Tuần này, Kuwait vừa mới mở cửa trở lại sân bay quốc tế bị hư hại do xung đột Iran thì một chiếc máy bay không người lái (UAV) lao trúng nhà ga số 1 vào rạng sáng 3/6. Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết nước này bị tấn công bằng 30 tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran trong cuộc tập kích này.
Đòn tấn công diễn ra sau khi quân đội Mỹ phóng tên lửa vào một con tàu mà họ cho rằng đang hướng đến cảng Iran. Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran kể từ ngày 13/4, động thái nhằm đáp trả việc Iran siết chặt eo biển chiến lược Hormuz.
Iran cho rằng Kuwait phải “chịu trách nhiệm trực tiếp” vì cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ, căn cứ để phát động cuộc tấn công. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa chính xác và tập trung vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait ngày 3/6, để trả đũa các cuộc không kích mới nhất của Mỹ vào Iran.
Video do cơ quan hàng không dân dụng Kuwait công bố ngày 4/6 cho thấy vật thể trông giống như UAV Shahed của Iran lao vào mái nhà ga Sân bay Quốc tế Kuwait và bùng nổ thành quả cầu lửa.
Hình ảnh bên trong tòa nhà cho thấy kính bay tung tóe và những cột khói bốc lên tại sảnh hành khách rộng lớn, khiến mọi người tháo chạy tìm chỗ ẩn nấp. Một lỗ hổng lớn xuất hiện trên mái nhà ga, các mảnh vỡ vương vãi trên sàn và các kết cấu chịu lực bị lộ ra ngoài. Một người thiệt mạng và 63 người khác bị thương trong đòn tấn công.
Đây là lần thứ ba Kuwait, vương quốc dầu mỏ giàu có ở vùng Vịnh, bị tấn công trong khoảng một tuần qua, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang được duy trì giữa Mỹ và Iran kể từ đầu tháng 4.
Chiến thuật tấn công này giống những gì Iran từng thực hiện trong giai đoạn đầu chiến sự, khi họ phóng tên lửa, UAV vào các sân bay và cơ sở hạ tầng kinh tế tương đối dễ bị tổn thương của các nước trong khu vực nhằm gây áp lực buộc Mỹ và Israel phải chấm dứt chiến dịch.
Stephen Kalin, nhà bình luận của WSJ, nhận định cuộc tấn công cho thấy Iran sẵn sàng leo thang để chống lại lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt với các cảng biển quan trọng của nước này. Tuy nhiên, việc chọn Kuwait làm mục tiêu cũng cho thấy Iran đã tránh các nước láng giềng quyền lực hơn từng tiến hành không kích đáp trả cuộc tấn công của Tehran.
Truyền thông Mỹ dẫn lời các quan chức phương Tây và Iran cho biết không quân Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi cuối tháng 3, đầu tháng 4 đã nhiều lần bí mật tập kích Iran nhằm “trả đũa những cuộc tấn công trước đó”. Hai quốc gia sau đó đã cảnh báo Iran về khả năng tiếp tục trả đũa, điều có thể đã khiến Tehran chùn bước.
“Iran coi Kuwait là quốc gia vùng Vịnh dễ đối phó và dễ bị tổn thương hơn so với các nước khác trong khu vực như Arab Saudi hay UAE”, Umer Karim, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu và Khảo cứu Hồi giáo Vua Faisal, nhận định.
Tổng thống Donald Trump giờ sẽ phải cân nhắc nguy cơ dẫn đến những hậu quả lớn hơn với các đồng minh ở vùng Vịnh nếu Mỹ tiếp tục ngăn cản các tàu đi và đến từ Iran, theo Kalin.
Amine Ayoub, nhà bình luận của Ynet Global, nhận xét việc UAV Iran lao vào sân bay Kuwait đã cho thấy Tehran không đơn thuần là “trừng phạt” quốc gia vùng Vịnh vì đã cho lực lượng Mỹ đồn trú.
“Họ đang chứng minh một cách rõ ràng rằng mọi cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran đều sẽ lập tức vấp phải đòn đáp trả vào cơ sở hạ tầng dân sự gần nhất mà Tehran có thể tiếp cận”, Ayoub cho hay.
Trong nhiều năm, các nhà phân tích phương Tây mô tả cách tiếp cận của Iran là gia tăng áp lực từng bước, củng cố sức mạnh mà không làm bùng phát xung đột toàn diện, tránh đối đầu với các quốc gia vùng Vịnh. Họ mô tả đây là “sự kiên nhẫn chiến lược” của Tehran.
Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và hệ quả của nó đã cho thấy sự kiên nhẫn chiến lược chỉ khả thi chừng nào quân đội Iran còn có thể chịu đựng tổn thất và mạng lưới lực lượng dân quân ủy nhiệm trong khu vực vẫn hoạt động hiệu quả.
Khi các nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn suy yếu và kho vũ khí bị các đòn không kích của Mỹ phá hủy phần lớn, Tehran buộc phải lựa chọn phản ứng trực diện hơn.
“Năng lực tên lửa của Iran đã suy yếu nhưng vẫn rất nguy hiểm, và họ sẵn sàng triển khai chúng nhằm vào mục tiêu chiến lược trong khu vực bất cứ khi nào Iran phải chịu áp lực trực tiếp lên lãnh thổ của họ”, nhà bình luận Ayoub cho hay.
Thông điệp mà Tehran đang truyền tải là các cuộc tấn công chiến thuật nhằm vào lãnh thổ Iran sẽ tạo ra sự hỗn loạn quy mô lớn tại các trung tâm dân sự của vùng Vịnh.
“Thông điệp này không chỉ được gửi tới Kuwait, mà còn là mọi quốc gia đang cân nhắc xem có nên ủng hộ, tạo điều kiện hoặc thực thi thêm áp lực quân sự đối với Iran hay không, đặc biệt nhất là Mỹ và Israel”, chuyên gia này nhận định.
Cuộc tấn công mới của Iran vào Kuwait cũng đặt ra những câu hỏi mới về cam kết an ninh của Washington đối với các đồng minh vùng Vịnh. Mối lo ngại của họ đã gia tăng vào tháng trước, khi ông Trump gần như không đả động gì đến những cuộc tấn công của Iran vào hoạt động vận tải hàng hải và một cảng dầu chiến lược của UAE.
Bader Al-Saif, chuyên gia về các vấn đề vịnh Ba Tư và Arab tại Đại học Kuwait, cho hay bên cạnh nỗi bất bình đối với Iran, tâm trạng của Kuwait và phần còn lại của vùng Vịnh đối với Mỹ là sự thất vọng.
“Chúng tôi đã trở thành những con cừu hiến tế”, Al-Saif nói.
Chuyên gia này thêm rằng việc Mỹ và Iran chưa thể đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột là tín hiệu không mấy tích cực đối với quan hệ giữa Washington và các đồng minh vùng Vịnh.
“Chúng ta đang chứng kiến nước Mỹ thay đổi, và kéo theo đó là một Kuwait cũng đang thay đổi. Mối quan hệ theo cách thức cũ sẽ không thể tiếp tục duy trì được nữa”, Al-Saif nói.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tối 15/5 xác nhận chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
"Cả hai bên cần nỗ lực hợp tác để chuẩn bị kỹ lưỡng, tạo không khí thuận lợi và đạt được nhiều kết quả thực chất hơn cho các cuộc gặp, trao đổi giữa hai nguyên thủ quốc gia", ông nói.
Không lâu sau khi rời Bắc Kinh, Tổng thống Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng ông và Chủ tịch Trung Quốc sẽ gặp nhau thêm ba lần nữa trong năm nay.
Tổng thống Mỹ cho biết Chủ tịch Tập đã mời ông tham dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương dự kiến diễn ra tại thành phố Thâm Quyến vào tháng 11. "Tôi sẽ cố gắng có mặt ở đó", ông Trump nói.
Lãnh đạo Mỹ thêm rằng Chủ tịch Trung Quốc còn muốn tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 tại Miami vào tháng 12. "Tôi muốn ông ấy đến", Tổng thống Trump cho hay.
Đánh giá về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Vương cho hay đây là sự kiện mang tính lịch sử. "Hai lãnh đạo đã trao đổi sâu sắc và đạt được những kết quả thực chất", ông nói, đồng thời ca ngợi những tiến triển về thương mại và kinh tế.
Ngoại trưởng Trung Quốc cho biết các nhà đàm phán thương mại đã đạt được "những kết quả tích cực và cân bằng tổng thể", trong đó có tiếp tục triển khai tất cả các thỏa thuận đã thống nhất trong những cuộc tham vấn trước đây.
Mỹ và Trung Quốc cũng đã giải quyết vướng mắc về mở cửa thị trường nông sản, thúc đẩy mở rộng giao thương dựa trên nguyên tắc cùng giảm thuế. Hai nước còn nhất trí thành lập một hội đồng thương mại và một hội đồng đầu tư.
Về xung đột Trung Đông, ông Vương cho hay Trung Quốc khuyến khích cả Mỹ và Iran tiếp tục giải quyết những bất đồng và tranh chấp thông qua đàm phán, đồng thời ủng hộ mở lại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt trên cơ sở duy trì một lệnh ngừng bắn.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chiều 2/5 đề cập đến tương lai của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời công bố những cập nhật quan trọng trong sáng kiến "Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản khi phát biểu tại Đại học Quốc gia Hà Nội, theo TTXVN.
Mở đầu bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nhắc lại kỷ niệm chuyến thăm Việt Nam 6 năm trước và bày tỏ mong muốn được thăm lại Hội An, nơi có di tích Chùa Cầu (Nihonbashi) được hoàn thành trùng tu với sự hợp tác của Nhật Bản cách đây hai năm. Theo Thủ tướng Nhật Bản, đây là minh chứng cho hơn 400 năm lịch sử giao thương năng động giữa hai dân tộc trên những vùng biển tự do.
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết từ việc chủ yếu sản xuất quần áo, hàng dệt may một thập kỷ trước, Việt Nam nay đã trở thành nơi sản xuất của nhiều công ty toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị điện tử tích hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong các thành phần cốt lõi.
Bà nhấn mạnh ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện có mối quan hệ không thể tách rời với kinh tế Nhật Bản. Chỉ tính riêng tại ba Khu Công nghiệp Thăng Long gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Các doanh nghiệp như Canon đang thu mua linh kiện từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều nơi ở châu Á để sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu ngay tại Việt Nam.
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết hợp tác Việt - Nhật đã vươn ra không gian vũ trụ. Bà đánh giá cao việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản, vừa khánh thành hồi tháng 3 tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Nhật Bản cũng đang hỗ trợ Việt Nam chế tạo vệ tinh quan sát Trái Đất, LOTUSat-1, để phục vụ dự báo thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về chất bán dẫn. Việc mở chương trình kỹ sư công nghệ chip bán dẫn tại Trường Đại học Việt - Nhật năm 2025 được kỳ vọng sẽ củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản và đóng góp cho sự tiến bộ công nghiệp của Việt Nam.
Theo lãnh đạo Nhật Bản, nước này mong muốn thúc đẩy hợp tác công - tư mạnh mẽ hơn với Việt Nam trong lĩnh vực khai thác và phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Thủ tướng Takaichi công bố "cập nhật FOIP" tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên: Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu, tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; cùng kiến tạo cơ hội tăng trưởng kinh tế qua hợp tác công - tư và chia sẻ quy tắc; tăng cường hợp tác an ninh để đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.
Về lĩnh vực an ninh năng lượng, Thủ tướng Takaichi cho biết bà vừa tổ chức một hội nghị trực tuyến khẩn cấp với các lãnh đạo châu Á và công bố Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), đồng thời cảm ơn sự ủng hộ của Thủ tướng Lê Minh Hưng với sáng kiến này.
Theo đó, Nhật Bản sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính, mà dự án đầu tiên là hỗ trợ thu mua dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về trung và dài hạn, hai bên sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực và phát triển các nguồn năng lượng mới như nhiên liệu sinh học, điện Mặt Trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae mong muốn các quốc gia tự cường hợp tác xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương "tự do và rộng mở" làm nền tảng cho sự hòa bình và thịnh vượng.
"Giải pháp duy nhất cho vấn đề qua lại eo biển Hormuz là chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột, sau đó chúng tôi sẽ đảm bảo việc qua lại an toàn cho mọi con tàu", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu trong một bình luận với kênh truyền hình Doordarshan của Ấn Độ ngày 16/5.
Tehran đã bày tỏ sự cởi mở trước những nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng thúc đẩy một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột Iran, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến Trung Quốc, xét theo mối quan hệ đối tác chiến lược giữa 2 nước.
Ngoại trưởng Araghchi đã nêu rõ điều này trong một cuộc họp báo ở New Delhi, khi bình luận về tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề xuất hỗ trợ giải quyết cuộc khủng hoảng.
"Chúng tôi trân trọng bất kỳ quốc gia nào có thể giúp đỡ, đặc biệt là Trung Quốc. Trung Quốc trước đây đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khôi phục quan hệ giữa Iran và Ả rập Xê út", ông Araghchi cho biết.
Xung đột Mỹ, Israel với Iran nổ ra từ cuối tháng 2. Kể từ đó, Iran đã phong tỏa một phần eo biển Hormuz - tuyến đường có ý nghĩa chiến lược đối với hoạt động trung chuyển năng lượng toàn cầu. Tehran tuyên bố tấn công bất cứ tàu nào qua eo biển Hormuz mà không được sự cho phép của Iran.
