‘Vứt con gà nướng ăn dở vào thùng rác nhưng chê xe rác hôi hám’

Mỗi sáng, tôi thường thức dậy sớm, đi bộ qua những lối đi đông đúc, ngập tràn mùi hương của rau thơm, thịt tươi và rau củ vẫn còn ướt đẫm sau khi được phun tưới. Giống như nhiều gia đình Việt Nam khác, chúng tôi tin tưởng thực phẩm ở chợ truyền thống.

Nhưng tới một ngày, tôi mua thịt lợn từ một người bán quen, rau xanh từ một quầy hàng khác. Mọi thứ trông rất tươi ngon, tràn đầy sức sống. Tôi mang thức ăn về nhà, rửa sạch sẽ và nấu bữa tối cho gia đình. Vài giờ sau, mọi người trong gia đình tôi bắt đầu cảm thấy khó chịu: đầu tiên là đau bụng, sau đó là nôn mửa, rồi tiêu chảy.

Con trai tôi bị nặng nhất. Con bị mất nước nghiêm trọng đến nỗi hầu như không thể đứng vững. Có lúc, con cố gắng đi lại nhưng ngã quỵ xuống sàn. Mặt con tái nhợt, cơ thể nó trở nên yếu ớt. Là một bậc cha mẹ, không có gì đáng sợ hơn việc nhìn con mình trong tình trạng đó. Đêm đó đã thay đổi cách tôi nhìn nhận về thực phẩm mãi mãi.

Sự thật là ở Việt Nam, ngộ độc do thực phẩm thường được coi như một tai nạn đáng tiếc, thay vì là một cảnh báo sức khỏe cộng đồng. Theo Bộ Y tế Việt Nam, trong 11 tháng đầu năm 2024, cả nước ghi nhận 131 vụ ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng đến gần 4.800 người và gây ra 21 ca tử vong. Nhiều trường hợp liên quan đến vi sinh vật, vi khuẩn và nguyên liệu bị ô nhiễm. Tuy nhiên, hầu hết các gia đình Việt Nam vẫn mua thực phẩm theo cách giống như gia đình tôi: từ các chợ truyền thống.

Chợ truyền thống không chỉ là nơi mua sắm. Chúng là một phần của thói quen, bản sắc và cuộc sống gia đình người Việt. Người dân tin tưởng vì thực phẩm ở đó có vẻ tự nhiên hơn, giá cả phải chăng hơn và có vẻ "sạch" hơn so với các sản phẩm siêu thị được đóng gói trong bao bì nhựa.

Nhưng chợ truyền thống cũng có thể là môi trường có nguy cơ cao. Thịt sống được bày bán hàng giờ dưới cái nóng nhiệt đới. Rau củ có thể mang dư lượng thuốc trừ sâu hoặc được rửa bằng nước bị ô nhiễm. Sự lây nhiễm chéo dễ dàng xảy ra khi thịt sống, hải sản và rau củ được xử lý trong không gian đông đúc với các biện pháp kiểm soát vệ sinh hạn chế.

>> Tôi sợ ổ bánh mì vỉa hè để chung thịt nguội với đồ chua

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), "An toàn thực phẩm phải được quản lý từ nguồn gốc đến bàn ăn". Các mối nguy hại về thực phẩm có thể xuất hiện ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi cung ứng thực phẩm - trong quá trình sản xuất, vận chuyển, xử lý hoặc chế biến. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cảnh báo rằng thực phẩm không an toàn chứa vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc hóa chất có hại có thể gây ra hơn 200 bệnh, từ tiêu chảy đến các bệnh đe dọa tính mạng. Trẻ em đặc biệt dễ bị tổn thương, chiếm 40% gánh nặng toàn cầu về các bệnh do thực phẩm gây ra.

Sự thực phẩm không đảm bảo chất lượng không phải lúc nào cũng nhìn thấy được. Vi khuẩn Salmonella trong thịt không thể được phát hiện bằng mắt thường. Dư lượng thuốc trừ sâu trên rau củ không biến mất sau khi rửa bằng nước. Đôi khi, thực phẩm trông tươi ngon nhất lại là thứ chúng ta phải xử lý cẩn thận nhất ở nhà: rửa đi rửa lại nhiều lần, ngâm rau củ, nấu chín kỹ thịt để đề phòng.

Việt Nam đã bắt đầu siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm trong những năm gần đây. Các cơ quan chính phủ đã tăng cường kiểm tra trong suốt năm 2025 và bắt đầu củng cố việc xử phạt các vi phạm an toàn thực phẩm. Dự thảo sửa đổi Luật An toàn Thực phẩm của Việt Nam cũng đề xuất hệ thống truy xuất nguồn gốc mạnh mẽ hơn và cách tiếp cận dựa trên rủi ro hơn đối với quản lý thực phẩm vào năm 2026. Đây là một bước đi đúng hướng. Nhưng chỉ có quy định thôi là chưa đủ nếu việc thực thi còn yếu kém hoặc nhận thức của người dân còn thấp.

Những người nội trợ cũng cần tự đặt câu hỏi: Thịt này đến từ đâu? Rau quả này có được trồng và vận chuyển an toàn không? Người bán hàng này có thực sự đảm bảo việc xử lý an toàn không? Đồng thời, các nhà hoạch định chính sách phải tiếp tục cải thiện công tác kiểm tra, thực thi truy xuất nguồn gốc và đầu tư vào cơ sở hạ tầng chợ truyền thống an toàn hơn thay vì đến khi một vụ ngộ độc gây xôn xao trên mạng mới giật mình nhìn lại.

Tin Gốc: Vnexpress

"Trước khi kết hôn, chồng không hề biết tôi có một khoản tài sản thừa kế. Tôi cũng chưa bao giờ chủ động nhắc đến. Cuộc sống của tôi vốn khá giản dị, chỉ chăm chỉ học hành rồi đi làm, nên chuyện đó chẳng phải điều gì cần đem ra để gây ấn tượng. Sau ngày cưới, hai vợ chồng tôi ra ở riêng, anh mới biết chuyện nhưng anh gần như không bận tâm. Đơn giản vì anh luôn tin mình có thể tự tay gây dựng sự nghiệp.

Thời gian đầu lập nghiệp, lúc thiếu vốn, anh có mượn tiền của vợ để xoay xở công việc. Nhưng đó là một khoản vay đúng nghĩa, vì sau đó anh trả lại đầy đủ, sòng phẳng. Đến khi công việc ổn định, vợ chồng tôi hầu như chỉ làm ăn bằng số vốn do chính mình kiếm được. Toàn bộ tài chính trong gia đình, anh cũng tin tưởng để tôi quản lý.

Gia đình chồng tôi vốn coi trọng chuyện học hành nên rất quý cô con dâu có 'cả một rổ bằng cấp'. Còn tôi, từ đầu đã xác định không can thiệp vào chuyện tài sản bên nội, không đòi hỏi, cũng không nhìn ngó phần của ai.

Có lần ông bà muốn chia cho con tôi một mảnh đất, tôi chủ động từ chối và nhường lại cho các em chồng. Thay vào đó, vợ chồng tôi gần như gánh phần lớn các khoản chi cho ông bà, đồng thời vẫn hỗ trợ các em khi cần. Có lẽ vì vậy mà tôi chưa từng nghe ai trách móc hay dị nghị. Hơn nữa, chồng tôi là người có uy tín trong gia đình. Mọi người đều biết anh rất yêu thương vợ con, nên cũng không ai muốn tạo ra những mâu thuẫn không đáng có.

Nhiều người nghĩ có tài sản thừa kế thì sẽ không còn động lực làm việc. Tôi lại hoàn toàn ngược lại. Từ nhỏ, ba tôi luôn dạy con rằng: 'Lao động là vinh quang' và 'tiền bạc không bao giờ dư thừa, đời mình dùng không hết thì để lại cho đời sau'. Những câu nói ấy theo tôi đến tận bây giờ.

>> Có nên cho cháu trai thừa kế nhà mặt phố, còn con gái 100 m2 đất ở quê?

Tôi làm nghề thiết kế. Với tôi, công việc chưa bao giờ là gánh nặng. Mỗi công trình giống như một ván game mới. Mỗi lần giải được bài toán của khách hàng, hoàn thành một dự án khiến họ hài lòng, tôi đều thấy rất vui. Cảm giác đó có ý nghĩa hơn nhiều so với việc chỉ nhận một khoản tiền công. Khách hàng vẫn còn tin tưởng thì tôi vẫn còn muốn làm.

Điều khác biệt duy nhất mà khoản tài sản thừa kế mang lại không phải là cuộc sống xa hoa, mà là sự tự do trong lựa chọn. Nếu nhiều người buộc phải nhẫn nhịn để giữ công việc vì còn áp lực cơm áo gạo tiền, thì tôi có quyền nói không khi bị đối xử bất công. Tôi có thể nghỉ việc nếu bị cấp trên mắng chửi vô lý. Tôi cũng có thể từ chối những khách hàng có thái độ xấc xược, thay vì phải cắn răng chịu đựng vì sợ mất thu nhập.

Không chỉ vậy, tôi còn có thể trở thành chỗ dựa cho chồng. Có những dự án anh chấp nhận làm đến cuối năm mới thu được tiền, trong khi nhiều doanh nghiệp khác giữa năm đã phải tất bật tìm cách xin tạm ứng hoặc xoay vốn. Chúng tôi có thể bình tĩnh chờ đợi vì biết phía sau vẫn có một lớp đệm tài chính đủ vững.

Điều thú vị là đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa phải tiêu đến khoản tài sản thừa kế ấy. Nó vẫn nằm đó. Nhưng chính việc biết mình luôn có một điểm tựa đã giúp tôi bình tĩnh hơn trước những quyết định quan trọng, dũng cảm hơn khi bảo vệ lòng tự trọng và không phải đánh đổi giá trị bản thân chỉ để đổi lấy một mức lương hay một hợp đồng.

Tôi nhận ra, giá trị lớn nhất của tài sản thừa kế là cảm giác an tâm để tiếp tục lao động, tiếp tục kiếm tiền bằng năng lực của chính mình và luôn có quyền lựa chọn cách mình muốn sống".

Đó là chia sẻ của độc giả Minh Phương tiếp sau bài viết "Tôi đã biết được thừa kế tài sản từ năm học lớp 8". Trước những tranh luận về việc "cha mẹ có nên chia tài sản thừa kế cho con từ sớm hay giữ lại đến cuối đời?", nhiều ý kiến cho rằng việc cho trước sẽ giúp con có thêm nguồn lực để lập nghiệp, ổn định cuộc sống. Ngược lại, không ít người lo ngại tài sản được trao quá dễ dàng có thể khiến con ỷ lại, phát sinh mâu thuẫn gia đình hoặc làm giảm động lực phấn đấu.

Không ít câu chuyện thực tế cũng cho thấy, cùng một khoản tài sản nhưng cách mỗi người đón nhận và sử dụng lại rất khác nhau. Có người xem đó là "chiếc phao" để an cư, khởi nghiệp hoặc vượt qua giai đoạn khó khăn. Có người coi đó chỉ là khoản dự phòng, tiếp tục lao động và tạo dựng cuộc sống bằng chính năng lực của mình.

Tin Gốc: Vnexpress

Đọc thông tin Tây Ninh đề xuất giảm chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội do nhiều dự án bán chậm, tôi cho rằng cần nhìn nhận thận trọng. Từ góc độ một người đã làm việc hơn 6 năm tại KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc, tôi không nghĩ nguyên nhân nằm ở việc người lao động không có nhu cầu mua nhà.
Tôi đang làm việc tại KCN trên. Trong công ty có rất nhiều lao động đang thuê trọ và mong muốn có một căn nhà ổn định để an cư. Tuy nhiên, khi đọc bài báo về dự án nhà ở xã hội tại Lương Hòa, tôi mới biết đến sự tồn tại của dự án này. Trước đó, tôi gần như chưa từng nghe ai trong công ty nhắc đến.
Tôi thử tìm hiểu thì nhận thấy một vấn đề đáng suy nghĩ. Từ KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc đến khu nhà ở xã hội Lương Hòa khoảng 13 km. Trên giấy tờ, khoảng cách này có vẻ không xa. Nhưng với người lao động đi làm mỗi ngày bằng xe máy, đặc biệt là làm việc theo ca, đây là một quãng đường đáng kể.

Người lao động không lựa chọn nơi ở theo ranh giới hành chính. Điều họ quan tâm là mỗi ngày mất bao nhiêu thời gian để đi làm, chi phí xăng xe ra sao, có thuận tiện cho sinh hoạt gia đình hay không. Một căn hộ giá hợp lý nhưng cách nơi làm việc hơn 10 km chưa chắc hấp dẫn bằng một phòng trọ đơn giản nằm cách nhà máy vài trăm mét.
Vì vậy, việc một dự án nhà ở xã hội bán chậm chưa thể kết luận rằng nhu cầu nhà ở xã hội thấp. Có thể vấn đề nằm ở chỗ dự án chưa được bố trí đúng nơi người lao động thực sự muốn sinh sống.
Điều khiến tôi băn khoăn hơn là ngay tại KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc vẫn còn những quỹ đất chưa được khai thác hết. Khu vực ven hồ trong khu công nghiệp hiện nay còn khá nhiều đất trống, môi trường tương đối thông thoáng, ít chịu tác động từ hoạt động sản xuất. Các tiêu chuẩn môi trường hiện nay cũng đã chặt chẽ hơn rất nhiều so với trước đây.
Thực tế, ngay sát nhà máy nơi tôi làm việc, chỉ cách một bức tường đã là khu dân cư thương mại. Điều đó cho thấy việc bố trí khu dân cư gần khu công nghiệp không phải là điều quá xa lạ. Nếu nhà ở thương mại có thể tồn tại ở vị trí đó thì tại sao nhà ở xã hội dành cho người lao động lại không được xem xét?

Theo tôi, thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành chỉ tiêu số lượng căn hộ, cần đặt câu hỏi: Người lao động thực sự muốn sống ở đâu? Nếu quy hoạch được các khu nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê ngay gần những khu công nghiệp lớn như Đức Hòa - Hạnh Phúc, người lao động có thể đi làm chỉ trong vài phút, giảm đáng kể chi phí sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện xây bao nhiêu căn hộ. Quan trọng hơn là xây ở đâu. Một dự án vài trăm căn nằm đúng vị trí có thể mang lại hiệu quả xã hội cao hơn nhiều một dự án hàng nghìn căn nhưng xa nơi làm việc của người lao động.
Vì vậy, trước khi tính đến việc giảm chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, có lẽ cần đánh giá lại yếu tố vị trí. Bởi thực tế mà tôi quan sát được cho thấy nhu cầu nhà ở của người lao động vẫn tồn tại. Điều còn thiếu có thể không phải là nhu cầu, mà là những dự án được xây dựng đúng nơi người lao động cần.

Theo kế hoạch phát triển nhà ở xã hội năm 2026, Tây Ninh được giao chỉ tiêu 13.500 căn và đặt mục tiêu hoàn thành 14.614 căn, bao gồm 896 căn chuyển tiếp từ năm 2025.

Đến nay, địa phương đã có 7 dự án nhà ở xã hội được khởi công với tổng quy mô gần 7.430 căn, dự kiến hoàn thành khoảng 5.282 căn. Ngoài ra, 20 dự án khác đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 20.755 căn hộ. Trong năm nay, tỉnh cũng đặt mục tiêu hoàn tất chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư cho thêm 11 dự án nhà ở xã hội với tổng nguồn cung khoảng 39.607 căn.

Tin Gốc: Vnexpress