Tờ The Korea Herald hôm 30.3 đưa tin, ĐH Hàn Quốc và ĐH Yonsei đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ. Điều này diễn ra sau các báo cáo từ truyền thông nước này cho rằng hai trường tuyển dụng nhiều học giả nước ngoài có năng suất công bố khoa học cao nhưng hiếm khi sinh sống hoặc hoạt động học thuật tại Hàn Quốc, với mục đích chính là tăng bậc trên các bảng xếp hạng ĐH toàn cầu.
Cụ thể, theo hãng thông tấn Yonhap, danh sách giảng viên của hai ĐH tư thục nêu trên ghi nhận nhiều trường hợp học giả nước ngoài không hề sinh sống hay giảng dạy tại Hàn Quốc. Điều này dấy lên nghi vấn các ĐH tốp đầu Hàn Quốc đang tận dụng lỗ hổng trong hệ thống đa địa chỉ (multiple-affiliation) của những tổ chức xếp hạng ĐH toàn cầu như Times Higher Education (THE) và Quacquarelli Symonds (QS).
Theo các nhà xuất bản như Elsevier hay Springer, địa chỉ (affiliation) đề trong các công bố khoa học của tác giả phải là tổ chức nơi phần lớn công việc nghiên cứu được tiến hành. Do đó, đây không nhất thiết là cơ quan chủ quản của tác giả.
Trong khi đó, theo cơ chế của các tổ chức xếp hạng, khi một bài báo khoa học được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu học thuật đề hai hay ba địa chỉ, mỗi đơn vị đều có thể tính bài báo đó vào sản lượng nghiên cứu của mình. Từ đây, một số ĐH Hàn Quốc tận dụng cơ chế này để “gom” công trình của học giả nước ngoài qua việc trao chức danh giảng viên cho họ mà không yêu cầu phải cư trú tại Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy ở trường.
ĐH Yonsei được nêu tên là đơn vị “tiên phong” khi triển khai chương trình “Yonsei Frontier Lab” (tạm dịch: Phòng thí nghiệm tiên phong Yonsei) từ năm 2017.
Theo báo cáo, trường được cho là đã đưa ra nhiều ưu đãi để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei là địa chỉ trong những bài báo khoa học được công bố.
Yonsei gọi loại công trình này là các bài báo “địa chỉ kép” (joint affiliation), đồng thời cho biết ngoài hỗ trợ tài chính lên đến 30.000 USD (790 triệu đồng) theo quy định của chương trình, các nhà nghiên cứu còn được thưởng riêng cho việc công bố bài báo khoa học.
Theo báo cáo, điều này giúp thúc đẩy các học giả tham gia chương trình công bố hàng trăm bài báo trong khoảng 6 năm, đưa thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng ĐH của QS tăng từ 106 vào năm 2018 lên vị trí 70 vào năm 2023.
Một cán bộ từ ĐH Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm một số học giả quốc tế làm nghiên cứu viên trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến tháng 8.2022, trường chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người trong số đó sau khi thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể dẫn đến những rắc rối không đáng có.
Vị này cho biết hiện Yonsei không còn duy trì các nhà nghiên cứu nước ngoài thuộc chương trình nói trên, đồng thời khẳng định nhà trường chỉ hỗ trợ chi trả vé máy bay và sinh hoạt phí. Đại diện Yonsei cũng bác bỏ các cáo buộc cho rằng trường từng yêu cầu học giả nước ngoài ghi địa chỉ của trường để đổi lấy lợi ích.
ĐH Hàn Quốc được cho là đã triển khai một chương trình tương tự với tên gọi K-Club (tạm dịch: Câu lạc bộ Hàn Quốc) vào năm 2023, tuyển dụng khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã tăng từ nhóm 201-250 vào năm 2024 lên vị trí thứ 156 vào năm 2026.
Một phân tích về cơ sở dữ liệu Scopus chỉ ra trong số 8.707 bài báo khoa học liên quan đến ĐH Hàn Quốc vào năm ngoái, 1.011 bài có sự tham gia của 80 giảng viên thỉnh giảng nước ngoài thuộc chương trình K-Club. Còn trong năm nay, tính đến giữa tháng 3, có 317 trong số 2.536 bài báo đã xuất bản của trường, tương đương 12,5%, được đóng góp bởi các học giả K-Club.
Hầu hết nhóm học giả này chủ yếu công tác tại các ĐH, viện nghiên cứu ở nước ngoài chứ không phải ĐH Hàn Quốc. Thế nhưng sau khi được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng hoặc giáo sư bổ nhiệm đặc biệt, họ liệt kê ĐH Hàn Quốc là địa chỉ thứ hai hoặc thứ ba trong các bài báo của mình, giúp tăng đáng kể sản lượng công bố của nhà trường.
Một trong số các học giả K-Club là PGS Zahoor Ahmed (ĐH Bahcesehir Cyprus, Pakistan) – người nổi tiếng với việc xuất bản trung bình mỗi hai tuần một bài báo khoa học. Tính đến tháng 3.2026, ông chưa từng làm việc tại khuôn viên của ĐH Hàn Quốc.
Phản hồi báo chí, ĐH Hàn Quốc cho biết K-Club có mục đích thúc đẩy nghiên cứu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, phân tích từ Scopus cho thấy chỉ 8% trong số khoảng 1.600 bài báo đề địa chỉ ĐH Hàn Quốc có ghi đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường.
ĐH Hàn Quốc cũng nhấn mạnh K-Club được thiết kế như một mô hình hợp tác nghiên cứu từ xa dựa trên hiệu suất và hợp tác thực chất với giảng viên của trường vẫn đang diễn ra.
“Xu hướng hiện nay là chuyển mình sang hệ thống hợp tác quốc tế linh hoạt hơn thông qua các lớp học, hội thảo trực tuyến và nghiên cứu từ xa”, một cán bộ của ĐH Hàn Quốc thông tin, đồng thời liệt kê ĐH Harvard, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ và Imperial College ở Anh là những đơn vị đang vận hành các chương trình tương tự.
Vị này chia sẻ thêm việc thường trú ở Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy dài hạn không nên được xem là thước đo duy nhất cho những đóng góp ý nghĩa. Nhà trường đồng thời bác bỏ việc gọi các những nghiên cứu viên này là học giả “ma”, khẳng định rằng tất cả các đợt bổ nhiệm đều trải qua quy trình thẩm định đúng quy định.
Trước đó, ĐH Sejong tại Hàn Quốc cũng vướng phải nhiều tranh cãi về sự thăng hạng thần tốc trên bảng xếp hạng ĐH thế giới của tổ chức U.S. News, từ hạng 15 năm 2020 nhảy vọt lên xếp thứ 3 Hàn Quốc năm 2024. Về xếp hạng toàn cầu, ĐH Sejong cũng leo tới gần 400 bậc, từ hạng 629 năm 2021 lên vị trí 241 năm 2024.
Thông tin được nêu ở tạo đàm về chương trình hướng nghiệp cho giới trẻ diễn ra sáng 22.4 tại TP.HCM, do Hiệp hội Kế toán công chứng Anh quốc (ACCA) phối hợp với Công ty CP kết nối văn hóa Việt và Nhà văn hóa Sinh viên TP.HCM tổ chức. Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 16 quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục hồi cuối tháng 3.
Chia sẻ với Thanh Niên bên lề sự kiện, bà Khuất Thị Liên Hương, Giám đốc đào tạo ACCA Việt Nam, cho biết điểm nhấn của Thông tư 16 là quy định cụ thể nội dung, cách thức phối hợp giữa cơ sở giáo dục phổ thông không chỉ với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, ĐH, mà còn với doanh nghiệp, tổ chức liên quan. Đây là hành lang pháp lý quan trọng để nhà trường tích hợp, lồng ghép nội dung hướng nghiệp vào các môn học và hoạt động giáo dục.
Đơn cử, chương trình hướng nghiệp của các tổ chức và doanh nghiệp liên quan tới lĩnh vực kế toán, tài chính, kinh doanh có thể kết hợp với môn giáo dục kinh tế và pháp luật và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, theo bà Hương. Việc triển khai thành công phụ thuộc vào định hướng, nguồn lực của nhà trường, nhu cầu của học sinh cũng như sự phối hợp với các bên liên quan.
Từ thực tế quan sát, bà cho rằng nhiều bạn trẻ đang loay hoay trong việc tìm ra ngành nghề phù hợp, một phần tới từ việc thiếu trải nghiệm thực tế. Hệ quả là không ít học sinh đưa ra lựa chọn dựa trên định hướng của phụ huynh, giáo viên hơn là từ mong muốn của bản thân. "Do đó, thay vì để các em tiếp cận thông tin rồi phải lập tức quyết định ngành học, cần cho các em có thêm bước trải nghiệm để quyết định", nữ giám đốc chia sẻ.
Tuy nhiên, bà Hương cho biết dù một số trường công lập bày tỏ quan tâm đến việc hợp tác doanh nghiệp, họ vẫn còn ít nhiều băn khoăn xoay quanh việc xây dựng chương trình, thủ tục xin phép cũng như mức độ hỗ trợ từ phía đơn vị triển khai. Ngược lại, ở khối trường quốc tế, quá trình tích hợp diễn ra thuận lợi hơn và hiện đã có những trường tiên phong bắt tay hợp tác và dự kiến triển khai ngay từ năm học tới.
Trong khi đó, bà Trầm Từ Mai Anh, Giám đốc dịch vụ kiểm toán của PwC Việt Nam, thông tin chỉ vài tháng nữa, đơn vị sẽ tổ chức trại hè dành cho học sinh THCS và THPT, tập trung vào 3 mục tiêu chính là rèn kỹ năng mềm như tư duy và làm việc nhóm; dạy kiến thức cơ bản về ngành nghề và trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp; cũng như dạy kiến thức cơ bản về kế toán, kiểm toán theo khung chứng chỉ quốc tế.
Đây là nỗ lực mới nhất của đơn vị nhằm hướng nghiệp sớm cho học sinh ngay từ bậc phổ thông. Song song đó, với bậc ĐH, PwC Việt Nam hiện cũng đang phối hợp với một số ĐH triển khai chương trình "Study tour" (tham quan học thuật) thay vì dừng ở tham quan doanh nghiệp đơn thuần. Hoạt động này sẽ cho phép các sinh viên quy đổi kết quả tham gia thành điểm số trong học phần cụ thể.
Tiến sĩ Phan Thị Bảo Quyên, Phó trưởng khoa Kế toán Trường Kinh doanh UEH, ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH), lưu ý thêm nội dung hướng nghiệp phải có sự tương thích với phát triển tâm, sinh lý mức độ nhận thức của học sinh ở từng cấp học. Chẳng hạn khi nói về lĩnh vực tài chính, nếu đối tượng là các em lớp 6, người phụ trách không nên chia sẻ quá sâu về các khái niệm, câu chuyện doanh nghiệp mà có thể đề cập đến việc quản lý tài chính cá nhân.
Trao đổi tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Tú, Hiệu trưởng Trường Trung học Thực hành (Trường ĐH Sư phạm TP.HCM), chia sẻ rằng nhà trường hiện thiết kế một mạng lưới mentor (cố vấn) bài bản, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia tới từ các trường ĐH, tổ chức, doanh nghiệp. Đây là mô hình nổi bật giúp học sinh được "đỡ đầu" từ sớm, giúp các bạn phát triển và có định hướng tốt hơn cho tương lai.
"Bản thân chúng tôi cũng trở thành mentor cho học sinh những trường khác", bà Tú nói.
Bài học kinh nghiệm từ ĐH Bách khoa Hồng Kông (PolyU) cho thấy, việc hình thành mạng lưới cố vấn không chỉ dừng ở quan hệ song phương người cố vấn - người được cố vấn, mà có thể mở rộng thành mô hình nhóm gồm 3 lớp: sinh viên - cựu sinh viên mới vào nghề - chuyên gia giàu kinh nghiệm với tỷ lệ nhân sự là 3:2:1, theo PGS George Wong, Phó trưởng khoa Kế toán và tài chính thuộc Trường Kinh doanh PolyU.
Cụ thể, một chuyên gia sẽ cố vấn cho 2 cựu sinh viên đang ở giai đoạn đầu sự nghiệp, và hai bạn này tiếp tục cố vấn cho 3 sinh viên đang theo học. Trong đó, chuyên gia buộc phải là những người có vị thế rất cao trong nghề, còn cựu sinh viên là những người đã tốt nghiệp trong vòng 10 năm trở lại. "Mô hình giúp cố vấn và người được cố vấn hầu như không tồn tại khoảng cách thế hệ", PGS Wong chia sẻ.
Ông Wong cũng đề xuất lộ trình giúp sinh viên có năng lực sẵn sàng trong nghề nghiệp với 3 giai đoạn chính trải dài trong 4 năm. Trong đó, điểm nổi bật là yêu cầu sinh viên tham gia thực tập từ năm nhất, cũng như tiến tới bắt buộc tất cả phải tham gia kỳ học trao đổi ở nước ngoài vào cuối năm 2027. Chưa kể, các môn học của khoa ông hiện tích hợp tối thiểu 10% yếu tố công nghệ, trong đó có AI.
"Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về nền tảng, hạ tầng của AI, các bạn cũng có thể đăng ký học chuyên ngành phụ do Khoa Khoa học máy tính phụ trách đào tạo", ông chia sẻ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể, chỉnh sửa cập nhật sách giáo khoa bản in sang sách giáo khoa điện tử, tổ chức thẩm định sách giáo khoa điện tử.
Việc ban hành thông tư này nhằm cụ thể hóa những quy định về sách giáo khoa tại Luật Giáo dục, luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.
Theo thông tư trên, sách giáo khoa điện tử được xây dựng trên cơ sở sách giáo khoa bản in đã được bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, bảo đảm tính khoa học, chính xác, sư phạm của nội dung dạy học.
Sách giáo khoa điện tử cũng phải phù hợp với quan điểm, đường lối của Đảng, các quy định của pháp luật về bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ, quy chuẩn bảo mật, quy chuẩn về lưu chiểu và các quy định của pháp luật có liên quan.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khẳng định sách giáo khoa điện tử không thay thế sách giáo khoa bản in, không mang tính bắt buộc với cơ sở giáo dục, giáo viên và học sinh.
Sách giáo khoa điện tử được công nhận và sử dụng phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam và xu thế giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Thông tư trên nêu rõ sách giáo khoa điện tử không thu thập, khai thác thông tin, dữ liệu người dùng trái quy định hiện hành. Người tổ chức sách giáo khoa điện tử phải đảm bảo bảo mật thông tin của cá nhân học sinh và giáo viên theo quy định của pháp luật.
Thông tư cũng quy định sách giáo khoa điện tử không chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, không chứa và không được hiển thị các liên kết độc hại hoặc nội dung không phù hợp với mục đích giáo dục.
Giao diện sách giáo khoa điện tử phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh, hình ảnh, âm thanh, video trong sách giáo khoa điện tử được thiết kế và sử dụng như giải pháp sư phạm. Đây là ưu điểm của sách giáo khoa điện tử, góp phần đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, tăng tính trải nghiệm trong học tập, góp phần phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Sách giáo khoa điện tử cũng phải tuân thủ các quy định hiện hành về kỹ thuật của xuất bản phẩm điện tử, khuyến khích sử dụng các chuẩn mở quốc tế cho xuất bản phẩm điện tử giáo dục.
Sách giáo khoa điện tử bảo đảm tính năng hỗ trợ sử dụng ngoại tuyến đối với nội dung tĩnh. Có thể sử dụng trên thiết bị cấu hình thấp, tích hợp các tính năng công nghệ hỗ trợ tiếp cận dành cho đối tượng học sinh khuyết tật và người yếu thế.
Về hạ tầng và bảo mật sách giáo khoa điện tử, thông tư trên quy định, hệ thống máy chủ lưu trữ dữ liệu đặt tại Việt Nam, có tên miền Internet Việt Nam, được bảo trì định kỳ và tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn hệ thống thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân người dùng theo quy định hiện hành.
Sách giáo khoa điện tử phải được hoạt động ổn định trên các thiết bị, nền tảng khác nhau, không phụ thuộc độc quyền vào công nghệ, cấu hình thiết bị riêng biệt, tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về dữ liệu để tích hợp được với các hệ thống quản lý học tập.
Đồng thời sách giáo khoa điện tử phải có cơ chế đồng bộ dữ liệu thông suốt giữa chế độ trực tuyến và ngoại tuyến.
Sách giáo khoa điện tử chỉ được chỉnh sửa, cập nhật khi sách giáo khoa bản in được chỉnh sửa, cập nhật. Việc chỉnh sửa, cập nhật sách giáo khoa điện tử do đơn vị chuyển thể tổ chức thực hiện, bảo đảm các nội dung cập nhật không làm giảm mức độ tiếp cận đã đạt được tại các phiên bản trước đó.
Việc tổ chức thực nghiệm kỹ thuật và đánh giá trải nghiệm người dùng trên các nhóm đối tượng học sinh, giáo viên đại diện vùng miền.
Cụ thể, số tiết thực nghiệm ít nhất 5% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục có từ 105 tiết/năm học trở lên; ít nhất 10% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục có từ 70 tiết/năm học đến dưới 105 tiết/năm học; ít nhất 15% tổng số tiết đối với các môn học, hoạt động giáo dục còn lại.
Hình thức tổ chức thực nghiệm trực tiếp hoặc trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Đơn vị chuyển thể tổ chức chỉnh sửa, biên tập, hoàn thành bản mẫu sách giáo khoa điện tử và đề nghị với đơn vị tổ chức thẩm định, thẩm định bản mẫu sách giáo khoa điện tử.
Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư hướng dẫn thực hiện mức lương cơ sở đối với các đối tượng hưởng lương, phụ cấp trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội và hội.
Theo Bộ Nội vụ, từ ngày 1.7.2026, việc tính lương, phụ cấp và hệ số chênh lệch bảo lưu được căn cứ vào hệ số lương, phụ cấp hiện hưởng quy định tại các văn bản của cơ quan có thẩm quyền của Đảng, Nhà nước và mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Như vậy, nếu chiếu theo công thức trên và hệ số lương hiện hưởng của giáo viên tiểu học, ta có bảng lương giáo viên tiểu học, nếu áp dụng mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, từ 1.7.2026.
Bộ GD-ĐT đã công bố dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo để lấy ý kiến góp ý. Theo dự thảo Nghị định, hệ số lương đặc thù được tính với mức lương và không dùng để tính mức phụ cấp.
Theo dự thảo, các chức danh nhà giáo khác được hưởng hệ số lương đặc thù mức 1,15 so với hệ số lương hiện hưởng. Hệ số lương đặc thù vẫn đang nằm trong dự thảo và chưa được áp dụng trong cách tính lương hiện nay cho giáo viên.
Do đó, nếu hệ số lương đặc thù nhà giáo được duyệt và từ 1.7.2026 khi áp dụng tăng mức lương cơ sở lên thành 2.530.000 đồng, công thức tính mức lương đối với giáo viên tiểu học như sau:
Mức lương giáo viên tiểu học nếu áp dụng hệ số lương đặc thù và tăng lương cơ sở = Mức lương cơ sở (2.530.000 đồng) x Hệ số lương hiện hưởng x Hệ số lương đặc thù (1,15).
