Ngày 21/4, PGS.TS.BS Huỳnh Quang Khánh, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh nhân phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm qua khám sức khỏe định kỳ. Do có bà ngoại và mẹ mắc ung thư vú, em gái ung thư tuyến giáp, bệnh nhân được tư vấn xét nghiệm di truyền và cho kết quả dương tính với đột biến gene BRCA2 – nhóm nguy cơ rất cao.
Đứng trước nguy cơ tái phát ở vú bệnh và rủi ro ung thư bùng phát ở bên vú còn lại, kíp điều trị đã hội chẩn và đi đến quyết định phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến vú bệnh lẫn phần bên trái đang hoàn toàn khỏe mạnh, đồng thời tạo hình tái tạo bầu ngực ngay trong cùng một cuộc mổ. Hiện bệnh nhân đã xuất viện với tâm lý tự tin vì vừa loại trừ được mầm mống ung thư, vừa giữ được vẻ thẩm mỹ.
Lựa chọn can thiệp y khoa này tương tự quyết định từng gây tiếng vang của nữ minh tinh Angelina Jolie. Năm 2013, siêu sao Hollywood đã chủ động phẫu thuật cắt bỏ cả hai tuyến vú và sau đó là buồng trứng, dù chưa hề mắc bệnh.
Mang trong mình đột biến gene BRCA1 cùng tiền sử mẹ ruột qua đời vì ung thư, Jolie từng đối mặt với 87% nguy cơ mắc ung thư vú. Quyết định dũng cảm của cô đã tạo ra “hiệu ứng Angelina” trên toàn cầu, thức tỉnh phụ nữ về việc xét nghiệm gene để chủ động dự phòng ung thư. Khi ấy, Việt Nam chưa thể đoạn nhũ dự phòng ung thư sớm vì chưa có kỹ thuật xét nghiệm tầm soát gene.
Theo phó giáo sư Khánh, ung thư vú do di truyền chỉ chiếm 5-10%. Tuy nhiên, người mang đột biến gene BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ mắc bệnh lên tới 69-72% trong suốt cuộc đời (cao gấp nhiều lần mức 12,5% ở phụ nữ bình thường). Những đột biến này còn làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư tụy và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Việc xét nghiệm gene mang lại giá trị lớn, giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị trúng đích và quyết định có nên phẫu thuật dự phòng hay không. Cuối năm 2025, Bộ Y tế chính thức có hướng dẫn về phẫu thuật dự phòng ung thư vú cho nhóm mang gene nguy cơ cao. Điều này mở ra cơ hội cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, chuyển từ điều trị số đông sang y học chính xác, cá thể hóa phác đồ để tăng hiệu quả.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh xét nghiệm gene không dành cho đại trà do phần lớn ung thư vú xuất phát từ lối sống và môi trường. Chỉ định này ưu tiên nhóm có gia đình nhiều người mắc ung thư (vú, buồng trứng, tụy), mắc bệnh khi còn trẻ hoặc mắc thể “tam âm”.
Giá trị của việc can thiệp dự phòng sớm càng thể hiện rõ qua một trường hợp khác đang điều trị tại khoa. Nữ bệnh nhân 59 tuổi, ngụ Quảng Ngãi, phát hiện ung thư vú thể “tam âm”, mang đột biến BRCA1 từ năm 2023 nhưng thời điểm đó chỉ phẫu thuật và điều trị bên vú bệnh. Đến tháng 3/2026, qua theo dõi định kỳ, bác sĩ phát hiện khối u ác tính mới tiếp tục khởi phát ở bầu ngực còn lại, phẫu thuật loại bỏ khối u.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư cần chủ động tầm soát chuyên sâu (chụp MRI kết hợp theo dõi buồng trứng) từ mốc 25 tuổi. Phụ nữ bình thường không thuộc nhóm nguy cơ cao nên duy trì khám lâm sàng, siêu âm và chụp nhũ ảnh đều đặn khi bước sang tuổi 40.
Cục Quản lý Dược thu hồi trên toàn quốc lô dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do Công ty Cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất vì sản phẩm không đạt tiêu chuẩn độ trong do chứa cặn, hạt lơ lửng, có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết dù mức độ vi phạm không gây nguy hiểm tức thì, nhưng đây vẫn là dấu hiệu đáng lưu tâm bởi "độ trong" không đơn thuần là yếu tố cảm quan mà là một hàng rào an toàn quan trọng đối với thuốc dùng cho mắt.
Nước muối 0,9% là sản phẩm quen thuộc để vệ sinh mắt, phải đảm bảo hai tiêu chí là vô khuẩn và hoàn toàn trong suốt. Nếu dung dịch chứa hạt lạ hoặc tạp chất, người dùng có thể gặp các triệu chứng như cộm, rát, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ tạm thời. Nếu tiếp tục sử dụng, giác mạc có nguy cơ bị trầy xước lặp đi lặp lại, lâu dài có thể dẫn tới khô mắt hoặc để lại sẹo giác mạc.
Trường hợp dung dịch bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể gây viêm kết mạc với biểu hiện đỏ mắt, nhiều ghèn, sưng nề, thậm chí gây viêm loét giác mạc, ảnh hưởng thị lực. Đặc biệt, những người vừa phẫu thuật mắt, đang có tổn thương giác mạc hoặc mắc các bệnh lý viêm nhiễm mắt có nguy cơ diễn tiến nặng hơn và khó điều trị.
Ngoài ra, khi nồng độ muối thay đổi hoặc chất bảo quản bị biến chất, mắt có thể bị kích ứng, đau xót hoặc phù nề do mất cân bằng áp suất thẩm thấu.
Bác sĩ Hoàng khuyến cáo, người dùng nên hình thành thói quen kiểm tra kỹ sản phẩm trước khi sử dụng. Dung dịch đạt chuẩn phải hoàn toàn trong suốt, không màu, không có hạt lơ lửng, không xuất hiện tia mờ hay lắng cặn. Nếu thấy chai thuốc hơi đục, đổi màu hoặc có mảng bám ở cổ chai, nên ngừng sử dụng.
Kiểm tra bao bì, không dùng chai bị móp méo, rò rỉ, nắp lỏng hoặc đầu nhỏ giọt có dấu hiệu bẩn, ố mốc. Lưu ý thời gian sử dụng sau khi mở nắp.
Không nên dùng chung một chai nước muối cho nhiều người trong gia đình, đồng thời tránh để sản phẩm ở nơi nóng ẩm như nhà tắm, cốp xe hay trong túi xách quá lâu.
Hiện tượng này, được gọi là cyberchondria - những mối lo ngại về bệnh tật đến từ hành vi tìm kiếm thông tin trên mạng để tự "chẩn bệnh", gây ra cảm giác hoảng sợ và căng thẳng tột cùng, trong khi không thực sự giải quyết được vấn đề. Dưới đây là 10 lý do dẫn đến những lo âu đó.
Internet giúp chúng ta kiểm tra triệu chứng chỉ trong vài giây. Tuy nhiên sự thuận tiện này cũng đồng nghĩa với việc phải tiếp nhận một lượng thông tin khổng lồ. Thay vì tìm được sự yên tâm, nhiều người lại bắt gặp những kịch bản nghiêm trọng nhất, khiến nỗi lo ngày càng gia tăng.
Việc có quá nhiều nguồn thông tin cũng khiến chúng ta khó xác định đâu là thông tin chính xác và phù hợp.
Cyberchondria thường khiến người bệnh liên tục tìm kiếm thông tin sức khỏe. Mỗi lần tra cứu có thể mang lại cảm giác yên tâm trong chốc lát, nhưng cảm giác đó nhanh chóng biến mất. Càng lo lắng, họ càng muốn tiếp tục tìm kiếm, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó dứt.
Nhiều người khó chấp nhận việc không thể biết chắc mình mắc bệnh gì. Vì vậy họ tìm kiếm những câu trả lời dứt khoát trên internet. Tuy nhiên internet hiếm khi mang lại sự chắc chắn, mà thường chỉ khiến xuất hiện thêm nhiều câu hỏi và nỗi lo mới.
Việc sử dụng internet một cách cưỡng chế có thể làm cyberchondria trở nên nghiêm trọng hơn. Khi thông tin luôn sẵn có, nhiều người rất khó dừng việc tra cứu. Với một số trường hợp, đây chỉ là một phần trong thói quen sử dụng internet quá mức.
Các kết quả tìm kiếm thường ưu tiên những bệnh hiếm hoặc nghiêm trọng, khiến các triệu chứng thông thường trở nên đáng sợ hơn thực tế. Điều này dễ khiến mọi người đánh giá quá cao nguy cơ mình mắc bệnh nặng.
Internet chứa rất nhiều lời khuyên sức khỏe trái ngược nhau. Sự thiếu nhất quán này khiến người đọc bối rối, nghi ngờ và tiếp tục tìm kiếm với hy vọng có được câu trả lời rõ ràng hơn, nhưng thường chỉ làm tăng thêm lo âu.
Vì nhiều lý do khác nhau, có những người không muốn tìm đến bác sĩ. Tuy nhiên hậu quả đáng lo ngại của cyberchondria là tự chẩn đoán và tự điều trị dựa trên thông tin trên internet. Thiếu những hướng dẫn từ chuyên gia, người bệnh có thể lựa chọn phương pháp điều trị không phù hợp, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Đây là vòng lặp không hồi kết. Việc liên tục tra cứu triệu chứng thường không giúp giảm bớt nỗi sợ mà ngược lại còn khiến lo âu ngày càng nghiêm trọng. Càng tìm kiếm, nỗi sợ càng lớn và thói quen tra cứu cưỡng chế càng khó từ bỏ.
Những người đang mắc các vấn đề như rối loạn lo âu hoặc trầm cảm có nguy cơ cao rơi vào cyberchondria. Việc nhận diện những yếu tố dễ tổn thương này là cơ sở để xây dựng các biện pháp phù hợp nhằm kiểm soát lo âu khi tra cứu thông tin sức khỏe trên internet.
Thực tế, giá trị của thực phẩm không chỉ nằm ở bản thân nguyên liệu mà còn phụ thuộc vào cách chế biến và kết hợp. Khi chỉ tập trung vào dưỡng chất sẵn có trong trứng, bữa ăn dễ trở nên mất cân đối và kém đa dạng, theo tờ Hindustan Times.
Bà Alessia Roehnelt, bác sĩ nội tiết tại New Jersey (Mỹ), cho biết trứng giàu protein, giúp tạo cảm giác no và hỗ trợ quá trình trao đổi chất. Tuy nhiên, trứng gần như không cung cấp chất xơ.
Cách chế biến quen thuộc chỉ gồm trứng và gia vị khiến bữa ăn thiếu cân bằng. Chất xơ đóng vai trò quan trọng tương đương protein nhưng thường bị bỏ qua.
Thói quen chú trọng bổ sung protein khiến bữa ăn thiếu hụt các dưỡng chất khác. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và cảm giác no sau ăn.
Bà Roehnelt khuyến nghị bổ sung rau vào món trứng để cải thiện chất lượng dinh dưỡng. Các loại rau phù hợp gồm rau chân vịt, cà chua, nấm, ớt chuông.
Việc thêm rau vào trứng giúp người ăn kiểm soát đường huyết tốt hơn, kéo dài cảm giác no và hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột. Chất xơ từ rau kết hợp với protein trong trứng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Ngoài ra, dầu chế biến cũng ảnh hưởng đến giá trị món ăn. Theo đó, bà Roehnelt khuyên dùng dầu ô liu vì chứa chất béo lành mạnh, giúp tăng khả năng hấp thụ vitamin.
Sự kết hợp giữa protein và chất xơ mang lại hiệu quả rõ rệt. Cơ thể duy trì năng lượng ổn định, giảm cảm giác đói và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn.
Trứng vốn là thực phẩm giàu dinh dưỡng với protein, vitamin và sắt. Chỉ cần bổ sung thêm rau và lựa chọn cách chế biến phù hợp, bữa ăn với trứng trở nên có lợi hơn cho sức khỏe.
