Gần đây, MV Come my way của Sơn Tùng M-TP vướng nghi vấn “ăn cắp chất xám” từ tác phẩm sắp đặt Vestige of the land (Tàn chỉ) mà nghệ sĩ thị giác Lê Giang thực hiện năm 2017.
Sau bài đăng của nghệ sĩ Lê Giang, vào tối 5/6, đơn vị sản xuất MV Come my way là Antiantiart (AAA) phát đi thông cáo chính thức, nhận trách nhiệm trong quá trình triển khai các hạng mục sáng tạo của video âm nhạc.
Trong thông báo, AAA cho biết, với vai trò đơn vị cung cấp dịch vụ sản xuất MV trọn gói, công ty chịu trách nhiệm thiết kế, phát triển và triển khai các hạng mục sáng tạo liên quan đến MV Come my way. Theo đó, toàn bộ quy trình rà soát, xác minh và sử dụng tư liệu để hình thành các ý tưởng, thiết kế mỹ thuật đều do AAA chủ động thực hiện và đưa ra quyết định.
“AAA nhận trách nhiệm giải quyết các vấn đề vướng mắc với nghệ sĩ Lê Giang và các bên liên quan để làm sáng tỏ sự việc”, thông cáo đơn vị nêu.
Đại diện đơn vị sản xuất MV cho biết ngay sau khi tiếp nhận phản ánh ban đầu từ phía Lê Giang, công ty đã phản hồi qua email, đồng thời chủ động liên hệ bằng điện thoại và đề xuất gặp mặt trực tiếp để trao đổi. Đơn vị này cũng đang làm việc với Microwave Soups – đơn vị chỉ đạo mỹ thuật, thi công chi tiết bối cảnh cho MV – để xác định rõ các yếu tố kỹ thuật, pháp lý cũng như phương án xử lý đúng quy định của pháp luật, đảm bảo tối đa quyền lợi các bên.
AAA nhấn mạnh, công ty M-TP Talent (công ty quản lý của Sơn Tùng) là đơn vị sử dụng dịch vụ. Phía Sơn Tùng đã trao quyền chủ động cho AAA triển khai các hạng mục sáng tạo, đồng thời đã yêu cầu phía sản xuất tuân thủ các quy định liên quan đến sở hữu trí tuệ. Sau vụ việc, AAA thừa nhận trách nhiệm của mình khi đã không đảm bảo chất lượng công việc và các cam kết tuân thủ như đã ký kết.
Từ đó, AAA cho rằng một số thông tin và nhận định trên mạng xã hội đang quy trách nhiệm cho M-TP Talent và Sơn Tùng M-TP là chưa phản ánh đúng quy trình thực tế của dự án cũng như phạm vi trách nhiệm giữa các bên.
Đơn vị sản xuất MV cũng gửi lời xin lỗi đến Công ty M-TP Talent và Sơn Tùng M-TP vì những ảnh hưởng phát sinh từ vụ việc, đồng thời mong muốn cộng đồng mạng dành thêm thời gian để các bên có điều kiện trao đổi đầy đủ, đồng thời hạn chế những suy diễn hoặc công kích có thể gây ảnh hưởng đến các cá nhân và tập thể có liên quan.
Ngay sau thông cáo từ AAA, phía M-TP Entertainment (công ty mẹ của M-TP Talent) cũng đưa ra phản hồi chính thức về vụ việc. Đây là lần đầu tiên M-TP Entertainment chính thức lên tiếng kể từ khi xảy ra tranh cãi liên quan đến MV Come my way.
Công ty cho biết đã ghi nhận các thông tin liên quan cũng như những nỗ lực giải quyết từ phía đối tác sản xuất, đồng thời đang theo dõi sát quá trình làm việc giữa các bên để làm rõ sự việc.
Đại diện M-TP Entertainment khẳng định doanh nghiệp luôn theo đuổi nguyên tắc tôn trọng pháp luật, quyền tác giả và quyền sở hữu trí tuệ trong mọi hoạt động nghệ thuật. Đây cũng là yêu cầu được công ty đặt ra đối với các đối tác và đơn vị hợp tác khi tham gia triển khai các dự án.
Theo M-TP Entertainment, sự việc lần này là điều đơn vị “không mong muốn và không lường trước được”. Công ty bày tỏ kỳ vọng các bên sẽ sớm tìm được phương án giải quyết phù hợp trên tinh thần tôn trọng các giá trị sáng tạo, thiện chí hợp tác và tuân thủ pháp luật.
“Chúng tôi mong nhận được sự thấu hiểu và bình tĩnh từ công chúng trong thời gian các bên đang tiếp tục trao đổi. Đồng thời, M-TP Entertainment hy vọng mọi giá trị sáng tạo sẽ luôn được ghi nhận, tôn trọng và bảo vệ một cách xứng đáng”, phía công ty nêu.
MV Come my way của Sơn Tùng M-TP phát hành ngày 28/5, hiện đạt 28 triệu lượt xem trên YouTube. Bên cạnh những ý kiến khen ngợi hình ảnh đầu tư hoành tráng và những thông điệp về văn hóa cài cắm trong MV, tác phẩm cũng nhận về một số tranh cãi.
Nghệ sĩ thị giác Lê Giang cho rằng, bối cảnh di tích xuất hiện trong MV có nhiều điểm tương đồng với tác phẩm Tàn chỉ, cụ thể là về tư duy sử dụng cấu trúc kiến trúc đình làng Bắc Bộ, cách xử lý bề mặt chất liệu thô nhám, cùng các chi tiết phù điêu, họa tiết kiến trúc gãy đổ…
Ngày 3/6, Microwave Soups – đơn vị đảm nhận vai trò chỉ đạo mỹ thuật và thiết kế bối cảnh cho MV Come my way – đăng tải thư xin lỗi công khai gửi đến nghệ sĩ Lê Giang.
Trong bài đăng ngày 5/6, nghệ sĩ Lê Giang nhấn mạnh thư xin lỗi của Microwave Soups là “thiếu tôn trọng và chưa phản ánh đúng bản chất sự việc”. Nữ nghệ sĩ bày tỏ sự thất vọng khi tác phẩm được sử dụng mà không có sự liên hệ, xin phép hay làm việc chính thức với tác giả.
Theo cô, việc tôn trọng quyền tác giả và ứng xử minh bạch với các nguồn tham chiếu là điều cần thiết để bảo vệ những người làm nghệ thuật, đặc biệt là các nghệ sĩ trẻ chưa có nhiều tiếng nói trong ngành.
Nghệ sĩ Lê Giang sinh năm 1988, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Việt Nam, là Thạc sĩ ngành Mỹ thuật, trường Nghệ thuật Camberwell thuộc Đại học Nghệ thuật London (Anh). Cô hiện sống và làm việc tại Hà Nội.
Lê Giang từng vào danh sách “30 under 30” – danh sách tôn vinh những người trẻ dưới 30 tuổi có thành tựu nổi bật, đóng góp tích cực cho sự phát triển của kinh tế, xã hội – do Forbes Việt Nam bình chọn năm 2018.
Tàn chỉ là tác phẩm được bảo trợ bởi Viện Goethe Hà Nội, từng được giới thiệu dưới hình thức triển lãm và xuất bản sách. Sau đó, tác phẩm tiếp tục được trưng bày tại Vin Gallery, Art Central Hong Kong và Taiwan National Museum of Fine Arts.
Sau nhiều thập niên, anime shonen gần như luôn đi theo một công thức quen thuộc: dù trải qua bao biến cố, nhân vật chính cuối cùng vẫn chiến đấu vì chính nghĩa và trở thành người hùng. Tuy nhiên, Attack on Titan đã khiến khán giả phải nhìn nhận lại quy luật ấy khi biến Eren Yeager từ biểu tượng cứu rỗi nhân loại thành nhân vật gây tranh cãi bậc nhất lịch sử anime.
Ở tập cuối mùa 3, sau chiến thắng giành lại thành Maria, Eren hôn tay nữ hoàng Historia Reiss trong buổi lễ đăng quang. Đây là một phân cảnh tưởng như yên bình, không có Titan hay những trận chiến dữ dội.
Thế nhưng chính lúc đó, nhờ sức mạnh đặc biệt của Titan Tiến Công, Eren nhìn thấy những ký ức từ tương lai. Biểu cảm bàng hoàng của nhân vật khi ấy trở thành dấu hiệu cho thấy mọi thứ đã thay đổi.
Trước thời điểm này, Eren vẫn là hình mẫu quen thuộc của một nhân vật chính shonen: nóng nảy, giàu lý tưởng, luôn quyết tâm tiêu diệt Titan để giành lấy tự do cho nhân loại.
Nhưng những gì chứng kiến sau đó khiến cậu hiểu thế giới phức tạp hơn rất nhiều so với những gì từng tin tưởng.
Thay vì tiếp tục đi theo con đường của một người hùng, Eren lựa chọn kích hoạt rung chấn - thảm họa có thể xóa sổ phần lớn nhân loại. Đến cuối truyện, chính cậu lại trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với thế giới mà mình từng muốn bảo vệ.
Không ít manga, anime shonen từng để nhân vật chính đối mặt với mặt tối hoặc sở hữu sức mạnh nguy hiểm.
Naruto, Ichigo hay Luffy đều từng đứng trước những lựa chọn khó khăn hoặc phải kiểm soát những nguồn sức mạnh đáng sợ.
Dẫu vậy, các tác phẩm này cuối cùng vẫn khẳng định vai trò người hùng của nhân vật chính. Việc để nhân vật trung tâm thực sự trở thành "phản diện" gần như là điều hiếm thấy trong dòng shonen.
Điểm khác biệt của Attack on Titan nằm ở chỗ Eren không bị thao túng hay mất kiểm soát. Cậu hiểu rõ hậu quả từ mọi quyết định của mình nhưng vẫn chủ động lựa chọn con đường ấy vì tin rằng đó là cách duy nhất để bảo vệ những người mình yêu quý.
Đây được xem là bước đi đầy mạo hiểm, nhất là khi vào năm 2018, Attack on Titan đã trở thành một trong những thương hiệu anime nổi tiếng nhất thế giới.
Attack on Titan không phải tác phẩm đầu tiên khai thác những nhân vật chính có đạo đức xám, nhưng thành công của bộ truyện đã chứng minh khán giả đại chúng sẵn sàng đón nhận những câu chuyện u tối và phức tạp hơn.
Sau đó, hàng loạt anime nổi tiếng như Chainsaw Man hay Jujutsu Kaisen cũng xây dựng thế giới nơi cái giá của chiến thắng luôn rất đắt. Nhân vật chính thất bại, đồng đội hy sinh và những cái kết trọn vẹn không còn là điều hiển nhiên.
Không chỉ thay đổi số phận của nhân vật chính, phân cảnh Eren hôn tay Histori còn góp phần phá vỡ khuôn mẫu lâu đời của shonen, mở đường cho những câu chuyện và nhiều gam màu hơn trong anime Nhật Bản.
Ca khúc ra mắt dịp kỷ niệm ngày Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4, đạt gần hai triệu lượt xem trên YouTube sau bốn ngày phát hành. Ngoài khâu dàn dựng MV công phu, giai điệu bắt tai, lời bài hát gây nhiều tranh cãi ở một câu trong đoạn điệp khúc:
"Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu
Thật tự hào làm người Việt Nam bấy lâu".
Trên mạng xã hội Thread, câu hát "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" bị nhiều khán giả phản ứng. Ở một bài viết hơn 1.000 lượt share, khán giả nickname Chảy đi sông ơi cho rằng ý gốc trong câu "sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu" nói về người tài cao học rộng nhưng vẫn khiêm nhường, thâm trầm, không kiêu ngạo. Do đó, việc chỉnh sửa khiến câu trong bài hát không còn mang hàm ý cũ, ngược lại còn cho thấy sắc thái kiêu ngạo.
Nhà văn Gào cho rằng hình ảnh trong câu hát không tích cực như cách tác giả ví von, mà trở thành ẩn dụ cho kiểu người phô trương, ồn ào. Nhiều người đánh giá câu hát còn sai về kiến thức. Tuấn Nguyễn bình luận: "Lúa chín mà không cúi đầu là lúa lép, còn không lép mà vẫn không cúi đầu là trái quy luật tự nhiên".
Một số khán giả gợi ý nhạc sĩ nên lấy hình ảnh cây tre thay cho cây lúa sẽ hợp lý hơn khi nói về tính cách ngoan cường. Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét phần ca từ dựa trên tinh thần tổng thể bài hát.
Tối 27/4, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa - tác giả ca khúc - cho biết bản thân dùng câu trên ở một tầng nghĩa mở rộng hơn. Khi viết đoạn điệp khúc, anh xoáy vào thông điệp "niềm tự hào khi được làm người Việt Nam". "Câu hát này không được viết để phủ nhận sự khiêm nhường, cũng không phải để cổ vũ cho sự kiêu ngạo. Ở đây, 'chẳng hề cúi đầu' không có nghĩa là ngạo mạn, mà là không khuất phục, cúi đầu trước nghịch cảnh", Châu Đăng Khoa giải thích.
Theo tác giả, "lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu" là hình ảnh rất đẹp của người Việt Nam: Đi qua bão giông nhưng không gục ngã, chịu nhiều mất mát nhưng không mất lòng tự tôn, trưởng thành trong đau thương nhưng vẫn ngẩng cao đầu mà sống. "Nếu tách riêng câu hát này ra, có thể sẽ có những cách hiểu khác nhau. Nhưng nếu đặt nó trong ngữ cảnh của bài hát, câu này nói về khí phách", anh cho biết. Tác giả nói trân trọng những lời góp ý, cảm ơn sự quan tâm của khán giả dành cho bài hát mới.
Dự án do nhà sản xuất Trần Thành Trung và êkíp chuẩn bị suốt sáu tháng. Sau khi nghe bản demo, anh liên hệ hai ca sĩ mời thu âm, đánh giá màn song ca sẽ tạo nhiều điểm nhấn. Họ nhiều lần sửa lại ca từ, viết thêm đoạn mới để phù hợp quãng giọng Hòa Minzy và Cẩm Ly.
MV do đạo diễn Đinh Hà Uyên Thư dàn dựng, quay suốt 12 giờ trong studio. Bé Winnie - con ca sĩ Đông Nhi và Ông Cao Thắng - góp mặt với vai trò diễn viên khách mời. Trần Thành Trung cho biết ca khúc mang ý nghĩa cộng đồng, do đó không đặt nặng doanh thu, tạo điều kiện để các ca sĩ khác cover miễn phí.
Châu Đăng Khoa, 36 tuổi, bắt đầu viết nhạc từ năm 2012, nhanh chóng trở thành nhạc sĩ trẻ có nhiều hit. Một số ca khúc nổi tiếng do Châu Đăng Khoa sáng tác gồm: Người lạ ơi, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Em không cần anh, Vì mẹ anh bắt chia tay, Em thì không, I don't care. Bản hit Người lạ ơi - do Karik và Orange hát - trở thành hiện tượng năm 2018, đến nay đạt 236 triệu lượt xem trên YouTube.
Trên trang cá nhân, Lương Thế Thành gây chú ý khi chia sẻ loạt ảnh tình cảm bên Thúy Diễm, nhân kỷ niệm 10 năm “về chung nhà”. Kèm theo đó, nam diễn viên 8X cũng có những lời ngọt ngào dành cho người bạn đời.
Lương Thế Thành bày tỏ: “Tròn 10 năm kết hôn, thời gian không phải quá dài nhưng là cột mốc đáng trân trọng và đáng nhớ trong hôn nhân. Cảm ơn em đã luôn bên anh suốt 10 năm qua, cùng nhau chia sẻ buồn vui trong cuộc sống. Cảm ơn em đã cho anh tất cả, chúng ta còn nhiều cái 10 năm như thế nữa và đón chờ nhiều điều hạnh phúc trong tương lai. Anh yêu em”.
