Cuối năm 2025, phiên điều trần vụ tấn công tình dục tại Tòa án Tối cao bang Punjab và Haryana (Ấn Độ) bị đình trệ với lý do hy hữu: thẩm phán không thể đọc báo cáo y tế pháp lý.
Tòa án sau đó đề xuất đưa kỹ năng viết tay vào chương trình đào tạo y khoa, đồng thời yêu cầu số hóa toàn bộ đơn thuốc trong hai năm.
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về chữ viết của giới y bác sĩ. Dữ liệu từ Viện Y học Quốc gia Mỹ (IOM) cho biết chữ viết tay cẩu thả góp phần gây ra hơn 7.000 ca tử vong và khiến 1,5 triệu bệnh nhân gặp sự cố y khoa mỗi năm tại Mỹ.
Hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Mỹ (ASHP) cũng xác nhận khoảng 25% sai sót y khoa bắt nguồn từ việc không thể đọc rõ y lệnh. Đặc biệt, nghiên cứu trên tạp chí BMJ chỉ ra rằng với các loại thuốc có tên gọi gần giống nhau, nguy cơ dược sĩ đọc sai có thể lên tới 60% nếu bác sĩ kê đơn bằng tay không rõ ràng.
Để xử lý tình trạng này, các hiệu thuốc tại Mỹ phải thực hiện khoảng 150 triệu cuộc gọi xác nhận mỗi năm với người kê đơn.
Tiến sĩ Gobil Thapa tại Bệnh viện Tinsukia, bang Assam (Ấn Độ), cho biết có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
Đầu tiên, sinh viên y khoa phải ghi chép khối lượng kiến thức lớn dưới áp lực thời gian khiến chữ viết mất dần độ rõ nét. Khi hành nghề, bác sĩ phải tiếp nhận đến 100 bệnh nhân mỗi ca trực nên buộc phải viết nhanh. Cuối cùng, bác sĩ thường có tâm lý ỷ lại, tin rằng dược sĩ địa phương quen thuộc và sẽ đọc được chữ của mình. Ông Thapa cũng cho biết phần mô tả bệnh lý thường được viết dễ đọc hơn phần tên thuốc.
Bác sĩ Dilip Bhanushali, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Ấn Độ (IMA), cho biết khoảng 10% bài thi y khoa hiện nay ở mức thách thức giám khảo vì chữ quá khó đọc.
Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn có những ý kiến khác. Bác sĩ gây mê Aishwarya Singh Solanki Thomas nói chữ viết là lựa chọn cá nhân, bởi nhiều người vẫn giữ được nét chữ đẹp dù áp lực cao. Trong khi đó, một bác sĩ chỉnh hình tại Delhi cho biết chữ viết mơ hồ đôi khi là cách che giấu sự thiếu tự tin hoặc không nhớ chính xác tên hoạt chất thuốc.
Dù vậy, các chuyên gia đều cho biết áp lực quá tải bệnh nhân là rào cản lớn nhất.
Thực tế, các dược sĩ tại Mumbai và Delhi kể họ thường phải dựa vào kinh nghiệm và thói quen kê đơn của bác sĩ trong khu vực để giải mã. Việc suy đoán này tiềm ẩn rủi ro, khiến họ phải liên tục gọi điện xác nhận lại với người kê đơn.
Bà Kunjal Gala, huấn luyện viên viết chữ tại Mumbai, cho biết viết tay là hoạt động phức tạp huy động hơn 30 nhóm cơ. Khi việc kê đơn lặp lại quá nhiều, não bộ xử lý nhanh hơn tốc độ của bàn tay, làm chữ viết biến dạng dần vào cuối ngày.
Để khắc phục, tiến sĩ Gobil Thapa đề xuất sử dụng đơn thuốc in sẵn hoặc bắt buộc viết tên thuốc bằng chữ in hoa. Các bệnh viện lớn tại Ấn Độ như Apollo, LH Hiranandani hay Max đã triển khai số hóa từ lâu. Tuy nhiên, tại các phòng khám nhỏ, chi phí đầu tư máy móc vẫn là trở ngại.
Hiện nay, các công cụ trí tuệ nhân tạo từ Google hay các ứng dụng như Prescription Reader đang được phát triển để giải mã nét chữ viết tay của bác sĩ. Dù vậy, giới chuyên gia cho biết công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, bệnh nhân vẫn cần xác nhận trực tiếp với bác sĩ khi có nghi ngờ về đơn thuốc.
Mới đây, TS.BS Nguyễn Văn Thắng, Trưởng khoa Phụ ung thư, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, đơn vị vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 14 tuổi có khối u buồng trứng nặng tới 4,3kg.
Theo thông tin từ gia đình, trong suốt hơn 5 tháng, bệnh nhi xuất hiện tình trạng bụng to nhanh kèm theo cảm giác đau tức âm ỉ. Tuy nhiên, những biểu hiện này lại bị nhầm lẫn với việc tăng cân hoặc thay đổi sinh lý tuổi dậy thì, khiến việc thăm khám bị trì hoãn. Chỉ đến khi bụng bệnh nhi chướng căng rõ rệt, sờ thấy khối cứng lớn lan tới vùng ức, gia đình mới đưa trẻ đến bệnh viện kiểm tra.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và chụp chiếu, các bác sĩ xác định bệnh nhi có một khối u lớn xuất phát từ buồng trứng phải, có đặc điểm nghi ngờ u tế bào mầm ác tính, nhóm ung thư thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Đồng thời phát hiện thêm khối u buồng trứng trái kích thước khoảng 8cm, hướng chẩn đoán là u bì lành tính. Trước nguy cơ khối u tiến triển phức tạp, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật sớm.
Theo TS.BS Nguyễn Văn Thắng, quá trình phẫu thuật đòi hỏi sự cẩn trọng cao để lấy trọn khối u nguyên vẹn, tránh làm vỡ lớp vỏ. Việc này rất quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ tế bào ung thư lan tràn vào ổ bụng, từ đó giảm khả năng bệnh nhân phải điều trị hóa chất sau mổ.
Trong ca phẫu thuật, ê-kíp đã cắt bỏ hoàn toàn khối u lớn ở buồng trứng phải. Khi kiểm tra bệnh phẩm, các bác sĩ phát hiện bên trong chứa nhiều răng, tóc, xương và các tổ chức kém biệt hóa - đặc trưng của u tế bào mầm. Đồng thời, một khối u khác kích thước khoảng 8cm ở buồng trứng trái cũng được bóc tách, giữ lại tối đa phần mô lành để bảo tồn chức năng sinh sản và nội tiết cho bệnh nhi. Hiện tại, sau phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, diễn biến ổn định, ăn uống bình thường.
TS.BS Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trường hợp u buồng trứng nặng hơn 4kg ở trẻ 14 tuổi rất hiếm gặp. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua do thiếu triệu chứng rõ ràng.
U nang buồng trứng là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, phần lớn là lành tính. Dù tỉ lệ chuyển thành ung thư không cao nhưng ung thư buồng trứng lại có mức độ ác tính lớn và thường không có biểu hiện ở giai đoạn sớm. Người bệnh chỉ có thể phát hiện thông qua khám phụ khoa và siêu âm.
Bác sĩ Thắng khuyến cáo không nên xem nhẹ các dấu hiệu như bụng to bất thường, đau bụng kéo dài. Cần phân biệt rõ giữa thay đổi sinh lý và biểu hiện bệnh lý.
"Chủ động đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ, đồng thời duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn mở ra cơ hội bảo tồn chức năng sinh sản, đảm bảo chất lượng cuộc sống lâu dài cho trẻ", bác sĩ Thắng khuyến cáo.
Chiều 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) xác nhận, đến thời điểm 15h cùng ngày, có thêm 18 bệnh nhân nhập viện điều trị với triệu chứng bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì, nâng số bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm lên 64 người.
Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 28 tháng, bệnh nhân lớn tuổi nhất 87 tuổi. Hiện tại, sức khỏe các bệnh nhân tạm ổn định, không có trường hợp nặng chuyển tuyến trên; đa số bệnh nhân còn sốt cao, đau bụng quặn từng cơn, đại tiện phân lỏng nhiều lần, mệt mỏi.
Theo UBND xã Tân Lập, qua khai thác thông tin từ người nhà các bệnh nhân, tất cả các ca bệnh đều ăn bánh mì của một cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập trong khoảng thời gian từ ngày 28/4 - 29/4. Các lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì trên. Hiện, UBND xã Tân Lập và các lực lượng chức năng có liên quan đã thu thập các mẫu thực phẩm liên quan; đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30/4 đến khi có thông báo mới.
Trước đó, như đã đưa tin, từ 6h30 ngày 29/4 đến 0h ngày 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã tiếp nhận 46 bệnh nhân có các triệu chứng như sốt cao, đại tiện phân lỏng nhiều lần, nôn mửa, đau bụng quặn từng cơn, mệt mỏi, các dấu hiệu mất nước. Đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã triển khai công tác cấp cứu…
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố, đặc biệt là các món ăn phổ biến như bánh mì, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng cũng như ý thức đảm bảo vệ sinh của các cơ sở kinh doanh.
Dữ liệu từ chuỗi siêu thị Waitrose cho thấy phong cách nấu ăn "tận dụng mọi bộ phận của con vật" (nose-to-tail) đang giúp các mặt hàng thực phẩm "bị lãng quên" phục hồi mạnh mẽ.
Doanh số bán tim động vật tăng 91%, gan tăng 33% và thận tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên các nền tảng trực tuyến, lượt tìm kiếm "gan cừu" tăng 54%, "đuôi bò" tăng 76% và "cổ cừu" tăng 28%.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này là áp lực chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh giá thực phẩm tăng theo lạm phát, nội tạng vốn ít được ưa chuộng nay trở thành lựa chọn tiết kiệm. Theo dữ liệu năm 2025, giá thịt tại Anh tăng trung bình 15,9%, trong đó thịt bò tăng mạnh nhất ở mức 32,3%.
Nội tạng còn được ưa chuộng nhờ giá trị dinh dưỡng cao. Chuyên gia Emer Lowry của Waitrose phân tích, tim, gan và thận cừu là nguồn cung cấp tự nhiên các vi chất như vitamin B12, sắt, giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ hệ miễn dịch. Đây cũng là nguồn protein dồi dào cho những người muốn đa dạng hóa chế độ ăn uống bằng thực phẩm chất lượng cao.
Sự bùng nổ này còn đi kèm phong cách "nấu ăn kiểu bà ngoại" (Granny cooking) - ưu tiên nguyên liệu đơn giản, tận dụng tối đa thực phẩm tạo ra bữa ăn thịnh soạn với chi phí thấp. Cách tiếp cận này gợi nhớ đến các kỹ thuật truyền thống từng phổ biến tại Anh, được các nhà hàng nổi tiếng như St John ở London tích cực đưa vào thực đơn, hay được tài tử Stanley Tucci quảng bá qua các video nấu ăn trên mạng xã hội.
Trên thực tế, nội tạng động vật từng là một phần quen thuộc trong ẩm thực của người Anh. Tuy nhiên, sự phát triển của nền công nghiệp chế biến thịt và xu hướng chuộng các phần thịt cắt sẵn, tiện lợi đã dần đẩy những nguyên liệu này ra khỏi bàn ăn. Ví dụ, khảo sát Thực phẩm Quốc gia Anh chỉ ra lượng tiêu thụ gan trung bình hàng tuần giảm từ 50 gr một người năm 1974 xuống 5 gr năm 2014.
Khi trở lại, thực phẩm từ nội tạng động vật vẫn đối mặt với rào cản tâm lý của những người có khẩu vị nhạy cảm. Các chuyên gia ẩm thực Anh gợi ý người tiêu dùng kết hợp nội tạng băm nhỏ vào những món quen thuộc như mì Ý sốt Bolognese, thịt viên hoặc bánh mì kẹp để làm quen dần.
Để cải thiện hương vị, Paul Gamble, bếp trưởng sáng tạo tại Waitrose, khuyên người tiêu dùng nên ướp nguyên liệu từ hai tiếng đến qua đêm với hỗn hợp dầu ô liu, nước cốt chanh và thảo mộc. Axit tự nhiên sẽ làm mềm các sợi cơ và tăng độ đậm đà, giúp nội tạng có hương vị "chuẩn nhà hàng" ngay tại gia.
