Tờ The Korea Herald hôm 30.3 đưa tin, ĐH Hàn Quốc và ĐH Yonsei đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ. Điều này diễn ra sau các báo cáo từ truyền thông nước này cho rằng hai trường tuyển dụng nhiều học giả nước ngoài có năng suất công bố khoa học cao nhưng hiếm khi sinh sống hoặc hoạt động học thuật tại Hàn Quốc, với mục đích chính là tăng bậc trên các bảng xếp hạng ĐH toàn cầu.
Cụ thể, theo hãng thông tấn Yonhap, danh sách giảng viên của hai ĐH tư thục nêu trên ghi nhận nhiều trường hợp học giả nước ngoài không hề sinh sống hay giảng dạy tại Hàn Quốc. Điều này dấy lên nghi vấn các ĐH tốp đầu Hàn Quốc đang tận dụng lỗ hổng trong hệ thống đa địa chỉ (multiple-affiliation) của những tổ chức xếp hạng ĐH toàn cầu như Times Higher Education (THE) và Quacquarelli Symonds (QS).
Theo các nhà xuất bản như Elsevier hay Springer, địa chỉ (affiliation) đề trong các công bố khoa học của tác giả phải là tổ chức nơi phần lớn công việc nghiên cứu được tiến hành. Do đó, đây không nhất thiết là cơ quan chủ quản của tác giả.
Trong khi đó, theo cơ chế của các tổ chức xếp hạng, khi một bài báo khoa học được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu học thuật đề hai hay ba địa chỉ, mỗi đơn vị đều có thể tính bài báo đó vào sản lượng nghiên cứu của mình. Từ đây, một số ĐH Hàn Quốc tận dụng cơ chế này để “gom” công trình của học giả nước ngoài qua việc trao chức danh giảng viên cho họ mà không yêu cầu phải cư trú tại Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy ở trường.
ĐH Yonsei được nêu tên là đơn vị “tiên phong” khi triển khai chương trình “Yonsei Frontier Lab” (tạm dịch: Phòng thí nghiệm tiên phong Yonsei) từ năm 2017.
Theo báo cáo, trường được cho là đã đưa ra nhiều ưu đãi để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei là địa chỉ trong những bài báo khoa học được công bố.
Yonsei gọi loại công trình này là các bài báo “địa chỉ kép” (joint affiliation), đồng thời cho biết ngoài hỗ trợ tài chính lên đến 30.000 USD (790 triệu đồng) theo quy định của chương trình, các nhà nghiên cứu còn được thưởng riêng cho việc công bố bài báo khoa học.
Theo báo cáo, điều này giúp thúc đẩy các học giả tham gia chương trình công bố hàng trăm bài báo trong khoảng 6 năm, đưa thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng ĐH của QS tăng từ 106 vào năm 2018 lên vị trí 70 vào năm 2023.
Một cán bộ từ ĐH Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm một số học giả quốc tế làm nghiên cứu viên trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến tháng 8.2022, trường chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người trong số đó sau khi thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể dẫn đến những rắc rối không đáng có.
Vị này cho biết hiện Yonsei không còn duy trì các nhà nghiên cứu nước ngoài thuộc chương trình nói trên, đồng thời khẳng định nhà trường chỉ hỗ trợ chi trả vé máy bay và sinh hoạt phí. Đại diện Yonsei cũng bác bỏ các cáo buộc cho rằng trường từng yêu cầu học giả nước ngoài ghi địa chỉ của trường để đổi lấy lợi ích.
ĐH Hàn Quốc được cho là đã triển khai một chương trình tương tự với tên gọi K-Club (tạm dịch: Câu lạc bộ Hàn Quốc) vào năm 2023, tuyển dụng khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã tăng từ nhóm 201-250 vào năm 2024 lên vị trí thứ 156 vào năm 2026.
Một phân tích về cơ sở dữ liệu Scopus chỉ ra trong số 8.707 bài báo khoa học liên quan đến ĐH Hàn Quốc vào năm ngoái, 1.011 bài có sự tham gia của 80 giảng viên thỉnh giảng nước ngoài thuộc chương trình K-Club. Còn trong năm nay, tính đến giữa tháng 3, có 317 trong số 2.536 bài báo đã xuất bản của trường, tương đương 12,5%, được đóng góp bởi các học giả K-Club.
Hầu hết nhóm học giả này chủ yếu công tác tại các ĐH, viện nghiên cứu ở nước ngoài chứ không phải ĐH Hàn Quốc. Thế nhưng sau khi được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng hoặc giáo sư bổ nhiệm đặc biệt, họ liệt kê ĐH Hàn Quốc là địa chỉ thứ hai hoặc thứ ba trong các bài báo của mình, giúp tăng đáng kể sản lượng công bố của nhà trường.
Một trong số các học giả K-Club là PGS Zahoor Ahmed (ĐH Bahcesehir Cyprus, Pakistan) – người nổi tiếng với việc xuất bản trung bình mỗi hai tuần một bài báo khoa học. Tính đến tháng 3.2026, ông chưa từng làm việc tại khuôn viên của ĐH Hàn Quốc.
Phản hồi báo chí, ĐH Hàn Quốc cho biết K-Club có mục đích thúc đẩy nghiên cứu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, phân tích từ Scopus cho thấy chỉ 8% trong số khoảng 1.600 bài báo đề địa chỉ ĐH Hàn Quốc có ghi đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường.
ĐH Hàn Quốc cũng nhấn mạnh K-Club được thiết kế như một mô hình hợp tác nghiên cứu từ xa dựa trên hiệu suất và hợp tác thực chất với giảng viên của trường vẫn đang diễn ra.
“Xu hướng hiện nay là chuyển mình sang hệ thống hợp tác quốc tế linh hoạt hơn thông qua các lớp học, hội thảo trực tuyến và nghiên cứu từ xa”, một cán bộ của ĐH Hàn Quốc thông tin, đồng thời liệt kê ĐH Harvard, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ và Imperial College ở Anh là những đơn vị đang vận hành các chương trình tương tự.
Vị này chia sẻ thêm việc thường trú ở Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy dài hạn không nên được xem là thước đo duy nhất cho những đóng góp ý nghĩa. Nhà trường đồng thời bác bỏ việc gọi các những nghiên cứu viên này là học giả “ma”, khẳng định rằng tất cả các đợt bổ nhiệm đều trải qua quy trình thẩm định đúng quy định.
Trước đó, ĐH Sejong tại Hàn Quốc cũng vướng phải nhiều tranh cãi về sự thăng hạng thần tốc trên bảng xếp hạng ĐH thế giới của tổ chức U.S. News, từ hạng 15 năm 2020 nhảy vọt lên xếp thứ 3 Hàn Quốc năm 2024. Về xếp hạng toàn cầu, ĐH Sejong cũng leo tới gần 400 bậc, từ hạng 629 năm 2021 lên vị trí 241 năm 2024.
Trường ĐH Hoa Sen vừa ra mắt Viện Nghiên cứu xã hội trường thọ và phát triển suốt đời với định hướng kiến tạo tri thức gắn với vấn đề xã hội đương đại và mục tiêu nghiên cứu về trường thọ, học tập suốt đời, xây dựng các mô hình học tập suốt đời dành cho người cao tuổi...
Theo tiến sĩ PGS-TS Nguyễn Hữu Huy Nhựt, Hiệu trưởng Trường ĐH Hoa Sen, đây là đơn vị tiên phong tại Việt Nam và khu vực trong đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng về xã hội già hóa, giáo dục người cao tuổi và phát triển con người.
“Trong xã hội hiện đại, một người không thể chỉ học một lần cho cuộc đời, mà phải học thêm, học lại, chuyển đổi, rồi thích ứng, tái tạo bản thân rất nhiều lần trong đời. Như thế, một xã hội trường thọ phải là một xã hội học tập nhiều hơn”, PGS-TS Huy Nhựt nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo trường, với thực trạng “chưa giàu đã già”, nền kinh tế Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức lớn về an sinh xã hội, hệ thống y tế lão khoa và sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chuyên môn được đào tạo bài bản.
Tiếp cận vấn đề này từ góc nhìn "trường thọ không phải gánh nặng, mà là thành tựu của văn minh", Viện Nghiên cứu Xã hội trường thọ và phát triển suốt đời được thành lập xuất phát từ bối cảnh Việt Nam đang trải qua tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới và dự kiến sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2036.
Viện ra đời đóng vai trò thay đổi tư duy từ “xã hội già hóa” sang “xã hội trường thọ”, định hướng dẫn đầu trong phát triển “nền kinh tế bạc”, xây dựng các mô hình học tập giúp con người sống khỏe, sống có ý nghĩa và đóng góp cho xã hội ở mọi giai đoạn của cuộc đời.
Được biết, viện này thực hiện 4 chức năng chính, gồm thực hiện nghiên cứu liên ngành về xã hội trường thọ, học tập suốt đời, phát triển con người, kết nối liên thế hệ; xây dựng, tổ chức chương trình đào tạo, bồi dưỡng thúc đẩy học tập suốt đời gắn với sự phát triển của các khoa chuyên môn; trao đổi học thuật, kết nối chuyên gia, tổ chức quốc tế; triển khai dự án nâng cao chất lượng sống, kết nối liên thế hệ.
Một trong những hướng nghiên cứu của viện gắn liền với bối cảnh hiện tại, đó là công nghệ và đổi mới cho xã hội già hóa, với việc nghiên cứu trí tuệ nhân tạo cho xã hội già hóa, hòa nhập số, chăm sóc sức khỏe thông minh và công nghệ giáo dục cho học tập suốt đời.
Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Dương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Xã hội trường thọ và Phát triển suốt đời, khẳng định: “Xã hội trường thọ và phát triển suốt đời là khái niệm mang tính thời đại, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Giáo dục ĐH không thể dừng ở việc trao tấm bằng, mà phải cung cấp giải pháp học tập, tái đào tạo và thích ứng cho con người trong suốt cuộc đời”.
Kỳ thi của trường chuyên Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP HCM) mở màn cho mùa tuyển sinh lớp 10 trong cả nước.
Tất cả thí sinh thi môn đầu tiên là Ngữ văn chung trong 100-120 phút, theo hình thức tự luận. Tiếp đó các em làm bài Toán, Tiếng Anh chung, trước khi thi môn chuyên.
Năm nay, hầu hết trường chuyên nhận hồ sơ tăng vọt so với năm ngoái, khiến tỷ lệ chọi nhìn chung cao hơn. Ở trường Khoa học Tự nhiên, lớp chuyên Toán cạnh tranh nhất, trung bình 10 em thi mới có một em đỗ. "Hot" nhất ở trường chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn là lớp Sử với 1/15.
Ở phía Nam, trường Phổ thông Năng khiếu không công bố chi tiết số đăng ký từng môn, tỷ lệ chọi trung bình là 1/8, cao nhất trong vòng 8 năm qua.
Đều thuộc khối đại học, nên cả 3 được tổ chức tuyển sinh riêng, độc lập với kỳ thi của Sở Giáo dục và Đào tạo.
Trong đó, THPT chuyên Khoa học Tự nhiên và Phổ thông Năng khiếu là hai trường lâu đời và giàu thành tích nhất cả nước. Năm ngoái, lớp 10 chuyên Toán đều dẫn đầu điểm chuẩn ở hai trường, lần lượt là 19,5/30 và 33,75/40 điểm.
THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn mới được thành lập năm 2019, là trường chuyên đầu tiên và duy nhất về Khoa học Xã hội hiện nay. Lớp chuyên Văn dẫn đầu, với điểm chuẩn 22,75/30 vào mùa thi trước.
Chiều 19-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ bế mạc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8 và trao giải cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup).
Tại lễ bế mạc, ông Hoàng Minh Đức - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên - cho biết ngày hội năm 2026 là năm đầu tiên triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày hội năm nay được tổ chức theo định hướng “làm thật - thi thật”, coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm, tính ứng dụng, phản hồi của người dùng và tính nhất quán giữa hồ sơ, minh chứng với phần trình bày của dự án; qua đó nâng cao chất lượng thực chất của cuộc thi và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp.
Năm nay, ban tổ chức nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên đến từ các cơ sở giáo dục và đã lựa chọn 135 dự án xuất sắc tham dự vòng chung kết cuộc thi SV Startup 2026.
Các dự án thuộc 5 lĩnh vực: công nghiệp, chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; nông nghiệp, môi trường, năng lượng; giáo dục, văn hóa, du lịch, tài chính; y tế, sức khỏe, đời sống; kinh doanh tạo tác động xã hội.
Ông Nguyễn Hữu Cường - thành viên ban giám khảo cuộc thi - cho biết quy trình chấm thi được thực hiện khoa học, đánh giá thực chất, theo minh chứng. Mỗi dự án được xem xét một cách toàn diện, dựa trên nhiều khía cạnh, theo tiêu chí đánh giá khác nhau.
Quy trình chấm thi tăng cường tương tác trực tiếp, phản biện sâu, giúp làm rõ bản chất của dự án. Điểm số phản ánh trung thực năng lực và ý tưởng của các đội thi.
Kết quả chung cuộc, ban tổ chức đã trao 15 giải nhất, 30 giải nhì, 55 giải ba và 34 giải khuyến khích cho các dự án xuất sắc.
