Iran sẽ đảm bảo an toàn cho tất cả tàu thương mại qua Hormuz hậu xung đột

Video do hướng dẫn viên leo núi người Indonesia Alex Djangu quay gần miệng núi lửa Dukono trên đảo Halmahera, tỉnh Bắc Maluku ngày 8/5 cho thấy cột khói và tro bụi lớn bốc cao từ đỉnh núi.

Djangu cho biết từ khoảng 15h ngày 7/5, ông đã bắt đầu nghe thấy những âm thanh phát ra từ bên dưới miệng núi. Ông điều khiển máy bay không người lái lên để kiểm tra tình hình và phát hiện miệng núi đã tích tụ nhiều vật chất núi lửa, điều "không bình thường chút nào".

Tuy nhiên, nhiều du khách không tin rằng núi lửa sẽ phun trào và vẫn rất hào hứng leo lên tới đỉnh núi để quan sát. Sáng 8/5, khi Djangu đang dẫn hai du khách Đức leo núi Dukono thì cảm nhận được những rung chấn mạnh từ lòng đất.

Ngay sau đó, hướng dẫn viên này phát hiện một nhóm leo núi khác đang tiến về mép miệng núi lửa. "Khi vụ phun trào lớn xảy ra lúc 7h41 ngày 8/5, dường như nhóm đó vừa tới đỉnh và đang vui chơi ngắm cảnh. Tôi thấy đá nhỏ và sỏi bắt đầu lăn xuống do rung chấn, nên lập tức bảo khách của mình phải chạy xuống núi", Djangu cho hay.

Nhóm của Djangu đến được nơi an toàn, nhưng vẫn còn nhiều người ở gần miệng núi lửa vào thời điểm vụ phun trào xảy ra. "Tôi hy vọng họ vẫn còn sống", hướng dẫn viên này nói thêm.

Theo Erlichson Pasaribu, cảnh sát trưởng khu vực Bắc Halmahera, vào thời điểm núi lửa phun trào, có 9 người nước ngoài và 11 người Indonesia trên núi. Giới chức đã triển khai chiến dịch nhằm giải cứu những người mắc kẹt.

Tính đến 18h ngày 8/5, ba người đã thiệt mạng, gồm hai công dân Singapore và một người Indonesia, giới chức vẫn chưa thể đưa thi thể họ xuống núi. Hoạt động tìm kiếm tạm dừng trong tối 8/5 và sẽ tiếp tục vào hôm nay.

Trong thông báo cập nhật tối 8/5, cơ quan ứng phó thiên tai Indonesia kêu gọi du khách và người dân không tiến hành bất kỳ hoạt động nào tại núi Dukono do hoạt động núi lửa vẫn ở mức cao, đồng thời nhấn mạnh mọi người cần tuân thủ chỉ dẫn của cơ quan chức năng.

Hướng dẫn viên Djangu lưu ý khu vực này gần như không có biện pháp kiểm soát hoạt động leo núi. "Ở Dukono không có chốt an ninh kiểm soát lối ra vào, và dĩ nhiên cũng không có kiểm lâm ngăn người dân leo núi", ông cho biết.

Dukono là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Indonesia và mức độ hoạt động gia tăng kể từ cuối tháng 3. Kể từ tháng 12/2024, du khách và người leo núi đã được khuyến cáo không tham gia các hoạt động trong phạm vi bán kính 4 km tính từ tâm hoạt động của núi Dukono.

"Khi núi Dukono không phun trào vài ngày, mọi người cần phải cẩn trọng vì điều đó có thể đồng nghĩa áp suất bên trong đang tích tụ ở mức rất cao. Và đó chính là điều đã xảy ra hôm nay", Djangu nói.

Indonesia nằm trên "Vành đai lửa" Thái Bình Dương, khu vực thường xuyên xảy ra động đất và hoạt động núi lửa. Đây là một trong những vùng hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới, kéo dài từ Nhật Bản và Indonesia ở phía tây Thái Bình Dương tới bang California của Mỹ và khu vực Nam Mỹ ở phía đông.

Tin Gốc: Vnexpress

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh ngày 1/4 cho hay nước này cùng Pakistan đang nỗ lực làm trung gian để chấm dứt chiến sự ở Trung Đông, tạo ra cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran khi cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 5.

Trước đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar gặp nhau tại Bắc Kinh, công bố đề xuất hòa bình 5 điểm cho Trung Đông, trong đó có việc chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt, đảm bảo an ninh cho các mục tiêu phi quân sự, an ninh cho các tuyến đường hàng hải và ưu tiên Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ).

Bà Mao cho rằng căng thẳng ở Trung Đông "không phù hợp với lợi ích của bất kỳ bên nào" và đề nghị các nước hoan nghênh nỗ lực trung gian của Trung Quốc - Pakistan. "Ưu tiên hàng đầu là bắt đầu đàm phán hòa bình càng sớm càng tốt", bà nói.

Trong đề xuất 5 điểm, Bắc Kinh và Islamabad kêu gọi "cho phép tàu dân sự và thương mại đi lại an toàn, cũng như khôi phục hoạt động đi lại bình thường qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt".

Sáng kiến chung này được đưa ra trong khi Pakistan đang làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, nó không nêu các biện pháp cụ thể để hai bên ngồi vào bàn đàm phán ngừng bắn.

Mỹ chưa bình luận về đề xuất do Trung Quốc - Pakistan đưa ra. Trong khi đó, Iran tuyên bố nước này chưa có bất cứ cuộc đàm phán nào với Mỹ, dù đã có một số thông điệp được trao đổi giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.

Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.

Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.

Iran cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Họ cũng công bố danh sách "những quốc gia thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.

Cuộc xung đột đến nay đã khiến hơn 3.000 người chết trên toàn Trung Đông, chủ yếu ở Iran và Lebanon.

Ngọc Ánh (Theo AA, Reuters, AFP)

Nguồn: https://vnexpress.net/trung-quoc-pakistan-neu-de-xuat-5-diem-de-cham-dut-chien-su-iran-5057352.html

Cục diện xung đột Trung Đông trở nên khó đoán khi vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz và đàm phán Mỹ - Iran liên tục có biến chuyển. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18.4 tuyên bố các bên đã có những cuộc trao đổi rất tốt và cho rằng một thỏa thuận đang rất gần. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người đồng thời là trưởng đoàn đàm phán Iran, lưu ý vẫn còn những khác biệt lớn giữa Washington và Tehran. Hạn chót lệnh ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Iran sẽ kết thúc vào ngày 22.4, nhưng dấu hiệu đạt được bước tiến ngoại giao đến nay vẫn tương đối mơ hồ. Trong khi đó, mâu thuẫn lại leo thang xoay quanh việc kiểm soát eo biển Hormuz.

CNN ngày 19.4 đưa tin ông Trump đã cảnh báo Iran "không nên tống tiền Mỹ", khi thay đổi lập trường liên tục về Hormuz. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 17.4 thông báo mở cửa eo biển này, thế nhưng chỉ sau đó một ngày Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) lại tuyên bố phong tỏa Hormuz, với lý do Mỹ không từ bỏ lệnh phong tỏa các cảng Iran. Reuters đưa tin lực lượng Iran còn nổ súng chặn 2 tàu Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz, vụ việc khiến New Delhi triệu tập Đại sứ Iran tại Ấn Độ và bày tỏ quan ngại sâu sắc.

Giáo sư Simon Mabon (Đại học Lancaster, Anh) nhận định với Al Jazeera hôm 18.4 rằng có 2 vấn đề đáng lưu tâm hiện nay. Thứ nhất, ông đặt vấn đề việc Iran nhanh chóng thay đổi lập trường về Hormuz đang là toan tính chiến lược của Tehran, hay phản ánh sự mâu thuẫn trong cấu trúc quyền lực vốn phức tạp ở nước này, khi hành động của lực lượng vũ trang nhiều lần khác với các tuyên bố ngoại giao.

Thực tế là bài đăng của ông Araghchi trên mạng xã hội về thông báo mở cửa Hormuz bị chính truyền thông Iran nói là không rõ ràng, dễ bị hiểu lầm là Tehran đã nhượng bộ với Mỹ. Thứ hai, việc có 2 thế lực đang phong tỏa Hormuz nhằm cạnh tranh ảnh hưởng khiến giao thông ở eo biển này càng thêm khó khăn. "Đi kèm với những điều không chắc chắn, áp lực từ thỏa thuận ngừng bắn, tất cả đang tạo nên một thời điểm cực kỳ bấp bênh", ông Mabon nhận định.

Đến nay, cả Iran và Mỹ đã nêu ra lập trường và vạch những "lằn ranh đỏ" đối với đàm phán, đặc biệt về chương trình hạt nhân của Tehran. Song, một yếu tố khác khiến đàm phán bế tắc, ngoài những bất đồng, còn là tâm lý của mỗi bên đều cho rằng họ đang nắm ưu thế. Theo bài phân tích trên Foreign Affairs, Iran có những cơ sở để gây sức ép ngoại giao. Họ vẫn trụ vững sau các đợt tấn công của liên quân Mỹ - Israel, kéo cuộc xung đột bước sang tuần thứ 8 mà vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Tehran cũng có lợi thế địa lý để đưa ra yêu sách về eo biển Hormuz.

Về phía Mỹ, Washington có thể viện dẫn rằng họ đã gây ra thiệt hại to lớn đối với bộ máy an ninh và quân sự của Iran. Mỹ cũng kỳ vọng lệnh phong tỏa sẽ bóp nghẹt hoạt động thương mại và gây thêm tổn thất kinh tế cho Iran. Theo Foreign Affairs, hai bên cần chấp nhận thực tế rằng mỗi bên đều có những lá bài kéo dài xung đột, và nếu hướng tới giải pháp hòa bình thì cần từ bỏ những yêu sách nhằm thu về "lợi ích tối đa".

Thay vào đó, Mỹ và Iran có thể gia hạn ngừng bắn để tạo thời gian điều chỉnh yêu cầu trong đàm phán hạt nhân, đồng thời thiết lập các hành lang an toàn để di chuyển ở Hormuz. Giới quan sát cho rằng việc hai bên đang đối thoại cho thấy vẫn còn một lối thoát, dù còn nhiều thách thức.

Tin Gốc: Thanh Niên