Theo GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, Chủ nhiệm Bộ môn Tim mạch, Trường Đại học Y Hà Nội, khi tuổi thọ dân số ngày càng tăng, các bệnh lý thoái hóa tim mạch ở người cao tuổi cũng trở nên phổ biến hơn.
Trong số đó, hẹp van động mạch chủ được xem là một trong những bệnh van tim nguy hiểm nhất bởi diễn biến âm thầm nhưng hậu quả rất nặng nề nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Nguyên nhân thường gặp nhất của hẹp van động mạch chủ hiện nay là quá trình thoái hóa và vôi hóa van theo tuổi tác. Bệnh thường xuất hiện ở người trên 65 tuổi và tỷ lệ mắc tăng nhanh ở nhóm trên 75 tuổi.
Điều đáng lo ngại là bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Khi xuất hiện các triệu chứng như khó thở khi gắng sức, đau ngực, chóng mặt hoặc ngất, người bệnh thường đã bước vào giai đoạn nặng.
“Hẹp van động mạch chủ nặng được ví như một “nút thắt cổ chai” trong hệ tuần hoàn. Nếu không được điều trị, người bệnh có nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp tim nguy hiểm, nhập viện nhiều lần và thậm chí đột tử. Đây được xem là một trong những bệnh van tim cần được can thiệp kịp thời nhất hiện nay”, chuyên gia cho biết.
Trước đây, để điều trị hẹp van động mạch chủ thường phải phẫu thuật mổ mở. Điều này khiến nhiều bệnh nhân cao tuổi, hoặc người có nhiều bệnh lý đi kèm như suy thận, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hay tiền sử phẫu thuật tim khó đủ điều kiện điều trị.
Trong khi đó, thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) giúp người bệnh tránh một cuộc phẫu thuật mở ngực.
“Kỹ thuật TAVI cho phép bác sĩ đưa van sinh học mới đến vị trí van bệnh thông qua hệ thống ống thông, thường được tiếp cận từ động mạch đùi. Van mới sẽ được bung ra ngay bên trong van cũ đã hẹp và nhanh chóng khôi phục dòng máu bình thường”, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 cho biết.
Theo các chuyên gia, ưu điểm của TAVI là giảm mức độ xâm lấn so với phẫu thuật truyền thống, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn. Nhiều bệnh nhân có thể đi lại chỉ sau một đến hai ngày và xuất viện sau vài ngày điều trị.
Hiện nay, chỉ định TAVI đã được mở rộng từ nhóm bệnh nhân nguy cơ phẫu thuật rất cao sang nhiều nhóm bệnh nhân khác sau khi có thêm các dữ liệu nghiên cứu quốc tế.
Theo đó, các bác sĩ Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 đã thực hiện thành công hai trường hợp thay van động mạch chủ qua ống thông đầu tiên cho bệnh nhân bị hẹp van động mạch chủ khít.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam được cộng đồng tim mạch quốc tế đánh giá là một trong những quốc gia phát triển nhanh về can thiệp tim mạch cấu trúc tại khu vực Đông Nam Á.
Tại Việt Nam, GS.TS Phạm Mạnh Hùng tham gia đào tạo, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật TAVI cho nhiều bệnh viện trong cả nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực can thiệp van tim hiện đại tại Việt Nam.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là người trên 65 tuổi, nên đi khám tim mạch định kỳ nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở khi gắng sức, đau tức ngực, giảm khả năng vận động, chóng mặt hoặc ngất. Siêu âm tim là phương pháp đơn giản, không đau và có giá trị cao trong phát hiện sớm hẹp van động mạch chủ.
Theo thống kê, khoảng 12,4% người trên 75 tuổi mắc hẹp van động mạch chủ, trong đó 3,4% mắc hẹp van động mạch chủ nặng.
Tử vong sau 2 năm có thể lên tới 50-68% nếu hẹp van động mạch chủ nặng có triệu chứng không được thay van.
TAVI hiện là phương pháp điều trị chuẩn cho nhiều bệnh nhân cao tuổi mắc hẹp van động mạch chủ khít. Nhiều bệnh nhân có thể xuất viện sau 2-5 ngày can thiệp.
Vụ việc một lần nữa làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt dịch vụ sản khoa tại các khu vực ngoài đô thị lớn ở Hàn Quốc, báo Korea Times ngày 9-4 đưa tin.
Theo Sở Cứu hỏa và Phòng chống thảm họa Daegu, cuộc gọi cấp cứu diễn ra vào lúc 2h ngày 25-3, khi thai phụ đang ở nhà bố mẹ chồng ở phía đông thành phố và bị đau bụng.
Các nhân viên y tế nhanh chóng có mặt và đề nghị Trung tâm Điều phối y tế khẩn cấp tìm bệnh viện tiếp nhận.
Tuy nhiên 16 khoa sản tại các bệnh viện trong khu vực đã từ chối bệnh nhân với nhiều lý do khác nhau, bao gồm hết giường, thiếu bác sĩ sản trực hoặc đội ngũ y tế đang xử lý các ca cấp cứu khác.
Trước tình hình đó, trung tâm điều phối buộc phải chuyển bệnh nhân đến một bệnh viện ở thành phố Asan, tỉnh Nam Chungcheong - nơi cô từng khám thai trước đó.
Quá trình vận chuyển bắt đầu lúc 3h14 và kéo dài khoảng hai giờ. Đến 5h14, thai phụ mới được tiếp nhận tại bệnh viện. Theo cơ quan chức năng, bệnh nhân khi đó vẫn trong tình trạng ổn định và chưa có dấu hiệu chuyển dạ ngay lập tức, song việc phải đi quãng đường dài trong tình huống khẩn cấp vẫn khiến dư luận Hàn Quốc lo ngại.
Sau khi điều trị, thai phụ trong tình trạng tốt và được xuất viện. Vụ việc này được xem là một phần của xu hướng đáng báo động tại Daegu, nơi ngày càng nhiều bệnh nhân phải chuyển viện đường dài do không có cơ sở y tế gần đó đủ khả năng tiếp nhận ca cấp cứu.
Số ca chuyển viện ngoài khu vực mất hơn hai giờ (tính từ lúc lực lượng cấp cứu đến hiện trường đến khi bệnh nhân tới bệnh viện) đã tăng từ bảy ca trong năm 2024 lên 13 ca trong năm ngoái.
Đáng chú ý, các trường hợp liên quan đến sản phụ khoa, nhi khoa và bệnh mạch máu não chiếm tỉ lệ lớn, phản ánh rõ tình trạng thiếu hụt dịch vụ y tế thiết yếu.
Trước đó, một sản phụ mang song thai bị chuyển dạ sớm tại Daegu ngày 28-2 đã bị bảy bệnh viện từ chối. Sau đó cô được mổ lấy thai sau bốn giờ tại một bệnh viện ở tỉnh khác. Vụ việc khiến một trong hai trẻ tử vong, em còn lại bị tổn thương não nghiêm trọng, gây phẫn nộ trong dư luận Hàn Quốc và làm dấy lên chỉ trích nhằm vào hệ thống y tế.
Trước thực trạng trên, ông Eom Jun Wook, Giám đốc Sở Cứu hỏa và Phòng chống thảm họa Daegu, cho biết sẽ tăng cường nhân lực chuyên môn cho Trung tâm Điều phối y tế khẩn cấp, đồng thời nâng cao năng lực của đội ngũ cấp cứu tại bệnh viện nhằm cải thiện khả năng xử lý các ca bệnh chuyên sâu.
Trong cuộc họp báo hôm 5/5, chuyên gia dịch tễ học Maria Van Kerkhove của WHO tin rằng có sự lây truyền hiếm gặp từ người sang người của Hantavirus trên con tàu du lịch là tâm điểm của đợt bùng phát khiến 8 người nhiễm, trong đó có 3 người chết. "Chúng tôi tin rằng có thể đã xảy ra sự lây truyền từ người sang người giữa các nhóm có tiếp xúc rất gần như vợ chồng, những người ở chung cabin. Tôi xin nhắc lại, giả định của chúng tôi là điều đó đã xảy ra", bà Van Kerkhove nói, đề cập đến cặp vợ chồng người Hà Lan tử vong sau thời gian lưu lại trên tàu MV Hondius.
Đại diện cơ quan y tế Liên Hợp Quốc cũng đặt giả thuyết du khách mang mầm bệnh khi tham quan các vùng hoang dã tại Argentina hoặc những hòn đảo dọc bờ biển châu Phi.
Tuy nhiên, giới khoa học bác bỏ khả năng lây nhiễm trực tiếp giữa người với người. Tiến sĩ Yomani Sarathkumara từ Đại học Queensland và giáo sư Vinod Balasubramaniam thuộc Đại học Monash Malaysia khẳng định Hantavirus chủ yếu truyền sang người qua phân, nước tiểu, nước bọt của loài gặm nhấm trong không gian kín hoặc thiếu thông khí.
Các chuyên gia đánh giá nguy cơ lây nhiễm từ việc hít thở chung bầu không khí với người bệnh rất khó xảy ra. Tiến sĩ Céline Gounder, phóng viên y tế của CBS News, cũng cho rằng việc lây truyền từ người sang người đòi hỏi "tiếp xúc gần và kéo dài", đồng thời nhấn mạnh "đây không phải loại virus có khả năng gây đại dịch".
"Điều này cũng đặt ra câu hỏi liệu có phải nhiều hành khách đã cùng tiếp xúc với một môi trường bị ô nhiễm hay không. Nếu đúng như vậy, một số ca bệnh có lẽ hoàn toàn không phải do lây nhiễm từ người sang người", bà Gounder nhận định.
Thay vì lây chéo, giới chuyên gia đưa ra ba kịch bản sát thực tế hơn. Thứ nhất, chuột mang mầm bệnh xâm nhập vào kho chứa đồ hoặc buồng ngủ trên tàu rồi phát tán virus qua chất thải.
Thứ hai, du khách nhiễm mầm bệnh từ các hoạt động trên đất liền trước chuyến đi do Hantavirus có thời gian ủ bệnh dài.
Thứ ba, nhiều hành khách cùng sinh hoạt chung trong một môi trường đất liền ô nhiễm.
Việc tỉnh Ushuaia của Argentina chưa từng xuất hiện bệnh nhân Hantavirus càng củng cố khả năng du khách nhiễm bệnh tại một điểm dừng chân khác dọc hành trình, bất chấp việc quốc gia Nam Mỹ này từng trải qua đợt bùng phát virus Andes lớn làm 34 người mắc và 11 người chết hồi năm 2018.
Ung thư đại tràng thường âm thầm phát triển trong nhiều năm mà không gây dấu hiệu rõ rệt. Khi xuất hiện triệu chứng như đau bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc chảy máu, bệnh có thể đã bước sang giai đoạn muộn.
Vì vậy, việc duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát sớm rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh, theo tờ Hindustan Times.
Ông Saurabh Sethi, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và gan mật tại California (Mỹ), cho biết những thói quen hằng ngày có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe đại tràng.
Theo ông, những người duy trì lối sống khoa học thường có nguy cơ mắc ung thư đại tràng thấp hơn.
Ông Sethi khuyến nghị nên nội soi đại tràng định kỳ từ tuổi 45 thay vì chờ đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng.
Ung thư đại tràng có thể âm thầm phát triển suốt 10 năm. Khi bệnh gây ra triệu chứng rõ rệt, việc điều trị thường khó khăn hơn do bệnh không còn ở giai đoạn sớm.
Theo ông Sethi, ăn khoảng 30 gram chất xơ mỗi ngày giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Chỉ cần tăng thêm 10 gram chất xơ trong khẩu phần ăn mỗi ngày cũng giúp giảm khoảng 7% nguy cơ mắc bệnh.
Chất xơ hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn và giúp chất thải di chuyển trong ruột nhanh hơn.
Rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt là nguồn bổ sung chất xơ phù hợp cho bữa ăn hằng ngày.
Tổ chức Y tế Thế giới xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm tác nhân gây ung thư đã được xác nhận.
Thịt đỏ nằm trong nhóm có khả năng gây ung thư. Vì vậy, bạn nên giảm lượng tiêu thụ cả hai loại thực phẩm này để bảo vệ sức khỏe đại tràng.
Ông Sethi khuyên nên dành ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày. Đi bộ, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ đều mang lại lợi ích cho hệ tiêu hóa.
Vận động giúp tăng nhu động ruột và hỗ trợ chất thải đi qua đại tràng nhanh hơn. Điều này giúp giảm thời gian các chất có hại tiếp xúc với niêm mạc ruột, từ đó giảm nguy cơ gây bệnh.
Rượu bia là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Việc ngừng uống hoặc giảm tối đa lượng tiêu thụ sẽ giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
