất là tham vọng của Singapore. Hãng tin Reuters cho biết quốc đảo này vừa công bố kế hoạch chiến lược nhằm biến mình thành trung tâm giao dịch vàng của toàn châu Á. Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) và Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi Singapore (SBMA) đang bắt tay với hàng loạt định chế tài chính lớn như DBS, JPMorgan, UBS để xây dựng một hệ sinh thái toàn diện.
Họ không đánh cược vào việc giá vàng ngày mai tăng hay giảm. Mục tiêu của Singapore là nâng cấp hạ tầng thanh toán bù trừ, logistics, và đặc biệt là cung cấp dịch vụ lưu ký vàng cho các ngân hàng trung ương và giới siêu giàu. Động thái này cho thấy Đông Nam Á không cam phận làm nơi tiêu thụ, mà đang vươn lên giành quyền kiểm soát và điều phối dòng chảy vàng toàn cầu. Trong khi đó, các quốc gia như Việt Nam và Indonesia cũng đang từng bước mở rộng vai trò của vàng trong hệ thống tài chính nội địa.
Vàng đang bước ra khỏi két sắt
Khi dòng tiền lớn nhập cuộc và các trung tâm tài chính châu Á vươn mình, định nghĩa về vàng cũng đang được viết lại. Kim loại quý này đang chuyển mình từ một tài sản vật chất nặng nề thành một hệ sinh thái tài chính linh hoạt.
Giám đốc WGC khu vực châu Á - Thái Bình Dương gọi xu hướng này là "Gold as a service" (vàng như một dịch vụ). Thay vì phải mua từng lượng vàng vật chất và cất giữ đầy rủi ro, thị trường đang hướng tới mô hình kết nối giữa lưu ký vật chất, phát hành tài sản số và quản lý vòng đời sản phẩm.
Sự tiêu chuẩn hóa này mang lại một quyền lực mới cho các nhà đầu tư cá nhân. Nhờ khả năng hoán đổi cao, người dân giờ đây có thể tiếp cận vàng với những mệnh giá rất nhỏ thông qua các nền tảng số. Hơn thế nữa, vai trò của vàng đang vượt ra khỏi ranh giới của việc "lưu trữ giá trị" thụ động.
Trong tương lai gần, vàng sẽ tham gia trực tiếp vào các hoạt động tài chính thường ngày như thanh toán, tiết kiệm, thậm chí là cho vay và đi vay. Điều này đang làm thay đổi hoàn toàn vai trò của kim loại quý trong nền kinh tế hiện đại.
Trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn, nhiều nhà đầu tư tổ chức xem vàng là tài sản chiến lược giúp bảo toàn giá trị dài hạn. Và khi dòng tiền toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về châu Á, Đông Nam Á được dự báo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình tương lai của thị trường vàng thế giới.
Tin Gốc: Dân Trí
