Tại buổi hội thảo “Cá nhân hóa việc học toán bằng AI, một hướng đi chiến lược cho giáo dục Việt Nam” do Tạp chí Giáo Dục (Bộ GD-ĐT) tổ chức mới đây, cô Nguyễn Thị Lan, Tổ trưởng Tổ toán, Trường THPT Quế Võ số 1 (Bắc Ninh), chia sẻ cảm nhận về việc thí điểm chương trình học thích ứng bằng AI được nửa năm qua.
“Hai tuần đầu thí điểm, tôi vừa run, vừa sợ và gặp nhiều khó khăn, không biết “con AI” này cho học sinh mình làm gì. Tôi phải “đóng giả” làm học sinh để trải nghiệm trước”, cô Lan nhớ lại.
Tuy nhiên, sau 4 – 5 tháng triển khai, học sinh cho biết, hệ thống có khả năng điều chỉnh mức độ câu hỏi theo năng lực. Ví dụ, khi hoàn thành tốt các câu hỏi nhận biết, hệ thống sẽ chuyển sang các câu hỏi vận dụng hoặc những bài toán phức tạp hơn.
Cô Lan cho rằng, với công cụ AI, cá nhân hóa việc học trở nên dễ dàng hơn. Nếu một giáo viên phải tự thiết kế 30 hay 50 bộ phiếu học tập khác nhau cho từng học sinh thì gần như không thể.
Ông Bạch Đăng Khoa, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Ninh khẳng định việc làm này cần sự kiên trì và quyết liệt. Quan trọng hơn, phải trao cho giáo viên, học sinh và phụ huynh niềm tin rằng, đây là xu thế tất yếu, là hướng đi đúng đắn. “Không thể để học sinh, giáo viên và phụ huynh nghĩ rằng mình đang trở thành “chuột bạch” cho các thử nghiệm”.
Tiến sĩ Tôn Quang Cường, Chủ nhiệm khoa Công nghệ Giáo dục, Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), đồng tình với chia sẻ của ông Khoa và cho rằng: AI giúp hóa giải nhiều vấn đề nhưng buộc cả người dạy và người học phải thay đổi. Trước đây, lớp học chỉ có người dạy và người học, bây giờ xuất hiện thêm một “người thứ ba”, đó là AI. Nhiệm vụ của chúng ta là phải thích ứng với sự thay đổi đó.
Tiến sĩ Cường nhận định: “Chưa bao giờ dạy và học “sướng” như bây giờ nếu biết kết nối các quá trình thuận lợi” và đề nghị giáo viên không nên đặt câu hỏi cơ học cho AI mà cần truy vấn “nó”; coi AI là một đối tác cùng sáng tạo, một nhà thiết kế phương án cho mình.
PGS-TS Nguyễn Chí Thành, Trưởng khoa Khoa Sư phạm, Trường ĐH Giáo dục, nhận định: Việc đưa AI vào giáo dục phổ thông từ sớm là cần thiết, nhưng nên thực hiện một cách bài bản, thận trọng và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi. Học sinh cần sớm được trang bị hiểu biết căn bản về AI để trở thành người sử dụng công nghệ thông thái, có trách nhiệm, biết nhận diện cơ hội cũng như rủi ro của trí tuệ nhân tạo.
Dù vậy, ông Thành cũng nhìn thách thức khi triển khai AI trong giáo dục phổ thông, đặc biệt là khoảng cách số giữa các vùng miền và nguy cơ quá tải nếu nội dung AI được thiết kế như một môn học nặng lý thuyết.
Bà Nguyễn Thúy Hường, Trưởng phòng Giáo dục tiểu học, Sở GD-ĐT Ninh Bình, cũng nêu băn khoăn làm thế nào để AI chỉ đóng vai trò là người bạn đồng hành, công cụ hỗ trợ mà không khiến học sinh ỷ lại, không thay thế quá trình tư duy và nỗ lực của các em; không làm giảm động lực nghiên cứu, sáng tạo của giáo viên…
PGS-TS Chu Cẩm Thơ, nguyên Trưởng ban – Ban Nghiên cứu đánh giá giáo dục, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, Chủ nhiệm dự án VMathAI (một ứng dụng AI chuyên biệt trong cá nhân hóa học toán), cho rằng: “Điểm khác biệt của học tập thích ứng, cá nhân hóa so với học tập đồng loạt là mỗi học sinh có một lộ trình riêng. Nếu trong lớp học truyền thống, nhiều học sinh cùng đi theo một tiến độ chung, thì trong môi trường có hỗ trợ AI, hệ thống có thể phân tích dữ liệu học tập, kết quả luyện tập và mức độ đáp ứng của từng học sinh để gợi ý nội dung học tập tiếp theo phù hợp”.
“Mục tiêu là giúp người học tiếp cận các câu hỏi nằm trong “vùng phát triển gần”, vừa đủ thách thức để kích thích tư duy nhưng không tạo cảm giác quá tải”, bà Thơ nêu.
Bà Thơ cũng chia sẻ về giải pháp học tập thích ứng, kết hợp giữa AI và bản thiết kế học liệu số môn toán, nhằm trả lời hai câu vấn đề cốt lõi trong quá trình học tập: đường phát triển năng lực của mỗi học sinh được thiết kế ra sao để đáp ứng mục đích giáo dục và điều hướng chương trình học tập của mỗi học sinh như thế nào để giúp từng em có được một chương trình học tập phù hợp năng lực.
Dù vậy, bà Thơ cũng cho rằng điều AI không thể thay thế được giáo viên là khả năng khích lệ, truyền cảm hứng và tạo ra trải nghiệm học tập. Khi động lực học tập của học sinh và động lực nghề nghiệp của giáo viên được kết nối với nhau, lúc đó chúng ta mới chạm tới giá trị cốt lõi của giáo dục.
“Nếu không, mọi thứ chỉ dừng lại ở việc thi được bao nhiêu điểm hay đỗ vào trường nào, mà quên mất câu hỏi quan trọng, các em có hạnh phúc, phát triển được năng lực và sẽ làm được gì trong tương lai”, PGS Chu Cẩm Thơ chia sẻ.
Bà Thơ cho hay VMathAI đã được triển khai tại 21 trường THPT với hơn 800 lớp, khoảng 37.000 học sinh và hơn 350 giáo viên, cán bộ quản lý tham gia. Phản hồi từ người học cho thấy mức độ hài lòng là hơn 80%.
Ngày 4.5, Bộ GD-ĐT đã có quyết định ban hành chuẩn chương trình đào tạo về đường sắt trình độ đại học. Nội dung của chuẩn không chỉ có mục tiêu, yêu cầu của chương trình, chuẩn đầu ra, cấu trúc và nội dung chương trình đào tạo, khối lượng học tập… mà còn có quy định chuẩn đầu vào, bao gồm "điểm sàn" các ngành học đường sắt.
Theo đó, thí sinh dự tuyển vào các ngành về đường sắt trình độ đại học không chỉ phải đáp ứng quy định của quy chế tuyển sinh trình độ đại học của Bộ GD-ĐT mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về đầu vào với các ngành phục vụ lĩnh vực đường sắt.
Cụ thể, với phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp dùng để xét tuyển bắt buộc phải có môn toán. Đồng thời, thí sinh phải đạt tổng điểm của các môn trong tổ hợp xét tuyển tối thiểu 60% thang điểm xét, tương đương mức trung bình 6 điểm/môn trở lên. Như vậy, với thang điểm 30, điểm sàn của các chương trình đào tạo về đường sắt sẽ là 18.
Với các phương thức tuyển sinh khác, điểm trúng tuyển phải được quy đổi tương đương với mức điểm sàn (60%) của phương thức xét điểm thi THPT.
Sinh viên đang học từ các chương trình đào tạo khác muốn chuyển sang khối ngành đường sắt phải đang theo học một chương trình có khối kiến thức nền tảng phù hợp và cũng phải đáp ứng điều kiện điểm chuẩn đầu vào tối thiểu 60% nêu trên.
Trong chuẩn cũng liệt kê 40 ngành đào tạo về đường sắt, được chia thành 4 phân nhóm chính theo cấu trúc hệ thống công nghiệp đường sắt: xây dựng và quản lý xây dựng công trình đường sắt; hệ thống điện, thông tin tín hiệu, điều khiển trong đường sắt; phương tiện đường sắt; kinh tế và khai thác vận tải đường sắt. Cụ thể:
Trong đó 19 ngành cốt lõi, đóng vai trò then chốt (như kỹ thuật xây dựng, kỹ thuật điện, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, kỹ thuật cơ khí, kinh tế vận tải...), 21 ngành phụ trợ - liên ngành (như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, hệ thống thông tin, kỹ thuật robot...).
Trong danh mục 40 ngành đó có nhiều ngành thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược mà Bộ GD-ĐT đang đề xuất Chính phủ cấp học bổng cho sinh viên khá, giỏi theo học.
Xem đầy đủ quyết định ban hành chuẩn chương trình đào tạo về đường sắt trình độ đại học của Bộ GD-ĐT ở đây.
Tờ The Korea Herald hôm 30.3 đưa tin, ĐH Hàn Quốc và ĐH Yonsei đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ. Điều này diễn ra sau các báo cáo từ truyền thông nước này cho rằng hai trường tuyển dụng nhiều học giả nước ngoài có năng suất công bố khoa học cao nhưng hiếm khi sinh sống hoặc hoạt động học thuật tại Hàn Quốc, với mục đích chính là tăng bậc trên các bảng xếp hạng ĐH toàn cầu.
Cụ thể, theo hãng thông tấn Yonhap, danh sách giảng viên của hai ĐH tư thục nêu trên ghi nhận nhiều trường hợp học giả nước ngoài không hề sinh sống hay giảng dạy tại Hàn Quốc. Điều này dấy lên nghi vấn các ĐH tốp đầu Hàn Quốc đang tận dụng lỗ hổng trong hệ thống đa địa chỉ (multiple-affiliation) của những tổ chức xếp hạng ĐH toàn cầu như Times Higher Education (THE) và Quacquarelli Symonds (QS).
Theo các nhà xuất bản như Elsevier hay Springer, địa chỉ (affiliation) đề trong các công bố khoa học của tác giả phải là tổ chức nơi phần lớn công việc nghiên cứu được tiến hành. Do đó, đây không nhất thiết là cơ quan chủ quản của tác giả.
Trong khi đó, theo cơ chế của các tổ chức xếp hạng, khi một bài báo khoa học được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu học thuật đề hai hay ba địa chỉ, mỗi đơn vị đều có thể tính bài báo đó vào sản lượng nghiên cứu của mình. Từ đây, một số ĐH Hàn Quốc tận dụng cơ chế này để "gom" công trình của học giả nước ngoài qua việc trao chức danh giảng viên cho họ mà không yêu cầu phải cư trú tại Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy ở trường.
ĐH Yonsei được nêu tên là đơn vị "tiên phong" khi triển khai chương trình "Yonsei Frontier Lab" (tạm dịch: Phòng thí nghiệm tiên phong Yonsei) từ năm 2017.
Theo báo cáo, trường được cho là đã đưa ra nhiều ưu đãi để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei là địa chỉ trong những bài báo khoa học được công bố.
Yonsei gọi loại công trình này là các bài báo "địa chỉ kép" (joint affiliation), đồng thời cho biết ngoài hỗ trợ tài chính lên đến 30.000 USD (790 triệu đồng) theo quy định của chương trình, các nhà nghiên cứu còn được thưởng riêng cho việc công bố bài báo khoa học.
Theo báo cáo, điều này giúp thúc đẩy các học giả tham gia chương trình công bố hàng trăm bài báo trong khoảng 6 năm, đưa thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng ĐH của QS tăng từ 106 vào năm 2018 lên vị trí 70 vào năm 2023.
Một cán bộ từ ĐH Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm một số học giả quốc tế làm nghiên cứu viên trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến tháng 8.2022, trường chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người trong số đó sau khi thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể dẫn đến những rắc rối không đáng có.
Vị này cho biết hiện Yonsei không còn duy trì các nhà nghiên cứu nước ngoài thuộc chương trình nói trên, đồng thời khẳng định nhà trường chỉ hỗ trợ chi trả vé máy bay và sinh hoạt phí. Đại diện Yonsei cũng bác bỏ các cáo buộc cho rằng trường từng yêu cầu học giả nước ngoài ghi địa chỉ của trường để đổi lấy lợi ích.
ĐH Hàn Quốc được cho là đã triển khai một chương trình tương tự với tên gọi K-Club (tạm dịch: Câu lạc bộ Hàn Quốc) vào năm 2023, tuyển dụng khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã tăng từ nhóm 201-250 vào năm 2024 lên vị trí thứ 156 vào năm 2026.
Một phân tích về cơ sở dữ liệu Scopus chỉ ra trong số 8.707 bài báo khoa học liên quan đến ĐH Hàn Quốc vào năm ngoái, 1.011 bài có sự tham gia của 80 giảng viên thỉnh giảng nước ngoài thuộc chương trình K-Club. Còn trong năm nay, tính đến giữa tháng 3, có 317 trong số 2.536 bài báo đã xuất bản của trường, tương đương 12,5%, được đóng góp bởi các học giả K-Club.
Hầu hết nhóm học giả này chủ yếu công tác tại các ĐH, viện nghiên cứu ở nước ngoài chứ không phải ĐH Hàn Quốc. Thế nhưng sau khi được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng hoặc giáo sư bổ nhiệm đặc biệt, họ liệt kê ĐH Hàn Quốc là địa chỉ thứ hai hoặc thứ ba trong các bài báo của mình, giúp tăng đáng kể sản lượng công bố của nhà trường.
Một trong số các học giả K-Club là PGS Zahoor Ahmed (ĐH Bahcesehir Cyprus, Pakistan) - người nổi tiếng với việc xuất bản trung bình mỗi hai tuần một bài báo khoa học. Tính đến tháng 3.2026, ông chưa từng làm việc tại khuôn viên của ĐH Hàn Quốc.
Phản hồi báo chí, ĐH Hàn Quốc cho biết K-Club có mục đích thúc đẩy nghiên cứu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, phân tích từ Scopus cho thấy chỉ 8% trong số khoảng 1.600 bài báo đề địa chỉ ĐH Hàn Quốc có ghi đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường.
ĐH Hàn Quốc cũng nhấn mạnh K-Club được thiết kế như một mô hình hợp tác nghiên cứu từ xa dựa trên hiệu suất và hợp tác thực chất với giảng viên của trường vẫn đang diễn ra.
"Xu hướng hiện nay là chuyển mình sang hệ thống hợp tác quốc tế linh hoạt hơn thông qua các lớp học, hội thảo trực tuyến và nghiên cứu từ xa", một cán bộ của ĐH Hàn Quốc thông tin, đồng thời liệt kê ĐH Harvard, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ và Imperial College ở Anh là những đơn vị đang vận hành các chương trình tương tự.
Vị này chia sẻ thêm việc thường trú ở Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy dài hạn không nên được xem là thước đo duy nhất cho những đóng góp ý nghĩa. Nhà trường đồng thời bác bỏ việc gọi các những nghiên cứu viên này là học giả "ma", khẳng định rằng tất cả các đợt bổ nhiệm đều trải qua quy trình thẩm định đúng quy định.
Trước đó, ĐH Sejong tại Hàn Quốc cũng vướng phải nhiều tranh cãi về sự thăng hạng thần tốc trên bảng xếp hạng ĐH thế giới của tổ chức U.S. News, từ hạng 15 năm 2020 nhảy vọt lên xếp thứ 3 Hàn Quốc năm 2024. Về xếp hạng toàn cầu, ĐH Sejong cũng leo tới gần 400 bậc, từ hạng 629 năm 2021 lên vị trí 241 năm 2024.
Chiều 27.5, 26.479 học sinh Khánh Hòa có mặt tại 59 điểm thi để làm thủ tục tham dự kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027. Tại các điểm thi, học sinh được kiểm tra thông tin cá nhân, đối chiếu giấy tờ và nghe phổ biến quy chế, lịch thi cùng những quy định về vật dụng được phép mang vào phòng thi.
Trong kỳ tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027, toàn tỉnh Khánh Hòa có 24.582 em dự tuyển vào các trường THPT công lập không chuyên và 1.897 em đăng ký vào 2 trường chuyên của tỉnh. Tổng chỉ tiêu tuyển sinh toàn tỉnh chỉ là 19.570 học sinh cho 447 lớp 10 công lập.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa, để phục vụ kỳ thi, sở đã điều động 4.459 nhân sự, gồm 59 chủ tịch hội đồng coi thi, 118 phó chủ tịch hội đồng coi thi, 118 thư ký, 2.160 giám thị coi thi, 1.296 giám thị giám sát, 472 công an tại điểm thi và cán bộ phục vụ các bộ phận khác.
Bên cạnh các môn thi chính, học sinh đăng ký vào 2 trường chuyên sẽ thi thêm môn chuyên vào chiều 29.5. Riêng với môn chuyên tin học, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường Đông Hải) và Trường THCS Thái Nguyên (phường Nha Trang) được bố trí thêm phòng máy tính phục vụ phần thi thực hành.
Trước đó, ngày 25.5, ông Nguyễn Thanh Hà, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, Trưởng Ban chỉ đạo kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027, đã trực tiếp kiểm tra công tác chuẩn bị tại một số điểm thi. Ông Nguyễn Thanh Hà yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND tỉnh; tập trung rà soát từng điểm thi, từng phòng thi và đặc biệt lưu ý đảm bảo nghiêm túc việc in sao, vận chuyển và bảo vệ đề thi để kỳ thi diễn ra an toàn, đúng quy chế.
Theo bản tin dự báo thời tiết phục vụ kỳ thi do cơ quan khí tượng phát đi, trong các ngày 27 và 28.5, khu vực Khánh Hòa có nắng nóng, vùng núi phía tây có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất lên đến 38°C. Các điểm thi cần lưu ý đảm bảo quạt mát, nước uống và phương tiện y tế sẵn sàng hỗ trợ thí sinh trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Theo lưu ý của các giáo viên, học sinh cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, dụng cụ học tập trước ngày thi như: Thẻ dự thi, bút viết, thước kẻ, máy tính đúng quy định. Trong phòng thi, các em cần đọc kỹ đề, phân bổ thời gian hợp lý và giữ tâm lý bình tĩnh trong quá trình làm bài.
Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa cho biết đã công khai đầy đủ lịch thi, quy chế thi và hướng dẫn tuyển sinh trên cổng thông tin điện tử để học sinh và phụ huynh theo dõi. Đường dây nóng 0258.3817310 - 3816107 cũng được duy trì nhằm kịp thời giải đáp các thắc mắc liên quan đến kỳ thi.
